Beasain

Beasain
Gipuzkoa, Euskal Herria
Beasainen ikuspegi orokorra, Loinazko Andre Mariaren baselizatik begiratuta: hurbilean Loinatz auzoa, ezkerrean urrunxeago Beasaingo erdigunea, eskuinaldean Indar lantegia, eta urrutira Txindoki mendia.
Administrazioa
Estatua	Espainia
Erkidegoa	Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea	Gipuzkoa
Eskualdea	Goierri
Izen ofiziala	Beasain
Alkatea	Leire Artola Ugalde (Euzko Alderdi Jeltzalea)
Posta kodea	20200
INE kodea	20019
Herritarra	beasaindar
Ezizena	barek
Kokapena
Koordenatuak	43°02′50″N 2°12′12″W
Azalera	30,02 km²
Altitudea	159 m
Distantzia	42 km Donostiara
Demografia
Biztanleria	14.048 (2025:  87)
7.005 (%50)   (%50) 7.014
Dentsitatea	4,68 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak	% 58.19 + % 13.67 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera	% 32.8 (2021)
Etxeko erabilera	% 40.8 (2021)
Datu gehigarriak
Sorrera	1615 (juliotar egutegia)
Webgunea	https://www.beasain.eus/

Beasain Gipuzkoako hegoaldeko udalerri bat da, Goierri eskualdeko jendetsuena, 14.048 biztanle baitzituen 2025. urtean. Oria ibaiaren ertzean du hirigunea, Usurbe mendiaren hegoaldeko magalean, Gipuzkoako hiriburu Donostiatik 42 kilometro hego-mendebaldera, eta itsas mailatik 159,2 metro gorago.

Geografia

Ingurune naturala

Beasaingo ia udalerri osoa Oriaren arroan dago. Oria da, gainera, Beasaingo ibairik urtsuena eta herrigunea zeharkatzen duena. Udalerriaren zatitxo bat, ipar-mendebaldean, Urolaren arroakoa da. Hauek dira Oria ibaira isurtzen diren ibai, erreka eta errekatxoak: Eztanda, Arriaran, Larrebarrena, Muruerreka, Igartetxeerreka, Basakaitz, Mariarats, Ezkiaga, Arkabe, Basozabal, Zagaitzerreka eta Agauntza. Urola ibaira, berriz, beste hauek isurtzen dira: Ibaieder, Errekaundi, Otoerreka, Erroitz-erreka, Sustatxoerreka eta Eulaerreka. Euskal Herriaren barnealdeko Donejakue bidea Oria ibaiaren ondotik igarotzen da Beasainen, Igartzako zubia zeharkatuz, Tolosa-Zegama ibilbidearen 3. etaparen erdibidean.

Beasaingo punturik altuena Murumendiko gailurra da (867 m), euskal mitologian Mariren bizilekua; baxuena, berriz, Oria ibaiaren ibilgua, Ordiziara igarotzen den tokian. Udalerri menditsua da, hegoaldean dituen Oria eta Eztanda ibaien aldameneko lur lau emankorrak izan ezik. Hona hemen mendi garaienak: Murumendi, Usurbe, Pagobakar, Zormendi, Mallutz, Urresparatz/Eizeata, Murutxiki, Portamosegi, Txoritegi, Atxabal, Ekoneta eta Zaratemendi.

Beasaindik hegoaldera begiratuta, Aizkorriko eta Aralarko mendilerroak ageri dira.

Beasaingo erdigunearen ikuspegi orokorra, hego-mendebaldetik begiratuta. Lehen planoan, A-1 autobia eta Madril-Hendaia burdinbidea.

Udalerri mugakideak

Erlojuaren orratzen noranzkoan:

• Iparraldean, Azpeitia eta Beizama.
• Ekialdean, Bidania-Goiatz (Goiatz auzoa), Itsasondo eta Ordizia.
• Hegoaldean, Lazkao, Olaberria eta Idiazabal.
• Mendebaldean, Ormaiztegi eta Ezkio-Itsaso.

Auzoak

Matxinbenta auzoa.

Astigarreta auzoa, Mandubiko mendatetik ikusia.

Beasainek hamabi auzo ditu:

Auzoa	Biztanleak (2004)
Altamira	15
Antzizar	4
Aratz-Matxinbenta	31
Arriaran	68
Astigarreta	13
Beasaingo herrigunea	12.032
Beasainmendi	87
Garin	24
Gudugarreta	38
Loinatz	91
Salbatore	30
Ugartemendi	9

2km
1.2milia

1

12

6

2

9

3

4

7

11

10

5

8

   

1

Beasain (biztanleria 13,603)

2

Loinatz (biztanleria 87)

3

Beasainmendi (biztanleria 65)

4

Arriaran (biztanleria 40)

5

Gudugarreta (biztanleria 29)

6

Salbatore (biztanleria 23)

7

Aratz-Matxinbenta (biztanleria 22)

8

Astigarreta (Beasain) (biztanleria 22)

9

Garin (biztanleria 19)

10

Altamira (Beasain) (biztanleria 5)

11

Antzizar (biztanleria 5)

12

Ugartemendi (biztanleria 2)

Beasain
Klima-diagrama
U O M A M E U A I U A A     123     11 4     70     16 8     60     16 6     43     17 7     52     21 9     115     24 14     12     25 15     16     26 15     61     26 16     31     25 4     245     15 3     260     15 5 Tenperatura maximoen eta minimoen batezbestekoak (°C) Prezipitazioa (litro/m²)

Historia

Igartza jauregia.

Historiaurreko aztarnak aurkitu dira Beasainen: Murumendi eta Matxinbentan trikuharriak daude. Murumendin burdin aroko bigarren aldiko herrixka bat aurkitu zen. Murumendiko herri harresitua Murumendiko tontorrean egon zen herri harresitu baten aztarna da. Erdi Aroan, XIII. mendean, Igartzako eta Arriarango leinuak ziren nagusi herrian; Igartzatarren nagusigoak mende askoan iraungo zuen. Arriarangoaren dorretxea , 1456an eraitsi zuten Gipuzkoako anaiarteek.

1399an, Beasain Ordiziari uztartu zitzaion, gaizkile, bidelapur eta ahaide nagusiengandik defendatzeko, Ordizia baitzen inguruko hiri nagusia. Hala ere, nolabaiteko autonomia ekonomiko eta administratiboa mantendu zuen.

XV. mendean, Igartzako jaunak Igartzako burdinola eraikiarazi zuen, eta orduz geroztik Beasaingo ekonomiaren ardatza metalgintzaren inguruko industria izan da.

1615ean hiribildu titulua lortu zuen eta Ordiziako auzo izatetik herri izatera igaro zen. Orduantxe ere hiribildu bilakatu ziren Astigarreta eta Gudugarretarekin (biak gaur egun Beasaingo auzoak dira) muga arazoak izan zituen XIX. mendearen hasiera arte.

Usurbe mendia, Beasaindik ikusia.

1619an Ataun eta Idiazabalekin elkartu zen, Gipuzkoako Batzarretarako ordezkariaren gastuak murriztearren. 1639an batasunetik irten eta 1644an Ordiziarekin elkartu zen hamar urterako. Batasun horrek aurrekoaren helburu bera zuen: Batzarretara bien artean ordaindutako ordezkari bakarra bidaltzea, alegia. 1682an Zaldibia, Ordizia eta Aramarekin elkartu zen, eta 1710ean Ataun batu zitzaien. 1818an Beasain, Ataun eta Zaldibiak Atazalbeako Batasuna sortu zuten, betiere Gipuzkoako Batzarretarako gastuak murrizteko helburuz. Batasun horrek 1852 arte iraun zuen.

Burdinolek garrantzi handia izan zuten Beasainen Erdi Aroaz geroztik, eta, Industria Iraultza iritsi zenean, hemen eraiki zen Gipuzkoako lehen labe garaia, 1860an. Hor du jatorria gaur egun trengintzan diharduen eta Beasaingo eta Goierri osoko enpresa nagusia den CAF (Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles) konpainiak.

Ekonomia

Industria da udalerriko jarduera nagusia: trengintza (CAF), siderurgia, material elektrikoak, industria kimikoa eta abar; merkataritzako eta zerbitzuetako gunea ere bada. Lanean ari den populazioaren erdiak industrian dihardu, eta ia beste erdiak zerbitzu sektorean.

2017an, honela banatuta zegoen ekonomia jarduera, sektoreka: lehen sektorea, balio eguneratu garbiaren (BEG) % 0,2; bigarren sektorea, % 64,3; hirugarren sektorea, % 32,5; eraikuntza, % 3.

Diru-sarrerak

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.324 euro-koa zen, eta etxegune bakoitzeko 46.344 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (19.616 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 26.250 euro zen. Errenta gordina 23.210 euro-koa izan zen pertsonako.

Eustaten datuen arabera, 2023. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 24.602 eurokoa zen: gizonena 33.855 eurokoa eta emakumeena 16.380 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 51,6 txikiagoa. Gipuzkoa osoan, mediana 23.258 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 47.335 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 16.487 euro baino gutxiago jaso zuten, eta beste % 10ek 104.883 euro baino gehiago.

Errenta-pertzentilak, sexuaren arabera

Errenta pertsonala (2023) Gipuzkoako mapa

◄ gizonakPemakumeak ►

 

 

 

13.857

P20

101

18.293

P25

2.298

22.003

P30

5.629

28.213

P40

11.122

33.855

P50

16.380

39.689

P60

21.411

43.897

P70

27.189

47.065

P75

31.206

51.882

P80

36.431

65.139

P90

46.561

76.551

P95

56.291

117.183

P99

86.753

18 urteko eta gehiagoko pertsonak, sexuaren arabera.

Familia-errenta (2023) Gipuzkoako mapa

◄ gizonakPemakumeak ►

22.855

P10

12.015

32.384

P20

17.354

35.877

P25

19.645

39.376

P30

22.009

45.410

P40

27.272

53.098

P50

35.122

62.044

P60

42.873

74.030

P70

55.073

80.119

P75

62.926

87.804

P80

70.728

107.621

P90

97.727

128.580

P95

120.582

189.940

P99

184.750

Familiak, diru-sarrera nagusien hartzailearen sexuaren arabera.

Errenkada bakoitzeko balioa muga bat da: adibidez, P20 errenkadan, pertsonen edo familien % 20k zenbateko hori baino gutxiago jaso zuten; P50 mediana da. Bi grafikoek eskala bera dute. Iturria: Eustat.

Diru-sarrera guztien artean % 59,7 soldatak dira.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da. Udalerrian indizea 27,1 da, probintziakoaren (27,3; Gipuzkoako mapa) parean eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,3; Gipuzkoako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Eustatek beste adierazle bat ematen du: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2023. urtean, udalerrian lehenengoek 15.179 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 118.306 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 12,8 zen (Gipuzkoa osoan, % 11,1; udalerriko banaketa berdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 9.258 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 47.018 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 19,7 zen (Gipuzkoa osoan, % 21,2).

Errentaren bilakaera

Errenta pertsonala

20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.

Familia-errenta

20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.

Iturria: Eustat.

Jarduera ekonomikoa

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Beasain udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 6.444 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 55,0; gainerako % 45,0 inaktibo zeuden (erretiratuak % 50,7, beste inaktiboak % 33,0 eta ikasleak % 16,3). Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 58,9 zen eta emakumezkoena % 51,2; langabezia-tasa, aldiz, % 6,3 eta % 9,8 zen, hurrenez hurren.

Okupatuen kopurua 5.799 zen 2023ean, 2021eko 5.724etik gora. Emakumeek okupatuen % 45,5 osatzen dute, eta gizonek % 54,5.

5.799okupatu, 2023+% 1,3 2021etik

% 45,5emakumeak okupatuen artean

% 55,0jarduera-tasa, 2024 mapa

% 8,0langabezia-tasa, 2024 mapa

16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024) Gipuzkoako mapa

% 50,6

% 22,8

% 14,9

Okupatuak · % 50,6Langabeak · % 4,4Ikasleak · % 7,3Erretiratuak · % 22,8Beste inaktiboak · % 14,9

16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Beasain, 2024

Egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Okupatuak	5.931	% 50,6	3.192	% 55,2	2.739	% 46,2
Langabeak	513	% 4,4	215	% 3,7	298	% 5,0
Inaktiboak	5.273	% 45,0	2.376	% 41,1	2.897	% 48,8
Guztira	11.717	% 100,0	5.783	% 100,0	5.934	% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 58,9), industria (% 33,0), eraikuntza (% 7,6) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 0,5). Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 32,4), ondoren merkataritza (% 11,2) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 9,8) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Gipuzkoako mapa

% 33,0

% 58,9

Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 0,5Industria · % 33,0Eraikuntza · % 7,6Zerbitzuak · % 58,9

Jarduera-adar zehatzak

Manufaktura-industria

% 32,4

Merkataritza

% 11,2

Osasuna eta gizarte-zerbitzuak

% 9,8

Hezkuntza

% 9,2

Eraikuntza

% 7,6

Ostalaritza

% 5,7

Administrazio-jarduera lagungarriak

% 3,9

Jarduera profesionalak

% 3,9

Gainerako 13 jarduera-adarrak

Garraioa eta biltegiratzea

% 3,4

Administrazio publikoa

% 3,1

Etxeetako jarduerak

% 2,8

Beste zerbitzu batzuk

% 2,1

Informazioa eta komunikazioak

% 1,4

Jarduera artistikoak eta aisialdikoak

% 1,2

Finantza- eta aseguru-jarduerak

% 1,1

Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza

% 0,5

Ur-hornidura eta hondakinak

% 0,4

Higiezinen jarduerak

% 0,2

Energia elektrikoa eta gasa

% 0,1

Erauzketa-industriak

% 0,1

Lurraldez kanpoko erakundeak

% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 50,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 31,9), eta oinarrizko okupazioak % 12,0. Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 56,7 eta emakumeen % 43,7).

% 31,9

% 50,8

% 12,0

Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 31,9Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 50,8Oinarrizko okupazioak · % 12,0Ez dago jasota · % 5,3

Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Beasain, 2023

Okupazioa	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak	1.852	% 31,9	826	% 26,2	1.026	% 38,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak	2.946	% 50,8	1.792	% 56,7	1.154	% 43,7
Oinarrizko okupazioak	693	% 12,0	335	% 10,6	358	% 13,6
Ez dago jasota	308	% 5,3	205	% 6,5	103	% 3,9
Guztira	5.799	% 100,0	3.158	% 100,0	2.641	% 100,0

Okupatuen % 82,0 besteren konturako langileak dira, eta % 18,0 norberaren konturakoak.

% 16,1

% 69,5

% 12,6

Norberaren kontura, langileak dituena · % 1,8Norberaren kontura, langilerik gabe · % 16,1Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 69,5Besteren kontura, aldi baterakoa · % 12,6

Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Beasain, 2023

Lan-egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Norberaren kontura	1.041	% 18,0	696	% 22,0	345	% 13,1
Besteren kontura	4.758	% 82,0	2.462	% 78,0	2.296	% 86,9
Guztira	5.799	% 100,0	3.158	% 100,0	2.641	% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 83,4 estatuan jaio zen, eta % 16,6 atzerrian. Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 53,1 okupatuak dira, % 33,4 erretiratuak, % 7,7 ikasleak, % 3,1 bestelako inaktiboak eta % 2,7 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 63,1 okupatuak dira, % 20,3 bestelako inaktiboak, % 8,1 langabeak, % 5,4 ikasleak eta % 3,0 erretiratuak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 45,5 okupatuak dira, % 22,3 bestelako inaktiboak, % 20,6 erretiratuak, % 7,5 ikasleak eta % 4,1 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 42,0 okupatuak dira, % 35,3 bestelako inaktiboak, % 13,4 langabeak, % 7,0 ikasleak eta % 2,3 erretiratuak.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 53,1

Okupatuak

% 63,1

% 2,7

Langabeak

% 8,1

% 7,7

Ikasleak

% 5,4

% 33,4

Erretiratuak

% 3,0

% 3,1

Beste inakt.

% 20,3

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 45,5

Okupatuak

% 42,0

% 4,1

Langabeak

% 13,4

% 7,5

Ikasleak

% 7,0

% 20,6

Erretiratuak

% 2,3

% 22,3

Beste inakt.

% 35,3

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 82,3 estatuan jaio zen, eta % 17,7 atzerrian. Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 53,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 31,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 9,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 69,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 14,3 oinarrizko okupazioetakoak eta % 6,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 44,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 42,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 9,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 49,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 38,6 oinarrizko okupazioetakoak eta % 7,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 31,1

Goi eta erdi maila

% 6,8

% 53,5

Langile kualifikatuak

% 69,4

% 9,7

Oinarrizko okup.

% 14,3

% 5,7

Ez dago jasota

% 9,5

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 44,2

Goi eta erdi maila

% 7,6

% 42,8

Langile kualifikatuak

% 49,1

% 9,3

Oinarrizko okup.

% 38,6

% 3,8

Ez dago jasota

% 4,7

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 54,9 industrian ari dira, % 39,0 zerbitzuetan eta % 5,8 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 39,3 eraikuntzan ari dira, % 30,0 industrian, % 27,8 zerbitzuetan eta % 2,6 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 84,3 zerbitzuetan ari dira, % 14,1 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 92,2 zerbitzuetan ari dira, % 5,5 industrian eta % 2,1 eraikuntzan.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 0,3

Nekazaritza

% 2,6

% 54,9

Industria

% 30,0

% 5,8

Eraikuntza

% 39,3

% 39,0

Zerbitzuak

% 27,8

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 0,1

Nekazaritza

% 0,3

% 14,1

Industria

% 5,5

% 1,5

Eraikuntza

% 2,1

% 84,3

Zerbitzuak

% 92,2

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 56 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 534 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten. Udalerriaren azalera 30 km² denez, NAE lurraldearen % 17,8 da. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 88,5 larre iraunkorrak (473 ha, 41 ustiategitan), % 7 arbolak (37,3 ha, 46 ustiategitan), % 3,9 lur goldagarria (20,9 ha, 28 ustiategitan), % 0,4 berotegiak edo babes garai irisgarriak (2,2 ha, 2 ustiategitan) eta % 0,2 norberaren kontsumorako baratzeak (1,2 ha, 38 ustiategitan).

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)

NAE udalerriaren azaleran

18%

82%

NAE · 534 ha (% 17,8)Gainerako azalera · 2.468 ha (% 82,2)

NAE, lur-erabileraren arabera

88%

Lur goldagarria · 20,9 ha (% 3,9)Larre iraunkorrak · 473 ha (% 88,5)Arbolak · 37,3 ha (% 7)Baratzeak · 1,2 ha (% 0,2)Berotegiak · 2,2 ha (% 0,4)

Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 688 behi, 914 ardi, 107 ahuntz, 1 txerri, 74 zaldi, 182 hegazti, 9 untxi eme eta 62 erlauntz zeuden.

Ibilgailu-parkea

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 8.385 gidari zeuden erroldatuta: 4.825 gizon (% 57,5) eta 3.560 emakume (% 42,5). Biztanleen % 59,8 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 9.541 ibilgailuk osatzen zuten: 6.902 turismo, 699 motozikleta, 693 furgoneta, 577 kamioi eta 151 ziklomotor. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 492 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (455) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 12,4 urtekoa zen; turismoen % 9,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 9,1k 25 urte baino gehiago. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 57,7 diesel zen eta % 40,6 gasolinazko; 63 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,7; probintzian % 0,8). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 6,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 23,1k ez zuen etiketarik.

Ibilgailu-parkea (2025)

Ingurumen-etiketa

40%

30%

23%

0 etiketa · 113 (% 1,2)ECO · 469 (% 5)C etiketa · 3.784 (% 40,5)B etiketa · 2.831 (% 30,3)Etiketarik gabe · 2.157 (% 23,1)

Turismoak, adinaren arabera

10%

18%

28%

36%

9%

< 4 urte · 677 (% 9,8)4–8 urte · 1.243 (% 18)8–15 urte · 1.901 (% 27,5)15–25 urte · 2.453 (% 35,5)≥ 25 urte · 628 (% 9,1)

Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Demografia

Beasaingo euskara eta etnografia proiektuan elkarrizketaturiko beasaindarrak, Astigarreta auzoan.

2025ean herriak 13.915 biztanle zituen. Horietatik % 22,5ek 65 urte edo gehiago zituen. Eta atzerrian jaioak % 16,80 ziren.

Beasaingo biztanle kopuruak maila berdintsuan iraun zuen hainbat mendez, harik eta, XIX. mendearen bukaerarekin, herria industrializatu zen arte. Geroztik, eta bereziki CAF enpresaren sorrera eta hazkundearekin, immigrazio handia izan zen, batez ere 1970. urteraino.

XIX. mendearen bukaeraz geroztik, bilakaera hau izan du Beasainek, biztanle kopuruaren aldetik:

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 7.014 gizon, 7.005 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.01   100+   0.01 0.16   95-99   0.53 0.64   90-94   1.71 1.61   85-89   2.43 2.59   80-84   3.48 3.99   75-79   4.87 4.61   70-74   5.52 6.20   65-69   6.41 7.01   60-64   7.18 7.23   55-59   6.61 8.28   50-54   7.64 7.86   45-49   8.29 6.34   40-44   6.37 5.15   35-39   4.83 5.33   30-34   4.70 5.47   25-29   4.88 6.00   20-24   5.21 6.76   15-19   6.34 5.75   10-14   5.34 5.03   5-9   4.34 3.96   0-4   3.31
Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística

Hazkunde begetatiboa

Urtea	1975	1976	1977	1978	1979	1980	1981	1982	1983	1984	1985	1986	1987	1988	1989	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	25	74	133	111	85	47	84	111	45	69	55	25	64	37	52	43	33	28	24	25	42	0	9	−6	−2	22	38	21	35	27	35	83	95	59	103	61	46	49	45	27	32	32	20	−1	−10	−15	−22	−23	−61	−13	−33

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Bizirik jaiotakoak sexuaren arabera

Urtea	1996	1997	1998	1999	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Bizirik jaiotakoak	90	101	104	101	117	123	112	131	130	139	168	179	169	202	164	148	164	149	148	138	138	113	138	107	106	103	113	84	87	104

Honakoa bertan erroldatutako amaren batetik bizirik jaiotako haurrak erakusten duen grafiko bat da. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 42,1 udalerri berean jaioak ziren, probintziako batez bestekoaren (% 46,1) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 12,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 16,6 —probintzian % 13,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Gipuzkoako mapa

Udal

Prob

Best

Esta

Udalerri berean · % 42,1Probintzia berean · % 27,8Erkidegoan · % 1,4Beste erkidegoa · % 12,1Estatutik kanpo · % 16,6

Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 69,2 Gipuzkoan, % 0,9 Bizkaian, eta % 0,5 Araban jaio ziren.

Jaioterria, lurralde historikoka

Gipu

EAEt

Gipuzkoa · % 69,2Bizkaia · % 0,9Araba · % 0,5EAEtik kanpo · % 29,4

Biztanleria jaiolekuko probintziaren arabera (2025). Iturria: Eustat.

Biztanleria atzerritarra

2025. urtean, biztanleen % 15,5k atzerriko nazionalitatea zuen. Atzerritarren artean, talde nagusiak Ekialdeko Europa (% 48,5), Magreb (% 13,1), Erdialdeko eta Iparraldeko Amerika (% 11,4) ziren.

Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Maroko, Nikaragua dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka

Amer

Euro

Afri

Amerika · % 35,4Europa · % 38,9Afrika · % 18,3Asia · % 7,4

Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera

◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►

440

Errumania

290

162

Maroko

108

57

Nikaragua

105

66

Ekuador

73

85

Pakistan

41

42

Honduras

63

38

Kolonbia

59

37

Portugal

26

24

Peru

36

41

Senegal

14

17

Venezuela

31

21

Argentina

25

13

Kuba

32

23

Aljeria

21

17

Brasil

23

19

Ukraina

14

16

Dominikar Errepublika

15

10

Txina

16

6

Ginea Ekuatoriala

13

5

Bolivia

12

8

Mali

7

7

Bulgaria

6

6

Nigeria

7

5

Errusia

7

7

Alemania

4

4

Frantzia

6

5

Italia

4

1

Mexiko

8

1

Txile

8

1

Ameriketako Estatu Batuak

5

4

India

2

2

Uruguai

2

2

Belgika

1

3

Erresuma Batua

0

1

Mauritania

2

0

Lituania

2

2

Moldavia

0

1

Suitza

1

0

Filipinak

1

1

Ghana

0

1

Herbehereak

0

0

Irlanda

1

0

Paraguai

1

1

Polonia

0

0

Suedia

1

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 6.629 etxebizitza zeuden: 5.634 (% 85,0) nagusiak eta 993 (% 15,0) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik). 2021eko Zentsuaren kontsumo elektrikoaren arabera, 529 (% 8,0) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 530 (% 8,0) hutsik zeuden. Etxebizitza nagusien % 82,0 jabetzan zegoen eta % 16,0 alokairuan.

6.629etxebizitza

5.634nagusi

Etxebizitza multzoa Gipuzkoako mapa (2024)

5.634

993

Nagusiak (5.634)Gainerakoa (bigarrena edo hutsik) (993)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa, 2021) Gipuzkoako mapa (2021)

5.548

529

530

Okupatuak (5.548)Noizbehinkakoak (529)Hutsik (530)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak) Gipuzkoako mapa (2024)

4.622

899

Jabetzan (4.622)Alokairuan (899)Beste modu batean (113)

Guztira 5.634 etxegune zeuden, batez beste 2,5 egoiliarrekoak; horietatik 1.624 (% 28,8) pertsona bakarrekoak ziren.

Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera Gipuzkoako mapa (2024)

1.624

1.686

2.204

Egoiliar 1 (1.624)2 egoiliar (1.686)3-5 (2.204)6-9 (119)10 edo gehiago (1)

Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 83,9 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 48,3 urtekoa. Etxebizitzen % 3,0 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 18,9 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan. Etxebizitzen % 77,1 igogailua zuten.

Eraikineko etxebizitza kopurua

2.754

2.335

1.060

Etxebizitza 1 (198)2 (86)3-10 (2.754)11-20 (2.335)21-40 (1.060)41 edo gehiago (194)

Gela kopurua

1.334

4.080

836

1-3 gela (209)4 (1.334)5 (4.080)6 (836)7 edo gehiago (168)

Bainugela kopurua

4.168

2.393

Bainugela 1 (4.168)2 edo gehiago (2.393)

Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 21,1 berokuntza zentrala zuten, % 64,8 banakakoa eta % 13,3 noizean behingoa. Horrez gain, % 65,4 hodien bidezko gasa zuten eta % 79,4 igogailua.

Berogailu mota

% 21,1

% 64,8

% 13,3

Zentrala (% 21,1)Banakakoa (% 64,8)Noizean behingoa (% 13,3)

Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)

Hodien bidezko gasa% 65,4

Ur bero zentrala% 28,2

Igogailua% 79,4

Hezkuntza-maila

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 11.885 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 40,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,9; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 22,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,6. Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 38,8 zen 2021ean eta % 40,6 2024an; beraz, 1,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,3 izatetik % 15,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 40,5 ziren, eta gizonen artean % 40,7; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 18,7 eta gizonen % 12,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

11.885biztanle 15 urte edo +, 2024

% 40,6goi-mailako ikasketak+1,7 puntu 2021etik mapa

% 15,6lehen hezkuntza edo gutxiago−2,7 puntu 2021etik mapa

% 11,7ikasten ari dira, 2024

% 15,6

% 22,9

% 20,9

% 40,6

Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 15,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 22,9Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,9Goi-mailako ikasketak · % 40,6

Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Gipuzkoako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 57,4 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 42,6 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 68 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 44,0 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 56,0. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 1,4 ziren.

Ikasketa-maila xehatua

Ikasketarik gabe

% 1,4

Lehen hezkuntza

% 14,2

DBH eta antzekoak

% 22,9

Batxilergoa

% 9,2

Erdi-mailako LH

% 11,7

Goi-mailako LH

% 17,3

Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak

% 11,1

Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak

% 8,1

Masterrak eta espezialitateak

% 3,5

Doktoretzak

% 0,6

Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.

Sexuaren araberako banaketa

15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Beasain, 2024

Ikasketa-maila	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Goi-mailako ikasketak	4.824	% 40,6	2.393	% 40,7	2.431	% 40,5
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa	2.487	% 20,9	1.363	% 23,2	1.124	% 18,7
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)	2.721	% 22,9	1.390	% 23,6	1.331	% 22,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago	1.853	% 15,6	732	% 12,5	1.121	% 18,7
Guztira	11.885	% 100,0	5.878	% 100,0	6.007	% 100,0

Urtez urteko bilakaera

Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Beasain, 2021–2024

Urtea	Goi-mailakoak	Batx. / erdi LH	DBH	Lehen H. edo gutx.	15 urte edo +
2021	% 38,8	% 19,9	% 22,9	% 18,3	11.669
2022	% 39,3	% 20,2	% 23,0	% 17,5	11.668
2023	% 39,7	% 20,5	% 23,1	% 16,6	11.805
2024	% 40,6	% 20,9	% 22,9	% 15,6	11.885

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,7 ikasten ari zen (1.395 pertsona). Ikasten ari zirenetatik, % 47,7 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 30,1 batxilergoan, % 16,1 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 4,9 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 49,0 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 46,4; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 20,7 eta emakumeen % 11,7. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 93,8 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 50,1 eta 25–29 urtekoen % 10,2; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,5 baino ez. 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 48,3 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 43,2.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka

15–19 urte

% 93,8

20–24 urte

% 50,1

25–29 urte

% 10,2

30–34 urte

% 4,2

35–39 urte

% 3,9

40–44 urte

% 2,6

45–49 urte

% 2,2

50–54 urte

% 1,8

55 urte edo +

% 0,5

Egiten ari diren ikasketa-maila

Maila zehaztu gabe

% 1,0

Goi-mailako ikasketak

% 47,7

Erdi-mailako LH

% 16,1

Batxilergoa

% 30,1

DBH eta antzekoak

% 4,9

Lehen hezkuntza edo beheragokoa

% 0,1

Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 82,9 estatuan jaio zen, eta % 17,1 atzerrian. Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 46,2 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,7; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 15,8 eta % 24,6, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 43,9 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,4; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 22,5 eta % 25,1, hurrenez hurren.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 46,2

Goi-mailakoak

% 15,8

% 22,2

Batx. / erdi LH

% 27,6

% 21,8

DBH

% 31,9

% 9,7

Lehen H. edo gutx.

% 24,6

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 43,9

Goi-mailakoak

% 22,5

% 17,0

Batx. / erdi LH

% 27,7

% 21,7

DBH

% 24,7

% 17,4

Lehen H. edo gutx.

% 25,1

Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 12,4 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 8,7. Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 50,7 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 27,5 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Udaletxea eta Loinazko San Martin plazako kioskoa.

2008. urtean, Beasain Gipuzkoako 15. udalerria zen, biztanle kopuruaren aldetik.

Politika

Sakontzeko, irakurri: «Hauteskundeak Beasainen»

2023-2027 legegintzaldia

2023ko hauteskundeen ondorengo Beasaingo udalbatza
Alderdia		2023ko maiatzak 28
		Zinegotziak	Boto kopurua
	Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)	9 / 17	2.580 (% 48,01)
	Euskal Herria Bildu (EHB)	5 / 17	1.631 (% 30,35)
	Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE)	2 / 17	612 (% 11,39)
	Elkarrekin Podemos (EP)	1 / 17	447 (% 8,32)
	Alderdi Popularra (PP)	0 / 17	104 (% 1,94)
Datuen iturria: Hauteskunde emaitzak. Eusko Jaurlaritza

Alkateak

Hauek izan dira Beasaingo azken alkateak:

Alkatea	Agintaldi hasiera	Agintaldi amaiera	Alderdia
Juan Lasa Jauregi	1979	1983		Euzko Alderdi Jeltzalea
Jose Antonio Imaz Insausti	1983	1987		Euzko Alderdi Jeltzalea
Iñaki Erguin Gurutxaga	1987	1991		Eusko Alkartasuna
Jose Luis Arriola Trueba	1991	1995		Euzko Alderdi Jeltzalea
Jon Jauregi Bereziartua	1995	1999		Euzko Alderdi Jeltzalea
Jon Jauregi Bereziartua	1999	2003		Euzko Alderdi Jeltzalea-Eusko Alkartasuna
Patxi Plazaola Muguruza	2003	2007		Euzko Alderdi Jeltzalea-Eusko Alkartasuna
Patxi Plazaola Muguruza	2007	2011		Euzko Alderdi Jeltzalea
Koldo Agirre Mujika	2011	2015		Bildu
Aitor Aldasoro Iturbe	2015	2019		Euzko Alderdi Jeltzalea
Aitor Aldasoro Iturbe	2019	2020 a		Euzko Alderdi Jeltzalea
Leire Artola Ugalde	2020	2023		Euzko Alderdi Jeltzalea
Leire Artola Ugalde	2023	Jardunean		Euzko Alderdi Jeltzalea

^a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

Geltokiaren irudia, 2000. urtearen ingurukoa; geroztik asko aldatu da geltokiaren aurrealdeko plaza.

Azpiegiturak

Garraioa

Erdi Aroaz geroztik behintzat bide garrantzitsuak igaro dira Beasaindik. Gaur egun, herritik igarotzen dira A-1 autobia eta Madril-Hendaia burdinbidea. Beasaingo tren geltokia da Goierriko tren geltoki nagusia. Probintzia arteko hainbat autobus lineak ere bidaiariak hartu eta uzteko geldialdia egiten dute Beasainen.

Herri barruko eta inguruko herrietako joan-etorrietarako garraiobide publiko nagusia autobusak dira, eta trena ere erabiltzen da inguruko zenbait herritara joan-etorriak egiteko.

Burdinbidea

Renfe Operadora konpainiak kudeatzen du udalerriko tren zerbitzua. Udalerriak tren geltoki nagusi bat du.

• Donostiako Aldiriak (C-1 linea): Brinkola eta Irun arteko ibilbidea egiten du. Tren hauek eskualdeko gainerako herriekin (Ordizia, Tolosa...) eta Donostialdearekin lotura zuzena eta maiztasun handikoa eskaintzen dute.
• Distantzia Ertaina: Geltoki honek lotura zuzenak ditu Gasteiz, Miranda Ebro, Burgos, Ávila eta Madrilekin (hegoalderantz), eta Altsasu, Zumarraga zein Donostia eta Irunekin (iparralderantz).

Hiriarteko autobusak

Gipuzkoako Foru Aldundiaren Lurraldebus hiriarteko autobus sareak zerbitzatzen du udalerria, batez ere Goierrialdea enpresaren bidez. Beasaindik igarotzen diren lineak honako hauek dira:

• Eskualdeko lineak (Goierri):
  • GO01: Zaldibia – Ordizia – Beasain – Lazkao – Olaberria – Idiazabal – Segura – Zegama.
  • GO03: Beasain – Olaberria – Lazkao.
  • GO04: Legorreta – Itsasondo – Ordizia – Beasain – Lazkao – Ataun.
  • GO05: Lazkao – Beasain – Ordizia – Itsasondo – Legorreta – Altzaga – Arama – Ordizia – Beasain – Lazkao – Zumarraga (Ospitalea).
  • GO06: Gabiria – Zumarraga – Ezkio-Itsaso – Ormaiztegi – Beasain.

• Eskualdeko eskaerapeko lineak (Taxibus): Garraio publiko konbentzionalik ez duten gune edo auzoetara iristeko zerbitzuak dira:
  • GO21E: Altzaga – Arama – Ordizia – Beasain.
  • GO22E: Mutiloa – Zerain – Segura – Beasain.
  • GO23E: Gaintza – Ordizia – Beasain.

• Eskualde arteko eta hiriburuekiko lineak:
  • GO07: Zumarraga – Beasain – Ordizia – Tolosa – Donostia.
  • DO03: Tolosa – Beasain – Zumarraga – Bilbo (Bilman Bus, AP-8 eta AP-1 autobideen bidez).

• Gaueko zerbitzuak (Gautxori):
  • GO41G: Asteburuetako gaueko zerbitzua eskualdeko herrien artean (Zaldibia - Ordizia - Beasain - Lazkao - Ataun - Idiazabal - Segura - Zegama).

Herritarrentzako zerbitzu bereziak

• Auzo-taxia: Beasaingo Udalak kudeatutako zerbitzua da. Hirigunetik urrun dauden eta garraio publiko konbentzionalik ez duten auzoetako (Astigarreta, Garin, Arriaran, Matxinbenta...) bizilagunen mugikortasuna bermatzeko bideratuta dago.

Partecar

Partecar telefono mugikorrentzako aplikazioa. Beasaingo Udalak, Tribbu mugikorrentzako aplikazioarekin lankidetzan sortua eta abian jarria 2022an. Antzeko errutinak dituzten pertsonak, autoa partekatu ahal izan dezaten, kontaktuan jartzeko aukera errazteko tresna da. Beasain abiapuntu edo helmuga duten ibilbideetako gidariei zein bidaiariei, hobaria emango zaie autoa partekatzeagatik. Hobarien poltsa aktibatzen den aldiro jakinaraziko du Udalak aplikazioaren bidez.

Alokairuko ibilgailu elektrikoak

Udalaren ibilgailu elektrikoak alokatzeko zerbitzuak hiru ibilgailu elektriko ditu Gernika pasealekuan. Guppy aplikazioaren bidez egin daiteke erreserba. Distantzia motzak eta ertainak egiteko zerbitzua da.

Bide gorria

Legorreta-Beasain-Ormaiztegi lotura ia era bat egokitua dago.

Beasain - Lazkao lotura ia erabat egokituta dago. Beasaindik (Senpere auzotik) Lazkaorantz bidegorri zatiak eta herri barneko gune seguruak daude, bizikletaz lasai eta eroso joateko.

Oria ibaiaren ertzeko natur-bideko lanak hasi ditu Beasaingo Udalak 2026an. Ibaiaren ertzetik joango den kilometro bateko ibilbidea izango da, eta Olaberria eta Idiazabalekin lotuko da.

Gizarte zerbitzuak

• Zaharren egoitza
• Eguneko zentroa (Oriako pasealekukoa eta Urbialdekoa)
• Erretiratuen egoitza
• Arangoiti agureen etxea

Kultura

• Liburutegia
• Ezkiagako auzo-etxea
• Loinatz musika eskola
• Urbieta Arte Plastikoen Zentroa
• Udal euskaltegia
• Usurbe Antzokia

Kirola

• Igartzako Futbol Zelaia
• Loinatz Futbol Zelaia
• Ezkierdi Pilotalekua
• Antzizar Kiroldegia

Hezkuntza

• Alkartasuna Lizeoa
• Andramendi Beasaingo ikastola
• La Salle-San Jose ikastetxea
• Goierri eskola
• Helduentzako Hezkuntza
• Loinazpe BHI
• Murumendi ikastetxea
• Seaska haur-eskola
• Txindoki-Alkartasuna institutua

Elkarteak

• Aittu Euskara Elkartea
• Aitz-zorrotz ehiza eta arrantza elkartea
• Alfil xake elkartea
• Aizkorri mendizale elkartea
• Argizpi argazkizale elkartea
• Arrano kultur elkartea (Beasain)
• Asmube Beasaingo emakumeen elkartea
• Aurtzaka Dantza Taldea

• Bakuntza
• Bareak merkatari elkartea
• Batzokia-Beasaingo BKE kultur elkartea
• Beasainmendiko Kultur Elkartea
• Beti Bizi kultur elkartea
• Goieniz zine-kluba
• Goizeresi txistulari elkartea
• Herriak Elkarlanean
• Intxaurpe (Arriaran)
• Jesus Larrañaga Elkartea
• Lau Katu Beasain
• Loinatz abesbatza
• Ostadar dantza taldea
• Txolarte-Atzegi
• Usurbe elkartea
• Buztingintza eta zeramika zaleak

Gastronomia

• Beasaingo odolki

Osasuna

• Osasun zentroa
• Osasun mentaleko zentroa

Hirigintza

Kaleak

• Andre Mari kalea
• Erauskin kalea
• Errekarte kalea
• Esteban Lasa kalea
• Foru kalea
• Garmendia Otaola kalea
• Igartetxe kalea
• Igartza Oleta kalea
• Joan Iturralde kalea
• Joan XXIII.aren kalea
• Jose Martin Arana kalea
• Jose Migel Iturriotz kalea
• Kale Nagusia
• Martina Maiz kalea

Etorbideak

• Ezkiaga etorbidea
• Nafarroa etorbidea
• Mendeurren etorbidea

Pasealekuak

• Gernika pasealekua
• Oriako pasealekua

Plazak

• Bideluze plaza
• Erauskin plaza
• Gipuzkoako plaza
• Ixabel Olano Segurola plaza
• Jose Migel Barandiaran plaza
• Loinazko San Martin plaza
• Maria Arana Gaiztarro plaza
• Urbialde plaza
• Zubimuzu plaza

Parkeak

• Sagastigutia parkea Beasaingo erdigunean dago, Andre Mariaren jasokunderen elizatik oso gertu. Herrigunean dagoen arren, naturaz gozatzeko aukera paregabea eskaintzen du. 50 zuhaitz motatik gora daude parkean: gorostiak, haritzak eta gaztainondoak, besteak beste.

Kultura

Euskara

Beasaingo Jose Inazio Lasaren testigantza, auzo-eskolaren eta irakasleen ingurukoa. Euskal Herriko Ahotsak proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

2021ean herritarren % 58,94 euskalduna zen. 2024-25 ikasturtean 2.901 matrikula zeuden D ereduan.

Beasaingo euskalkia gipuzkeraren aldaera bat da, Goierriko hizkerakoa hain zuzen. Goierriko hizkeraren ezaugarri gehienak edo denak biltzen ditu. Indartsu daude gipuzkeraren bereizgarri gehienak; hala ere, Beterritik zabaldu diren hainbat berrikuntza ez dira Beasaina iritsi, eta nabaria da mendebaleko euskararen zenbait ezaugarri, indartsuago edo ahulago, Beasaina ere iritsi izana. Beasaingo kalean eta auzoetan, Goierriko hizkera gehientsuenen artean bezala, batasun handia dago. Salbuespen bakarra Aratz-Matxinbenta auzoa da.

Beasaingo Udalak 2005. urtean abiatutako Beasaingo euskara eta etnografia proiektuaren bidez, herriko hizkera eta ahozko ondarea bildu zituzten, 45 bat beasaindar elkarrizketatuta.

Jaiak

• San Martin eguna: otsailaren 5ean
• Loinatzak: Beasaingo jai nagusiak loinatzak edo Loinatz jaiak dira. Martin Loinazkoaren omenez dute izen hori. Prozesioa eta jaia lehendabizikoz 1628ko maiatzaren 1ean egin zen. Igokundearen ondorengo asteburuarekin hasten dira Loinatz jaiak, eta San Martin gurtzeko prozesioa astelehenean egiten da. Egun berean, herriko kuadrillak alkandora koloretsuak jantzita festara ateratzen dira. Herriko hainbat elkartek beren parte hartzearekin eta elkarlanean osatzen dute loinatzetako egitaraua.
• Ezkiaga auzoko jaiak: San Pedro egunaren inguruan ospatzen dira.
• Beasainmendiko jaiak: iraileko lehen asteburuan Agortan erromeria ospatzen da.
• Igartzako ezpata-dantzarien eguna: 2007ko irailaren 9tan lehen aldiz ospatuz zen.Iraileko bigarren asteburuan ospatzen den jai eguna da.
• Igartzako jaiak: irailaren 8ko Andra Mariaren egunaren inguruan.
• Porru kaleko festak: gazteen jaia da, izen bereko kalerik ez egon arren herrian, horrela izendatu dituzte. 2018an ospatu ziren lehendabizikoz.

Ondasun nabarmenak

Historiaren aldetik nolabaiteko balioa duten Beasaingo eraikinen zerrenda osoa hementxe duzu: Beasaingo ondare higiezinaren inbentarioa (2001) eta Beasaingo kultura ondasunak zerrenda. Nabarmenenak aipatuko ditugu hemen.

Igartzako monumentu multzoa

Igartzako zubia, eta Igartzako monumentu multzoak Oria ibaiaren eskuinaldean dituen eraikinak: burdinola, errota, jauregia eta baseliza

Igartzako zubia, eta Igartzako multzoak Oria ibaiaren ezkerraldean duen eraikina: Dolarea

Igartzako jaun-andre boteretsuei lotua, Behe Erdi Arokoak dira aztarnarik zaharrenak. Igartzako monumentu multzoak eraikin hauek ditu osagai:

• Igartzako Monumentu Multzoa: Igartzako jaun-andreen oinetxea.
• Igartzako jauregia: XVI. mendean eraikiarazi zuten Igartzako jaun-andreek, Henrike IV.a Gaztelako erregeak XV. mendean suntsiarazi zien Erdi Aroko dorretxearen gainean.
• Igartzako zubia: harrizko zubia eraikitzeko agindua eman zuen Alfontso X.a Gaztelakoak 1256. urtean. Igartzari buruzko estreinako aipamena, beraz, zubiarena da; ez da harritzekoa, dorretxea hura zaintzeko eraikiko baitzuten, Erdi Aroan egin ohi zenez. Kokaleku estrategikoa baitzen: hortxe elkartzen ziren Gipuzkoara Lizarratetik eta Leintz-Gatzagatik sartutako bideak, Oria arroko bidea hartzeko. Eta bide horrekin gurutzatzen zen, Igartzan, Nafarroatik Bizkairantz zihoan bidea. Beraz, Nafarroako, Gaztelako eta Frantziako erresumen arteko komunikazioetarako gune garrantzitsua zen. Igartzako zubiaren jabe zen Igartzako jauna, eta 1480. urte arte bidesaria ordaindu behar izan zion zubia igarotzen zuen orok.
• Igartzako burdinola: lehenengo aldiz XV. mendean eraikiarazi zuten Igartzako jaun-andreek; geroztik hainbat aldiz suntsitu, berreraiki eta berritu da.
• Igartzako errota: 1431koa da haren lehendabiziko aipamena.
• Igartzako gurutzea: hareharrizko gurutzea, bost bat metrokoa. Oinean, metalezko bi plakatan, San Martin Loinazkoak bere idazkariari 1596an diktatu ziona jasotzen duen esaldi hau du (euskaraz eta gaztelaniaz): «Igartzakoa naiz, Tolosatik lau legoatara». Martin Albisu apaizak eman zuen gurutze hori eraikitzeko agindua, 1599an; Beasaingo parrokiako apaiza zen, eta hura eraikitzeko behar adina diru utzi zuen ondaretan.
• Dolarea: etxe horrek sagardoa egiteko dolarea zuelako du izen hori. Ostatutzat ere erabili zen. Gaur egun, Dolarea izeneko hotela eta jatetxea dago hor.
• Errementariaren etxea.
• Belengo baseliza (Belengo Andre Mariaren kapera): jauregiaren aurrealdean dago.

Andre Mariaren Jasokundearen eliza

Jasokundeko Andre Mariaren eliza.

Andre Mariaren Jasokundearen eliza Beasaingo parrokia eliza da. Erdi Aroan eraiki zuten, baina garai hartakoak pulpitu azpiko arkua eta Igartzako jaun-andreen kapera baino ez dira. XVI. eta XVII. mendeetan hainbat berrikuntza lan egin ondoren hartu zuen eraikuntzak ia erabat gaur egungo itxura. 1660an arkupea eraiki zitzaion, eta herriko gune publiko garrantzitsu bilakatu zen. Kanpandorrea XVII. mendekoa da, eta sakristia XVIII. mendekoa. Barnealdean hiru ataleko erretaula dago. Nabe bakarreko eliza da; atzealdean korua eta hainbat gela ditu erantsirik. Gurutze gangak ditu estalkian.

Andre Mariaren Jasokundeko elizako horma-pintura errenazentistak

Elizaren burualdean, 1555 inguruan egindako horma-pintura errenazentistak daude. 2022an aurkitu zituzten, erretaula zaharberritzeko lanak egiten ari zirela.

Andre Mariaren Jasokundearen elizako pintura errenazentistak XVI. mendeko margolan batzuk dira, Errenazimentuko arte estilokoak, udalerriko parrokia elizan kokatuak. Juan Perez de Landa margolariak eta haren laguntzaileek 1555 inguruan egindako horma-pinturak dira.

• 
• 
• 
• 
• 

Loinazko Andre Mariaren baseliza

Loinazko Andre Mariaren baseliza XVI. menderako eraikia zegoen, eta dirudienez XIII. mendekoa da hango Andre Mariaren zurezko irudi polikromatua.

San Martin Loinazkoaren basilika

San Martin Loinazkoaren basilika neoklasiko estiloko tenplua da, 1691. urtean inauguratua. Egungo eraikina 1847an egindako berreraikitze-lanei dagokie; izan ere, Lehen Karlistaldiaren ondoren eraikina oso kaltetuta geratu zenez, eraitsi eta berriro eraiki zuten.

Letamendi baserria

Olaran fabrika

Letamendi baserria XVII. mendekoa da. Beasaingo herrigunearen gaineko muino batean dago, Beasainmendi auzoaren beheko aldean.

Olaran fabrika

Olaran fabrika 1939an eraiki zuten, eta arkitektura arrazionalistaren erakusgarri da. Orduz geroztik larrugintzan aritu zen, harik eta 2009. urtean —nazioarteko krisialdiak jota— enpresa itxi zuten arte. Hurrengo urtean, Beasaingo Udala jabetu zen eraikinaz, eta zenbait artistek beren ekimenak egin zituzten hor: grafitiak, argazkiak, bideo musikalak. Gainera, gazteen errebindikazioetarako gune ere bihurtu zen.

Eraikinaren zati bat kultura ondasun izendatua du Eusko Jaurlaritzak 2003az geroztik, monumentu sailkapenarekin. Gainerakoa, 2011n eraitsi zuten, etxebizitzak egiteko.

Igartzako ezpata-dantza

Igartzako ezpata-dantzarien buruzagia, bandera dantzatzen, ezpata parrilaren gainean.

Aurtzaka dantza taldearen ekimenez 2007an sortu zen Igartzako ezpata-dantzarien kofradia. Igartzako ezpata-dantzarien egunean gauzatzen da. Egun hori iraileko bigarren larunbatean egin ohi da, irailaren 8ko Andre Mariaren egunean bertan edo hurrengo larunbatean Igartzako auzoko jaiekin batera. Ekitaldian, dantzariak eta musikariak Beasaingo herrigunetik Igartzako gune monumentaleraino doaz segizioan, eta bertan ezpata-dantza egiten dute.

San Joan esku-dantza

San Joan esku-dantza San Joan bezperarako sortutako dantza usadioa da. Udako solstizioa eta dantza uztartzen ditu eta denboraren poderioz galtzen ari ziren osagaiak — eguzkia, ura, lurra eta airea — gogora berrekartzen ditu ekainaren 23ko ilunabarrean.

Erraldoiak eta buruhandiak

Beasaingo erraldoi eta buruhandien konpartsa hiru erraldoi bikotek eta zortzi buruhandik osatzen dute. XIX.mende hasieratik Loinatz Jaietan irteten dira. Garai batean herritar gazteak arduratzen ziren erraldoiak eraman eta dantzatzeaz, 90.hamarkada amaieran Txilibutxof aisialdi taldeak hartu zuen konpartsaren ardura eta 2014an Ekaitz erraldoi eta buruhandien konpartsak hartu zuen erraldoi eta buruhandien konpartsaren ardura.

Beasaindar ospetsuak

San Martin Loinazkoaren estatua.

Ikus zerrenda: «Beasaindarrak»

• Antonio Nabarro Larreategi (1554-1624), historialaria eta Filipe III.a Espainiakoaren idazkaria. Haren izena jarri diote Beasaingo kale bati. Hala ere, baliteke Beasainen ez, baizik Logroñon jaioa izatea.
• San Martin Loinazkoa (1566-1597), santu eta martiria.
• Martina Maiz (1820-1891) enpresaburua eta ongilea. Beasainen kale bat du bere izenean.
• Jose Martin Arana (1846-1926), enpresaburua eta herriko alkatea.
• Plazida Insausti (1896-2007), luzaroenik bizi izan den euskal herritarra.
• Jesus Larrañaga Txurruka Goierri (1901-1942), politikaria eta sindikalista, Espainiako Alderdi Komunistako zuzendaritzako kide izana. Urretxun jaioa, Beasainen hazi eta bizi izan zen urte askoan.
• Antonio Garmendia Otaola (1905-1971), jesuita.
• Jose Maria Askuntze (1923-1991) margolari eta irakaslea.
• Arcadio Pardo (1928-2021), poeta, argitaratzaile eta irakaslea
• Amaia Imaz Almandoz (1933-2025) moja, irakasle, Vallecaseko plaza batek bere izena du
• Jose Zufiaurre (1935-), etnografoa.
• Javier Elzo (1942-), soziologoa.
• Ino Galparsoro (1947-), politikaria, Arrasateko alkate izana (2007–2011).
• Karlos Argiñano (1948-), sukaldaria eta telebista aurkezlea.
• Salva Iriarte (1954-), futboleko jokalari eta entrenatzailea.
• Paco Etxeberria (1957-), auzitegi medikua, antropologoa, espeleologoa, ikertzailea.
• Belen Gonzalez Peñalva (1957-2017), ETAko buruzagi historikoa.
• Eva Argiñano (1960-), sukaldaria eta telebista aurkezlea.
• Pako Ayestarán (1963-), futbol entrenatzailea; Valencia CFeko entrenatzaile ohia.
• Kiko Jauregi (1963-), aktorea.
• Jon Jauregi (1964-), politikaria, Beasaingo alkate ohia, EAJko Gipuzko Buru Batzarreko kide.
• Xabier Mendiguren Elizegi (1964-), euskal idazlea.
• Patxi Saez Beloki (1964), soziolinguista.
• Joxe Felipe Auzmendi (1965-), aurkezlea.
• Markel Olano (1965-), politikaria, Gipuzkoako Foru Aldundiko diputatu nagusi izana (2007–2011 eta 2015–2023).
• Luke Uribe-Etxebarria (1965-), politikaria, Eusko Legebiltzarreko kidea.
• Mikel Sarriegi Etxezarreta (1965-), dantzaria eta mendi ingeniaria. Zazpi aldiz irabazi du Euskadiko Aurresku Txapelketa.
• Maite Arrese (1967-), aktorea eta ipuin kontalaria.
• Roberto Ruiz Aginaga (1968-), sukaldaria.
• Lorea Agirre (1968-), kazetaria eta antropologoa.
• Jose Maria Sarriegi (1970-2018), irakaslea, ingeniaria eta ikertzailea.
• Iñaki Azurmendi (1972-), aizkolaria.
• Mikel Aiestaran (1975-), kazetaria.
• Aitor Sarriegi (1976-), bertsolaria.
• Gorka Beloki (1978-), txirrindularia.
• Nerea Garmendia (1979-), aktorea.
• Maitena Salinas (1980-), aktorea eta zinema zuzendaria.
• Olaia Duarte López (1988), politikaria, senataria.
• Gorka Elustondo (1987-), futbolaria.
• Irati Zubizarreta (1998-), mendi lasterkaria.
• Aritz Elustondo (1994-), futbolaria.
• Ane Etxezarreta (1995-), futbolaria.
• German Urteaga (1995-), psikologo, entrenatzaile pertsonal, bertsolari eta trans aktibista.
• Eraitz Saez de Egilaz (1996-), abokatu eta politikaria
• Beñat Garmendia (1997-), pilotaria.
• Beñat Turrientes (2002-), futbolaria.

Argazki galeria

• 
  Pergolak, Nafarroa etorbidean.
• 
  Nafarroa etorbideko biribilgunea, tren geltokiaren aurrean.
• 
  Monteroko biribilgunea.
• 
  Nabarro Larreategi kaleak Zapatari kalearekin bat egiten duen tokia.
• 
  Beasaingo Udaletxea
• 
  Erauskin plaza azoka egun batean.
• 
  Astearteko azoka.
• 
  Gernika pasealekua.
• 
  Oroimen historikoaren monumentua.
• 
  Arriarango urtegia.
• 
  Garin auzoa.
• 
  Loinatz jaietako haurren soka-dantza.

Erreferentziak

• Artikulu honen iturrietako bat Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa da.

Ikus, gainera

• Amunabarro baserria
• Arriarango urtegia

• Maria Jose Azurmendi

• Itola baserria
• Loinatz Abesbatza
• Mateo Mujika
• Beasaingo Gaztetxea
• La Salle Beasain ikastetxea

Kanpo estekak

• Beasaingo Udalaren webgunea.
• GeoBeasain
• Igartzako monumentu multzoaren webgunea, Beasaingo Udalaren jabetzakoa. Testuen egilea: David Zapirain (Aranzadi Zientzia Elkartea).
• Igartzako monumentu multzoa, KULTURWEB webgunean.
• Ihesi: Igartza, gaurko industriaren lehen katebegia. Sareko Argia webgunea.
• Goierriko Hitza: eskualdeko berriak, egunero, euskaraz.
• Beasaingo udalerriaren mapa, Gipuzkoako Datu Espazialen Azpiegitura webgunean.
• Gipuzkoako Foru Aldundiaren GureGipuzkoa webgunea: Beasain, satelitetik ikusita, eta Beasaingo zenbait xehetasunen argazkiak. Argazkian klikatuta, argazkiko hori non dagoen nabarmentzen da satelitetiko ikuspegian.
• Beasaingo albisteak GITBn

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Beasain

• Datuak: Q847130
• Multimedia: Beasain / Q847130
• Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Beasain