Edukira joan

Maryland

Aldatu loturak
Wikipedia, Entziklopedia askea
Maryland
 Ameriketako Estatu Batuak
Ereserkia
baliorik ez
Maryland, My Maryland (en) Itzuli
Administrazioa
Izen ofizialaMaryland
State of Maryland
Estatu burujabe Ameriketako Estatu Batuak
ISO 3166-2US-MD
HiriburuaAnnapolis
Marylandeko GobernadoreaWes Moore
Zatiketa
Geografia
Koordenatuak39°00′N 76°42′W / 39°N 76.7°W / 39; -76.7
Azalera32.131 km²
MugakideakDelaware, Kolunbiako Barrutia, Virginia, Mendebaldeko Virginia eta Pennsylvania
Punturik altuenaHoye-Crest (en) Itzuli
Demografia
Biztanleria6.177.224 (2020ko apirilaren 1a)
Dentsitatea192,25 bizt/km²
Etxebizitzak2.205.204
Hizkuntza ofizialabaliorik ez
Ordu eremuaEkialdeko Ordu-eremu, America/New_York, UTC−05:00 eta UTC−04:00
maryland.gov

Maryland Ameriketako Estatu Batuetako estatu bat da. Estatu Batuetako ekialdean dago kokatuta, Ozeano Atlantikoaren kostaldean. Bere hiriburua Annapolis da baina hiri garrantzitsuena Baltimore. Guztira 5,3 milioi biztanle ditu.

Delaware, Pennsylvania, Virginia eta Mendebaldeko Virginia eta Ozeano Atlantikoa ditu inguruan. Lurralde laua da. Potomac eta Susquehanna ibaiak igarotzen dira estatutik. Nekazaritza (tabakoa, artoa, fruituak) eta meagintza (ikatza eta burdina) dira ekonomiaren oinarri.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Karlos I.a Ingalaterrakoak George Calver-en eskuetan utzi zuen estatua. 1778an Batasunean sartu zen. Marylandeko lurraldearen barruan dago Columbiako barrutia, eta han dago Washington, Estatu Batuetako hiriburua.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea01.000.0002.000.0003.000.0004.000.0005.000.0006.000.0007.000.0001750180018501900195020002050Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 2.975.416 gizon, 3.201.808 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.32
 
85+
 
2.28
1.54
 
80-84
 
2.02
2.57
 
75-79
 
3.09
3.94
 
70-74
 
4.49
5.05
 
65-69
 
5.53
6.33
 
60-64
 
6.62
6.96
 
55-59
 
7.16
6.53
 
50-54
 
6.71
6.06
 
45-49
 
6.19
6.18
 
40-44
 
6.23
6.84
 
35-39
 
6.84
7.07
 
30-34
 
6.94
6.77
 
25-29
 
6.46
6.73
 
20-24
 
6.14
6.85
 
15-19
 
6.14
6.88
 
10-14
 
6.13
6.47
 
5-9
 
5.76
5.92
 
0-4
 
5.27
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[1]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, estatuan 6.177.224 biztanle zeuden. Herritarren % 11,8 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 1]. Ez-hispanoen artean % 53,5 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 47,2[oh 2]; % 33,0 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 29,1; % 7,7 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 6,8; % 5,0 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,4; % 0,2 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; eta % 0,6 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,6.[oh 3][2]

Arraza/etnia Marylandeko mapa
Etnizitatea
2000
95,7 %
2010
91,8 %
8,2 %
2020
88,2 %
11,8 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
64,0 %
27,9 %
2010
59,6 %
31,6 %
2020
53,5 %
33,0 %
7,7 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 46,8 estatu berean jaiotakoak, % 34,8 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 16,6 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 4] Atzerritarren artean, % 54,6 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 45,4 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 40,8, biztanleria osoaren % 6,8); ondoren Asian (% 30,4, % 5,0), Afrikan (% 19,5, % 3,2), Europan (% 8,2, % 1,4) eta Ipar Amerikan (% 0,9, % 0,1).[oh 5][3]

Jaioterria eta jatorria Marylandeko mapa
Jaioterria
46,8 %
34,8 %
16,6 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
54,6 %
45,4 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
40,8 %
30,4 %
19,5 %
8,2 %
Latinoamerika Asia Afrika Europa Ipar Amerika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Estatuan 2.530.844 etxebizitza zeuden, horietatik % 91,7 okupatuta eta % 8,3 hutsik.[4] Okupatutako etxebizitzen artean, % 65,0 jabeek okupatutakoak ziren eta % 35,0 errentan hartutakoak.[5] Estatuan 2.321.208 etxegune zeuden guztira, horietatik % 66,5 familia-etxeguneak ziren eta % 33,5 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 68,7 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 31,3 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 80,6 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 19,4 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[6] Talde-bizilekuetan bizi ziren 125.505 pertsona (biztanleria osoaren % 2,0); horietatik 28.048 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 46.179 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[4]

2.530.844etxebizitza
2.321.208okupatuak
125.505talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Marylandeko mapa

1.509.586
811.622
209.636
Jabetzan (1.509.586) Alokairuan (811.622) Hutsik (209.636)

Etxegune motak

1.060.621
351.249
627.052
151.373
Ezkondutako bikotea (1.060.621) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (130.913) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (351.249) Bakarrik bizi (627.052) Beste norbaitekin (151.373)

Talde-bizilekuetako biztanleria

28.048
46.179
48.814
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (28.048) Unibertsitateko egoitzak (46.179) Egoitza militarrak (2.464) Beste (48.814)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 91,1k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 43,4k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 20,8k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[7]

Biografiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  3. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  6. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Hispano edo latinoek edozein arrazatakoak izan daitezke.
  2. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta daude, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazakoak izan daitezke.
  3. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  4. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  5. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, estatuko biztanleria osoaren gainean.
Aipuaren errorea: tags exist for a group named "oh", but no corresponding tag was found.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Maryland&oldid=11833355"(e)tik eskuratuta