Edukira joan

Maryland

Aldatu loturak
Wikipedia, Entziklopedia askea
Maryland
 Ameriketako Estatu Batuak
Ereserkia
baliorik ez
Maryland, My Maryland (en) Itzuli
Administrazioa
Izen ofizialaMaryland
State of Maryland
Estatu burujabe Ameriketako Estatu Batuak
ISO 3166-2US-MD
HiriburuaAnnapolis
Marylandeko GobernadoreaWes Moore
Zatiketa
Geografia
Koordenatuak39°00′N 76°42′W / 39°N 76.7°W / 39; -76.7
Azalera32.131 km²
MugakideakDelaware, Kolunbiako Barrutia, Virginia, Mendebaldeko Virginia eta Pennsylvania
Punturik altuenaHoye-Crest (en) Itzuli
Demografia
Biztanleria6.177.224 (2020ko apirilaren 1a)
Dentsitatea192,25 bizt/km²
Etxebizitzak2.205.204
Hizkuntza ofizialabaliorik ez
Ordu eremuaEkialdeko Ordu-eremu, America/New_York, UTC−05:00 eta UTC−04:00
maryland.gov

Maryland (ⓘ) Ameriketako Estatu Batuetako Erdi Atlantikoko[1] eta hego-ekialdeko[2] eskualdeetan dagoen estatu bat da. Hegoaldean Virginiarekin egiten du muga; mendebaldean, Mendebaldeko Virginiarekin; iparraldean, Pennsylvaniarekin; eta ekialdean, Delawarerekin eta Ozeano Atlantikoarekin; hego-mendebaldean, berriz, herrialdeko hiriburua eta barruti federala den Washingtonekin. 32.133 km²-ko azalera osoarekin, lur-azaleraz bederatzigarren estaturik txikiena da,[3] eta 6,1 milioi biztanlerekin, biztanle kopuruz 19.a eta biztanle-dentsitatez bosgarrena. Hiriburua Annapolis da, eta estatuko hiririk populatuena Baltimore.[4]

Europarrek XVI. mendean esploratu zuten lehenengoz Marylandeko kostaldea. Aurretik, natibo amerikarren hainbat tribu bizi ziren bertan, gehienak algonkinak.[5] Jatorrizko Hamahiru Kolonietako bat izan zen. George Calvertek, eta Cecil Calvertek, Marylandeko Probintziaren gutuna eskatu eta lortu zuten 1632an, eta lurraldea 1634an kolonizatu zen lehen aldiz, batez ere Ingalaterran jazarritako katolikoentzako babesleku erlijiosoa izan zedin.[6] Marylanden lehen urteetan gatazka erlijiosoak ohikoak izan ziren, eta katolikoak gutxiengo izaten jarraitu zuten, nahiz eta beste edozein kolonia ingelesetan baino gehiago izan. Ekonomia landaketetan oinarritzen zen nagusiki, eta tabako-laborantzan batez ere. Kolonoek lan-esku merkea behar zutenez, kontratupeko morroi eta esklabo afrikar ugari ekarri zituzten. 1760an, Marylanden egungo mugak ezarri ziren, Pennsylvaniarekin luzaroan izandako muga-gatazka konpondu ondoren. Estatu esklabista izan arren, Maryland Batasunean geratu zen Ameriketako Estatu Batuetako Sezesio Gerran, Abraham Lincolnek Guardia Nazionala bertan utzi zuelako. Washingtonetik eta Virginiatik hurbil egoteak gune estrategiko garrantzitsu bihurtu zuen. 1865ean Sezesio Gerra amaitu ondoren, Maryland Industria Iraultzaren parte izan zen, itsas portuei, trenbide-sareei eta Europatik etorritako immigrazio masiboari esker.

1940ko hamarkadaz geroztik, estatuaren biztanleria azkar hazi da, sei milioi biztanle ingurura arte, eta Estatu Batuetako biztanle-dentsitaterik handiena duten estatuetako bat da. 2015ean, Marylandek zuen etxeko diru-sarreren medianarik altuena estatu guztien artean, neurri handi batean Washingtonetik hurbil dagoelako eta ekonomia oso dibertsifikatua duelako: manufaktura, txikizkako zerbitzuak, administrazio publikoa, higiezinak, goi-mailako hezkuntza, informazioaren teknologia, defentsa-kontratazioa, osasun-arreta eta bioteknologia.[7] Maryland herrialdeko estaturik kultura-anitzenetako bat da: zuri ez direnak gehiengo diren bederatzi estatuetako bat da, afroamerikarren ehunekorik handiena duen bosgarrena, eta Afrikan, Asian, Erdialdeko Amerikan eta Karibean jaiotako biztanle ugari ditu. Estatuak Estatu Batuen historian izan duen zeregin nagusia biztanleko leku historiko kopuru handienetako bat izatean islatzen da.

Estatuaren mendebaldean Apalatxeen zatiak daude; erdialdea, nagusiki, Piedmont goi-ordokiak osatzen du; eta ekialdeak Chesapeake badiaren zati handi bat hartzen du. Marylandeko hogeita hiru konderrietatik hamaseik eta Baltimore hiriak Chesapeake badiako estuarioaren eta haren ibaiadar ugarien marea-uretara ematen dute,[8][4] eta, guztira, 6.400 km baino gehiagoko ertza dute. Estatu Batuetako estaturik txikienetako bat izan arren, klima eta ezaugarri topografiko ugari ditu, eta horregatik «Amerika miniaturan» (America in Miniature) ezizena jarri diote.[9] Marylanden geografia, kultura eta historia askotarikoak dira, eta herrialdeko Erdi Atlantikoko, ipar-ekialdeko eta hegoaldeko elementuak biltzen dituzte.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Maryland eta ondokoen arteko muga administratiboak.


Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, estatuko urteko batez besteko tenperatura 13,0 °C-koa izan zen.[10][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (24,8 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 30,5 °C) eta hotzena urtarrila (1,1 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −3,8 °C). Urteko prezipitazioa 1149 mm-koa da; hilabeterik euritsuena uztaila da (112 mm) eta lehorrena otsaila (70 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 1,2 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (12,1 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2012, 2020, 2023 eta 2024). Urterik beroena 2024 izan zen (14,2 °C) eta hotzena 1904 (10,3 °C).[10]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 2535 berokuntza-gradu-egun eta 633 hozte-gradu-egun izan ziren.[10]


    Datu klimatikoak (Maryland)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 5.9 7.6 12.1 18.6 23.5 28.1 30.5 29.4 25.8 19.8 13.4 8.2 18.6
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.1 2.3 6.5 12.4 17.5 22.3 24.8 23.8 20.1 13.9 7.9 3.4 13.0
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -3.7 -3.0 0.8 6.1 11.4 16.5 19.2 18.2 14.5 8.1 2.5 -1.4 7.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 81 70 101 89 102 107 112 106 110 96 81 93 1149
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-09-04ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (12,1 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+2,0+0,5+1,5+0,8+1,3+1,1+1,3+0,8+0,8+1,4+2,2
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (12,1 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Karlos I.a Ingalaterrakoak George Calver-en eskuetan utzi zuen estatua. 1778an Batasunean sartu zen. Marylandeko lurraldearen barruan dago Columbiako barrutia, eta han dago Washington, Estatu Batuetako hiriburua.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Demografian sakondu:
Marylandeko mapa interaktiboak

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 6.177.224 biztanle zeuden. Batez besteko adina 38,8 urtekoa zen ( Marylandeko mapa), 37,4 urtekoa gizonezkoen artean eta 40,2 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 22,0 18 urtetik beherakoak ziren eta % 16,0 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 92,9 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 89,9 gizon zeuden adin-talde horretan.{{Erreferentzia|izenburua=2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age|hizkuntza=en|url=https://www.census.gov/programs-surveys/decennial-census/decade/2020/planning-management/release/2020-dhc.html%7Caldizkaria=U.S. Census Bureau|sartze-data=2026-09-02}}{{Erreferentzia|izenburua=2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure|hizkuntza=en|url=https://www.census.gov/programs-surveys/decennial-census/decade/2020/planning-management/release/2020-dhc.html%7Caldizkaria=U.S. Census Bureau|sartze-data=2026-09-02}}

Mapa
Biztanleria (2025, estimazioa)
Biztanleak (2025)
  • 19.565 – 28.370(3)
  • 33.628 – 34.116(2)
  • 38.238 – 54.459(3)
  • 66.848 – 94.484(2)
  • 106.899 – 107.131(2)
  • 116.692 – 176.593(3)
  • 176.677 – 266.446(2)
  • 302.883 – 569.997(3)
  • 603.380 – 847.650(2)
  • 970.374 – 1.074.582(2)
Mapa
Biztanle-dentsitatea (2025)
Dentsitatea
  • 13,2 bizt./km² – 16,7 bizt./km²(3)
  • 18,2 bizt./km² – 30,3 bizt./km²(2)
  • 31,0 bizt./km² – 40,4 bizt./km²(3)
  • 60,1 bizt./km² – 73,8 bizt./km²(2)
  • 99,0 bizt./km² – 103,2 bizt./km²(2)
  • 105,7 bizt./km² – 130,4 bizt./km²(3)
  • 150,7 bizt./km² – 175,3 bizt./km²(2)
  • 195,3 bizt./km² – 480,0 bizt./km²(3)
  • 516,3 bizt./km² – 750,8 bizt./km²(2)
  • 818,4 bizt./km² – 2.390,8 bizt./km²(2)

BiztanleriaUrtea01.000.0002.000.0003.000.0004.000.0005.000.0006.000.0007.000.0001750180018501900195020002050Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 2.975.416 gizon, 3.201.808 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.32
 
85+
 
2.28
1.54
 
80-84
 
2.02
2.57
 
75-79
 
3.09
3.94
 
70-74
 
4.49
5.05
 
65-69
 
5.53
6.33
 
60-64
 
6.62
6.96
 
55-59
 
7.16
6.53
 
50-54
 
6.71
6.06
 
45-49
 
6.19
6.18
 
40-44
 
6.23
6.84
 
35-39
 
6.84
7.07
 
30-34
 
6.94
6.77
 
25-29
 
6.46
6.73
 
20-24
 
6.14
6.85
 
15-19
 
6.14
6.88
 
10-14
 
6.13
6.47
 
5-9
 
5.76
5.92
 
0-4
 
5.27
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[11]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, estatuan 6.177.224 biztanle zeuden. Herritarren % 11,8 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoakHispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.. Ez-hispanoen artean % 53,5 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 47,2Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.; % 33,0 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 29,1; % 7,7 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 6,8; % 5,0 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,4; % 0,2 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; eta % 0,6 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,6.Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.{{Erreferentzia|izenburua=2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)|hizkuntza=en|url=https://www.census.gov/programs-surveys/decennial-census/decade/2020/planning-management/release/2020-dhc.html%7Caldizkaria=U.S. Census Bureau|sartze-data=2026-08-31}}

Arraza/etnia Marylandeko mapa
Etnizitatea
2000
95,7 %
2010
91,8 %
8,2 %
2020
88,2 %
11,8 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
64,0 %
27,9 %
2010
59,6 %
31,6 %
2020
53,5 %
33,0 %
7,7 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 46,8 estatu berean jaiotakoak, % 34,8 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 16,6 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen. Atzerritarren artean, % 54,6 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 45,4 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 40,8, biztanleria osoaren % 6,8); ondoren Asian (% 30,4, % 5,0), Afrikan (% 19,5, % 3,2), Europan (% 8,2, % 1,4) eta Ipar Amerikan (% 0,9, % 0,1).Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, estatuko biztanleria osoaren gainean.{{Erreferentzia|izenburua=American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)|hizkuntza=en|url=https://data.census.gov/table/ACSDT5Y2024.B05002%7Caldizkaria=U.S. Census Bureau|sartze-data=2026-09-02}}

Jaioterria eta jatorria Marylandeko mapa
Jaioterria
46,8 %
34,8 %
16,6 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
54,6 %
45,4 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
40,8 %
30,4 %
19,5 %
8,2 %
Latinoamerika Asia Afrika Europa Ipar Amerika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Estatuan 2.530.844 etxebizitza zeuden, horietatik % 91,7 okupatuta eta % 8,3 hutsik.{{Erreferentzia|izenburua=2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)|hizkuntza=en|url=https://www.census.gov/programs-surveys/decennial-census/about/rdo/summary-files.html%7Caldizkaria=U.S. Census Bureau|sartze-data=2026-09-02}} Okupatutako etxebizitzen artean, % 65,0 jabeek okupatutakoak ziren eta % 35,0 errentan hartutakoak.{{Erreferentzia|izenburua=2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure|hizkuntza=en|url=https://www.census.gov/programs-surveys/decennial-census/decade/2020/planning-management/release/2020-dhc.html%7Caldizkaria=U.S. Census Bureau|sartze-data=2026-09-02}} Estatuan 2.321.208 etxegune zeuden guztira, horietatik % 66,5 familia-etxeguneak ziren eta % 33,5 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 68,7 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 31,3 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 80,6 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 19,4 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.{{Erreferentzia|izenburua=2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type|hizkuntza=en|url=https://www.census.gov/programs-surveys/decennial-census/decade/2020/planning-management/release/2020-dhc.html%7Caldizkaria=U.S. Census Bureau|sartze-data=2026-09-02}} Talde-bizilekuetan bizi ziren 125.505 pertsona (biztanleria osoaren % 2,0); horietatik 28.048 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 46.179 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.

2.530.844etxebizitza
2.321.208okupatuak
125.505talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Marylandeko mapa

1.509.586
811.622
209.636
Jabetzan (1.509.586) Alokairuan (811.622) Hutsik (209.636)

Etxegune motak

1.060.621
351.249
627.052
151.373
Ezkondutako bikotea (1.060.621) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (130.913) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (351.249) Bakarrik bizi (627.052) Beste norbaitekin (151.373)

Talde-bizilekuetako biztanleria

28.048
46.179
48.814
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (28.048) Unibertsitateko egoitzak (46.179) Egoitza militarrak (2.464) Beste (48.814)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 91,1k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 43,4k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 20,8k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.{{Erreferentzia|izenburua=American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over|hizkuntza=en|url=https://data.census.gov/table/ACSDT5Y2024.B15003%7Caldizkaria=U.S. Census Bureau|sartze-data=2026-09-03}}

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 103.678 $ zen ( Marylandeko mapa), eta familiena, 127.817 $. Per capita errenta 52.979 $ zen. Biztanleriaren % 9,4 pobrezia-atalasetik behera zegoen.{{Erreferentzia|izenburua=American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)|hizkuntza=en|url=https://data.census.gov/table/ACSDT5Y2024.B19013%7Caldizkaria=U.S. Census Bureau|sartze-data=2026-09-03}} Etxeguneen artean, % 4,4k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 20,3k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.{{Erreferentzia|izenburua=American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months|hizkuntza=en|url=https://data.census.gov/table/ACSDT5Y2024.B19001%7Caldizkaria=U.S. Census Bureau|sartze-data=2026-09-03}}

103.678 $etxegunearen errenta mediana
127.817 $familiaren errenta mediana
52.979 $biztanleko errenta
% 9,4pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 7,7
% 11,9
% 10,6
% 8,3
% 12,5
% 20,3
< 10.000 $ — % 4,4 (104.696) 10.000-14.999 $ — % 2,4 (57.325) 15.000-19.999 $ — % 2,1 (49.596) 20.000-24.999 $ — % 2,2 (52.750) 25.000-29.999 $ — % 2,4 (55.637) 30.000-34.999 $ — % 2,5 (59.071) 35.000-39.999 $ — % 2,4 (57.298) 40.000-44.999 $ — % 2,5 (59.401) 45.000-49.999 $ — % 2,6 (61.119) 50.000-59.999 $ — % 5,1 (121.429) 60.000-74.999 $ — % 7,7 (181.955) 75.000-99.999 $ — % 11,9 (281.948) 100.000-124.999 $ — % 10,6 (250.350) 125.000-149.999 $ — % 8,3 (195.428) 150.000-199.999 $ — % 12,5 (295.150) ≥ 200.000 $ — % 20,3 (479.775)

Biografiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak estatu osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Ingelesez) Mid-Atlantic Home: Mid–Atlantic Information Office. U.S. Bureau of Labor Statistics jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2019-04-08).
  2. ↑ (Ingelesez) Collins, Gary. (2026-02-06). Wes Moore calls Maryland flag a 'contradiction,' sparks backlash, then backtracks. Foxbaltimore.com.
  3. ↑ (Ingelesez) Maryland – 2023 – III.B. Overview of the State. mchb.tvisdata.hrsa.gov jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2024-01-03).
  4. ↑ a b (Ingelesez) Baltimore. Encyclopædia Britannica 2023-06-18 jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2019-07-19).
  5. ↑ (Ingelesez) People, Tribes and Bands. Maryland Manual On-line, Maryland State Archives jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2019-07-17).
  6. ↑ (Ingelesez) Andrews, Matthew Page. (1929). History of Maryland: Province and State. Garden City (New York): Doubleday, Doran & Company, Inc, 3–5 or..
  7. ↑ (Ingelesez) State Median Household Income Patterns: 1990–2010. ProximityOne jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2011-10-26).
  8. ↑ (Ingelesez) Tom Horton; Chesapeake Bay Foundation. (2013). Turning the Tide: Saving the Chesapeake Bay. Island Press, 221 or. ISBN 9781610911160..
  9. ↑ (Ingelesez) Maryland Facts. Visit Maryland jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2019-04-25).
  10. ↑ a b c NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-09-04ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  11. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]


"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Maryland&oldid=11836888"(e)tik eskuratuta