Edukira joan

Badalona

Wikipedia, Entziklopedia askea
Badalona
Badalona
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
Probintzia Bartzelonako probintzia
Eremu funtzionalaBartzelonako metropoli eremua
EskualdeaBarcelonès
AlkateaXavier García Albiol
Izen ofizialaBadalona
Jatorrizko izenaBadalona
Posta kodea08910–08918
INEk ezarritako kodea08015
HerriburuaBadalona (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak41°26′00″N 2°14′00″E / 41.4333°N 2.2333°E / 41.4333; 2.2333
Mapa
Azalera21,2 km²
Altitudea6 m
MugakideakMontcada i Reixac, Sant Adrià de Besòs, Sant Fost de Campsentelles, Santa Coloma de Gramenet, Tiana eta Montgat
Demografia
Biztanleria231.542 (2025)
alt_left 116.848 (%50,7) (%49,3) 113.794 alt_right
Dentsitatea10.922 bizt/km²
Etxebizitzak88
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakAlcanar, San Fernando eta Valparaíso
MatrikulaB
Hizkuntza ofizialakatalan
badalona.cat

Badalona Kataluniako udalerria da, Barcelonès eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 220.888 biztanle zituen. 21.17 km2-ko azalera du.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean Sant Fost de Campsentelles (Vallès Oriental), ipar-ekialdean Tiana eta Montgat (el Maresme), hego-mendebaldean Sant Adrià de Besòs (Barcelonès), mendebaldean Santa Coloma de Gramenet (Barcelonès) eta Montcada i Reixac (Vallès Occidental) eta hego-ekialdean Mediterraneo itsasoa mugakide ditu.

Kostaldeko hiria da, eta 4.8 km-ko hondartza dauka.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Montcada i Reixac, Sant Adrià de Besòs, Sant Fost de Campsentelles, Santa Coloma de Gramenet, Tiana eta Montgat.

Mapa
Badalona eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
    Datu klimatikoak (Badalona)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 9 10 11 14 17 21 24 24 21 17 13 10 15
Pilatutako prezipitazioa (mm) 38 37 46 48 44 38 25 44 75 86 52 39 571
Iturria: Weatherbase[1]

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Neolitoko herrixka baten aztarnak topatu dituzte, bai eta arrasto iberikoak ere, baina Badalonaren sorrera K.a. 100. urte inguruan ezarrita dago, "Baetulo" herri erromatarrarena, hain zuzen ere.

Erdi Aroan hiria garatu egin zen, gaur egungo Dalt de la Vila auzoa zehazki, erdigunea zena eta Baetulorekin bat egiten zuena. 1492tik aurrera bultzada ekonomiko eta demografikoa jaso zuen nekazaritzari (mahastiak eta lekaleak, nagusiki) eta arrantzari esker.

XIX. mendean ekin zioten industrializazioari, trena iritsi zen, lantegiak eraiki zituzten eta immigrazioaren eskutik igoera demografikoa gertatu zen. XX. mendearen hasieran loraldi kulturala sortu zen, baina hurrengo hamakadetako diktadurek eten egin zuten.

Azkenik, 1980ko hamarkadatik aurrera, eta bereziki 1992ko Udako Olinpiar Jokoak zirela eta, hiriak aldaketa nabarmena izan eta gaur egungo itxura hartu zuen.

Barrutiak eta auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Badalona 35 auzok eta 8 barrutik osatzen dute:

  1. 1. barrutia: Canyadó, Casagemes, Centre, Coll i Pujol, Dalt de la Vila, Manresà.
  2. 2. barrutia: Nova Lloreda, Sant Crist de Can Cabanyes, Sistrells.
  3. 3. barrutia: Bonavista, Bufalà, Canyet, les Guixeres, Mas Ram, Montigalà oriental, Morera, Pomar, Pomar de Dalt.
  4. 4. barrutia: la Salut.
  5. 5. barrutia: Sant Antoni de Llefià, Sant Joan de Llefià, Sant Mori de Llefià.
  6. 6. barrutia: el Remei, la Mora, Sant Roc, Artigues.
  7. 7. barrutia: Can Claris, Congrés, Gorg, Progrés, el Raval.
  8. 8. barrutia: la Pau, Lloreda, Montigalà occidental, Puigfred.

Elkarteak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Club Joventut de Badalona hiriko saskibaloi talde nagusia da, Kataluniako eta Espainiako ligaren inoizko hoberenen artean dagoena.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea050.000100.000150.000200.000250.00017001750180018501900195020002050BadalonaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 113.794 gizon, 116.848 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.01
 
100+
 
0.04
0.10
 
95-99
 
0.27
0.51
 
90-94
 
1.18
1.21
 
85-89
 
2.02
2.39
 
80-84
 
3.31
3.73
 
75-79
 
4.69
4.40
 
70-74
 
5.22
4.96
 
65-69
 
5.80
5.83
 
60-64
 
6.19
7.08
 
55-59
 
7.05
8.06
 
50-54
 
7.95
8.75
 
45-49
 
8.13
7.31
 
40-44
 
7.04
6.61
 
35-39
 
6.15
6.18
 
30-34
 
5.69
6.05
 
25-29
 
5.31
6.13
 
20-24
 
5.26
6.19
 
15-19
 
5.43
5.66
 
10-14
 
5.07
4.85
 
5-9
 
4.53
3.99
 
0-4
 
3.69
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[2]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 35,6 udalerri berean jaioak ziren[3], probintziako batez bestekoaren (% 34) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 15,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 24,1 —probintzian % 25—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Bartzelonako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 35,6Probintzia berean · % 23,6Erkidegoan · % 0,9Beste erkidegoa · % 15,9Estatutik kanpo · % 24,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 55.499 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 43,9)[4]. Jaiotza herrialde nagusiak Pakistan, Maroko, Ekuador dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Asia
Amerika · % 43,9Europa · % 13,2Afrika · % 14,2Asia · % 28,6Ozeania · % 0
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
6.174
Pakistan
3.200
3.516
Maroko
2.717
1.766
Ekuador
2.019
1.811
Txina
1.902
1.684
Kolonbia
1.955
1.074
Honduras
1.977
1.087
Peru
1.332
931
Venezuela
1.111
1.012
Argentina
1.020
1.095
India
598
692
Bolivia
963
520
Dominikar Errepublika
680
535
Ukraina
649
445
Errusia
613
324
Paraguai
541
349
Brasil
471
364
Frantzia
351
291
Kuba
382
372
Italia
279
290
Errumania
335
352
Bangladesh
168
247
Txile
269
216
Uruguai
224
189
Alemania
213
159
Erresuma Batua
111
115
Mexiko
143
194
Senegal
42
131
Nigeria
96
137
Aljeria
63
93
Portugal
106
88
Ameriketako Estatu Batuak
87
55
Ginea Ekuatoriala
112
58
Polonia
107
144
Gambia
20
58
Nikaragua
105
57
Bulgaria
79
62
Suitza
53
68
Ginea
42
64
Herbehereak
45
28
Filipinak
76
91
Mali
9
73
Ghana
20
45
Moldavia
47
59
Belgika
27
34
Suedia
22
26
Irlanda
13
10
Lituania
16
8
Kanada
15
8
Danimarka
9
7
Finlandia
6
7
Mauritania
4
4
Norvegia
6
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 91.915 etxebizitza zeuden: 83.337 (% 90,7) nagusiak eta 8.578 (% 9,3) ez-nagusiak.[5] Kontsumo elektrikoaren arabera, 5.430 (% 5,9) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 7.714 (% 8,4) hutsik zeuden.[6] Etxebizitza nagusien % 73,9 jabetzan zegoen eta % 20,4 alokairuan.[7] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 228 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 894 plazarekin (3,92 plaza etxebizitzako).[8]

91.915etxebizitza
83.337etxegune
7.714hutsik (% 8,4)
228etxebizitza turistiko (2026) Bartzelonako mapa

Etxebizitza multzoa Bartzelonako mapa

83.337
8.578
Etxebizitza nagusia (83.337)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (8.578)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Bartzelonako mapa

78.771
7.714
Okupatuak (78.771)Noizbehinkakoak (5.430)Hutsik (7.714)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)

61.550
16.968
Jabetzan (61.550)Alokairuan (16.968)Beste erregimen bat (4.819)

Guztira 83.337 etxegune zeuden, eta horietatik 18.277 (% 21,9) pertsona bakarrekoak ziren.[9] Etxeguneen % 74,6 familia batek osatzen zuen eta % 3,1 familiarik gabeko etxegune anitzak ziren.[10]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 118.277
2 pertsona25.015
3 pertsona18.727
4 pertsona14.576
5 edo gehiago6.742

Etxeguneak motaren arabera

18.277
62.155
Pertsona bakarrekoa (18.277)Familia bakarrekoa (62.155)Familiarik gabeko etxegune anitza (2.562)Bi familia edo gehiago (343)

Etxebizitzen % 72,7 1980 baino lehen eraiki ziren, eta % 12,5 2001etik aurrera.[11] Etxebizitzen % 39,5 60 m²-tik beherako azalera zuten eta % 5,4 120 m²-tik gorakoa.[12]

Eraikuntza garaia

1900 aurretik868
1900-19202.862
1921-19402.508
1941-1950807
1951-19604.210
1961-197024.486
1971-198031.115
1981-19904.005
1991-20007.918
2001-20108.312
2011-20203.141

Azalera erabilgarria

< 30 m²920
30-45 m²6.952
46-60 m²28.467
61-75 m²26.924
76-90 m²13.816
91-105 m²6.247
106-120 m²2.520
121-150 m²2.418
151-180 m²1.032
> 180 m²1.477

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 193.780 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 29,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 24,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 30,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,4.[13] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 26,6 zen 2021ean eta % 29,1 2024an; beraz, 2,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,2 izatetik % 15,4 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 30,3 ziren, eta gizonen artean % 27,9; 2,4 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 18,1 eta gizonen % 12,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

193.780biztanle 15 urte edo +, 2024
% 29,1goi-mailako ikasketak+2,5 puntu 2021etik mapa
% 15,4lehen hezkuntza edo gutxiago−2,8 puntu 2021etik mapa
% 9,7ikasten ari dira, 2024
% 15,4
% 30,8
% 24,7
% 29,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 15,4Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 30,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 24,7Goi-mailako ikasketak · % 29,1
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Bartzelonako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 65,7 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 34,3 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 1.444 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 51,9 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 48,1. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 4,4 ziren.[13]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 4,4
Lehen hezkuntza
% 11,0
DBH eta antzekoak
% 30,8
Batxilergoa
% 12,8
Erdi-mailako LH
% 11,9
Goi-mailako LH
% 10,0
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 9,4
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 6,4
Masterrak eta espezialitateak
% 2,6
Doktoretzak
% 0,7
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Badalona, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak56.478% 29,126.393% 27,930.085% 30,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa47.840% 24,724.641% 26,123.199% 23,4
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)59.645% 30,831.558% 33,428.087% 28,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago29.817% 15,411.886% 12,617.931% 18,1
Guztira193.780% 100,094.478% 100,099.302% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Badalona, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 26,6% 23,6% 31,6% 18,2188.200
2022% 27,6% 23,7% 31,7% 17,0189.227
2023% 28,2% 24,3% 31,3% 16,2191.380
2024% 29,1% 24,7% 30,8% 15,4193.780

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 9,7 ikasten ari zen (18.870 pertsona).[14] Ikasten ari zirenetatik, % 47,9 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 30,0 batxilergoan, % 15,3 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 4,4 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 51,6 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 43,8; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 17,2 eta emakumeen % 13,5. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 82,8 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 34,8 eta 25–29 urtekoen % 10,9; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,6 baino ez.[15] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 36,3 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 26,3.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 82,8
20–24 urte
% 34,8
25–29 urte
% 10,9
30–34 urte
% 5,5
35–39 urte
% 3,5
40–44 urte
% 2,6
45–49 urte
% 2,0
50–54 urte
% 1,4
55 urte edo +
% 0,2
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 2,1
Goi-mailako ikasketak
% 47,9
Erdi-mailako LH
% 15,3
Batxilergoa
% 30,0
DBH eta antzekoak
% 4,4
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,4
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 76,1 estatuan jaio zen, eta % 23,9 atzerrian.[13] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 29,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 11,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 23,5 eta % 17,0, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 30,6 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 18,0; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 29,1 eta % 18,3, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 29,4
Goi-mailakoak
% 23,5
% 24,5
Batx. / erdi LH
% 30,8
% 34,9
DBH
% 28,8
% 11,1
Lehen H. edo gutx.
% 17,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 30,6
Goi-mailakoak
% 29,1
% 21,0
Batx. / erdi LH
% 31,4
% 30,4
DBH
% 21,2
% 18,0
Lehen H. edo gutx.
% 18,3
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 10,9 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 6,0.[14] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 49,2 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 40,3 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.618 euro-koa zen[16], eta etxegune bakoitzeko 38.955 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (17.062 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 17.856 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 64,1[17]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 20,2), beste diru-sarrerak (% 9,1), langabezia-prestazioak (% 1,6), beste prestazioak (% 5,1).

64%
20%
9%
Soldata · % 64,1Pentsioak · % 20,2Langabezia · % 1,6Beste prestazioak · % 5,1Beste sarrerak · % 9,1
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[18][oh 1]. Udalerrian indizea 30 da, probintziakoaren (31,5; Bartzelonako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,6 da, probintziakoaren (2,6; Bartzelonako mapa) parean eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Badalona udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 107.563 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 56,3; gainerako % 43,7 inaktibo zeuden (erretiratuak % 47,7, beste inaktiboak % 41,0 eta ikasleak % 11,3).[19] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 59,6 zen eta emakumezkoena % 53,2; langabezia-tasa, aldiz, % 8,6 eta % 12,9 zen, hurrenez hurren.[19]

Okupatuen kopurua 94.130 zen 2023ean, 2021eko 88.146etik gora.[20] Emakumeek okupatuen % 47,1 osatzen dute, eta gizonek % 52,9.

94.130okupatu, 2023+% 6,8 2021etik
% 47,1emakumeak okupatuen artean
% 56,3jarduera-tasa, 2024
% 10,7langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 50,3
% 20,8
% 17,9
Okupatuak · % 50,3Langabeak · % 6,0Ikasleak · % 4,9Erretiratuak · % 20,8Beste inaktiboak · % 17,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Badalona, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak96.077% 50,350.684% 54,445.393% 46,3
Langabeak11.486% 6,04.778% 5,16.708% 6,8
Inaktiboak83.513% 43,737.630% 40,445.883% 46,8
Guztira191.076% 100,093.092% 100,097.984% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 80,6), industria (% 11,4), eraikuntza (% 7,7) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 0,2).[20] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 19,4), ondoren manufaktura-industria (% 10,0) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 9,8) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Bartzelonako mapa
% 11,4
% 80,6
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 0,2Industria · % 11,4Eraikuntza · % 7,7Zerbitzuak · % 80,6
Jarduera-adar zehatzak
Merkataritza
% 19,4
Manufaktura-industria
% 10,0
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 9,8
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 9,0
Eraikuntza
% 7,7
Ostalaritza
% 7,5
Garraioa eta biltegiratzea
% 7,0
Jarduera profesionalak
% 5,5
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Hezkuntza
% 5,1
Administrazio publikoa
% 4,3
Informazioa eta komunikazioak
% 3,6
Beste zerbitzu batzuk
% 3,0
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 2,3
Etxeetako jarduerak
% 1,8
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,7
Ur-hornidura eta hondakinak
% 1,2
Higiezinen jarduerak
% 0,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 0,2
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,2
Erauzketa-industriak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 52,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 28,6), eta oinarrizko okupazioak % 13,6.[21] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 55,3 eta emakumeen % 50,2).

% 28,6
% 52,9
% 13,6
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 28,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 52,9Oinarrizko okupazioak · % 13,6Ez dago jasota · % 5,0
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Badalona, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak26.886% 28,613.288% 26,713.598% 30,7
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak49.752% 52,927.520% 55,322.232% 50,2
Oinarrizko okupazioak12.759% 13,66.328% 12,76.431% 14,5
Ez dago jasota4.733% 5,02.665% 5,42.068% 4,7
Guztira94.130% 100,049.801% 100,044.329% 100,0

Okupatuen % 87,2 besteren konturako langileak dira, eta % 12,8 norberaren konturakoak.[22]

% 10,4
% 76,3
% 10,9
Norberaren kontura, langileak dituena · % 2,4Norberaren kontura, langilerik gabe · % 10,4Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 76,3Besteren kontura, aldi baterakoa · % 10,9
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Badalona, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura12.032% 12,87.959% 16,04.073% 9,2
Besteren kontura82.098% 87,241.842% 84,040.256% 90,8
Guztira94.130% 100,049.801% 100,044.329% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 77,1 estatuan jaio zen, eta % 22,9 atzerrian.[19] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 53,1 okupatuak dira, % 29,6 erretiratuak, % 6,4 bestelako inaktiboak, % 5,8 ikasleak eta % 5,1 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 56,9 okupatuak dira, % 30,3 bestelako inaktiboak, % 6,0 langabeak, % 3,9 erretiratuak eta % 3,0 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 46,1 okupatuak dira, % 22,6 erretiratuak, % 19,7 bestelako inaktiboak, % 6,5 langabeak eta % 5,1 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 45,1 okupatuak dira, % 39,6 bestelako inaktiboak, % 8,4 langabeak, % 3,5 ikasleak eta % 3,4 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 53,1
Okupatuak
% 56,9
% 5,1
Langabeak
% 6,0
% 5,8
Ikasleak
% 3,0
% 29,6
Erretiratuak
% 3,9
% 6,4
Beste inakt.
% 30,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 46,1
Okupatuak
% 45,1
% 6,5
Langabeak
% 8,4
% 5,1
Ikasleak
% 3,5
% 22,6
Erretiratuak
% 3,4
% 19,7
Beste inakt.
% 39,6
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 76,5 estatuan jaio zen, eta % 23,5 atzerrian.[21] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 52,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 31,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 62,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 18,7 oinarrizko okupazioetakoak eta % 13,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 50,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 34,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,5 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 29,1 oinarrizko okupazioetakoak eta % 16,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 31,1
Goi eta erdi maila
% 13,6
% 52,9
Langile kualifikatuak
% 62,2
% 10,7
Oinarrizko okup.
% 18,7
% 5,3
Ez dago jasota
% 5,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 34,7
Goi eta erdi maila
% 16,0
% 50,1
Langile kualifikatuak
% 50,2
% 10,5
Oinarrizko okup.
% 29,1
% 4,7
Ez dago jasota
% 4,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[23] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 71,6 zerbitzuetan ari dira, % 18,0 industrian eta % 10,3 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 69,3 zerbitzuetan ari dira, % 22,0 eraikuntzan eta % 7,7 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 90,8 zerbitzuetan ari dira, % 7,6 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 93,7 zerbitzuetan ari dira, % 4,6 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 0,1
Nekazaritza
% 1,0
% 18,0
Industria
% 7,7
% 10,3
Eraikuntza
% 22,0
% 71,6
Zerbitzuak
% 69,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 0,1
Nekazaritza
% 0,1
% 7,6
Industria
% 4,6
% 1,5
Eraikuntza
% 1,6
% 90,8
Zerbitzuak
% 93,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 37,4 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[24][oh 2]. Udalerriaren azalera 21,2 km² denez, NAE lurraldearen % 1,8 da[25]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 69,2 larre iraunkorrak (25,9 ha, ustiategi batean), % 16,3 arbolak (6,1 ha, 6 ustiategitan), % 14,2 lur goldagarria (5,3 ha, 5 ustiategitan), % 0,2 berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,08 ha, ustiategi batean) eta % 0,1 norberaren kontsumorako baratzeak (0,04 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
98%
NAE · 37,4 ha (% 1,8)Gainerako azalera · 2.083 ha (% 98,2)
NAE, lur-erabileraren arabera
14%
69%
16%
Lur goldagarria · 5,3 ha (% 14,2)Larre iraunkorrak · 25,9 ha (% 69,2)Arbolak · 6,1 ha (% 16,3)Baratzeak · 0,04 ha (% 0,1)Berotegiak · 0,08 ha (% 0,2)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 110.674 gidari zeuden erroldatuta: 67.468 gizon (% 61) eta 43.206 emakume (% 39)[26]. Biztanleen % 48 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 122.077 ibilgailuk osatzen zuten: 77.670 turismo, 24.608 motozikleta, 7.377 furgoneta, 6.013 kamioi eta 3.553 ziklomotor[26]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 337 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (402) azpitik.

Turismoen batez besteko adina 11,2 urtekoa zen; turismoen % 14,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 12,8k 25 urte baino gehiago[26]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 64,5 gasolinazko zen eta % 33,5 diesel; 1.320 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,1; probintzian % 1,9). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 8,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 20,6k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
49%
22%
21%
0 etiketa · 2.108 (% 1,7)ECO · 8.511 (% 7)C etiketa · 59.367 (% 49,1)B etiketa · 26.062 (% 21,5)Etiketarik gabe · 24.932 (% 20,6)
Turismoak, adinaren arabera
14%
20%
25%
29%
13%
< 4 urte · 11.004 (% 14,2)4–8 urte · 15.259 (% 19,6)8–15 urte · 19.087 (% 24,6)15–25 urte · 22.382 (% 28,8)≥ 25 urte · 9.938 (% 12,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Udaletxea.

Hiriko alkateak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Badalonako Udala (2011)[27]
AlderdiaBotoen %aZinegotziak
Partido Popular%33,4211
Partit dels Socialistes de Catalunya%27,069
Convergència i Unió%12,544
Iniciativa per Catalunya Verds - Esquerra Unida i Alternativa%8,933

2015eko udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Badalonako Udala (2015)[28]
AlderdiaBotoen %aZinegotziak
Partido Popular% 34.210
Guanyem Badalona en Comú% 17.515
Partit dels Socialistes de Catalunya% 144
Esquerra Republicana de Catalunya% 10.983
Convergència i Unió% 7.942
Kataluniarako Iniziatiba Berdeak - Ezker Batua eta Alternatiboa% 6.682
Ciudadanos % 5.601

Pertsona ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Badalona, Spain Travel Weather Averages. Weatherbase (kontsulta data: 2013-06-29).
  2. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  3. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Barcelona.tab.
  4. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Barcelona.tab.
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza nagusiak jabetza-erregimenaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak eraikuntza-urtearen arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak azaleraren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  13. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Barcelona.tab.
  17. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Barcelona.tab.
  18. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  19. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  20. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  21. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  22. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  23. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  24. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
  25. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q15468.
  26. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
  27. ↑ http://resultados.elpais.com/elecciones/2011/municipales/09/08/15.html Hauteskundeen emaitzak El Pais egunkariaren webgunea.
  28. ↑ http://badalona.cat/portalWeb/getfile?_nfpb=true&_pageLabel=contingut_estatic&dDocName=AJB068743&dID=78815&rendition=Web Hauteskundeen udal webgunean.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Badalona&oldid=11784229"(e)tik eskuratuta