Edukira joan

Uztarroze

Wikipedia, Entziklopedia askea
Uztarroze
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Herriko ikuspegia Uztarrozeko errekatik
Uztarroze bandera
Bandera

Uztarroze armarria
Armarria

Mapa
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Nafarroa Garaia
Merindadea Zangoza
EskualdeaPirinioak
Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroa
BarrutiaAgoitz
MankomunitateaEzka-Zaraitzu
Izen ofiziala Uztárroz / Uztarroze
Posta kodea31418
INE kodea31247
Herritarrauztarroztar
Geografia
Koordenatuak42°53′34″N 0°56′24″W / 42.8927723°N 0.9400836°W / 42.8927723; -0.9400836
Azalera58,19 km²
Garaiera806-1921 metro
Distantzia111,1 km (Iruñetik)
Demografia
Biztanleria136 (2025:  −4)
alt_left 70 (%50,4) (%49,6) 69 alt_right
Dentsitatea0,02 bizt/km²
Euskara
Eremuaeremu mistoa
Euskaldunak[1]%  (2021)
Kaleko erabilera [2]% 
Datu gehigarriak
Sorrera1846 (independentzia)

Uztarroze[3][a] (zaraitzueraz: Uztarze)[b] Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Zangozako merindadean eta Pirinioak eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 111,1 kilometrora. Altuera 806 eta 1921 metro artekoa da, eta 58,19 km²-ko azalera hartzen du. 136 biztanle zituen 2025. urtean.

Erronkariko ibaxatik iparralderago eta gorago dagoen herria da. Ia erabat Uztarrozeko errekaren eskuinaldean kokatzen da, beste ertzari zeharkarrika eta eraikuntza berriko garapen txiki batzuk utziz. Bi zubi ditu, errekaren alde batetik bestera gurutzatzea ahalbidetzen dutenak. Erdigunea muino baten inguruan dago, erdian Dona Grazi eliza duela. Erronkaribartar herri tipikoa da, eta bere kale harriztatuen artean arkitektura oso berezia mantentzen du, lau isurkiko teilatuak eta harrizko horma lodiak dituena.

Erronkariko ibaxan kokatuta da, baina 1846tik udalerri independentea da. Bertako biztanleak uztarroztarrak dira.

Izena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uztarroze edo Uztarze toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:

Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:[4]

  • Uztarroz (1268)
  • Uçtarroç (1270)
  • Vztarriz (1330)
  • Urtarroz (1366)
  • Uztarroz Goiena (1426)
  • Uztarroz (1562)
  • Vztarrozgoyena (1591)
  • Ustarroz (1800)
  • Uztarroz (1856)
  • Uztarroze (1872)
  • Uztarrotze (1945)
  • Uztarroze (1959)
  • Uztarroze (1978)

Etimologia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mikel Belaskoren arabera, ziurrenik Uztar izeneko pertsona baten jabetzakoa da: uztar + -oz, lehenengo elementua identifikatu gabeko pertsonaren izena izanik (uztar*) eta bigarrena jabetza adierazten duen atzizkia. Julio Caro Barojak eta Koldo Mitxelenak erromatarren garaiko akitanierazko Ahostar (Afflostar) izena herriaren izenarekin lotzen dute. Izen hori Eguesibarreko Uztarrotz kontzejuaren oso antzekoa da, ziur aski jatorri berekoa delako, baina aldaketa txiki bat izango du euskalki motaren arabera. Izan ere, antzina Uztarroze honako herriri Uztarroz Goiena deitzen zitzaion, Iruñerriko Uztarroz herritik lehor-lehor bereizteko. Gainera, Uztarrozar ere badago, Urraulgoitiko herri hustua, Uztarrotz Andurra ere deitua. Izenaren bertsio sinkopatu bat dago, Uztarze, Zaraitzun jasoa.

Ezaugarriak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Armarria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uztarrozeko armarria Erronkaribarreko armarria da. Armarri honek honako blasoi hau du:[5]

« Armarri kuartelatua: lehen hondo urdin batez eta aurrean hiru arkudun urrezko zubi batez osatuta dago, bere gainean errege mairu baten buru moztu batekin; bigarren hondo gorri batez eta aurrean zilarrezko erbi-txakur bat eskuinera begiraz osatuta dago; hirugarren hondo gorri batez eta aurrean zilarrezko gaztelu bat; laugarren hondo urdin batez eta aurrean urrezko hiru tontorrez osatuta dago. »

Bandera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uztarrozeko banderak Erronkaribarreko armarri San Andresen gurutze gorri baten gainean, hiruki berdez horiz eta urdinez inguratua. Armarria, gainean kasketa bat eta bi aldeetan lanbrekinak dituela irudikatzen da, baita azpian "Erronkari" izena duela ere. Ertzak kolore bereko hiruki-zerrenda bat du orientazio bertikalean edo horizontalean, eta izkinetan zortzi puntako izar berde bat karratu hori baten gainean. Bandera hau bera da Erronkaribar osatzen duten herri guztientzat, nahiz eta udalerri bakoitza bere aldaketa txikiekin.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Uztarroze eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Inguru naturala eta kokapena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uztarroze Zangozako merindadearen ipar-ekialdeko muturrean kokatzen da, Zuberoako mugan. NA-140 errepideak udalerria zeharkatzen du, Auritzetik Izabara.

Klima eta landaredia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uztarroze bi klimaren artean dago, azpimediterraneoa batetik, eta mendialdeko klima atlantiarra bestetik. Klima azpimediterraneoa ibarreko gunerik lau eta eguteretan izaten da eta ozeanikoa, berriz, udalerriko gune laiotzetan. Urteko batez besteko tenperatura oso aldakorra da, eta, esaterako, herrigunean 8 gradukoa bada, mendietan 4 gradukoa edo baxuagoa izan daiteke. Prezipitazioak 1.000 eta 1.800mm bitartekoak izaten dira. Egun euritsuak 100 eta 150 artekoak dira eta elurteak ohikoak dira urritik apirilera udalerriaren gehienean.

Herriaren inguruko basoetako espezierik ugariena basa pinua da (udalerriaren %37an dago). Pagoa mendialdeko gune laiotzetan eta gaztaina, Goienburu eta Lazar mendizerretan hedatzen da batez ere.

Estazio meteorologikoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uztarrozen ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Urzainki pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 722 metrora, Nafarroako Gobernuak 1980n jarritako estazio meteorologikoa dago.[6]

    Datu klimatikoak (Urzainki, 1980-2020)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 19.0 23.0 25.0 29.0 33.0 36.0 37.0 39.0 36.0 30.0 23.0 20.0 39
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 8.3 9.9 12.9 15.1 19.0 23.7 27.3 27.4 22.9 17.5 11.6 8.7 17.0
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.0 4.9 7.5 9.7 13.2 17.2 19.9 19.9 16.3 12.2 7.3 4.6 11.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -0.2 -0.0 2.0 4.3 7.4 10.6 12.5 12.5 9.7 6.9 3.1 0.4 5.8
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -14.0 -14.0 -13.0 -4.0 -2.0 1.0 4.0 1.0 -1.0 -5.0 -10.0 -14.0 -14
Batez besteko prezipitazioa (mm) 128.1 114.7 106.4 127.5 107.7 74.8 51.1 52.4 80.0 132.2 154.8 129.7 1259.4
Prezipitazio maximoa 24 ordutan (mm) 63.0 77.5 67.0 83.0 98.0 65.0 76.0 67.5 61.0 127.5 74.0 76.5 127.5
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 13.9 12.9 13.1 15.2 14.8 9.5 7.0 7.1 8.9 12.8 14.6 13.5 143.2
Elur egunak (≥ 1 mm) 3.4 4.6 3.0 1.3 0.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.2 1.5 2.4 16.5
Iturria: Nafarroako klimatologia zerbitzua[7]

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uztarroze XI. mendetik dago dokumentazioan. Erronkariko ibaxako gainerako herriekin batera, petxak ematen zizkion Nafarroako Koroari, 1412an kaparetasun kolektiboaren pribilegioa lortu zuen arte. Mugako izaera zuenez, Uztarrozek bere horretan jarraitu zuen. XIV. eta XV. mendeetan muga babesteko baleztari talde iraunkorra. Garai hartan ezarritako erroldan parte hartzeaz gain, 1427an bizilagunek inguruko muga defendatzeko prestatutako 32 baleztari zituzten beren kontura. Garai horretan, XIV. mendearen amaieratik, igoera demografikoa eta gorakada ekonomikoa izan zituen, ibaxako abeltzaintza-jardueren garapenaren ondorioz.[8]

1546an izurri beltzaren eraso bat jaso zuen, herria itxita egon arren. Mugako herrietako batzuetan izurria zegoela jakinda, goardiak egin zituzten familiek, inor sar ez zedin. Hala ere, Johanko Ekiat izeneko uztarroztar bat, Aragoiko baseliza batean egon eta gero, herrira itzuli zen. Laster hedatu zen izurria herrian eta, urte baten buruan, 270 uztarroztar inguru hil ziren. Garaian 300 familia zeuden herrian.[9]

Erdi Arotik, Biarnoko Baretetze ibarreko biztanleek Erronkarikoei Hiru behien zerga ordaintzen zieten urtero, mugako larre batzuk erabiltzeagatik. 1628. urtean, aldeak sortu ziren bi ibarren artean. Baretetzearrek aipatutako urtean zerga ordaintzeari utzi zioten, eta uztarroztarrek beren kabuz jardutea erabaki zuten, 1000 abelburuko harrapakina eginez. Baina Errege Kontseiluak eta Erregeordeak beren jokabidea gaitzetsi zuten, ganadua itzultzera behartuz. Ondoren, Hogeita Hamar Urteko Gerra deklaratu zen Frantziako eta Espainiako Erresumen artean, eta hainbat ekintza bortitz gertatu ziren aipatutako haranen artean. Azkenik, 1642an, bi ibarren arteko adiskidetasuna ezarri zen, eta zergaren ordainketa berrezarri zen.

1793ko martxoan Frantziako Konbentzioak gerra deklaratu zion Espainiari. Urte bereko udan Zaraitzu ibaxan hainbat liskar izan ziren, frantziarrak baztertuz. 1794ko urriaren 16an, Frantziako 300 bat herritarrek Uztarrozetik eraso zuten, eta 3 orduko borrokaren ondoren, atzera bota zituzten. Egun horretan bertan, Zaraitzun sartu ziren berriro, hil bereko 28ra arte okupatu eta eskualdea suntsitu zuten.

1812ko martxoaren 24an, Iberiar Penintsulako Gerran, Abbé jeneralaren agindupean zegoen zutabe frantziar bat Uztarrozera etorri zen Otsagabitik, non izotza urtzeko zain egon baitzen Frantzisko Espotz Mina dibisioaren aurka jarduteko. Tropa frantziarren mugimenduaren berri izan zuenean, Erronkaritik Aragoiraino joan zen, tropa frantziarren atzetik. 1813ko maiatzaren 12ko arratsaldean, Abbé, zutabe sendo baten buru, Uztarrozera etorri zen Otsagabitik eta Espotz Minaren eta bere dibisioaren jarraipena eginez. Lehen, bigarren, laugarren eta seigarren batailoiekin erretiratu zen Erronkarira. Biharamunean Abbé bere tropekin Izabara joan zen, beti gerrilarien atzetik.

Hirurteko Liberalan, herri horretan, Nafarroa Dibisioak, elementu errealistez osatua, 1822an izan zuen bere benetako antolaketa. 1822ko ekainean, gutun anonimo batek Andres Martin Uztarrozeko bikarioa konstituzionalismoaren aurkako amorru gisa salatzen zuen. Konstituzioaren plaka txiki-txiki egin eta errekara bota izana leporatzen zioten, baita herriari Konstituzioaren aurka predikatzea ere. Bazirudien, halaber, ondo moldatzen zela ezer frogatu ezin ziezaioten.[10]

1855eko maiatzaren 1eko Desamortizazio Legea betez, irin-errota bat eta batan bat saldu ziren herri horretan 1862an.[11]

XVIII. mendearen amaieran errota eta batana zituen. Herria alkate batek gobernatzen zuen, erregeordea herriak berak proposatuta izendatzen zuena, eta errejidoreak, auzokoen artean aukeratzen zirenak. Eliza zerbitzatzeko, apaiza, sei onuradun eta elizako sakristaua zeuden; XIX. mendearen erdialdera, lehena erregearen hornidurakoa zen, eta sei onuradunak, erregearena edo erretorearena, hutsik geratu zen hilabetearen arabera. Garai hartan Uztarrozek bi eskola zituen, bata mutikoena, 74 ikasle zituena eta 2800 erreal zituena, eta bestea neskentzat, zeinetara 60 joaten ziren eta haien irakasleak laurehun besterik ez zituen jasotzen. Errotaz gain, oihal arrunten eta gaztagintzaren industria zegoen. 1846an, Erronkariko ibaxa banatzean, udaletxe independente bihurtu zen.[12]

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

136 biztanle zituen 2025. urtean Uztarrozek.[13]

1842 1857 1860 1877 1887 1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2011 2021
740 683 638 789 812 817 864 857 797 793 755 634 537 421 377 324 242 168 150
Biztanleriaren tamainaUrtea100200300400500600700189019201950198020102040UztarrozeBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 69 gizon, 70 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
1.43
2.90
 
95-99
 
2.86
2.90
 
90-94
 
4.29
1.45
 
85-89
 
8.57
4.35
 
80-84
 
4.29
10.14
 
75-79
 
8.57
8.70
 
70-74
 
10.00
13.04
 
65-69
 
15.71
11.59
 
60-64
 
14.29
5.80
 
55-59
 
1.43
8.70
 
50-54
 
2.86
5.80
 
45-49
 
2.86
7.25
 
40-44
 
5.71
1.45
 
35-39
 
4.29
2.90
 
30-34
 
7.14
1.45
 
25-29
 
2.86
1.45
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
1.45
 
10-14
 
0.00
2.90
 
5-9
 
0.00
5.80
 
0-4
 
2.86
Iturria: Nafarroako Estatistika Institutua / Instituto Nacional de Estadística
Hazkunde begetatiboa
Hazkunde begetatiboa (pertsonak)Urtea−5−4−3−2−101200820112014201720202023Uztárroz / UztarrozeHazkunde begetatiboa
Urtea20092010201120122014201520162018201920202021202220232024
Hazkunde begetatiboa −3−1−4−3−2−31−4−5−2−1−4−1−2
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu[14] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Batez besteko adina
AdinaUrtea5254565860626466200320072011201520192023Uztárroz / UztarrozeBatez besteko adina
Urtea20032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Batez besteko adina 53,8854,4354,655,2756,4957,458,2158,9359,9760,4861,5662,6163,7163,9164,9261,3261,8262,761,0661,4360,0460,8660,3
Honakoa batez besteko adina erakusten duen grafiko bat da. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu[15] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 52,5 udalerri berean jaioak ziren[16], probintziako batez bestekoaren (% 37,3) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (EAE barne) % 8,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,6 —probintzian % 19,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Nafarroako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 52,5Probintzia berean · % 35,3Beste erkidegoa · % 8,6Estatutik kanpo · % 3,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 5 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 80)[17]. Jaiotza herrialde nagusiak Polonia, Italia, Argentina dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 20Europa · % 80
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
1
Polonia
2
0
Argentina
1
0
Italia
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 146 etxebizitza zeuden: 78 (% 53,4) nagusiak eta 68 (% 46,6) ez-nagusiak.[18]

146etxebizitza
78etxegune

Etxebizitza multzoa Nafarroako mapa

78
68
Etxebizitza nagusia (78)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (68)

Guztira 78 etxegune zeuden, eta horietatik 37 (% 47,4) pertsona bakarrekoak ziren.[19]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 137
2 pertsona21
3 pertsona13
4 pertsona6
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 132 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 45,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 37,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 0,0.[20] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 39,4 zen 2021ean eta % 45,5 2024an; beraz, 6,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 0,7 izatetik % 0,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 50,0 ziren, eta gizonen artean % 40,3; 9,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 0,0 eta gizonen % 0,0 ziren.

132biztanle 15 urte edo +, 2024
% 45,5goi-mailako ikasketak+6,0 puntu 2021etik mapa
% 0,0lehen hezkuntza edo gutxiago−0,7 puntu 2021etik mapa
% 37,9
% 16,7
% 45,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 0,0Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 37,9Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 16,7Goi-mailako ikasketak · % 45,5
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Nafarroako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Uztárroz/Uztarroze, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak60% 45,525% 40,335% 50,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa22% 16,715% 24,27% 10,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)50% 37,922% 35,528% 40,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago0% 0,00% 0,00% 0,0
Guztira132% 100,062% 100,070% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Uztárroz/Uztarroze, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 39,4% 17,6% 42,3% 0,7142
2022% 40,8% 16,9% 41,5% 0,7142
2023% 45,5% 15,7% 38,8% 0,0134
2024% 45,5% 16,7% 37,9% 0,0132
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erronkaribarren ekonomia mendiak eta basoek eskaintzen dituzten produktuei loturik dago (zuraren ekoizpena, artzaintza). Dagoen industria apurra jarduera horietatik eratorria da (gaztagintza, zerrategiak). Erronkaribarreko gaztak Erronkariko gazta sor-marka du 1981az geroztik.

Azkenaldi honetan, turismoa ari da gero eta garrantzi handiagoa hartzen: eskiari eta mendiari lotutako turismoa. Izan ere, 2008an Larra-Belagua eski estazioa ireki zuten.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.593 euro-koa zen[21], eta etxegune bakoitzeko 37.333 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.423 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 23.494 euro zen. Errenta gordina 24.177 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 45,5[22]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 35), beste diru-sarrerak (% 15,7), langabezia-prestazioak (% 0,6), beste prestazioak (% 3,2).

46%
35%
16%
Soldata · % 45,5Pentsioak · % 35Langabezia · % 0,6Beste prestazioak · % 3,2Beste sarrerak · % 15,7
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[23][oh 1]. Udalerrian indizea 29,7 da, probintziakoaren (30,9; Nafarroako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,6; Nafarroako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Uztárroz/Uztarroze udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 65 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 49,2; gainerako % 50,8 inaktibo zeuden.[24] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,5 zen eta emakumezkoena % 42,9; langabezia-tasa, aldiz, % 5,7 eta % 0,0 zen, hurrenez hurren.[24]

Okupatuen kopurua 58 zen 2023ean, 2021eko 64etik behera.[25] Emakumeek okupatuen % 43,1 osatzen dute, eta gizonek % 56,9.

58okupatu, 2023−% 9,4 2021etik
% 43,1emakumeak okupatuen artean
% 49,2jarduera-tasa, 2024
% 3,1langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 47,7
% 50,8
Okupatuak · % 47,7Langabeak · % 1,5Inaktiboak · % 50,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Uztárroz/Uztarroze, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak63% 47,733% 53,230% 42,9
Langabeak2% 1,52% 3,20% 0,0
Inaktiboak67% 50,827% 43,540% 57,1
Guztira132% 100,062% 100,070% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 62,1), industria (% 22,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,8) eta eraikuntza (% 1,7).[25]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Nafarroako mapa
% 13,8
% 22,4
% 62,1
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 13,8Industria · % 22,4Eraikuntza · % 1,7Zerbitzuak · % 62,1

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 51,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 31,0), eta oinarrizko okupazioak % 5,2.[26] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 57,6), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 48,0).

% 31,0
% 51,7
% 12,1
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 31,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 51,7Oinarrizko okupazioak · % 5,2Ez dago jasota · % 12,1
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Uztárroz/Uztarroze, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak18% 31,06% 18,212% 48,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak30% 51,719% 57,611% 44,0
Oinarrizko okupazioak3% 5,22% 6,11% 4,0
Ez dago jasota7% 12,16% 18,21% 4,0
Guztira58% 100,033% 100,025% 100,0

Okupatuen % 74,1 besteren konturako langileak dira, eta % 25,9 norberaren konturakoak.[27]

% 25,9
% 74,1
Norberaren kontura · % 25,9Besteren kontura eta beste egoera bat · % 74,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Uztárroz/Uztarroze, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura15% 25,913% 39,42% 8,0
Besteren kontura43% 74,120% 60,623% 92,0
Guztira58% 100,033% 100,025% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 62 gidari zeuden erroldatuta: 39 gizon (% 62,9) eta 23 emakume (% 37,1)[28]. Biztanleen % 44,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 126 ibilgailuk osatzen zuten: 70 turismo, 29 furgoneta, 10 kamioi, 6 motozikleta eta 6 ziklomotor[28]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 504 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (512) parean.

Turismoen batez besteko adina 14,5 urtekoa zen; turismoen % 5,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 12,9k 25 urte baino gehiago[28]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 67,7 diesel zen eta % 31,5 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,8; probintzian % 1,3). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,1k ez zuen etiketarik[oh 2].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
20%
37%
41%
0 etiketa · 1 (% 0,8)ECO · 1 (% 0,8)C etiketa · 25 (% 20,2)B etiketa · 46 (% 37,1)Etiketarik gabe · 51 (% 41,1)
Turismoak, adinaren arabera
27%
47%
13%
< 4 urte · 4 (% 5,7)4–8 urte · 5 (% 7,1)8–15 urte · 19 (% 27,1)15–25 urte · 33 (% 47,1)≥ 25 urte · 9 (% 12,9)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uztarrozeko udaletxea erdigunean dago, eta idazkaria, era berean, Izabako Udalako idazkaria da. Udalbatza udalerriko alkateak eta lau zinegotziak osatzen dute. Egungo alkatea Jone Alastuei Garcia da, Ekiderra hautagai gisa aurkeztu zena.

Hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Alderdia Legealdiko eserlekuak, hasiera-urtearen arabera
1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 2011 2015 2019
Ekiderra - - - - - - - - - - 5
Karrazubea - - - - - - 5 - - - -
Uztarrozeko Talde Independentea 4 7 - 7 - - - - - - -
Uztarrozeko Erakundea 3 - - - - - - - - - -

Foru hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:

2019ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak
Alderdia Bozak
guztira % +/-
 Euskal Herria Bildu 39 34,82 ▼ 0
 Navarra Suma 31 27,68 -
 Geroa Bai 29 25,89 ▲ 8
 Nafarroako Alderdi Sozialista 8 7,14 ▲ 4
 Izquierda-Ezkerra 2 1,79 ▼ 0
 Ahal Dugu 2 1,79 ▼ 4
 Libertate Nafarra 1 0,89 -
2015eko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak
Alderdia Bozak
guztira % +/-
 Euskal Herria Bildu 39 34,51 ?
 Nafar Herriaren Batasuna 37 32,74 ?
 Geroa Bai 21 18,58 ?
 Ahal Dugu 6 5,31 ?
 Nafarroako Alderdi Sozialista 4 3,54 ?
 Nafarroako Alderdi Popularra 2 1,77 ?
 Izquierda-Ezkerra 2 1,77 ?
 Equo 1 0,88 ?
 Herritarrak - Herritarron Alderdia 1 0,88 ?

Udala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalaren egoitza eta udaletxea herrigunean dago.

Egungo banaketa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uztarrozeko Udala zinegotzik eta alkateak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Alkatea Jone Alastuei Garcia da, Ekiderra zerrendakoa. Zinegotziak 4 daude:

  • Maite Alastuei Demigel (Ekiderra)
  • Natividad Estefania Labairu Marko (Ekiderra)
  • Maria Jesus Ezker Demigel (Ekiderra)
  • Maria Luisa Bernat Marko (Ekiderra)

Alkateak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1979tik, Uztarrozek 4 alkate izan ditu:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia[29]
Pedro Jose Marko Lorea 1979 1983 Uztarrozeko Talde Independentea
Felix Orduna Maizterra 1983 1987 Uztarrozeko Talde Independentea
Felix Orduna Maizterra 1987 1991 kudeaketa-batzordea
Conrado Orduna Larriketa 1991 1995 Uztarrozeko Talde Independentea
Conrado Orduna Larriketa 1995 2003 kudeaketa-batzordea
Conrado Orduna Larriketa 2003 2007 Karrazubea
Conrado Orduna Larriketa 2007 2019 kudeaketa-batzordea
Jone Alastuei Garcia 2019 jardunean Ekiderra

Garraioa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Tafallesa izeneko autobus konpainiak Erronkaribar eta Iruñea batzen dituen linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu dauzka norabide bakoitzean, eta honako ibilbidea:

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Ikus, gainera: «erronkariera»

Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Erronkaribarreko herri guztiak sailkatu zituen, hegoaldeko zuberera euskalkian, hegoaldeko Pirinio ibarretik bakarra.

[30]

Koldo Zuazok, 2010ean, Erronkaribarrak atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.[31]

Bakarrik XX. mendean zehar nagusitu zen gaztelania ibaxan. Euskara, erronkaribarrera, joan den mendearen bigarren erdialdean galdu zen. Euskaldun berriak eta kanpotik joanak dira egungo erronkaribarrerazko euskaldunak. Batez ere irakaskuntzaren bidez, ia bost biztanletik bat euskal hiztuna izatea lortu da gaur egun. Bertako euskalkia, erronkaribarrera, XX. mendearen bukaera arte erabili zuten. Fidela Bernat (1898-1991) izan zen jatorrizko azken hiztuna. Ibaxaren isolamenduak, ziurrenik, bere berezitasunak azaltzen ditu, erronkaribarrera euskalki originalena da, baina baita garbien eta kontserbadoreenetako bat ere.

Janzkera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Antonia Anaut, bere jantzi tradizionalekin
Artikulu nagusia: «Erronkaribarko janzkera»

Ohiko janzkerari dagokionez, Erronkariko ibaxak adierazpen aberatsa du, kanpoko modismoen eraginei aurre egin dien nortasun errotua transmititzen duena. Jantzi horietako batzuk egun seinalatuetan ikusten dira oraindik, jaiak, erromeriak eta beste ekitaldi batzuk direla eta. Nafarroako artxiboan dagoen 1817. urteko dokumentu baten arabera, Erronkariko ibaxako bizilagunak eta bertakoak beren jantziagatik bereizten ziren. Oihal horiek beraiek egiten zituzten beren aziendaren artilearekin, eta beren etxeetan garbitzen, iruten eta ehuntzen zituzten. Oihalezko piezak, gero, batanatuak, ehunduak eta tindatuak izaten ziren. Haiek ebaki, josi eta egiten zituzten arropak.

Almadiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Almadiak luzera bereko hainbat egur atalez osatutako putzu bat da, elkarren artean landare-jarioen bidez lotuak (hurritz-zakurrak edo basa-zumea), puntan eta atzealdean arraunak dituena, zurezko putzua ibaiaren ibilgura zuzendu edo gidatzeko. Nafarroako Pirinioaldeko ibarretan, basoen aprobetxamendua garai gogoangarrietatik diru-iturri nagusia izan da, eta bertako ibaiak zura eraldatzeko edo erabiltzeko sal zitekeen lekuetara garraiatzeko modua. Egur hori almadietan garraiatzen zen.[32]

Hiru Behien Zerga

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Artikulu nagusia: «Hiru Behien Zerga»
Hiru Behien Zerga, 1960ko hamarkadan

Urte bakoitzeko uztailaren 13an, Erronkaribar eta Bearnoko Baretetze ibarren artean dagoen San Martingo Harria milaka urteko zeremonia baten lekuko eta protagonista da: Hiru Behien Zerga (erronkaribarreraz: Iror Beien Emontarzuna). Indarrean dagoen Europako nazioarteko trataturik zaharrena da. Ekitaldi honetan, Baretetze ibarreko bearnotarrak, ekarririk eta Frantziako banderarekin, Erronkaribarreko Izaba, Urzainki, Uztarroze eta Garde herriei, erronkaribartar jantzi tradizionala soinean, astaje, ilaje eta kemen berdineko hiru behiren urteko eta betiko zerga bana ematen diete. Horren aurretik, bi eremuetako agintariek, eskua San Martingo Harriaren gainean jarrita, konpromisoa hartu dute bakea egon dadin. Konpromiso hori Izabako alkateak esku guztien gainean jarritako "Pax avant, Pax avant, Pax avant" latinezko esaldiarekin batera zigilatu da.[33]

Ez dakigu zeremonia honen jatorria eta zergatia. Badakigu XIV. mendean zerga horren ordainketa eten egin zela, eta horrek gatazka larria sortu zuen bi haranetako bizilagunen artean. Heriotza eta gertakari desatseginak izan ziren, eta 1375. urtean emandako epai batean amaitu zen guztia, non Baretetzeko bearnotarrak zerga ordaintzen jarraitzera kondenatzen ziren. Epai hura, zeremonia honi buruz dagoen lehen erreferentzia dokumentala izateaz gain, 1375. urtean zerga horren ordainketa oso aspaldikoa zela adierazten duen datua da.

Kausei dagokienez, historialari batzuek defendatu dute gerrako zerga baten aurrean gaudela, betiereko izaera duelako, eta ez litzatekeela inola ere larre eta iturriak erabiltzeagatiko konpentsazio bat, oker zabaldu den bezala.

Dantzak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ttun-ttun dantza ekintza kolektibo eta sozial garrantzitsua zen ibaxan. Astearen amaieran, herria ekitaldi sozial bat egiten ari zen, batzar bat plazan. Han ateratzen ziren neska-mutilak dantzatzera. Haurrek ez zuten ekitaldi horretan parte hartzen, sheriffak plazatik uxatzen zituen. Dantzak iragana eta etorkizuna uztartzen ditu, belaunaldi berrietan tradizio soziala iraunaraziz eta arbasoek estimatzen dituzten balio handienak bertan jarriz.

Ttun-ttun dantzaren arrazoi psikologikoa hau da: kolektiboak, bere horretan, gizarte-balioak iraunarazteko komunikatzen du bere burua, familiako kideen indibidualtasuna gainditzeko sentimenduan. Dantza txirulaz eta salterioz laguntzen zen, eta "ttun-ttun" izena jasotzen zuen, damburia izenez ere ezaguna, agian egiptoar danbolinaren deribazioa, laute modukoa, gaur egun danbolinak ordezkatzen duena. Dantza biribilean dantzatzen da, erlojuaren orratzen kontrako noranzkoan. Ibaxako dantza guztiak bezala, oin puntekin dantzatzen da, duintasun zeremoniatsu eta noblearekin, baina tentasunik gabe. Garde, Izaba eta Uztarroze herriren ttun-ttun jaso da. Hiru kasuetan koreografia antzekoa da, melodiak bereiziz eta Uztarrozen kasuan dantzaren zatien ordena ezberdina.[34]

Apretagileak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mauleko apretagile talde bat

1860tik aurrera, Erronkaribar eta Zaraitzu ibarretako neskek Zuberoako Maulera bidaiatzen zuten abarketaren sasoia lantzeko. Lana gogorra zen. Urtez urte udazkenetik udaberrira arte lan egiten zuten, eta horregatik ziren ezagunak "enarak" bezala. Abarketaren merkatuak garai oso bat markatu zuen Maule-Lextarreko ekonomian, eta ibar horien emigrazioak biztanleria nabarmen handitu zuen. Apretagile batzuk 14 urterekin joaten ziren beren adinari buruz gezurretan lan egitera.

Maulera iristean, etxe beretan bizi ohi ziren, eta etxejabeei ordaindu egiten zieten lo egin eta jateagatik. Denek partekatzen zuten lehen platera, bigarrena neskek erosi behar zuten. Bertakoekin euskaraz komunikatzen ziren, euskalkiak nahiko antzekoak baitira. Tailerretan, bakoitzak lan bat egiten zuen. Batzuek oihala josten zuten, beste batzuek soka jartzen zuten, etab. Bizi zuenak dioenez, batzuetan besoetako minagatik ezin zuten lorik egin, egunean zehar egindako ahaleginagatik.

Gertaera bitxi eta garratzak gertatu dira abarketen inguruan. Eaurtar batek dioenez, urtebetez, nesketako batzuk Gabonak pasatzeko itzultzea erabaki zuten, baina ez ziren Jaurrietara iritsi, ezta Maulera itzuli ere. Handik irten eta ez ziren hona iritsi. Abodi mendilerroa, elur-ekaitz batekin, oztopo fisiko gaindiezina da. Udaberrian, elurra joan zenean, hilda agertu ziren denak Abodin, Paso Zabalean, eskutik helduta.[35]

Jaiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Done Graziko xeiak, uztailaren bigarren asteburuan

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uztarroztar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Irudiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ /us̻táros̻e/ edo /us̻tarós̻e/ ahoskatua (laguntza)
    Azentua: bigarren edo hirugarren silaban
  2. ↑ /us̻táɾs̻e/ ahoskatua (laguntza)
    Azentua: zorrotza bigarren silaban

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  2. ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. ↑ Euskaltzaindia. 155. araua: Nafarroako udal izendegia. .
  4. ↑ «Uztarroze - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2021-08-30).
  5. ↑ Otazu Ripa, Jesús Lorenzo. (D.L. 1977). Heraldica municipal, merindad de Sangüesa (I) : Abaurrea-Izalzu. Diputación Foral de Navarra, Dirección de Turismo, Bibliotecas y Cultura Popular ISBN 84-235-0076-4. PMC 911388951. (kontsulta data: 2021-08-31).
  6. ↑ Meteo Navarra. «Estazioko datuak - Urzainki» meteoeu.navarra.es (kontsulta data: 2021-09-01).
  7. ↑ Urzainkiko estazioko balio klimatologikoak. Nafarroako Gobernua (kontsulta data: 2020-08-24).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «UZTARROZE - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (kontsulta data: 2022-03-06).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) Monteano Sorbet, Peio J.. (2020). Un enemigo mortal e invisible. Los navarros en la Era de la Peste (1348-1723). Pamiela ISBN 9788491721826. (kontsulta data: 2020-12-29).
  10. ↑ Proske, Beatrice Gilman. (1971-12). «maría concepción garcía gainza,La escultura romanista en Navarra; discipulos y seguidores de Juan de Anchieta» The Art Bulletin 53 (4): 535–536.  doi:10.1080/00043079.1971.10790559. ISSN 0004-3079. (kontsulta data: 2022-03-06).
  11. ↑ Rafael., Gómez Chaparro,. (1967). La Desamortización civil en Navarra. Universidad de Navarra PMC 802017897. (kontsulta data: 2022-03-06).
  12. ↑ Nafarroako Entziklopedia Handia | UZTARROZE. (kontsulta data: 2022-03-06).
  13. ↑ «Uztarroze» www.ine.es (Espainiako Estatistika Institutua) (kontsulta data: 2021-08-31).
  14. ↑ «Indicadores municipales - Nastat» Nafarroa.eus (kontsulta data: 2026-08-03).
  15. ↑ «Indicadores municipales - Nastat» Nafarroa.eus (kontsulta data: 2026-08-03).
  16. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Nafarroa.tab.
  17. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Nafarroa.tab.
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  19. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  20. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  21. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Nafarroa.tab.
  22. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Nafarroa.tab.
  23. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  24. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  25. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  26. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  27. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  28. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Nafarroa.tab (Wikimedia Commons).
  29. ↑ (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales:: Ministerio de Política Territorial y Función Pública ::» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2020-05-05).
  30. ↑ Luis Luziano Bonaparte. Carte des Sept Provinces Basques, montrant la delimitation actuelle de l´euscara, et ses divisions en dialectes, sous-dialectes et varietés, 1863.
  31. ↑ Koldo Zuazo. El euskera y sus dialectos. Alberdania, 2010.
  32. ↑ «Almadiaren Eguna – erronkaribar» vallederoncal.es (kontsulta data: 2022-02-22).
  33. ↑ «Hiru behien zerga – erronkaribar» vallederoncal.es (kontsulta data: 2022-02-22).
  34. ↑ «Ttun-ttuna – erronkaribar» vallederoncal.es (kontsulta data: 2022-02-22).
  35. ↑ (Gaztelaniaz) Nuevatribuna. «Enara apretagileak» Nuevatribuna (kontsulta data: 2022-01-24).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Aipuaren errorea: tags exist for a group named "oh", but no corresponding tag was found.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Uztarroze&oldid=11783749"(e)tik eskuratuta