Edukira joan

Oibar

Oibar
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Oibarko ikuspegia hegomendebaldetik
Oibar bandera
Bandera

Oibar armarria
Armarria


Mapa
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Nafarroa Garaia
Merindadea Zangoza
EskualdeaZangozerria
Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroa
BarrutiaAgoitz
Izen ofiziala Aibar / Oibar
Alkatea
(2017-2023)
Aritz Burguete Blasco
(AGEIZIA)
Posta kodea31460
INE kodea31009
Herritarraoibartar, oibarrear
Geografia
Koordenatuak42°35′22″N 1°21′40″W / 42.58952811°N 1.36115273°W / 42.58952811; -1.36115273
Azalera43,79 km²
Garaiera380-953 metro
Distantzia42,9 km (Iruñetik)
Demografia
Biztanleria754 (2025:  −8)
alt_left 346 (%45,6) (%54,4) 413 alt_right
Dentsitatea0,17 bizt/km²
Euskara
Eremuaeremu mistoa
Euskaldunak[1]% 11.0 + % 17.8 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera [2]% 
Datu gehigarriak
Webguneawww.aibar-oibar.org

Oibar[3][a] (zaraitzueraz: Oibarre)[b] Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Zangozako merindadean eta Zangozerria eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 42,9 kilometrora. Altuera 380 eta 953 metro artekoa da, eta 47,79 km²-ko azalera hartzen du. Azken zentsuaren arabera 754 biztanle zituen.

Oibar, inguruko beste hainbat herri bezala, muino baten inguruan dago, eta muino horren gainean, antzina, izen bereko gaztelua zegoen. Bere ibarreko ibarburu, Irunberri eta Kaseda arteko eta Zangoza eta Tafalla arteko bidegurutzean dago. Paper handia izan zuen Iruñeko Erresuman eta sortzen ari zen Nafarroako Erresuman, eta Antsa Oibarkoa bezalako Nafarroako errege familiako kide batzuen jaiolekua izan zen. Herriaren inguruan Oibarko gudua ere gertatu zen, Nafarroako Gerra Zibilari hasiera eman ziona Bianako Printzearen espetxeratzearekin. Oibar Nafarroako Gorteetan jarlekudun hiria izan zen.

Oibar ibarreko ibarburua da. Bertako biztanleak oibartarrak (zaraitzueraz: oibarrearrak) dira.

Oibar edo Oibarre beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:

Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:[4]

  • Oiuarr (1072)
  • Agibar (1073)
  • Ayvar (1150)
  • Aivar (1157)
  • Aywarr (1188)
  • Ayuar (1254)
  • Aybar (1320)
  • Ayuar (1366)
  • Aibar (1534)
  • Aybar (1587)
  • Ayuar (1638)
  • Aibar (1800)
  • Aibar (1829)
  • Oibar (1926)
  • Oibarre (1961)
  • Oibar (1986)
  • Oibar (1994)

Herriaren izenaren jatorriari dagokionez, Oibar, Mikel Belaskok zalantzazkotzat jotzen du, baina ibar hitzaren ondoan dagoen partikula ezezagun batek osatzen duela dio. Patxi Salaberrik ere ez du herri honen izenari buruzko azalpen osorik aurkitzen, baina euskarazko eta erromantzeko izendapenari buruzko datu interesgarriak ematen ditu. Jakina denez, Aibar da erromantzez erabiltzen den izena, eta Oibar euskaraz. Biak antzinatik erabili izan dira, baina zaila da zehaztea bi aldaeretatik zein den zaharrena, nahiz eta Salaberrik esan nahi duen euskal forma dela forma primitiboa. Salaberrik Oibar izeneko beste leku batzuk aipatzen ditu Imozko Erason, Orbaibarran eta Gipuzkoako Zarautzen.

Zaraitzun, herria Oibarre izena du.

1979ko Euskal Herriko udalen izendegian, Euskaltzaindiak Ahibarre forma proposatzen zuen, 1990ean atzera egin eta Oibar aukeratu zuen arren.

Oibarko armarriak honako blasoi hau du:[5]

« Hondo gorri batez eta aurrean urrezko hiru dorredun gaztelu batez osatuta dago, erdikoa handiagoa izanik. Azpian bi urrezko giltza gurutzatuta daude. »

Oibarko banderak Oibarko armarria dauka hondo gorri baten gainean.

Oibar izen bereko ibarrean dago, Zangozerria eskualdean, Nafarroa Garaia herrialdearen ekialdean.

Inguru naturala eta kokapena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oibar Nafarroa Garaiko erdialde-mendebaldean kokatzen da, Zangozako merindadearen hegoaldean. Herrian guztira 456 etxebizitza-eraikin daude. Udalerriko punturik garaiena Izkoko mendietan dago, itsasoaren mailatik 960 bat metrora, eta baxuena Aragoi ibaiaren ertzean, itsasoaren mailatik 380 metrora.

Klima eta landaredia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oibarko klima mediterraneo motakoa da, nahiz eta iparraldean klima kontinentalaren ezaugarriak izan. Iparraldeko gune menditsuenetan prezipitazioak ugariagoak dira, urtero 800mm inguru, baina zenbat eta hegoalderago urriagoak, herrigunean, esaterako, 500mm euri baino ez dira jausten urtero. Batez besteko tenperatura 12 eta 13 gradu artekoa da eta urteroko egun euritsuak 80 eta 100 bitartekoak.

Oibarko basoak asko gutxitu dira denboraz, gaur egun, jatorrizko haritzen eta arteen hedadura 223 hektareakoa baino ez dela. Arteei eta haritzei XIX. mendetik birlandatutako pinu lariziar austriarrak batu arren, basoak herriko azaleraren %7,1 baino ez ziren XX. mendearen amaieran.

Estazio meteorologikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oibarren dagoen, itsasoaren mailatik 556 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974n jarritako estazio meteorologikoa dago.[6]

    Datu klimatikoak (Oibar, 1974-2020)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 19.0 23.0 28.0 29.0 36.0 39.0 41.0 41.0 40.0 31.0 25.0 19.0 41
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 8.8 11.1 14.7 16.2 20.9 26.1 29.7 29.5 25.2 19.4 12.9 9.4 18.7
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.2 6.7 9.7 11.2 15.3 19.6 22.5 22.5 19.0 14.4 9.1 6.0 13.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 1.6 2.3 4.6 6.2 9.7 13.1 15.3 15.6 12.8 9.5 5.3 2.5 8.2
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -11.0 -8.0 -10.0 -2.0 1.0 5.0 7.0 6.0 4.0 -1.0 -7.0 -10.0 -11
Batez besteko prezipitazioa (mm) 50.1 48.6 47.1 73.6 57.9 47.4 28.9 30.7 57.2 77.2 57.3 68.12 654.2
Prezipitazio maximoa 24 ordutan (mm) 44.0 43.4 47.5 54.0 56.0 88.5 31.0 68.0 75.5 66.5 43.1 58.0 88.5
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 8.4 7.7 6.5 10.1 8.6 5.6 4.1 3.7 5.4 8.6 9.6 9.6 87.7
Elur egunak (≥ 1 mm) 0.8 0.9 0.7 0.2 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.2 0.8 3.5
Iturria: Nafarroako klimatologia zerbitzua[7]


Udalerrian, Brontze Aroko aizkora leundu batzuk jaso ziren. Oibarren erromatarren garaiko aztarna ugari aurkitu dira, Llano, Soreta eta Solano izeneko guneetan. Solanon esaterako, Jupiter jainkoaren omenezko aldarea eta brontzezko irudia aurkitu zuten duela urte batzuetako indusketetan.

Antsa Oibarkoaren estatua, Oibarko udaletxe enparantzan

IX. mendearen erdialdean, Oibar, Iruñeko Erresumaren gotorleku garrantzitsuenetakoa zen. Banukasitarren familia buruzagietako bat, Muhammad ibn Lubb, bere familiaren aurka oldartu eta Zaragoza, Balterra, Tutera eta Deiuko handitu zituen bere jabetzak. Iruñeko Erresuman sartu eta Gartzia Enekoitz erregearen aurka borrokatu zen. 882. urtean, Oibarko gaztelua suntsitu egin zuen, eta gaur egun gotorlekutik ezer ez da geratzen, gaztelua zegoen lekuari "inguraketa" deritzo.

XI. mendean, Antso III.a Gartzeitz erregeak eta Antsa Oibarkoa andreak Ramiro izeneko semea izan zuten, ondorengo urteetan Ramiro I.a Aragoikoa erregea izango zena. Semeak, Aragoiko lurrez gain, Oibarko jaurerria jaso zuen ondorengotzan eta horrela Oibarko jaurerria Aragoiren jabetza izan zen 1062ra arte. 1200ean herria aragoitarren esku geratu zen berriz ere, Antso VII. Nafarroakoak Aragoiko Erresumarekin zeukan gerra zela eta. Aragoiko Erresuma Gaztelakoarekin batu eta Araba eta Gipuzkoa kendu zizkion Nafarroako Erresumari. Nafarroako erregeak dena den, Oibar aragoitarrei kentzea lortu zuen, betiko Nafarroako Erresumari lotuz.[8]

Ondoz ondoko tenenteen kategoriak adierazten du bere garrantzia: Antso Ramiritz (1091-1100), izen bereko erregearen anaia; Antso Antzeitz kondea (1105), Ladron Enekoitz (1135) eta Vela Ladron semea (1136-1147), Gartzea Almorabide (1153-1155), Orixo Ramiritz Oteitzakoa (1171-1179) eta Eneko Oritz (1198). Errege hiribildu gisa, koroari bularra ordaintzen jarraitu zuen, 1368an prestazioen salbuespena lortu zuen arte, afaria barne.

Oibarrek, koroaren jaurerri gisa, koroari ordaindu behar zizkion petxak urtero. Petxa horiek etxeko urteroko bi soldatetan ezarri zituen Karlos III.a Nafarroakoa erregeak. 1397ko martxoaren 27an, erregeak, kapare egin zituen herritar guztiak, koroari erakutsitako leialtasuna eskertuz. 1451. eta 1452. urteetan, Nafarroako errege zen Joan II.a Aragoikoa Bianako printzearekin borrokatu zen, jaurerriaren jabetzaren inguruan eta Nafarroak bizi zuen gerra zibil egoeraren barnean. 1451ko urriaren 23an bertan alde bien arteko gudu nagusia borrokatu zuten. Oibar Bianako printzea zen Karlos jaunaren alde agertu zen.[9]

Gaur egun Santa Zilia eta Artamendia herri hustuak daude, eta XV. mendean hutsik geratu ziren. Bere bizilagunek erregeari 1263n bere elizetako patronatua eman zioten.

Herriak "hiribildu onaren" titulua izan zuen, eta jarlekua Nafarroako Gorteetan. XVI. mendea oparoa izan zen herriaren garapenerako, garai horretakoa da esaterako San Petri elizaren aurrealde erromanikoa gurutzadura eta aurrealde plateresko batekin ordezkatu ziren lanak. Horrez gain, herrian, bi jauregi eraiki ziren: gainekoa batetik, eta pekoa, bestetik. Horrez gain, herrian San Petri eta Andre Maria omenezko elizak eta gaur egun desagertu baselizak diren San Julian, San Felizes, San Jakue, San Joan Bataiatzailea, San Laurendi, San Mikel, San Milian, San Roke, Santa Zilia, Santa Luzia eta Santa Romanaren omenezkoak.

Garai modernoetan, Oibarrek izena ematen dion eta buru duen ibarra osatzen zuten Ageza, Arteta, Epaiz, Eslaba, Ezporogi, Galipentzu, Gardalain, Getadar, Julio, Leatxe, Lerga, Loia, Moriones, Sabaitza, Usunbeltz eta Zare. Zenbait dokumentuk, batzuetan, honako herri hauek biltzen dituzte ibarrean: Irunberri, Izko, Peña, Rocaforte eta Xabier. 1844an, Oibar herriak ibarretik bereiztea lortu zuen Nafarroako Foru Aldunditik, komunitateko gainerako kideak aurka egon arren; baina 1846an gauzatu zen neurria, eta, aldi berean, ibarra osoa desegin zen hainbat udalerritan.[8]

Aro Garaikidea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iberiar Penintsulako gerran zehar, frantziarrek alkatea, bikarioa eta hiru oibartar fusilatu zituzten. Horrez gain, biztanleetako asko Frantziara erbesteratu zituzten, eta ondasun askoren jabe egin ziren.

Udalerriak, 1802an, irin-errota bat eta hiru olio-errota zituen Aragoi ibaiaren gainean. Gorteetan eserlekua eta botoa zuen hiribilduetako bat zen. 1894an bilketa eta behartsuentzako ospitale bat zituen. Bere iturburuak hain ziren aberatsak, ezen Zangozako bizilagunei saltzen baitzieten ura; bere muinoak 6000 labore lapurtu eta 2000 landugabe hartzen zituen. Bere zuhaiztia oso handia zen Iberiar Penintsulako gerra baino lehen. 1830eko izozteek olibondo gehienak baliogabetu zituzten, eta olio-ekoizpena nabarmen murriztu zen. Industriak olio-errotak eta pattar-fabrika bat besterik ez zituen; lihoak, kalamuak, olioa eta janari-gaiak inportatzen zituen, Frantziatik, Aragoitik eta Kataluniatik zetozenak, eta soberako fruituak esportatzen zituen, batez ere pattarra, Zaraitzun eta Erronkaribarren saltzen zuena.[9]

754 biztanle zituen 2025. urtean Oibarrek.[10]

1842 1857 1860 1877 1887 1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2011 2021
1443 1692 1706 1625 1651 1643 1747 1619 1560 1606 1516 1547 1466 1198 981 965 932 874 782
Biztanleriaren tamainaUrtea60080010001200140016001800189019201950198020102040OibarBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 413 gizon, 346 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.29
0.97
 
95-99
 
1.16
1.21
 
90-94
 
3.18
2.18
 
85-89
 
3.76
3.63
 
80-84
 
2.89
5.08
 
75-79
 
4.62
7.75
 
70-74
 
7.23
7.75
 
65-69
 
8.96
7.26
 
60-64
 
9.54
8.23
 
55-59
 
6.94
5.57
 
50-54
 
8.38
6.05
 
45-49
 
6.65
5.33
 
40-44
 
3.47
6.78
 
35-39
 
5.20
6.30
 
30-34
 
6.94
5.08
 
25-29
 
3.47
6.05
 
20-24
 
4.62
5.57
 
15-19
 
4.05
2.91
 
10-14
 
2.89
2.91
 
5-9
 
2.31
3.39
 
0-4
 
3.47
Iturria: Nafarroako Estatistika Institutua / Instituto Nacional de Estadística
Hazkunde begetatiboa
Hazkunde begetatiboa (pertsonak)Urtea−12−9−6−30369200820112014201720202023Aibar / OibarHazkunde begetatiboa
Urtea20082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024
Hazkunde begetatiboa 74−10−7−2−8−5−8−6−3−7−12−8−8−30−4
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu[11] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Batez besteko adina
AdinaUrtea44454647484950200320072011201520192023Aibar / OibarBatez besteko adina
Urtea20032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Batez besteko adina 44,4844,6544,4245,0445,2145,4346,0946,7347,0747,5548,2648,6649,149,2649,5549,9549,6449,8649,9549,8849,7949,6749,59
Honakoa batez besteko adina erakusten duen grafiko bat da. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu[12] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 34,9 udalerri berean jaioak ziren[13], probintziako batez bestekoaren (% 37,3) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (EAE barne) % 7,4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 5,9 —probintzian % 19,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Nafarroa Garaiko mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 34,9Probintzia berean · % 51,8Beste erkidegoa · % 7,4Estatutik kanpo · % 5,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 45 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 60)[14]. Jaiotza herrialde nagusiak Nikaragua, Kolonbia, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 60Europa · % 31,1Afrika · % 4,4Asia · % 4,4
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 547 etxebizitza zeuden: 325 (% 59,4) nagusiak eta 222 (% 40,6) ez-nagusiak.[15]

547etxebizitza
325etxegune

Etxebizitza multzoa Nafarroa Garaiko mapa

325
222
Etxebizitza nagusia (325)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (222)

Guztira 325 etxegune zeuden, eta horietatik 107 (% 32,9) pertsona bakarrekoak ziren.[16]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1107
2 pertsona91
3 pertsona50
4 pertsona49
5 edo gehiago28

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 693 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 37,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 32,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,1.[17] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 35,6 zen 2021ean eta % 37,8 2024an; beraz, 2,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 12,4 izatetik % 9,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 40,1 ziren, eta gizonen artean % 35,8; 4,3 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 11,9 eta gizonen % 6,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

693biztanle 15 urte edo +, 2024
% 37,8goi-mailako ikasketak+2,2 puntu 2021etik mapa
% 9,1lehen hezkuntza edo gutxiago−3,3 puntu 2021etik mapa
% 10,2ikasten ari dira, 2024
% 9,1
% 32,3
% 20,8
% 37,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 9,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 32,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,8Goi-mailako ikasketak · % 37,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Nafarroa Garaiko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 60,3 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 39,7 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 6 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 42,4 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 57,6. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 0,6 ziren.[17]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 0,6
DBH eta antzekoak
% 32,3
Erdi-mailako LH
% 12,0
Goi-mailako LH
% 15,0
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 11,7
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 6,5
Masterrak eta espezialitateak
% 3,8
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Aibar/Oibar, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak262% 37,8134% 35,8128% 40,1
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa144% 20,891% 24,353% 16,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)224% 32,3124% 33,2100% 31,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago63% 9,125% 6,738% 11,9
Guztira693% 100,0374% 100,0319% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Aibar/Oibar, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 35,6% 20,0% 32,0% 12,4716
2022% 36,1% 20,2% 32,8% 10,9723
2023% 36,9% 21,4% 31,9% 9,9700
2024% 37,8% 20,8% 32,3% 9,1693

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 10,2 ikasten ari zen (71 pertsona).[18] Ikasten ari zirenetatik, % 57,7 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 23,9 batxilergoan, % 12,7 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 5,6 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 60,7 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 55,8; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 14,0 eta emakumeen % 10,7. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 82,9 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 53,7 eta 25–29 urtekoen % 21,9; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,2 baino ez.[19] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 55,6 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 52,2.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 82,9
20–24 urte
% 53,7
25–29 urte
% 21,9
30–34 urte
% 9,8
35–39 urte
% 4,7
40–44 urte
% 2,8
45–49 urte
% 1,9
50–54 urte
% 4,4
55 urte edo +
% 0,6
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 0,0
Goi-mailako ikasketak
% 57,7
Erdi-mailako LH
% 12,7
Batxilergoa
% 23,9
DBH eta antzekoak
% 5,6
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 94,4 estatuan jaio zen, eta % 5,6 atzerrian.[17] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 36,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 6,5; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 33,3 eta % 11,1, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 40,3 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 38,1 eta % 9,5, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 36,0
Goi-mailakoak
% 33,3
% 24,4
Batx. / erdi LH
% 22,2
% 33,1
DBH
% 33,3
% 6,5
Lehen H. edo gutx.
% 11,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 40,3
Goi-mailakoak
% 38,1
% 15,8
Batx. / erdi LH
% 28,6
% 31,9
DBH
% 23,8
% 12,1
Lehen H. edo gutx.
% 9,5
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 10,2 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 10,3.[18] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 56,7 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 75,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroako parke eolikoak»

Oibarko udalerriaren mugetan, Izkoko mendietan, eta Irunberri eta Urraulbeiti bitartean, Nafarroako Gobernuak eraikitako "Oibar" izeneko parke eolikoa dago. Ezarritako potentzia 36,64 megawattekoa da. Parkearen jabea Acciona da gaur egun.

Horrez gain, Izko mendizerran "Izko" izeneko parkea ere badago, ezarritako potentzia 33,00 megawattekoa da, eta jabea Acciona Energia da. Eta Zangozan eta Irunberrin, berriz, "Salajones" izeneko 19,14 megawatteko parkea dago.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.805 euro-koa zen[20], eta etxegune bakoitzeko 45.973 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.423 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 27.021 euro zen. Errenta gordina 24.264 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 50[21]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 27,6), beste diru-sarrerak (% 17,2), langabezia-prestazioak (% 1,3), beste prestazioak (% 4).

50%
28%
17%
Soldata · % 50Pentsioak · % 27,6Langabezia · % 1,3Beste prestazioak · % 4Beste sarrerak · % 17,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[22][oh 1]. Udalerrian indizea 30,5 da, probintziakoaren (30,9; Nafarroa Garaiko mapa) parean eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,6; Nafarroa Garaiko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Aibar/Oibar udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 360 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 52,6; gainerako % 47,4 inaktibo zeuden (erretiratuak % 62,0, beste inaktiboak % 26,2 eta ikasleak % 11,7).[23] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,8 zen eta emakumezkoena % 52,4; langabezia-tasa, aldiz, % 5,6 eta % 12,1 zen, hurrenez hurren.[23]

Okupatuen kopurua 323 zen 2023ean, 2021eko 343etik behera.[24] Emakumeek okupatuen % 44,3 osatzen dute, eta gizonek % 55,7.

323okupatu, 2023−% 5,8 2021etik
% 44,3emakumeak okupatuen artean
% 52,6jarduera-tasa, 2024 mapa
% 8,6langabezia-tasa, 2024 mapa
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024) Nafarroa Garaiko mapa
% 48,1
% 29,4
% 12,4
Okupatuak · % 48,1Langabeak · % 4,5Ikasleak · % 5,6Erretiratuak · % 29,4Beste inaktiboak · % 12,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Aibar/Oibar, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak329% 48,1184% 49,9145% 46,0
Langabeak31% 4,511% 3,020% 6,3
Inaktiboak324% 47,4174% 47,2150% 47,6
Guztira684% 100,0369% 100,0315% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 52,0), industria (% 35,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 6,8) eta eraikuntza (% 5,3).[24] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 33,7), ondoren osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 12,1) eta hezkuntza (% 9,3) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Nafarroa Garaiko mapa
% 35,9
% 52,0
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 6,8Industria · % 35,9Eraikuntza · % 5,3Zerbitzuak · % 52,0
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 33,7
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 12,1
Hezkuntza
% 9,3
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 6,8
Merkataritza
% 6,2
Eraikuntza
% 5,3
Administrazio publikoa
% 4,3
Ostalaritza
% 4,0
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 2,8
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 2,5
Beste zerbitzu batzuk
% 2,5
Garraioa eta biltegiratzea
% 2,2
Etxeetako jarduerak
% 2,2
Jarduera profesionalak
% 1,9
Energia elektrikoa eta gasa
% 1,2
Informazioa eta komunikazioak
% 1,2
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,9
Erauzketa-industriak
% 0,6
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,3
Higiezinen jarduerak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 47,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 33,7), eta oinarrizko okupazioak % 14,9.[25] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 52,2 eta emakumeen % 42,0).

% 33,7
% 47,7
% 14,9
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 33,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 47,7Oinarrizko okupazioak · % 14,9Ez dago jasota · % 3,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Aibar/Oibar, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak109% 33,750% 27,859% 41,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak154% 47,794% 52,260% 42,0
Oinarrizko okupazioak48% 14,926% 14,422% 15,4
Ez dago jasota12% 3,710% 5,62% 1,4
Guztira323% 100,0180% 100,0143% 100,0

Okupatuen % 81,7 besteren konturako langileak dira, eta % 18,3 norberaren konturakoak.[26]

% 16,1
% 65,0
% 16,7
Norberaren kontura, langileak dituena · % 2,2Norberaren kontura, langilerik gabe · % 16,1Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 65,0Besteren kontura, aldi baterakoa · % 16,7
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Aibar/Oibar, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura59% 18,329% 16,130% 21,0
Besteren kontura264% 81,7151% 83,9113% 79,0
Guztira323% 100,0180% 100,0143% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 94,4 estatuan jaio zen, eta % 5,6 atzerrian.[23] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 48,3 okupatuak dira, % 37,3 erretiratuak, % 8,5 ikasleak eta % 4,2 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 okupatuak dira, % 27,8 bestelako inaktiboak, % 11,1 langabeak, % 5,6 erretiratuak eta % 5,6 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 42,4 okupatuak dira, % 22,4 erretiratuak, % 22,4 bestelako inaktiboak, % 7,9 langabeak eta % 4,9 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 66,7 okupatuak dira, % 28,6 bestelako inaktiboak eta % 4,8 langabeak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 48,3
Okupatuak
% 50,0
% 4,2
Langabeak
% 11,1
% 8,5
Ikasleak
% 5,6
% 37,3
Erretiratuak
% 5,6
% 1,7
Beste inakt.
% 27,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 42,4
Okupatuak
% 66,7
% 7,9
Langabeak
% 4,8
% 4,9
Ikasleak
% 0,0
% 22,4
Erretiratuak
% 0,0
% 22,4
Beste inakt.
% 28,6
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 92,9 estatuan jaio zen, eta % 7,1 atzerrian.[25] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 52,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 28,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 14,0 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 55,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 22,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 22,2 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 45,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 41,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 12,4 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 42,9 oinarrizko okupazioetakoak eta % 7,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 28,1
Goi eta erdi maila
% 22,2
% 52,0
Langile kualifikatuak
% 55,6
% 14,0
Oinarrizko okup.
% 22,2
% 5,8
Ez dago jasota
% 0,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 45,0
Goi eta erdi maila
% 7,1
% 41,1
Langile kualifikatuak
% 50,0
% 12,4
Oinarrizko okup.
% 42,9
% 1,6
Ez dago jasota
% 0,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[27] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 52,0 industrian ari dira, % 29,8 zerbitzuetan, % 9,4 nekazaritzan eta % 8,8 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 66,7 zerbitzuetan ari dira, % 33,3 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 76,7 zerbitzuetan ari dira, % 17,1 industrian eta % 4,7 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 85,7 zerbitzuetan ari dira, % 14,3 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 9,4
Nekazaritza
% 0,0
% 52,0
Industria
% 33,3
% 8,8
Eraikuntza
% 0,0
% 29,8
Zerbitzuak
% 66,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 4,7
Nekazaritza
% 0,0
% 17,1
Industria
% 14,3
% 1,6
Eraikuntza
% 0,0
% 76,7
Zerbitzuak
% 85,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 95 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 3.572 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[28][oh 2]. Udalerriaren azalera 43,8 km² denez, NAE lurraldearen % 81,6 da[29]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 67,5 lur goldagarria (2.413 ha, 87 ustiategitan), % 26,7 larre iraunkorrak (953 ha, 7 ustiategitan), % 5,8 arbolak (206 ha, 76 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,2 ha, 9 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,03 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
82%
18%
NAE · 3.572 ha (% 81,6)Gainerako azalera · 807 ha (% 18,4)
NAE, lur-erabileraren arabera
68%
27%
Lur goldagarria · 2.413 ha (% 67,5)Larre iraunkorrak · 953 ha (% 26,7)Arbolak · 206 ha (% 5,8)Baratzeak · 0,2 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,03 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 3.634 ardi eta ahuntz eta 103.700 hegazti zeuden[30][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 457 gidari zeuden erroldatuta: 287 gizon (% 62,8) eta 170 emakume (% 37,2)[31]. Biztanleen % 60,2 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 770 ibilgailuk osatzen zuten: 507 turismo, 78 furgoneta, 72 kamioi, 58 motozikleta eta 28 ziklomotor[31]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 668 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (512) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,8 urtekoa zen; turismoen % 9,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,4k 25 urte baino gehiago[31]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,2 diesel zen eta % 38,6 gasolinazko; 14 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,8; probintzian % 1,3). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 34,3k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
29%
32%
34%
0 etiketa · 18 (% 2,4)ECO · 20 (% 2,6)C etiketa · 218 (% 28,5)B etiketa · 246 (% 32,2)Etiketarik gabe · 262 (% 34,3)
Turismoak, adinaren arabera
10%
11%
20%
44%
14%
< 4 urte · 50 (% 9,9)4–8 urte · 58 (% 11,4)8–15 urte · 101 (% 19,9)15–25 urte · 225 (% 44,4)≥ 25 urte · 73 (% 14,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oibarreko udaletxea herrigunean dago, eta idazkaria, era berean, Leatxeko Udalako idazkaria da. Udalbatza udalerriko alkateak eta sei zinegotzik osatzen dute. Egungo alkatea Aritz Burguete Blasco da, Oibarko Ezkerren Hauteskunde-elkarte Independentea zerrendako hautagai gisa aurkeztu zena.

Hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Alderdia Legealdiko eserlekuak, hasiera-urtearen arabera
1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007 2011 2015 2019
Oibarko Ezkerren Hauteskunde-elkarte Independentea 5 4 5 4 7 7 7 7 4 5 7
Gure Herria, Oibar - - - - - - - - 3 2 -
Oibarko Talde Independentea 4 3 4 3 - - - - - - -

Foru hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:

2019ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak
Alderdia Bozak
guztira % +/-
 Navarra Suma 142 28,51 -
 Geroa Bai 112 22,49 ▲ 20
 Nafarroako Alderdi Sozialista 109 21,89 ▲ 30
 Euskal Herria Bildu 88 17,67 ▼ 11
 Ahal Dugu 24 4,82 ▼ 48
 Izquierda-Ezkerra 16 3,21 ▼ 6
 Equo 3 0,60 ▲ 1
 Nafarroako Ordezkaritza Kanabikoa 3 0,60 ▼ 1
 Solidaritate eta Autogestio Internazionalista 1 0,20 -
2015eko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak
Alderdia Bozak
guztira % +/-
 Nafar Herriaren Batasuna 145 25,85 ?
 Euskal Herria Bildu 99 7,65 ?
 Geroa Bai 92 16,40 ?
 Nafarroako Alderdi Sozialista 79 14,08 ?
 Ahal Dugu 72 12,83 ?
 Izquierda-Ezkerra 22 3,92 ?
 Nafarroako Alderdi Popularra 12 2,14 ?
 Herritarrak - Herritarron Alderdia 10 1,78 ?
 Nafarroako Ordezkaritza Kanabikoa 4 0,71 ?
 Equo 2 0,36 ?
 Animalien Tratu Txarren Kontrako Alderdia 1 0,18 ?

Udalaren egoitza eta udaletxea erdialdean dago.

Antzinako udaletxea alde zaharrean egon zen, elizaren ondoan. Gaur egun eraikina parrokiaren zine emanaldietarako erabiltzen da. Gaur egungo udaletxea Andra Mari plazan dago, eta XIX. mendean eraiki zen.

  • HELBIDEA: Udaletxe Plaza, 38

Egungo banaketa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oibarreko Udala zinegotzik eta alkateak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Alkatea Aritz Burguete Blasco da, Oibarko Ezkerren Hauteskunde-elkarte Independentekoa. Zinegotziak 6 daude:[32]

  • Ricardo Cumba Altzorritz (Oibarko Ezkerren Hauteskunde-elkarte Independentea)
  • Beatriz Olague Turrillas (Oibarko Ezkerren Hauteskunde-elkarte Independentea)
  • Carlos Arbeloa Ibero (Oibarko Ezkerren Hauteskunde-elkarte Independentea)
  • Izaskun Martinez Zabaleta (Oibarko Ezkerren Hauteskunde-elkarte Independentea)
  • Javier Manjon Goñi (Oibarko Ezkerren Hauteskunde-elkarte Independentea)
  • Alberto Goñi Diez (Oibarko Ezkerren Hauteskunde-elkarte Independentea)

Oibarreko Udalan 6 batzorde ditu:[32]

  • Kontuak, Ogasuna eta Langileria
  • Nekazaritza, Abeltzaintza, Ingurumena eta Komunalak
  • Hirigintza eta Obrak
  • Kultura, Kirola, Gazteria eta Jaiak
  • Gizarte Politikak, Eguneko Zentroa, Berdintasuna, Hezkuntza eta Osasuna
  • Turismoa eta Informazioa

1979tik, Oibarrek 4 alkate izan ditu:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia[33]
? 1979 2003 Oibarko Ezkerren Hauteskunde-elkarte Independentea
Manuel Martinez Alduate 2003 2011 Oibarko Ezkerren Hauteskunde-elkarte Independentea
Pedro Jose Lanas Arbeloa[34] 2011 2017 Oibarko Ezkerren Hauteskunde-elkarte Independentea
Aritz Burguete Blasco[35] 2017 jardunean Oibarko Ezkerren Hauteskunde-elkarte Independentea

La Veloz Sangüesina edo "Zangozar Azkarra" izeneko autobus konpainiak Oibar Zangoza, Iruñea eta inguruko herriekin batzen ditu. Linea nagusiak honakoak dira:

Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Oibar atzerakada-eremuan sailkatu zuen, non euskarak hain atzerakada handia izan zuen, non bertako hiztunik apenas geratzen zen.[36]

Koldo Zuazok, 2010ean, Oibar ez-euskal-eremuan sailkatu zuen.[37]

Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Oibar eremu ez-euskalduneko udalerria zen, eta hori zela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania zen. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %5,10k zekien euskaraz hitz egiten, 2010ean % 5,11k eta 2018n % 6,40k.

2008an Nafarroako Ezker Batuak eta Nafarroa Baik Euskararen Foru Legea aldatu eta gune mistoan udalerri gehiago sartzeko (horien artean Oibar) proposamena aurkeztu zuten Nafarroako Parlamentuan. Nafar Herriaren Batasuna ez beste talde guztien baiezko botoarekin proposamena aurrera aterako zela zirudienean, Nafarroako Alderdi Sozialistaren ustegabeko jarrera aldaketak, atzera bota zuen gune mistoaren hedapena.[38]

2017ko ekainaren 22an Nafarroako Parlamentuak eremu mistora pasatzea erabaki zuen, beste 43 udalekin batean.[39][40][41]

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Ikus zerrenda: «Oibarko kultur ondasunak»

Oibartar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ /oiβ̞áɾ/ ahoskatua (laguntza)
    Azentua: zorrotza bigarren silaban
  2. ↑ /oiβ̞áre/ ahoskatua (laguntza)
    Azentua: zorrotza bigarren silaban

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  2. ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. ↑ Euskaltzaindia. 155. araua: Nafarroako udal izendegia. .
  4. ↑ «Oibar - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2021-08-30).
  5. ↑ Otazu Ripa, Jesús Lorenzo. (D.L. 1977). Heraldica municipal, merindad de Sangüesa (I) : Abaurrea-Izalzu. Diputación Foral de Navarra, Dirección de Turismo, Bibliotecas y Cultura Popular ISBN 84-235-0076-4. PMC 911388951. (kontsulta data: 2021-08-31).
  6. ↑ Meteo Navarra. «Estazioko datuak - Oibar» meteoeu.navarra.es (kontsulta data: 2021-09-01).
  7. ↑ Oibarreko estazioko balio klimatologikoak. Nafarroako Gobernua (kontsulta data: 2020-08-24).
  8. 1 2 Nafarroako Entziklopedia Handia | OIBAR. (kontsulta data: 2022-04-15).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «OIBAR - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (kontsulta data: 2022-04-15).
  10. ↑ «Oibar» www.ine.es (Espainiako Estatistika Institutua) (kontsulta data: 2021-08-31).
  11. ↑ «Indicadores municipales - Nastat» Nafarroa.eus (kontsulta data: 2026-08-03).
  12. ↑ «Indicadores municipales - Nastat» Nafarroa.eus (kontsulta data: 2026-08-03).
  13. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Nafarroa.tab.
  14. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Nafarroa.tab.
  15. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  16. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  17. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  20. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Nafarroa.tab.
  21. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Nafarroa.tab.
  22. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  23. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  24. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  25. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  26. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  27. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  28. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Nafarroa.tab (Wikimedia Commons).
  29. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1645830.
  30. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Nafarroa.tab (Wikimedia Commons).
  31. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Nafarroa.tab (Wikimedia Commons).
  32. 1 2 «Zinegotziak» Ayuntamiento de Aibar-Oibarko Udala (kontsulta data: 2022-04-15).
  33. ↑ (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales:: Ministerio de Política Territorial y Función Pública ::» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2020-05-05).
  34. ↑ (Gaztelaniaz) Noticias, Diario de. «Pedro Lanas Arbeloa gure lankidea 58 urterekin hil da» www.noticiasdenavarra.com (kontsulta data: 2022-05-03).
  35. ↑ (Gaztelaniaz) Noticias, Diario de. «"Oibar da gertatutakoak argitzeko interesa duen lehena"» www.noticiasdenavarra.com (kontsulta data: 2022-05-03).
  36. ↑ Luis Luziano Bonaparte. Carte des Sept Provinces Basques, montrant la delimitation actuelle de l´euscara, et ses divisions en dialectes, sous-dialectes et varietés, 1863.
  37. ↑ Koldo Zuazo. El euskera y sus dialectos. Alberdania, 2010.
  38. ↑ Euskarakultur.com webguneko albistea.
  39. ↑ «Lexnavarra» www.lexnavarra.navarra.es (kontsulta data: 2024-07-05).
  40. ↑ SL, TAI GABE DIGITALA. (2017-06-22). ««Nafarrak berdintasunez hartuko dituen Euskararen Legea» aldarrikatu du Kontseiluak» naiz: (kontsulta data: 2024-07-05).
  41. ↑ «Vascuencearen Legetik Euskararen Legera - Nafarroa» euskalerriairratia.eus (kontsulta data: 2024-07-05).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Aipuaren errorea: tags exist for a group named "oh", but no corresponding tag was found.