Somerset konderria (Maryland)
| Somerset konderria Somerset County | |
|---|---|
| Ameriketako Estatu Batuetako konderria | |
| Banaketa administratiboa | |
| Herrialdea | |
| Estatua | |
| Kodea | 24039 |
| Hiriburua | Leonardtown |
Somerset konderriaren kokapena AEBtan | |
| Informazio geografikoa | |
| Koordenatuak | 38°05′N 75°52′W / 38.08°N 75.86°W |
| Biztanleria | 24.620 bizt. |
| Eremua - Lurra - Ura | 1.580,81 km2 828,08 km2 (%52.38) 752,73 km2 (%47.62) |
| Dentsitatea | 29,73 bizt/km2 |
| Datu gehigarriak | |
| http://www.co.somerset.md.us | |
Somerset konderria (ingelesez: Somerset County) Marylandko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Leonardtown da. Azken erroldaren arabera 24.620 biztanle zituen 1.582 kilometro koadroko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Somerset konderriak 1.580,8 kilometro koadro ditu. Horietatik 752,73 ura dira. Beste 828,08 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 16,74 da.
Mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 14,4 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (26,0 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 31,1 °C) eta hotzena urtarrila (2,9 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −1,9 °C). Urteko prezipitazioa 1150 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abuztua da (116 mm) eta lehorrena otsaila (75 mm).
1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 1,3 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (13,4 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2012, 2019, 2020, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2012 izan zen (15,8 °C) eta hotzena 1917 (11,9 °C).[1]
Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 2184 berokuntza-gradu-egun eta 758 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 7.8 | 9.2 | 13.1 | 19.2 | 23.9 | 28.5 | 31.1 | 30.0 | 26.6 | 21.1 | 14.9 | 10.1 | 19.6 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 2.9 | 4.0 | 7.8 | 13.3 | 18.3 | 23.2 | 26.0 | 24.9 | 21.5 | 15.6 | 9.6 | 5.2 | 14.4 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -1.9 | -1.2 | 2.4 | 7.5 | 12.8 | 18.0 | 21.0 | 19.9 | 16.4 | 10.1 | 4.3 | 0.4 | 9.1 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 87 | 75 | 104 | 87 | 92 | 101 | 114 | 116 | 105 | 100 | 79 | 91 | 1150 |
| Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-09-04ko bertsioa) | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 24.620 biztanle zeuden. Biztanleen % 40,3 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 59,7 landa-eremuetan. Batez besteko adina 39,8 urtekoa zen, 38,3 urtekoa gizonezkoen artean eta 42,4 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 17,2 18 urtetik beherakoak ziren eta % 18,6 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 120,2 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 124,7 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]
| Biztanleria-piramidea 2020 Guztira: 13.439 gizon, 11.181 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Arraza eta etnizitatea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 24.620 biztanle zeuden. Herritarren % 4,4 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 54,7 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 52,3[oh 3]; % 40,1 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 38,4; % 1,1 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 1,0; % 3,4 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,3; % 0,3 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,3; eta % 0,3 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,3.[oh 4][5]
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 66,5 estatu berean jaiotakoak, % 28,1 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 5,1 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 36,7 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 63,3 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Afrikan jaiotakoa zen (% 61,9, biztanleria osoaren % 3,2); ondoren Latinoamerikan (% 22,0, % 1,1), Europan (% 7,8, % 0,4), Asian (% 6,6, % 0,3) eta Ipar Amerikan (% 1,7, % 0,1).[oh 6][6]
Etxebizitza eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Konderrian 10.895 etxebizitza zeuden, horietatik % 76,5 okupatuta eta % 23,5 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 64,9 jabeek okupatutakoak ziren eta % 35,1 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 8.334 etxegune zeuden guztira, horietatik % 62,9 familia-etxeguneak ziren eta % 37,1 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 64,5 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 35,5 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 83,5 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 16,5 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 4.903 pertsona (biztanleria osoaren % 19,9); horietatik 3.294 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 1.331 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[7]
Etxebizitzak
Marylandeko mapa
Etxegune motak
Talde-bizilekuetako biztanleria
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]25 urtetik gorako biztanleen artean, % 86,7k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 19,4k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 7,6k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]
Gobernua eta politika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Urtea[10] | Errepublikanoa / Whig | Demokrata | Beste | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1836 | 1.030 | 66.3% | 523 | 33.7% | 0 |
| 1840 | 1.516 | 64.2% | 844 | 35.8% | 0 |
| 1844 | 1.449 | 61.6% | 902 | 38.4% | 0 |
| 1848 | 1.413 | 58.4% | 1.005 | 41.5% | 1 |
| 1852 | 1.443 | 56.4% | 1.115 | 43.6% | 0 |
| 1856 | 1 | 0.0% | 1.321 | 45.3% | 1.593 |
| 1860 | 2 | 0.1% | 89 | 3.0% | 2.875 |
| 1864 | 644 | 23.4% | 2.110 | 76.6% | 0 |
| 1868 | 421 | 29.9% | 989 | 70.1% | 0 |
| 1872 | 1.615 | 59.0% | 1.122 | 41.0% | 0 |
| 1876 | 1.786 | 48.3% | 1.914 | 51.7% | 0 |
| 1880 | 1.883 | 52.3% | 1.710 | 47.5% | 4 |
| 1884 | 2.022 | 53.1% | 1.734 | 45.6% | 49 |
| 1888 | 2.072 | 50.9% | 1.625 | 39.9% | 374 |
| 1892 | 1.819 | 45.6% | 1.638 | 41.0% | 534 |
| 1896 | 2.646 | 50.8% | 2.084 | 40.0% | 479 |
| 1900 | 2.855 | 54.7% | 2.017 | 38.6% | 349 |
| 1904 | 1.874 | 51.5% | 1.580 | 43.4% | 183 |
| 1908 | 1.912 | 52.1% | 1.627 | 44.3% | 130 |
| 1912 | 1.528 | 43.0% | 1.617 | 45.5% | 408 |
| 1916 | 2.364 | 53.7% | 1.885 | 42.8% | 154 |
| 1920 | 3.658 | 57.6% | 2.634 | 41.5% | 62 |
| 1924 | 3.230 | 51.2% | 2.903 | 46.0% | 177 |
| 1928 | 5.071 | 68.6% | 2.277 | 30.8% | 47 |
| Urtea[10] | Errepublikanoa / Whig | Demokrata | Beste | ||
|---|---|---|---|---|---|
| 1932 | 3.675 | 43.0% | 4.811 | 56.3% | 59 |
| 1936 | 4.770 | 53.2% | 4.116 | 45.9% | 72 |
| 1940 | 3.954 | 47.1% | 4.352 | 51.9% | 84 |
| 1944 | 3.790 | 54.8% | 3.125 | 45.2% | 0 |
| 1948 | 3.129 | 49.7% | 3.112 | 49.4% | 58 |
| 1952 | 4.113 | 50.8% | 3.951 | 48.8% | 39 |
| 1956 | 4.770 | 61.1% | 3.031 | 38.9% | 0 |
| 1960 | 4.030 | 50.5% | 3.948 | 49.5% | 0 |
| 1964 | 3.155 | 41.1% | 4.527 | 58.9% | 0 |
| 1968 | 2.829 | 40.1% | 2.319 | 32.9% | 1.899 |
| 1972 | 4.342 | 67.3% | 2.036 | 31.6% | 71 |
| 1976 | 3.254 | 48.4% | 3.472 | 51.6% | 0 |
| 1980 | 3.312 | 47.7% | 3.342 | 48.2% | 283 |
| 1984 | 4.508 | 64.7% | 2.439 | 35.0% | 23 |
| 1988 | 4.222 | 58.9% | 2.911 | 40.6% | 32 |
| 1992 | 3.450 | 43.5% | 3.210 | 40.4% | 1.276 |
| 1996 | 2.919 | 40.7% | 3.557 | 49.6% | 693 |
| 2000 | 3.609 | 47.5% | 3.785 | 49.8% | 210 |
| 2004 | 4.884 | 54.3% | 4.034 | 44.9% | 76 |
| 2008 | 5.037 | 50.8% | 4.779 | 48.2% | 108 |
| 2012 | 5.042 | 48.5% | 5.240 | 50.4% | 117 |
| 2016 | 5.341 | 53.9% | 4.196 | 42.4% | 363 |
| 2020 | 5.739 | 56.6% | 4.241 | 41.8% | 167 |
| 2024 | 5.805 | 57.3% | 4.054 | 40.0% | 278 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Errenta
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Etxeguneen errenta mediana 64.943 $ zen (
Marylandeko mapa), eta familiena, 85.198 $. Per capita errenta 28.462 $ zen. Biztanleriaren % 16,4 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 11,3k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 3,9k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]
Etxeguneen errenta banaketa
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
- ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
- ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
- ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
- ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
- ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-09-04ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
- ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
- ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
- ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
- ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
- 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
- ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
- ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

