Goizueta

Goizueta
Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Goizueta udalerriko ikuspegi orokorra
Bandera Armarria
Kokapena
Herrialdea	Euskal Herria
Lurraldea	Nafarroa Garaia
Merindadea	Iruñea
Eskualdea	Leitzaldea
Administrazioa
Estatua	Espainia
Erkidegoa	Nafarroa
Izen ofiziala	Goizueta
Alkatea	Unai Miranda (EHBildu)
Posta kodea	31754
INE kodea	31117
Herritarra	goizuetar
Geografia
Koordenatuak	43°10′16″N 1°51′51″W
Azalera	8,86 km²
Garaiera	150 metro
Distantzia	71 km (Iruñetik)
Demografia
Biztanleria	681 (2025:  −11)
323 (%47,4)   (%52,6) 359
Dentsitatea	0,77 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak	% 87.6 + % 5.9 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera	%
Datu gehigarriak
Webgunea	http://www.goizueta.eus

Goizueta Nafarroa Garaiko iparraldeko udalerri bat da. Leitzaldeko eskualdean dago, Iruñeko merindadean. 682 biztanle zituen 2025. urtean.

Izena

Udalerriak Zubi Handi zubiari zor dio izena: zubi horrek Urumea ibaiaren bi bazterrak lotzen ditu, bai eta ibaiak banatzen dituen Goizuetako bi alderdiak ere. Izena honako osagai hauen elkarketatik dator: goi + zubi + -eta (leku atzizkia). Horrela, Goizueta izenaren esanahia «goiko zubiaren lekua» bide da.

Bertakoen hizkeran Goizuta ahoskatzen da.

Geografia

Klima

Goizuetako Artikutza auzoan, itsasoaren mailatik 313 metrora, Nafarroako gobernuak 1954ean jarritako estazio meteorologikoa dago.

---

Udalerri mugakideak

Herrigunea eta Urumea ibaia.

Iparraldean, Errenteria (Gipuzkoa) eta Oiartzun (Gipuzkoa); hegoaldean, Leitza, Ezkurra, Eratsun, Beintza-Labaien eta Zubieta; mendebaldean, Arano, Hernani (Gipuzkoa), Elduain (Gipuzkoa) eta Berastegi (Gipuzkoa); eta ekialdean, Lesaka eta Arantza.

Auzoak

Goizueta zazpi auzok osatzen dute: Aitasemegi, Alkainzuriain, Alkasoaldea, Artikutza, Espidealdea, Goizueta (herriburua) eta Tartazu.

Artikutza

Udalerriaren parte da, baina Donostiako Udala, 1919. urtetik, haren jabea da. Artikutzara iristeko bidea, berriz, Oiartzungo Altzibar eta Karrika auzoetatik abiatzen da. Esparru natural eder horrek 37 hektarea hartzen du, 6 milioi zuhaitz inguru dituen baso zabalarekin.

Bestalde, Artikutzako urtegia edo Enobietakoa 1947 eta 1953 bitartean eraiki zuten. Gaur egun, zaharkitua geratu denez, Añarbekoak ordezkatu du.

Historia

Erdi Aroa

Goizuetako zubia edo Zubi Handi.

Nafarroako Erresuma independentean

Goizueta Nafarroako Erresuman zegoen. 1430. urtean gaztelarrek herria erre egin zuten, eta horren ondorioz, hamar urtez gaztelar erregeak ez zuen bertan koartelik ezarri. 1440. urtean, dorrea eta gotorlekua eraikitzeko petxatik (zorretik) aske gelditu zen. 1451n, Karlos Zabaleta Otsoa Lopizko jauna ageri da herriko gotorlekuko kapitain eta agintari; horren agindupeko lurrak Bortzirietaraino hedatzen ziren.

1468an, goizuetarrek gaztelar erregeari 20 arditeko petxa (zorra) ordaintzen zioten. Leonor printzesak lurrak Orreagako monasterioari eman zizkion, baldintza izanik abadeak bertakoei udalerriko lursailetan eta Anizlarrean lurra lantzeko eta egurra biltzeko baimena ematea. 1630. urtera arte, Goizueta udalerriak Arano herria bere jurisdikziopean eduki zuen.

1512ko Nafarroako inbasioan, Gaztelaren mendeko gipuzkoar milizia batek, 1.000 pertsona ingurukoa eta Miguel Anbulodi oiartzuarra buruan zutela, herria okupatu zuten uztailaren 10ean, Arabako Lautadatik hasi gaztelar espedizio nagusiaren oldarraldia baino bederatzi egun lehenago.

Sorginkeria

1609an, Goizuetan sorginkeria auzi bat gertatu zen. Kasu hartan, Katalina Alduntzin eta haren semea, Goizuetako bikarioaren eta erretorearen senideak, ohorearen kontrako laido eta irainengatik kereilatu ziren Johanes Zubillagaren eta Magdalena Leitzaren aurka. Bi horiek Katalinari eta haren semeari sorginak izatea egotzi zieten. Epaimahaiak Johanes Zubillaga eta Magdalena Leitza bi urteko erbestera kondenatu zituen.

Demografia

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 359 gizon, 323 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.00   100+   0.31 0.28   95-99   0.31 2.23   90-94   1.55 2.23   85-89   4.33 2.23   80-84   5.26 5.29   75-79   4.33 8.91   70-74   6.81 8.91   65-69   7.12 7.80   60-64   4.64 7.24   55-59   11.76 6.96   50-54   6.81 7.80   45-49   6.50 3.62   40-44   4.02 4.46   35-39   4.02 5.29   30-34   7.12 4.18   25-29   3.41 4.74   20-24   3.72 4.74   15-19   4.02 4.18   10-14   4.64 4.74   5-9   4.33 4.18   0-4   4.95
Iturria: Nafarroako Estatistika Institutua / Instituto Nacional de Estadística

Hazkunde begetatiboa

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Batez besteko adina

Honakoa batez besteko adina erakusten duen grafiko bat da. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 65,7 udalerri berean jaioak ziren, probintziako batez bestekoaren (% 37,3) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (EAE barne) % 19,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 8,7 —probintzian % 19,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Nafarroako mapa

Udal

Best

Esta

Udalerri berean · % 65,7Probintzia berean · % 6,6Beste erkidegoa · % 19,1Estatutik kanpo · % 8,7

Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 59 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 67,8). Jaiotza herrialde nagusiak Nikaragua, Brasil, Kolonbia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka

Amer

Euro

Amerika · % 67,8Europa · % 28,8Afrika · % 3,4

Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera

◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►

2

Nikaragua

9

5

Brasil

4

3

Kolonbia

6

4

Errumania

4

4

Ukraina

2

1

Honduras

4

1

Argentina

1

1

Senegal

1

0

Ameriketako Estatu Batuak

1

0

Frantzia

1

1

Peru

0

0

Suitza

1

1

Txile

0

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 479 etxebizitza zeuden: 294 (% 61,4) nagusiak eta 185 (% 38,6) ez-nagusiak.

479etxebizitza

294etxegune

Etxebizitza multzoa Nafarroako mapa

294

185

Etxebizitza nagusia (294)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (185)

Guztira 294 etxegune zeuden, eta horietatik 111 (% 37,8) pertsona bakarrekoak ziren.

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1111

2 pertsona68

3 pertsona59

4 pertsona36

5 edo gehiago20

Hezkuntza-maila

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 600 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 33,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 32,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 14,2. Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 28,7 zen 2021ean eta % 33,0 2024an; beraz, 4,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,5 izatetik % 14,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 36,2 ziren, eta gizonen artean % 30,2; 6,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 17,2 eta gizonen % 11,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

600biztanle 15 urte edo +, 2024

% 33,0goi-mailako ikasketak+4,3 puntu 2021etik mapa

% 14,2lehen hezkuntza edo gutxiago−4,3 puntu 2021etik mapa

% 7,8ikasten ari dira, 2024

% 14,2

% 32,2

% 20,7

% 33,0

Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 14,2Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 32,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,7Goi-mailako ikasketak · % 33,0

Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Nafarroako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 49,0 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 51,0 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 4 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 37,1 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 62,9. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 2,7 ziren.

Ikasketa-maila xehatua

Ikasketarik gabe

% 2,7

Lehen hezkuntza

% 11,5

DBH eta antzekoak

% 32,2

Batxilergoa

% 7,7

Erdi-mailako LH

% 13,0

Goi-mailako LH

% 16,8

Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak

% 8,7

Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak

% 5,0

Masterrak eta espezialitateak

% 1,8

Doktoretzak

% 0,7

Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.

Sexuaren araberako banaketa

15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Goizueta, 2024

Ikasketa-maila	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Goi-mailako ikasketak	198	% 33,0	97	% 30,2	101	% 36,2
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa	124	% 20,7	74	% 23,1	50	% 17,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)	193	% 32,2	113	% 35,2	80	% 28,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago	85	% 14,2	37	% 11,5	48	% 17,2
Guztira	600	% 100,0	321	% 100,0	279	% 100,0

Urtez urteko bilakaera

Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Goizueta, 2021–2024

Urtea	Goi-mailakoak	Batx. / erdi LH	DBH	Lehen H. edo gutx.	15 urte edo +
2021	% 28,7	% 20,8	% 32,0	% 18,5	606
2022	% 30,4	% 21,4	% 31,9	% 16,4	599
2023	% 32,2	% 20,4	% 31,4	% 16,1	609
2024	% 33,0	% 20,7	% 32,2	% 14,2	600

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 7,8 ikasten ari zen (47 pertsona). Ikasten ari zirenetatik, % 51,1 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 31,9 batxilergoan eta % 17,0 erdi-mailako lanbide-heziketan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 52,4 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 50,0; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 23,1 eta emakumeen % 9,5. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 93,3 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 40,0 eta 25–29 urtekoen % 6,5; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,0 baino ez. 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 62,5 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 31,8.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka

15–19 urte

% 93,3

20–24 urte

% 40,0

25–29 urte

% 6,5

30–34 urte

% 7,1

35–39 urte

% 0,0

40–44 urte

% 0,0

45–49 urte

% 1,8

50–54 urte

% 2,3

55 urte edo +

% 0,0

Egiten ari diren ikasketa-maila

Maila zehaztu gabe

% 0,0

Goi-mailako ikasketak

% 51,1

Erdi-mailako LH

% 17,0

Batxilergoa

% 31,9

DBH eta antzekoak

% 0,0

Lehen hezkuntza edo beheragokoa

% 0,0

Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 92,0 estatuan jaio zen, eta % 8,0 atzerrian. Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 29,8 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 11,3; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 36,8 eta % 15,8, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 36,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,4; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 34,5 eta % 24,1, hurrenez hurren.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 29,8

Goi-mailakoak

% 36,8

% 23,2

Batx. / erdi LH

% 21,1

% 35,8

DBH

% 26,3

% 11,3

Lehen H. edo gutx.

% 15,8

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 36,4

Goi-mailakoak

% 34,5

% 16,4

Batx. / erdi LH

% 31,0

% 30,8

DBH

% 10,3

% 16,4

Lehen H. edo gutx.

% 24,1

Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 8,0 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 6,3. Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 54,5 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 0,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko hamar etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %1,23 (Nafarroako batez besteko kopuruaren azpitik).

Biztanleriaren banaketa

Goizuetako eliza.

Goizuetako auzoak

Auzoak	Biztanleria (2014)
Aitasemegi	64
Alkainzuriain	28
Alkasoaldea	43
Artikutza	3
Espidealdea	44
Goizueta	553
Tartazu	12

Diru-sarrerak

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.548 euro-koa zen, eta etxegune bakoitzeko 39.284 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.423 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 24.177 euro zen. Errenta gordina 21.208 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 48,8. Gainerako iturriak: pentsioak (% 33), beste diru-sarrerak (% 10,5), langabezia-prestazioak (% 1,4), beste prestazioak (% 6,3).

49%

33%

11%

Soldata · % 48,8Pentsioak · % 33Langabezia · % 1,4Beste prestazioak · % 6,3Beste sarrerak · % 10,5

Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da. Udalerrian indizea 27,2 da, probintziakoaren (30,9; Nafarroako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,6; Nafarroako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Goizueta udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 295 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 49,7; gainerako % 50,3 inaktibo zeuden (erretiratuak % 64,5, beste inaktiboak % 27,1 eta ikasleak % 8,4). Aktiboen artean, langabezia-tasa % 5,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,2 zen eta emakumezkoena % 46,8; langabezia-tasa, aldiz, % 6,1 eta % 5,4 zen, hurrenez hurren.

Okupatuen kopurua 281 zen 2023ean, 2021eko 272etik gora. Emakumeek okupatuen % 44,5 osatzen dute, eta gizonek % 55,5.

281okupatu, 2023+% 3,3 2021etik

% 44,5emakumeak okupatuen artean

% 49,7jarduera-tasa, 2024

% 5,8langabezia-tasa, 2024

16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)

% 46,8

% 32,5

% 13,6

Okupatuak · % 46,8Langabeak · % 2,9Ikasleak · % 4,2Erretiratuak · % 32,5Beste inaktiboak · % 13,6

16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Goizueta, 2024

Egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Okupatuak	278	% 46,8	155	% 49,1	123	% 44,2
Langabeak	17	% 2,9	10	% 3,2	7	% 2,5
Inaktiboak	299	% 50,3	151	% 47,8	148	% 53,2
Guztira	594	% 100,0	316	% 100,0	278	% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 62,3), industria (% 25,6), eraikuntza (% 7,1) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 5,0). Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 24,2), ondoren hezkuntza (% 12,5) eta ostalaritza (% 10,7) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Nafarroako mapa

% 25,6

% 62,3

Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 5,0Industria · % 25,6Eraikuntza · % 7,1Zerbitzuak · % 62,3

Jarduera-adar zehatzak

Manufaktura-industria

% 24,2

Hezkuntza

% 12,5

Ostalaritza

% 10,7

Garraioa eta biltegiratzea

% 8,2

Eraikuntza

% 7,1

Merkataritza

% 6,8

Administrazio publikoa

% 6,4

Osasuna eta gizarte-zerbitzuak

% 5,3

Gainerako 13 jarduera-adarrak

Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza

% 5,0

Administrazio-jarduera lagungarriak

% 2,5

Etxeetako jarduerak

% 2,1

Jarduera profesionalak

% 2,1

Beste zerbitzu batzuk

% 1,8

Jarduera artistikoak eta aisialdikoak

% 1,8

Finantza- eta aseguru-jarduerak

% 1,4

Ur-hornidura eta hondakinak

% 1,1

Informazioa eta komunikazioak

% 0,7

Energia elektrikoa eta gasa

% 0,4

Erauzketa-industriak

% 0,0

Higiezinen jarduerak

% 0,0

Lurraldez kanpoko erakundeak

% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 56,2; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 28,8), eta oinarrizko okupazioak % 11,7. Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 62,8 eta emakumeen % 48,0).

% 28,8

% 56,2

% 11,7

Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 28,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 56,2Oinarrizko okupazioak · % 11,7Ez dago jasota · % 3,2

Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Goizueta, 2023

Okupazioa	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak	81	% 28,8	36	% 23,1	45	% 36,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak	158	% 56,2	98	% 62,8	60	% 48,0
Oinarrizko okupazioak	33	% 11,7	18	% 11,5	15	% 12,0
Ez dago jasota	9	% 3,2	4	% 2,6	5	% 4,0
Guztira	281	% 100,0	156	% 100,0	125	% 100,0

Okupatuen % 81,1 besteren konturako langileak dira, eta % 18,9 norberaren konturakoak.

% 16,4

% 62,6

% 18,5

Norberaren kontura, langileak dituena · % 2,5Norberaren kontura, langilerik gabe · % 16,4Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 62,6Besteren kontura, aldi baterakoa · % 18,5

Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Goizueta, 2023

Lan-egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Norberaren kontura	53	% 18,9	34	% 21,8	19	% 15,2
Besteren kontura	228	% 81,1	122	% 78,2	106	% 84,8
Guztira	281	% 100,0	156	% 100,0	125	% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 92,0 estatuan jaio zen, eta % 8,0 atzerrian. Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 49,8 okupatuak dira, % 39,9 erretiratuak, % 4,6 ikasleak, % 3,3 bestelako inaktiboak eta % 2,3 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 56,3 bestelako inaktiboak dira, % 31,3 okupatuak, % 6,3 erretiratuak eta % 6,3 langabeak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 45,6 okupatuak dira, % 27,6 erretiratuak, % 21,6 bestelako inaktiboak eta % 3,6 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 53,1 bestelako inaktiboak dira, % 34,4 okupatuak, % 6,3 ikasleak, % 3,1 langabeak eta % 3,1 erretiratuak.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 49,8

Okupatuak

% 31,3

% 2,3

Langabeak

% 6,3

% 4,6

Ikasleak

% 0,0

% 39,9

Erretiratuak

% 6,3

% 3,3

Beste inakt.

% 56,3

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 45,6

Okupatuak

% 34,4

% 1,6

Langabeak

% 3,1

% 3,6

Ikasleak

% 6,3

% 27,6

Erretiratuak

% 3,1

% 21,6

Beste inakt.

% 53,1

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 94,3 estatuan jaio zen, eta % 5,7 atzerrian. Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 62,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 23,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 11,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 80,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 20,0 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 47,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 37,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,5 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 54,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 27,3 oinarrizko okupazioetakoak eta % 18,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 23,8

Goi eta erdi maila

% 0,0

% 62,3

Langile kualifikatuak

% 80,0

% 11,3

Oinarrizko okup.

% 20,0

% 2,6

Ez dago jasota

% 0,0

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 37,7

Goi eta erdi maila

% 18,2

% 47,4

Langile kualifikatuak

% 54,5

% 10,5

Oinarrizko okup.

% 27,3

% 4,4

Ez dago jasota

% 0,0

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 43,0 industrian ari dira, % 38,4 zerbitzuetan, % 11,3 eraikuntzan eta % 7,3 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 80,0 zerbitzuetan ari dira, % 20,0 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 89,5 zerbitzuetan ari dira, % 5,3 industrian, % 2,6 eraikuntzan eta % 2,6 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, guztiak zerbitzuetan ari dira.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 7,3

Nekazaritza

% 0,0

% 43,0

Industria

% 20,0

% 11,3

Eraikuntza

% 0,0

% 38,4

Zerbitzuak

% 80,0

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 2,6

Nekazaritza

% 0,0

% 5,3

Industria

% 0,0

% 2,6

Eraikuntza

% 0,0

% 89,5

Zerbitzuak

% 100,0

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 61 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.592 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten. Kopuru hori udalerriaren azalera (8,9 km²) baino handiagoa da, udalerrian kokatutako ustiategien lurrak beste udalerri batzuetan ere badaudelako. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 99,6 larre iraunkorrak (1.587 ha, 61 ustiategitan), % 0,2 lur goldagarria (3,4 ha, 17 ustiategitan), % 0,1 arbolak (1,9 ha, 7 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,35 ha, 12 ustiategitan).

Nekazaritzako azalera erabilgarria, lur-erabileraren arabera

100%

Lur goldagarria · 3,4 ha (% 0,2)Larre iraunkorrak · 1.587 ha (% 99,6)Arbolak · 1,9 ha (% 0,1)Baratzeak · 0,35 ha (< % 0,1)

Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 833 behi, 3.380 ardi eta ahuntz eta 25 txerri zeuden.

Ibilgailu-parkea

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 439 gidari zeuden erroldatuta: 272 gizon (% 62) eta 167 emakume (% 38). Biztanleen % 64,4 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 788 ibilgailuk osatzen zuten: 427 turismo, 139 furgoneta, 77 kamioi, 71 motozikleta eta 18 ziklomotor. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 626 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (512) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 12,9 urtekoa zen; turismoen % 7,5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11k 25 urte baino gehiago. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 71,9 diesel zen eta % 27,6 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,1; probintzian % 1,3). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 38,5k ez zuen etiketarik.

Ibilgailu-parkea (2025)

Ingurumen-etiketa

31%

28%

38%

0 etiketa · 4 (% 0,5)ECO · 15 (% 1,9)C etiketa · 238 (% 30,8)B etiketa · 218 (% 28,2)Etiketarik gabe · 297 (% 38,5)

Turismoak, adinaren arabera

15%

29%

37%

11%

< 4 urte · 32 (% 7,5)4–8 urte · 66 (% 15,5)8–15 urte · 125 (% 29,3)15–25 urte · 157 (% 36,8)≥ 25 urte · 47 (% 11)

Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Politika

Udal hauteskundeak

Goizuetako udaletxea.

2007an, Eusko Abertzale Ekintzako Miguel Jose Lekuona Salaberria aukeratu zuten alkate. Udaletxeko zazpi zinegotzietatik lau lortu zituen, gehiengo absolutoa. Baliogabeko botoak hiru izan ziren (emandako guztien % 0,51) eta boto zuriak, lau (botoen % 0,68). Abstentzioa % 20,89koa izan zen.

Goizuetako Udala 2007

Alderdia	Botoak	Zinegotziak
Eusko Abertzale Ekintza	292	4
Elkartasuna	288	3

2011n Bildurena izan zen aurkeztutako zerrenda bakarra. 448 boto, zazpi zinegotziak eta alkatetza (Pablo Miranda Tabernarentzat) erdietsi zituen.

Udaletxea

• HELBIDEA: Udaletxe plaza, z/g

Alkateak

2007-2011	Miguel José Lekuona Salaberria	EAE
2011-2015	Pablo Miranda Taberna	Bildu
2015-2019	Unai Loiarte	Bildu

Azpiegitura eta garraioak

Ceferino Apezetxea eta Semeak autobus konpainia arduratzen da Hernani eta Goizueta bitarteko lineaz. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:

• Goizueta - Arranbide - Arano - Benta Berri - Ereñozu eta Hernani

Bigarren linea batek Goizueta eta Leitzako udalerriak elkartzen ditu.

Kultura

Euskara

Sakontzeko, irakurri: «Goizuetako euskara» eta «Iparraldeko goi nafarrera»

Goizuetako Joakina Cestauren testigantza. Goizuetara astoz edo zaldiz jaisten zen Lopenea baserritik, etxerako beharrezkoa erosi, eta buelta egiten zuen. Ogia erostean gertatutako anekdota kontatzen digu pasarte honetan. Euskal Herriko Ahotsak proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Goizueta udalerriko biztanleen % 94.84 euskalduna da. Goizuetako euskara Iparraldeko goi nafarreraren barnean sailkatzen da, Leitzaldeko euskaran hain zuzen. Kanpotarrei goizuetarren hizkeratik deigarrien egiten zaien ezaugarria haren azentuazioa da. Doinu berezi horretan hitz egiten dutenen artean daude Jose Mari Bakero futbolaria, Patziku Perurena idazlea, Mikel Elizegi umorista eta telebista aurkezlea edota Asier eta Aimar Olaizola pilotariak. Goizuetako euskararen azentuazioak Oiartzungo euskararen antz handia du. Hona hemen Goizuetako euskarari buruzko hainbat webgune:

• Goizuetako hizkera eta azentuazio berezia entzungai. Ahotsak.com
• Goizuetako hizkera adierazkorra: biraoak. Peio Kamino Kaminondo, Patxi Salaberri Zaratiegi eta Juan Jose Zubiri Lujanbio. Fontes Linguae Vasconum. 2005.
• Goizuetako azentuera. Jose Ignacio Hualde eta Oihana Lujanbio.

1869an Luis Luziano Bonapartek Goizuetako euskara iparraldeko goi nafarreran sailkatu zuen, eta horren barnean, Gipuzkoako azpieuskalkian eta Irungo aldaeran. XIX. mendean Pedro Antonio Añibarrok erabat euskaldun ziren udalerrien zerrendaren barnean sartu zuen (Hainbat egile: "G. H. L. V.", Auñamendi., 1960, 44-60. orr.). Julio Altadill historialariak zioenez, "los naturales del país hablan casi exclusivamente vascuence, a tal punto que serán muchos, especialmente las mujeres, que no conocen otra lengua" ("bertakoak ia-ia euskaraz soilik mintzo dira, hainbeste non, emakumeek batez ere, ez dakite beste hizkuntzarik") (Altadill: Geografía general de País Vasconavarro. Provincia de Nabarra, Bartzelona, 178. orr.).

Musika

• Zahagi dantza. Goizuetan Inauterietan dantzatu ohi den dantza herrikoia.
• Goizuetako 2009ko Zahagi Dantzaren bideoa ikusgai.
• Berdabioko Semea, Goizuetan edo Trabukoren kanta: Elama auzoko Berdabio baserriko gizon baten egiazko istorioa kontatzen duen kopla-sorta, Resurreccion Maria Azkuek bere kantutegian jaso eta Mikel Laboa kantariak Euskal Herri osoan ezagutzera emandakoa.

Literatura

• Goizuetako ezkongaiak (1979), Gotzon Garateren eleberria herri honetan girotuta dago.
• Goizuetan bada gizon bat (2010), Goizuetan sortutako Patziku Perurenaren saiakera-lana. Laboak kantatutako koplen atzean dagoen egiazko istorioa xeheki kontatzen du, urte askotako dokumentazio-lanari esker. Horrekin batera, Goizuetaren eta goizuetarren historia bat ere bada.

Jaiak eta ospakizunak

Goizuetako jaiak abuztuaren 15ean ospatzen dira, Ama Birjinetan. Ospetsua da inauterietan herriko neska-mutilek dantzatu ohi duten Zahagi dantza.

Ondasun nabarmenak

Goizuetako zubia.

Goizuetako garbitegia.

• Goizuetako eliza
• Goizuetako udaletxea
• Goizuetako zubia
• Ibero dorretxea: XIV. mendeko eraikina, Leitzako lursailetan egon arren, Goizuetako herrigunetik Leitzako mendatera doan errepidean 2 kilometro eskasetara dago.

Goizuetar ospetsuak

• Isidro Uharte (1744-1824), enpresaburu eta arkitektoa, eta Agustin Iturbide Mexikoko lehen enperadorearen aitaginarreba.
• Andres Narbarte "Xalto" (1927-1971), Bertsolaria. Herriko eskolak haren izena du.
• Juan Bautista Perurena (1929-2017), artzain, ikazkin eta bertsolaria.
• Juan Perurena (1930-2010), bertsolaria.
• Pello Apezetxea Zubiri (1932-), Etxalarko apaiza, etnografoa, etnologoa, kultura ekintzailea, idazlea eta ohorezko euskaltzaina.
• Manolo Arozena (1949-), bertsolaria.
• José Manuel Etxeberria Salaberria (1952-), futbolaria.
• Dionisio Txoperena (1954-2006), Ameriketara joandako artzaina, AEBetako publizitate kanpaina batean azaldu zelako famatua.
• Maixux Zugarramurdi (1955-) abeslaria.
• Xanti Bakero (1958-), futbolaria.
• Lurdes Huizi (1958-2020), irakasle eta zuzentzailea.
• Patziku Perurena (1959-), euskal idazlea eta etnografoa.
• Jose Mari Bakero (1963-), futbolaria, futbol entrenatzailea eta kirol esataria.
• Julen Salaberria (1967-), pilotari ohia.
• Mikel Elizegi (1969-), telebista aurkezlea.
• Ixiar Bakero (1969-), futbolari ohia.
• Juantxo Apezetxea (1971-), pilotaria.
• Jon Bakero (1971-), futbolari ohia.
• Asier Olaizola (1975-), pilotaria.
• Aimar Olaizola (1979-), pilotaria.
• Amaia Lujambio (1982-), biologoa eta ikerlaria.
• Jon Apezetxea (1988-), pilotaria.
• Iker Salaberria (1999-), pilotaria.

Herri senidetuak

• Antzin (Nafarroa) - 2012ko maiatzaren 26an sinatu zen senidetzeko akordioa Antzingo Txondorraren III. egunean. Akordioa garai batean bi herriek ikazkintzarekin izan zuten harremana dela eta sinatu zen.

Ikus, gainera

• Nafarroako udalerrien zerrenda

Kanpo estekak

• Goizuetako udala. Goizuetako udalaren webgunea.
• Donostia-Artikutza. Donostiako Udalaren webgunea, Artikutzari buruzkoa.
• Behelainoa oihanean, Argia.com webguneko artikulua.
• (Gaztelaniaz) Goizuetari buruzko informazioa, Nafarroako Gobernuaren webgunean.
• Herriaren ikuspegia, Hernanirako errepidetik. Google Maps.

• Datuak: Q303366
• Multimedia: Goizueta / Q303366
• Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Goizueta