Errezil
| Errezil | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Errezil Erniotik ikusia. | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatua | Espainia | ||||||||||
| Erkidegoa | Euskal Autonomia Erkidegoa | ||||||||||
| Lurraldea | Gipuzkoa | ||||||||||
| Eskualdea | Urola Kosta | ||||||||||
| Izen ofiziala | Errezil | ||||||||||
| Alkatea | María Jesús Salsamendi | ||||||||||
| Posta kodea | 20737 | ||||||||||
| INE kodea | 20066 | ||||||||||
| Herritarra | errezildar | ||||||||||
| Ezizena | akerrak | ||||||||||
| Kokapena | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°09′54″N 2°10′27″W / 43.165°N 2.17417°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 32,46 km² | ||||||||||
| Altitudea | 140-1075 (304 udaletxean) | ||||||||||
| Distantzia | 42 km Donostiara | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 588 (2025: | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 0,18 bizt/km² | ||||||||||
| Euskara | |||||||||||
| Euskaldunak[1] | % 93.05 + % 3.39 hartzaile (2021) | ||||||||||
| Etxeko erabilera[2] | % 83.96 (2021) | ||||||||||
| Datu gehigarriak | |||||||||||
| Sorrera | 1027 Erretzil > 1563 | ||||||||||
| Webgunea | http://www.errezil.net | ||||||||||
Errezil Gipuzkoako erdialdeko udalerri bat da, Urola-Erdia eskualdekoa. 32,2 kilometro koadro ditu, eta 602 biztanle zituen 2025. urtean. Donostiatik 42 kilometro hego-mendebaldera dago.
Herriak sagar mota bati izena ematen dio: Errezil sagarra, sukaldaritzan oso estimatua.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ernio mendiko Altzola leizean Mondmilch edo ilargi esne deituriko formazio geologikoa aurkitu zuten Aranzadi Zientzia Elkarteko espeleologoek 2004an; oraingoz, ezagutzen den ilargi esnearen erreka likido bakarra da, munduan.[3][4][5]
Auzoak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerriak hirigune txiki bat du, eta bost auzo nagusi, gehienbat haranaren luzeran kokatuak:
Gainera, udalerriak esklabe bat du; hau da, udalerriaren gainerako lurretatik bananduta dagoen lurralde bat:
- Argisain edo Santa Marina
Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Zestoa eta Aia iparraldean
- Asteasu, Larraul, Bidania-Goiatz eta Albiztur ekialdean
- Beizama hegoaldean
- Azpeitia mendebaldean
Argisain enklabeak mugak ditu Legorreta, Bidania-Goiatz, Albiztur eta Beizama herriekin.
Zerbitzuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2017an honela banatzen ziren sektoreak herrian: Lehen sektorea BEGaren %7,4. Bigarren sektorea %62,9. Hirugarren sektorea %26,4. Eta eraikuntza %3,3.[14]
Errezil beti izan da famatua bertako sagarrengatik. 2015ean 130 sagasti zeuden herrian, 11.445 sagarrondo, biztanleko 10,7 sagarrondo, baina aspaldian gehiago ziren. Herriaren izena hartzen duen sagar motari Errezilen bertan Ibarbia-sagarra esaten zaio, Mendiola izeneko beste sagar bat ere badago sagardotarako zein mahairako erabiltzen dena, eta bertako baserri baten izena hartzen duena.
2015ean egindako ikerketa baten arabera herrian 50 sagarrondo mota ezberdin egon arren %56,4ak Ibarbia sagarra ematen du. Gainontzekoen artean gehienak bertako mota hauetakoak dira: Aretxabaleta, Bost kantoia, Gezamina, Mokoa, Txalaka eta Pelestrina.
Sagarrekin produktu asko egiten dira Errezilen: sagardoa, muztioa, sagar-konpota, dultzea eta marmelada. Ikerketaren datuen arabera 2015ean baserrietako %58ak saltzen zituen sagar-produktuak. Ia erdiek marmelada egiten zuten, sagardoa bostetik bi etxeetan, eta gutxiengoak muztioa.[15][16]
Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.349 euro-koa zen[17], eta etxegune bakoitzeko 46.483 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (19.616 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 24.850 euro zen. Errenta gordina 20.332 euro-koa izan zen pertsonako.
Eustaten datuen arabera, 2023. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 22.535 eurokoa zen[18][oh 1]: gizonena 29.604 eurokoa eta emakumeena 14.548 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 50,9 txikiagoa. Gipuzkoa osoan, mediana 23.258 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 50.131 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 15.463 euro baino gutxiago jaso zuten, eta beste % 10ek 114.653 euro baino gehiago[19].
Diru-sarrera guztien artean % 59,8 soldatak dira[20].
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[21][oh 2]. Udalerrian indizea 25,9 da, probintziakoaren (27,3;
Gipuzkoako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,3;
Gipuzkoako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.
Eustatek beste adierazle bat ematen du[oh 1]: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2023. urtean, udalerrian lehenengoek 13.989 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 126.593 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 11,1 zen[22] (Gipuzkoa osoan, % 11,1; udalerriko banaketa antzekoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 8.974 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 39.215 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 22,9 zen[23] (Gipuzkoa osoan, % 21,2).
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Errezil udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 296 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 60,5; gainerako % 39,5 inaktibo zeuden (erretiratuak % 61,7, beste inaktiboak % 23,8 eta ikasleak % 14,5).[24] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 61,1 zen eta emakumezkoena % 59,9; langabezia-tasa, aldiz, % 5,7 eta % 7,9 zen, hurrenez hurren.[24]
Okupatuen kopurua 285 zen 2023ean, 2021eko 271etik gora.[25] Emakumeek okupatuen % 45,6 osatzen dute, eta gizonek % 54,4.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 276 | % 56,4 | 148 | % 57,6 | 128 | % 55,2 |
| Langabeak | 20 | % 4,1 | 9 | % 3,5 | 11 | % 4,7 |
| Inaktiboak | 193 | % 39,5 | 100 | % 38,9 | 93 | % 40,1 |
| Guztira | 489 | % 100,0 | 257 | % 100,0 | 232 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 51,2), industria (% 32,6), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 8,8) eta eraikuntza (% 7,4).[25] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 31,2), ondoren ostalaritza (% 11,6) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 8,8) datoz.
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 62,1; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 23,5), eta oinarrizko okupazioak % 10,2.[26] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 66,5 eta emakumeen % 56,9).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 67 | % 23,5 | 30 | % 19,4 | 37 | % 28,5 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 177 | % 62,1 | 103 | % 66,5 | 74 | % 56,9 |
| Oinarrizko okupazioak | 29 | % 10,2 | 14 | % 9,0 | 15 | % 11,5 |
| Ez dago jasota | 12 | % 4,2 | 8 | % 5,2 | 4 | % 3,1 |
| Guztira | 285 | % 100,0 | 155 | % 100,0 | 130 | % 100,0 |
Okupatuen % 69,1 besteren konturako langileak dira, eta % 30,9 norberaren konturakoak.[27]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 88 | % 30,9 | 53 | % 34,2 | 35 | % 26,9 |
| Besteren kontura | 197 | % 69,1 | 102 | % 65,8 | 95 | % 73,1 |
| Guztira | 285 | % 100,0 | 155 | % 100,0 | 130 | % 100,0 |
Jaiolekuaren arabera
Jarduera
16 urte edo gehiagokoen % 93,2 estatuan jaio zen, eta % 6,8 atzerrian.[24] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 60,3 okupatuak dira, % 30,0 erretiratuak, % 4,2 ikasleak, % 3,4 bestelako inaktiboak eta % 2,1 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 80,0 okupatuak dira, % 13,3 ikasleak eta % 6,7 bestelako inaktiboak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 58,6 okupatuak dira, % 17,7 erretiratuak, % 11,6 bestelako inaktiboak, % 7,0 ikasleak eta % 5,1 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 bestelako inaktiboak dira, % 22,2 langabeak, % 22,2 okupatuak eta % 5,6 erretiratuak.
Okupazioa
Okupatuen % 94,4 estatuan jaio zen, eta % 5,6 atzerrian.[26] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 65,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 19,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 9,1 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 75,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 16,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 8,3 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 57,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 29,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 25,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial.
Jarduera-sektoreak
Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[28] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 43,4 industrian ari dira, % 35,0 zerbitzuetan, % 13,3 eraikuntzan eta % 8,4 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 industrian ari dira, % 33,3 zerbitzuetan, % 8,3 eraikuntzan eta % 8,3 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 71,4 zerbitzuetan ari dira, % 19,0 industrian eta % 8,7 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 zerbitzuetan ari dira, % 25,0 industrian eta % 25,0 nekazaritzan.
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 87 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 986 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[29][oh 3]. Udalerriaren azalera 32,5 km² denez, NAE lurraldearen % 30,4 da[30]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 90,3 larre iraunkorrak (890 ha, 80 ustiategitan), % 7,4 arbolak (72,6 ha, 69 ustiategitan), % 2,2 lur goldagarria (21,7 ha, 46 ustiategitan), % 0,2 norberaren kontsumorako baratzeak (1,5 ha, 51 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,01 ha, ustiategi batean)[oh 4].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.028 behi, 5.960 ardi (probintziako 2. kopururik handiena), 125 ahuntz, 6 txerri, 137 zaldi, 940 hegazti, 8 untxi eme eta 78 erlauntz zeuden[31][32].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 411 gidari zeuden erroldatuta: 231 gizon (% 56,2) eta 180 emakume (% 43,8)[33]. Biztanleen % 69,5 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 663 ibilgailuk osatzen zuten: 412 turismo, 78 furgoneta, 51 kamioi, 47 motozikleta eta 11 ziklomotor[33]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 697 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (455) gainetik.
Turismoen batez besteko adina 13,2 urtekoa zen; turismoen % 6,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 9,5k 25 urte baino gehiago[33]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 68,5 diesel zen eta % 31 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,5; probintzian % 0,8). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 30,7k ez zuen etiketarik[oh 5].
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Errezilgo biztanle kopuruak beherakada nabarmena izan zuen XX. mendearen bigarren erdialdean. Mende hasieran 1.500 biztanle inguru zituen, baina mende bukaerarako 600 lagun inguru besterik ez zen bizi herrian.
2019an 628 biztanle zituen. Horietatik %16,4k 65 urte edo gehiago zituen. Eta atzerrian jaiotakoak %5,25 ziren.[14]
| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 311 gizon, 280 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[34] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Urtea | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hazkunde begetatiboa | 3 | −10 | 6 | 5 | −6 | 2 | −2 | 0 | −2 | 2 | 8 | −6 | −5 | 0 | −5 | −7 | −1 | −1 | −1 | −2 | −4 | −7 | 5 | −6 | −3 | 2 | 4 | −1 | 3 | 0 | 0 | −1 | −1 | 3 | 0 | 0 | 5 | 2 | −5 | −4 | 2 | −1 | 4 | 3 | 0 | −3 | −5 | −6 | 1 | −1 | −2 |
| Urtea | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bizirik jaiotakoak | 3 | 9 | 4 | 4 | 6 | 8 | 6 | 7 | 7 | 10 | 4 | 10 | 9 | 6 | 3 | 8 | 10 | 5 | 4 | 10 | 4 | 6 | 8 | 2 | 3 | 3 | 4 | 4 | 3 | 4 |
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 59,6 udalerri berean jaioak ziren[37], probintziako batez bestekoaren (% 46,1) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 2,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 7,3 —probintzian % 13,9—.
Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 89,2 Gipuzkoan, % 0,8 Bizkaian, eta % 0 Araban jaio ziren[38].
Biztanleria atzerritarra
2025. urtean, biztanleen % 6,8k atzerriko nazionalitatea zuen[39]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Mendebaldeko Europa (% 34,1), Ekialdeko Europa (% 29,3), Magreb (% 19,5) ziren.
Jaiotza herrialde nagusiak Portugal, Maroko, Polonia dira.[40]
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 316 etxebizitza zeuden: 195 (% 61,7) nagusiak eta 121 (% 38,3) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[41] Etxebizitza nagusien % 89,7 jabetzan zegoen eta % 7,2 alokairuan.[41]
Etxebizitza multzoa
Gipuzkoako mapa (2024)
Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)
Gipuzkoako mapa (2024)
Guztira 195 etxegune zeuden, batez beste 3 egoiliarrekoak; horietatik 40 (% 20,5) pertsona bakarrekoak ziren.[41]
Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera
Gipuzkoako mapa (2024)
Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 160,6 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 52,3 urtekoa.[41] Etxebizitzen % 71,8 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 0,0 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[41] Etxebizitzen % 5,7 igogailua zuten.
Eraikineko etxebizitza kopurua
Gela kopurua
Bainugela kopurua
Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 0,0 berokuntza zentrala zuten, % 40,0 banakakoa eta % 56,9 noizean behingoa.[41] Horrez gain, % 0,0 hodien bidezko gasa zuten eta % 6,2 igogailua.
Berogailu mota
Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 493 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 30,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 17,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 34,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,8.[42] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 26,4 zen 2021ean eta % 30,6 2024an; beraz, 4,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 20,8 izatetik % 17,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 36,8 ziren, eta gizonen artean % 25,1; 11,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 19,2 eta gizonen % 16,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 52,3 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 47,7 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 3 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 46,4 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 53,6. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 0,2 ziren.[42]
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 151 | % 30,6 | 65 | % 25,1 | 86 | % 36,8 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 84 | % 17,0 | 45 | % 17,4 | 39 | % 16,7 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 170 | % 34,5 | 106 | % 40,9 | 64 | % 27,4 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 88 | % 17,8 | 43 | % 16,6 | 45 | % 19,2 |
| Guztira | 493 | % 100,0 | 259 | % 100,0 | 234 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 26,4 | % 15,9 | % 36,9 | % 20,8 | 485 |
| 2022 | % 28,8 | % 16,1 | % 36,2 | % 19,0 | 473 |
| 2023 | % 29,4 | % 16,6 | % 35,4 | % 18,6 | 494 |
| 2024 | % 30,6 | % 17,0 | % 34,5 | % 17,8 | 493 |
Ikasten ari direnak
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 9,5 ikasten ari zen (47 pertsona).[43] Ikasten ari zirenetatik, % 55,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 21,3 erdi-mailako lanbide-heziketan, % 21,3 batxilergoan eta % 2,1 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 62,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 47,8; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 30,4 eta emakumeen % 12,5. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 80,6 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 36,4 eta 25–29 urtekoen % 18,5; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,2 baino ez.[44] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 46,7 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 16,7.
Jaiolekuaren arabera
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 93,1 estatuan jaio zen, eta % 6,9 atzerrian.[42] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 24,8 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 29,4 eta % 23,5, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 36,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 18,9; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 41,2 eta % 23,5, hurrenez hurren.
Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 9,6 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 8,8.[43] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 56,8 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 33,3 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.
Euskara
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Errezilgo euskara[48] gipuzkeraren[49] aldaera bat da, Sartaldeko euskaran[50] kokaturik dagoen Urolaldeko euskara[51] hain zuzen. Urolaldeko eta Beterriko hizkeraren[52] artean zubilana egiten du honek. Hizkera honetan sakona da mendebaleko euskararen eragina. Eremu lauagoa delako eta, batez ere, Eibar-Elgoibar aldeko industriak eraginda, estuagoa eta sarriagoa izan da hartu-emana. Lexikoan azaltzen da argien lotura, baina lexikoan ez ezik, hizkuntzaren beste sail batzuetan ere ageri da mendebaleko euskararen eragina Urolaldean. 2016an euskaldunak %94,08 ziren.[14]
Politika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2011ko udal hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Errezilgo alkatea Bilduko Maria Jesus Salsamendi izan zen.[53][54]
| Errezilgo udalbatza | |||||
| Alderdia | 2011ko maiatzaren 22a | ||||
| Zinegotziak | Boto kopurua | ||||
| Bildu | 4 / 7 |
252 (% 60,58) | |||
| Errezil Herrin Alde (ERHA) | 3 / 7 |
162 (% 38,94) | |||
| Alderdi Popularra (PP) | 0 / 7 |
1 (% 0,24) | |||
| Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean | |||||
2015eko udal hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2015eko udal hauteskundeetan EH Bilduk 234 boto lortu zituen.[55] Xebero Agirretxe izendatu zuten alkate.[56]
2019ko udal hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2019ko udal hauteskundeetan EH Bildu 255 boto lortu zituen eta independenteek (Errezilgintza) 107 boto.[55][57] Xebero Agirretxe izendatu zuten alkate berriro.[56]
Ondasun nabarmenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Baserriak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Artzalluzonuzkoa baserria.
- Doneztebe baserria[58]
Eraikin erlijiosoak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- San Isidro baseliza, Erdoizta auzoan. Neoklasikoaz eta zirkularra.[58][59]
- San Joan Iturriotzeko baseliza: Errezil, Bidania-Goiatz, Albiztur eta Aia udalerrien jabetza amankomunekoa.
- San Martin eliza: XVI. mendean eraikia.[58]
- Santo Kristoren ermita (XIX. mendekoa)[58]
- San Migel bekoa ermita[58][59]
- San Migel goiko (lehen aipamena XVI. mendekoa da)[59]
- San Esteban ermita[58][59]
- Gurutze Santuaren baseliza (XVI. mendekoa da lehen aipamena)[59]
- San Antonio[59]
- San Joseren otoitz lekua[59]
Eraikin administratiboak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Errezilgo udaletxea: 1909an eraikia.

Eraikin industrialak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Errezildar ospetsuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Domingo Ibañez Erkizia (1589-1633), apaiz eta misiolari dominikarra, Japonia kristautu nahian eraila. 1981. urtean dohatsu eta 1987an santu egin zuen Eliza katolikoak.
- Jose Zinkunegi Arruti (1886-1964), mediku, idazle eta itzultzailea.
- Paulino Uzkudun (1899-1985) boxeolaria, Europako txapelduna pisu astunetan 1926, 1927, 1928, 1929 eta 1933. urteetan.
- Tomas Agirre (1898-1982), euskal idazlea.
- Maria Dolores Agirre (1903-1997), euskal idazlea.
- Inazio Mari Atxukarro (1912-1987), irrati esataria, pasadizo-kontalaria.
- Inazio Eizmendi "Basarri" (1913-1999), bertsolaria, 1935 eta 1960ko hamarkadan Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusiaren irabazlea.
- Antonio Maria Eizmendi Goenaga "Loidi-Saletxe" (1913-1991), bertsolaria.
- Victoriana Aizpuru (1919), erraketista.
- Eugenio Agirretxe (1920-2005), idazle eta hizlaria.
- Iñaki Beristain (1947-2017), frantziskotarra.
- Santiago Lazkano (1947-1985), txirrindularia.
- Juan Jose Eizmendi "Loidisaletxe II.a" (1960), bertsolaria.
- Xabier Orbegozo "Arria V.a" (1977), aizkolaria.
- Aimar Irigoien (1986), harri-jasotzailea.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 INEk eta Eustatek metodologia desberdinak erabiltzen dituzte errenta kalkulatzeko, eta, horregatik, haien zifrak ez dira zuzenean alderagarriak. INEren Etxeguneen Errentaren Banaketaren Atlasak etxegune bakoitzaren errenta haren kide guztien artean banatzen du, adingabeak barne, eta haren P80/P20 zatidura kontsumo-unitateko errentaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura da (zenbat eta handiagoa, orduan eta desberdintasun handiagoa). Eustatek, berriz, 18 urteko eta gehiagoko pertsona bakoitzaren errenta eta familia bakoitzarena neurtzen ditu, eta haren 20/80 ratioak diru-sarrera txikienak dituzten % 20ren batez besteko errenta handienak dituztenen % 20renarekin alderatzen du, ehunekotan (zenbat eta handiagoa, orduan eta berdintasun handiagoa).
- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
- ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
- ↑ «Ilargi esnearen ibaia aurkitu du Aranzadik Ernio mendian»[Betiko hautsitako esteka], Berria, 2004-03-19.
- ↑ «Hallan en Guipúzcoa un río de leche de luna en estado líquido», El Mundo, 2005-01-28.
- ↑ «El río de la leche de luna», Diario Vasco, 2008-03-02.
- ↑ «Eskola» Errezil (kontsulta data: 2020-04-10).
- ↑ «Haur-eskola» Errezil (kontsulta data: 2020-04-10).
- ↑ «Osasun zentrua» Errezil (kontsulta data: 2020-04-10).
- ↑ «Borondegi kultur etxea» Errezil (kontsulta data: 2020-04-10).
- ↑ «Akertxoko» Errezil (kontsulta data: 2020-04-10).
- ↑ «Liburutegia» Errezil (kontsulta data: 2020-04-10).
- ↑ «Eguneko zentrua eta etxebizitza tutelatua» Errezil (kontsulta data: 2020-04-10).
- ↑ «Gimnasioa» Errezil (kontsulta data: 2020-04-10).
- 1 2 3 «Web Eustat. Errezilko datu estatistikoak» eu.eustat.eus (kontsulta data: 2020-04-10).
- ↑ Errezil, sagarraren herria Amaia Nuñez. Txantxangorri aldizkaria, 62. alea, 4-5 orr., 2017ko urtarrila.
- ↑ Ibarbia-sagarra Errezilen Iñaki Iurrebaso. Errezilgo Errezil Sagarra elkartea
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Gipuzkoa.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren pertzentilak EUSTAT.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren pertzentilak EUSTAT Gipuzkoa.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Gipuzkoa.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren adierazleak EUSTAT.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren adierazleak EUSTAT.tab.
- 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q964114.
- ↑ Eustat, «Nekazaritza-ustiategietako abelburuak, udalerriaren eta espeziearen arabera». Datuak: EUSTAT abeltzaintza.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
- ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
- ↑ «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Gipuzkoa.tab.
- ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
- ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Gipuzkoa.tab.
- 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
- 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ «Garmendia Uzkudun, Juana - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-26).
- ↑ «Andereñoa eta diziplina - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-26).
- ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-26).
- ↑ «Errezil - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-04).
- ↑ «Erdialdekoa - Gipuzkera - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-04).
- ↑ «Sartaldekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-04).
- ↑ «Urolaldekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-04).
- ↑ «Beterrikoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-04).
- ↑ «Maria Jesus Salsamendi da alkate Errezilen» Urola Kostako Hitza 2011-06-11 (kontsulta data: 2020-04-10).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Maria Jesus Salsamendi izendatu zuten Errezilgo alkate» El Diario Vasco 2011-06-12 (kontsulta data: 2020-04-10).
- 1 2 www.euskadi.eus (kontsulta data: 2020-04-10).
- 1 2 «Xebero Agirretxe izango da Errezilgo alkatea beste lau urtez» Urola Kostako Hitza 2019-06-15 (kontsulta data: 2020-04-10).
- ↑ «Udal hauteskundeak 2019 - Errezil - Zarauzkohitza.eus» zarauzkohitza.eus (kontsulta data: 2020-04-10).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 «Eraikin interesgarriak» Errezil (kontsulta data: 2020-04-10).
- 1 2 3 4 5 6 7 «Ermitak» Errezil (kontsulta data: 2020-04-10).

