Edukira joan

Alpens

Wikipedia, Entziklopedia askea
Alpens
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
Probintzia Bartzelonako probintzia
EskualdeaLluçanès
AlkateaToni Prat San
Izen ofizialaAlpens
Posta kodea08587
INEk ezarritako kodea08004
HerriburuaAlpens (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak42°07′14″N 2°06′08″E / 42.120555555556°N 2.1022222222222°E / 42.120555555556; 2.1022222222222
Mapa
Azalera13,8 km²
Altitudea855 m
MugakideakBorredà, Sant Agustí de Lluçanès, Sora, Les Llosses eta Lluçà
Demografia
Biztanleria267 (2025)
alt_left 119 (%44,6) (%55,4) 148 alt_right
Dentsitatea19 bizt/km²
Etxebizitzak10
MatrikulaB
Hizkuntza ofizialakatalan
alpens.cat

Alpens Kataluniako udalerria da, Osona eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 311 biztanle zituen. 13,8 km²-ko azalera du.

Herria Kataluniako hiriburutik 105 kilometrora dago.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Borredà, Sant Agustí de Lluçanès, Sora, Les Llosses eta Lluçà.

Mapa
Alpens eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea20030040050060070080090017001750180018501900195020002050AlpensBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 148 gizon, 119 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.84
0.00
 
95-99
 
0.84
0.68
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
2.52
1.35
 
80-84
 
2.52
6.76
 
75-79
 
5.88
1.35
 
70-74
 
5.04
9.46
 
65-69
 
7.56
9.46
 
60-64
 
12.61
11.49
 
55-59
 
8.40
6.76
 
50-54
 
7.56
8.11
 
45-49
 
2.52
4.05
 
40-44
 
8.40
4.73
 
35-39
 
6.72
8.11
 
30-34
 
4.20
8.78
 
25-29
 
7.56
3.38
 
20-24
 
4.20
6.08
 
15-19
 
2.52
4.73
 
10-14
 
3.36
2.03
 
5-9
 
5.88
2.70
 
0-4
 
0.84
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 36,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 34) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 3 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10,5 —probintzian % 25—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Bartzelonako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 36,7Probintzia berean · % 44,2Erkidegoan · % 5,6Beste erkidegoa · % 3Estatutik kanpo · % 10,5
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 28 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 53,6)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Maroko, Erresuma Batua dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 53,6Europa · % 25Afrika · % 17,9Asia · % 3,6
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
5
Kolonbia
8
3
Maroko
2
2
Erresuma Batua
0
0
Alemania
1
0
Ameriketako Estatu Batuak
1
0
Bulgaria
1
0
Frantzia
1
0
Ukraina
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 241 etxebizitza zeuden: 117 (% 48,5) nagusiak eta 124 (% 51,5) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 10 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 60 plazarekin (6 plaza etxebizitzako).[5]

241etxebizitza
117etxegune
10etxebizitza turistiko (2026) Bartzelonako mapa

Etxebizitza multzoa Bartzelonako mapa

117
124
Etxebizitza nagusia (117)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (124)

Guztira 117 etxegune zeuden, eta horietatik 38 (% 32,5) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 138
2 pertsona35
3 pertsona25
4 pertsona14
5 edo gehiago5

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 242 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 48,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 18,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 25,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 7,9.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 45,1 zen 2021ean eta % 48,8 2024an; beraz, 3,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 8,4 izatetik % 7,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 55,9 ziren, eta gizonen artean % 42,7; 13,1 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 11,7 eta gizonen % 4,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

242biztanle 15 urte edo +, 2024
% 48,8goi-mailako ikasketak+3,6 puntu 2021etik mapa
% 7,9lehen hezkuntza edo gutxiago−0,6 puntu 2021etik mapa
% 25,2
% 18,2
% 48,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 7,9Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 25,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 18,2Goi-mailako ikasketak · % 48,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Bartzelonako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Alpens, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak118% 48,856% 42,762% 55,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa44% 18,229% 22,115% 13,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)61% 25,240% 30,521% 18,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago19% 7,96% 4,613% 11,7
Guztira242% 100,0131% 100,0111% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Alpens, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 45,1% 21,1% 25,3% 8,4237
2022% 49,2% 17,9% 25,2% 7,7246
2023% 47,6% 19,8% 25,4% 7,3248
2024% 48,8% 18,2% 25,2% 7,9242
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.367 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 42.673 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (17.062 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 24.500 euro zen. Errenta gordina 24.656 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 63[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 17,9), beste diru-sarrerak (% 14,3), langabezia-prestazioak (% 1,3), beste prestazioak (% 3,6).

63%
18%
14%
Soldata · % 63Pentsioak · % 17,9Langabezia · % 1,3Beste prestazioak · % 3,6Beste sarrerak · % 14,3
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 31,2 da, probintziakoaren (31,5; Bartzelonako mapa) parean eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,6; Bartzelonako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Alpens udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 140 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 58,1; gainerako % 41,9 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 5,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 59,5 zen eta emakumezkoena % 56,4; langabezia-tasa, aldiz, % 3,8 eta % 8,1 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 136 zen 2023ean, 2021eko 135etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 41,9 osatzen dute, eta gizonek % 58,1.

136okupatu, 2023+% 0,7 2021etik
% 41,9emakumeak okupatuen artean
% 58,1jarduera-tasa, 2024
% 5,7langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 54,8
% 41,9
Okupatuak · % 54,8Langabeak · % 3,3Inaktiboak · % 41,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Alpens, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak132% 54,875% 57,357% 51,8
Langabeak8% 3,33% 2,35% 4,5
Inaktiboak101% 41,953% 40,548% 43,6
Guztira241% 100,0131% 100,0110% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 64,7), industria (% 24,3), eraikuntza (% 7,4) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 2,9).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Bartzelonako mapa
% 24,3
% 64,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 2,9Industria · % 24,3Eraikuntza · % 7,4Zerbitzuak · % 64,7

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak dira talderik ugariena, okupatuen % 43,4; ondoren, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak daude (% 43,4), eta oinarrizko okupazioak % 8,8.[13] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 44,3), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 47,4).

% 43,4
% 43,4
% 8,8
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 43,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 43,4Oinarrizko okupazioak · % 8,8Ez dago jasota · % 4,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Alpens, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak59% 43,432% 40,527% 47,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak59% 43,435% 44,324% 42,1
Oinarrizko okupazioak12% 8,89% 11,43% 5,3
Ez dago jasota6% 4,43% 3,83% 5,3
Guztira136% 100,079% 100,057% 100,0

Okupatuen % 69,1 besteren konturako langileak dira, eta % 30,9 norberaren konturakoak.[14]

% 30,9
% 69,1
Norberaren kontura · % 30,9Besteren kontura eta beste egoera bat · % 69,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Alpens, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura42% 30,931% 39,211% 19,3
Besteren kontura94% 69,148% 60,846% 80,7
Guztira136% 100,079% 100,057% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 548 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 13,8 km² denez, NAE lurraldearen % 39,7 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 72,4 larre iraunkorrak (397 ha, 3 ustiategitan), % 27,6 lur goldagarria (151 ha, 6 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,03 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
40%
60%
NAE · 548 ha (% 39,7)Gainerako azalera · 832 ha (% 60,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
28%
72%
Lur goldagarria · 151 ha (% 27,6)Larre iraunkorrak · 397 ha (% 72,4)Baratzeak · 0,03 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 190 gidari zeuden erroldatuta: 106 gizon (% 55,8) eta 84 emakume (% 44,2)[17]. Biztanleen % 71,2 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 326 ibilgailuk osatzen zuten: 162 turismo, 58 motozikleta, 51 furgoneta, 25 kamioi eta 7 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 607 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (402) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 12,9 urtekoa zen; turismoen % 9,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 13,6k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 53,9 diesel zen eta % 45,5 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 1,9). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 37,2k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
33%
25%
37%
0 etiketa · 2 (% 0,6)ECO · 13 (% 4)C etiketa · 108 (% 33,4)B etiketa · 80 (% 24,8)Etiketarik gabe · 120 (% 37,2)
Turismoak, adinaren arabera
10%
17%
23%
37%
14%
< 4 urte · 16 (% 9,9)4–8 urte · 27 (% 16,7)8–15 urte · 37 (% 22,8)15–25 urte · 60 (% 37)≥ 25 urte · 22 (% 13,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Barcelona.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Barcelona.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Barcelona.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Barcelona.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Barcelona.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q13777.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Barcelona.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Katalunia
 Artikulu hau Kataluniako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Alpens&oldid=11784220"(e)tik eskuratuta