Elorrio

Elorrio
Bizkaia, Euskal Herria
Elorrioko arkupea.
Administrazioa
Estatua	Espainia
Erkidegoa	Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea	Bizkaia
Eskualdea	Durangaldea
Izen ofiziala	Elorrio
Alkatea	Julene Lazkano (Euskal Herria Bildu)
Posta kodea	48230
INE kodea	48032
Herritarra	elorriar
Kokapena
Koordenatuak	43°07′50″N 2°32′33″W
Azalera	37,40 km²
Distantzia	39 km Bilbora
Demografia
Biztanleria	7.277 (2025:  11)
3.756 (%51,4)   (%48,6) 3.550
Dentsitatea	189,67 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak	% 60.7 + % 13.79 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera	% 34.2 (2016) (2021)
Etxeko erabilera	% 43.47 (2021)
Datu gehigarriak
Sorrera	1356. urtea
Webgunea	http://www.elorrio.eus

Elorrio Bizkaiko hego-ekialdeko udalerri bat da, Gipuzkoarekin eta Arabarekin mugakide egiten duena. Bizkai osoko zaharrenen artean dago, Erdi Aroan fundatu zen-eta hiribildu gisa, eta 2025. urtean 7.425 biztanle zituen.

Ingurune natural ederra du, eta ondare historiko eta kultural aberatsa; hartara, 1964an hirigunea gune historiko-artistiko izendatu zuten. Jauregi eta armarridun etxe asko dago, bai eta ermitak ere.

Elorrioko udaletxea eta enparantza.

Geografia

Elorrio Bizkaiko hego-sortaldeko muturrean dago, Arabarekiko eta Gipuzkoarekiko mugan, Durangaldearen barruan. Udalatx mendiaren azpian dago, eta Elorrioren lurrak Gipuzkoa mugatzen duten mendietan zabaltzen dira.

Eskualdeko burua, Durango, 9 kilometrora dago; eta Bilbo, 39 kilometrora.

Ingurune naturala

Udalerriko ibai nagusia Udalatx inguruetan sortzen den Zumelegi da. Ibai hori Arrazolarekin lotzen da Atxondon, eta bien batzetik Ibaizabal sortzen da. Ibarra inguratzen duten mendietan Zumelegiraino doazen beste hainbat erreka sortzen dira: Intxorta, Larrarte, Mendraka...

Elorrio haranaren amaieran kokaturik, badirudi Anbotoko mendilerroko kareharrizko haitzak urrun daudela, baina mendilerrotik apur bat bananduta, 1.117 metroko Udalatx mendia dugu herriaren gainean. Landaretzaz estalitako hainbat mendik inguratzen dute udalerria, Intxorta (797 m.), Memaia (669 m.), Amitar, Santa Mañazar (679 m.) eta Erdella (660 m.), esaterako. Elorrion bertan ere badago Euskal Autonomia Erkidegoko hiru lurraldeek bat egiten duten mendia: Betsaide.

Mugakideak

Elorrioren mugakideak honakoak dira: iparraldean Berriz eta Zaldibar; hegoaldean Arrasate (Gipuzkoa) eta Aramaio (Araba); sortaldean Elgeta eta Bergara (Gipuzkoa); eta sartaldean Atxondo eta Abadiño.

Auzoak

Elorrio hainbat auzoz osatua dago. Hiriguneaz eta San Agustin lehengo elizateko hirigune txikiaz gain. Gaur egungo banaketaren arabera, zenbait auzo ikuspuntu administratibotik batu direlarik, honako auzoak ditu Elorriok: Berrio-Aldape, Berriozabaleta-Aramiño, Gazeta, Gaztañeta, Iguria, Leiz-Miñota, Lekeriketa eta Mendraka.

Ekonomia

Hiribilduaren ekonomia sektore industrialean oinarritzen da. Hala ere, nekazaritzak eta, batez ere, abeltzaintzak garrantzi aipagarria daukate udalerriko ekonomian.

Lehen sektorean nekazaritza-ustiapenek, gehienak txikiak, jarduera industrialeko diru-sarrerak osatzen dituzte gehienetan. Badira abeltzaintza-ustiapen garrantzitsuak, haragi eta esne ekoizpenean oinarrituak. Insignis pinuaren ustiapenak ere badu garrantzia.

Bigarren sektorea, esan bezala, garrantzitsuena da. Mota guztietako metal eraldaketan diharduten enpresak dira, galdategiak, burdindegiak eta tresna-makinako enpresak.

Zerbitzuen sektorea txikia da biztanleriaren eguneroko beharrak asetzeko, eta Durango eta Arrasate hurbil egoteak jendea erosketak bertan egitea errazten du.

San Agustin auzoan, Eroskik, kontsumo eta banaketa kooperatibak, bere egoitza ofiziala eta biltegiak dauzka.

Diru-sarrerak

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.559 euro-koa zen, eta etxegune bakoitzeko 48.421 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (18.738 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 26.250 euro zen. Errenta gordina 23.390 euro-koa izan zen pertsonako.

Eustaten datuen arabera, 2023. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 23.564 eurokoa zen: gizonena 29.031 eurokoa eta emakumeena 18.083 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 37,7 txikiagoa. Bizkaia osoan, mediana 20.672 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 46.989 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 15.772 euro baino gutxiago jaso zuten, eta beste % 10ek 103.521 euro baino gehiago.

Errenta-pertzentilak, sexuaren arabera

Errenta pertsonala (2023) Bizkaiko mapa

◄ gizonakPemakumeak ►

 

 

 

13.091

P20

2.093

16.787

P25

5.132

19.435

P30

8.984

24.331

P40

13.603

29.031

P50

18.083

34.032

P60

22.845

39.232

P70

28.642

42.349

P75

32.429

45.244

P80

37.221

57.071

P90

46.210

71.396

P95

54.470

150.343

P99

96.788

18 urteko eta gehiagoko pertsonak, sexuaren arabera.

Familia-errenta (2023) Bizkaiko mapa

◄ gizonakPemakumeak ►

20.867

P10

12.345

29.262

P20

17.479

32.171

P25

20.425

35.824

P30

23.024

42.823

P40

30.500

50.671

P50

41.689

59.073

P60

49.248

70.169

P70

59.634

77.852

P75

67.248

85.516

P80

75.970

108.967

P90

95.649

144.934

P95

122.315

225.664

P99

186.743

Familiak, diru-sarrera nagusien hartzailearen sexuaren arabera.

Errenkada bakoitzeko balioa muga bat da: adibidez, P20 errenkadan, pertsonen edo familien % 20k zenbateko hori baino gutxiago jaso zuten; P50 mediana da. Bi grafikoek eskala bera dute. Iturria: Eustat.

Diru-sarrera guztien artean % 60,9 soldatak dira.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da. Udalerrian indizea 26,8 da, probintziakoaren (29,6; Bizkaiko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,5; Bizkaiko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Eustatek beste adierazle bat ematen du: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2023. urtean, udalerrian lehenengoek 14.251 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 124.085 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 11,5 zen (Bizkaia osoan, % 9,4; udalerriko banaketa berdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 9.841 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 44.559 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 22,1 zen (Bizkaia osoan, % 18,1).

Errentaren bilakaera

Errenta pertsonala

20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.

Familia-errenta

20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.

Iturria: Eustat.

Jarduera ekonomikoa

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Elorrio udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 3.320 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,3; gainerako % 46,7 inaktibo zeuden (erretiratuak % 56,1, beste inaktiboak % 29,1 eta ikasleak % 14,8). Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 55,3 zen eta emakumezkoena % 51,3; langabezia-tasa, aldiz, % 5,5 eta % 8,3 zen, hurrenez hurren.

Okupatuen kopurua 3.061 zen 2023ean, 2021eko 3.035etik gora. Emakumeek okupatuen % 47,8 osatzen dute, eta gizonek % 52,2.

3.061okupatu, 2023+% 0,9 2021etik

% 47,8emakumeak okupatuen artean

% 53,3jarduera-tasa, 2024 mapa

% 6,9langabezia-tasa, 2024 mapa

16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024) Bizkaiko mapa

% 49,6

% 26,2

% 13,6

Okupatuak · % 49,6Langabeak · % 3,7Ikasleak · % 6,9Erretiratuak · % 26,2Beste inaktiboak · % 13,6

16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Elorrio, 2024

Egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Okupatuak	3.091	% 49,6	1.584	% 52,3	1.507	% 47,1
Langabeak	229	% 3,7	92	% 3,0	137	% 4,3
Inaktiboak	2.913	% 46,7	1.355	% 44,7	1.558	% 48,7
Guztira	6.233	% 100,0	3.031	% 100,0	3.202	% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 63,2), industria (% 32,0), eraikuntza (% 3,0) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 1,9). Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 31,4), ondoren merkataritza (% 13,0) eta hezkuntza (% 12,4) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Bizkaiko mapa

% 32,0

% 63,2

Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 1,9Industria · % 32,0Eraikuntza · % 3,0Zerbitzuak · % 63,2

Jarduera-adar zehatzak

Manufaktura-industria

% 31,4

Merkataritza

% 13,0

Hezkuntza

% 12,4

Osasuna eta gizarte-zerbitzuak

% 8,2

Ostalaritza

% 5,7

Administrazio-jarduera lagungarriak

% 4,4

Jarduera profesionalak

% 3,8

Administrazio publikoa

% 3,7

Gainerako 13 jarduera-adarrak

Eraikuntza

% 3,0

Garraioa eta biltegiratzea

% 2,9

Beste zerbitzu batzuk

% 2,3

Jarduera artistikoak eta aisialdikoak

% 2,1

Informazioa eta komunikazioak

% 1,9

Etxeetako jarduerak

% 1,9

Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza

% 1,9

Finantza- eta aseguru-jarduerak

% 0,8

Ur-hornidura eta hondakinak

% 0,4

Higiezinen jarduerak

% 0,3

Energia elektrikoa eta gasa

% 0,1

Erauzketa-industriak

% 0,0

Lurraldez kanpoko erakundeak

% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 35,2), eta oinarrizko okupazioak % 14,0. Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 52,3), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 42,2).

% 35,2

% 46,0

% 14,0

Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 35,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 46,0Oinarrizko okupazioak · % 14,0Ez dago jasota · % 4,7

Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Elorrio, 2023

Okupazioa	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak	1.079	% 35,2	462	% 28,9	617	% 42,2
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak	1.409	% 46,0	836	% 52,3	573	% 39,2
Oinarrizko okupazioak	429	% 14,0	221	% 13,8	208	% 14,2
Ez dago jasota	144	% 4,7	79	% 4,9	65	% 4,4
Guztira	3.061	% 100,0	1.598	% 100,0	1.463	% 100,0

Okupatuen % 79,2 besteren konturako langileak dira, eta % 20,8 norberaren konturakoak.

% 18,5

% 63,7

% 15,5

Norberaren kontura, langileak dituena · % 2,3Norberaren kontura, langilerik gabe · % 18,5Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 63,7Besteren kontura, aldi baterakoa · % 15,5

Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Elorrio, 2023

Lan-egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Norberaren kontura	637	% 20,8	362	% 22,7	275	% 18,8
Besteren kontura	2.424	% 79,2	1.236	% 77,3	1.188	% 81,2
Guztira	3.061	% 100,0	1.598	% 100,0	1.463	% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 90,3 estatuan jaio zen, eta % 9,7 atzerrian. Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 51,9 okupatuak dira, % 34,4 erretiratuak, % 6,8 ikasleak, % 4,3 bestelako inaktiboak eta % 2,6 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 57,5 okupatuak dira, % 23,7 bestelako inaktiboak, % 8,0 langabeak, % 6,7 ikasleak eta % 4,0 erretiratuak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 46,4 okupatuak dira, % 22,7 bestelako inaktiboak, % 20,7 erretiratuak, % 6,5 ikasleak eta % 3,6 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 44,5 okupatuak dira, % 34,2 bestelako inaktiboak, % 12,3 langabeak eta % 7,3 ikasleak.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 51,9

Okupatuak

% 57,5

% 2,6

Langabeak

% 8,0

% 6,8

Ikasleak

% 6,7

% 34,4

Erretiratuak

% 4,0

% 4,3

Beste inakt.

% 23,7

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 46,4

Okupatuak

% 44,5

% 3,6

Langabeak

% 12,3

% 6,5

Ikasleak

% 7,3

% 20,7

Erretiratuak

% 1,7

% 22,7

Beste inakt.

% 34,2

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 90,0 estatuan jaio zen, eta % 10,0 atzerrian. Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 51,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 31,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 11,9 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 55,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 30,2 oinarrizko okupazioetakoak eta % 9,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 45,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 39,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 10,8 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 48,5 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 35,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 11,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 31,2

Goi eta erdi maila

% 9,9

% 51,9

Langile kualifikatuak

% 55,8

% 11,9

Oinarrizko okup.

% 30,2

% 5,0

Ez dago jasota

% 4,1

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 45,3

Goi eta erdi maila

% 11,2

% 39,6

Langile kualifikatuak

% 35,1

% 10,8

Oinarrizko okup.

% 48,5

% 4,4

Ez dago jasota

% 5,2

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 48,5 industrian ari dira, % 45,9 zerbitzuetan eta % 3,9 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 39,5 zerbitzuetan ari dira, % 33,1 industrian, % 14,0 eraikuntzan eta % 13,4 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 82,4 zerbitzuetan ari dira, % 16,3 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 87,3 zerbitzuetan ari dira, % 9,7 industrian eta % 3,0 nekazaritzan.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 1,8

Nekazaritza

% 13,4

% 48,5

Industria

% 33,1

% 3,9

Eraikuntza

% 14,0

% 45,9

Zerbitzuak

% 39,5

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 0,4

Nekazaritza

% 3,0

% 16,3

Industria

% 9,7

% 0,9

Eraikuntza

% 0,0

% 82,4

Zerbitzuak

% 87,3

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 79 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 526 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten. Udalerriaren azalera 37,4 km² denez, NAE lurraldearen % 14,1 da. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 92,6 larre iraunkorrak (487 ha, 76 ustiategitan), % 4,1 lur goldagarria (21,5 ha, 50 ustiategitan), % 2,7 arbolak (14,3 ha, 32 ustiategitan), % 0,3 berotegiak edo babes garai irisgarriak (1,8 ha, 14 ustiategitan) eta % 0,3 norberaren kontsumorako baratzeak (1,3 ha, 44 ustiategitan).

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)

NAE udalerriaren azaleran

14%

86%

NAE · 526 ha (% 14,1)Gainerako azalera · 3.214 ha (% 85,9)

NAE, lur-erabileraren arabera

93%

Lur goldagarria · 21,5 ha (% 4,1)Larre iraunkorrak · 487 ha (% 92,6)Arbolak · 14,3 ha (% 2,7)Baratzeak · 1,3 ha (% 0,3)Berotegiak · 1,8 ha (% 0,3)

Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 671 behi, 833 ardi, 188 ahuntz, 1.033 txerri (probintziako kopururik handiena), 104 zaldi, 47.842 hegazti, 344 untxi eme eta 87 erlauntz zeuden.

Ibilgailu-parkea

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 4.450 gidari zeuden erroldatuta: 2.480 gizon (% 55,7) eta 1.970 emakume (% 44,3). Biztanleen % 60,9 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 5.188 ibilgailuk osatzen zuten: 3.694 turismo, 368 kamioi, 363 motozikleta, 358 furgoneta eta 87 ziklomotor. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 506 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (451) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 12,3 urtekoa zen; turismoen % 10,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 8k 25 urte baino gehiago. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 58,8 diesel zen eta % 39,9 gasolinazko; 38 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,8; probintzian % 1,2). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 7,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 22,5k ez zuen etiketarik.

Ibilgailu-parkea (2025)

Ingurumen-etiketa

39%

32%

23%

0 etiketa · 62 (% 1,2)ECO · 297 (% 5,9)C etiketa · 1.959 (% 38,7)B etiketa · 1.606 (% 31,7)Etiketarik gabe · 1.140 (% 22,5)

Turismoak, adinaren arabera

10%

17%

29%

36%

< 4 urte · 386 (% 10,4)4–8 urte · 642 (% 17,4)8–15 urte · 1.055 (% 28,6)15–25 urte · 1.316 (% 35,6)≥ 25 urte · 295 (% 8)

Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Historia

Gaurko udalerria Elorrioko hiribilduak eta San Agustin Etxebarria elizateak osatzen dute. Hiribildua elizatearen lurretan sortu zuen Tello I.a Bizkaiko jaunak 1356an. Herri bien historiak 1635ean bildu ziren. Ordu arte, Elorriok ordezkapena zuen Gernikako Batzarretan (hiribilduen 13. jarlekua), eta San Agustinek Gerediagakoetan, 3.a, Durangoko merinaldeari baitzegokion. Bildu ostean, elizateak bertako ordezkapena galdu zuen eta hiribilduarekin batera izan zuen.

Elizate guztiekin gertatu bezala, ezin da jakin noiz sortu zen San Agustin Etxebarria. Jatorria Bizkaiko lur lauaren historiari lotuta omen dago. Inguruko udalerrietan gizakiak bazirela frogatzen duten neolito aurreko garaiko giza aztarnak aurkitu dira.

Gaur egun Elorrio den eremuan hainbat hilobi eta hilarri aurkitu dira. Horietako batzuk Argiñetan bilduz joan ziren, Argiñetako nekropolia sortuz. Bertan 893ko piezak daude, kristautasuna ingurura sartu zeneko garaikoak. Hilarriak, berriz, hilobiak baino zaharragoak, aurrekristauak dira.

1053ko otsailaren 11n San Agustin Etxebarriako monasterioa sortu zuten. XII. mendean aldaketa erromanikoa izan zuen eta XVI. mendean gotiko itxura hartu zuen, gaur egun ikus daitekeena.

1356an hiribildua sortzeak nobleen botereari aurre egitea eta aldi berean Jaurerria gipuzkoarrengandik babestea zuen helburu. Ahaide nagusien arteko gudu nagusietako bat izan zuten Elorrion. Gudu hura 1468an izan zen, eta Ibarra oinaztarrak eta eta Marzana ganboatarrak izan ziren aurrez aurre.

XVI., XVII. eta XVIII. mendeak hiribilduko Aro Berria izan ziren. Hainbat elorriarrek parte hartu zuten bete-betean Amerikekin komertzioan. Horrek hiribildura aberastasun handiak ekarri zituen, eta horren oroigarri dira Elorrioko armarridun (69 baino gehiago) etxe eta jauregiak (20 inguru). Bizkaiko handiena den eliza eraiki zen (1459 eta 1506 bitartean), herri iturriak egin ziren, muga-gurutze garrantzitsu eta ondo landuak... Garai hartan atxiki zitzaion elizatea hiriguneari.

XIX. mendeak hiribildu aberatsa aurkitu zuen, bainuetxeen moda bereganatuz zihoan nekazaritza-gizarte batekin (hiribilduan baziren bainuetxe batzuk: Galartzako bainuetxea edo Bainu Zaharrak eta Beleringo bainuetxea edo Bainu Berriak) eta hiribildua udaldiak igarotzeko erabiltzen zuen nobleziarekin.

Espainiako Gerra Zibila izan eta gero, bainuetxeen moda ahaztuta, Elorrio Euskal Herriaren eta Durangaldearen industrializazioari lotu zitzaion. Hainbat industria bertan kokatzeak biztanle kopurua handitu egin zuen, harik eta 1980ko hamarkadan 8.000 ingurura iritsi arte.

Monumentu gunea Eremu Historiko-Artistiko izendatu zuten 1964an, jarduera turistikoari bidea zabalduz.

Elorrioko ikuspegi orokorra.

Demografia

XX. mendeko 60ko eta 70eko hamarkadetan Elorrioko populazioa bikoiztu egin zen. 1980tik aurrera biztanleria egonkortu eta apur bat jaitsi zen.

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 3.550 gizon, 3.756 emakume % Gizonak Adina Emakumeak % 0.00   100+   0.16 0.03   95-99   0.40 0.82   90-94   2.02 1.58   85-89   2.72 2.99   80-84   4.18 4.70   75-79   5.01 5.21   70-74   5.32 7.32   65-69   6.92 7.55   60-64   6.92 8.20   55-59   8.20 8.11   50-54   7.08 7.66   45-49   7.11 6.68   40-44   6.15 5.52   35-39   5.75 4.34   30-34   4.26 4.87   25-29   4.18 5.69   20-24   5.32 5.15   15-19   5.72 5.63   10-14   4.95 4.68   5-9   4.63 3.27   0-4   2.98 Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística

Hazkunde begetatiboa

Urtea	1975	1976	1977	1978	1979	1980	1981	1982	1983	1984	1985	1986	1987	1988	1989	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	86	146	70	61	52	47	51	54	48	44	37	19	18	9	−6	−11	18	−25	1	−12	−13	−24	−25	−21	−5	−19	−20	2	−18	−3	−6	−6	−15	6	−12	−19	11	−12	−28	−9	−17	−17	−3	−31	−35	−42	−29	−36	−45	−23	−37

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Bizirik jaiotakoak sexuaren arabera

Urtea	1996	1997	1998	1999	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Bizirik jaiotakoak	46	44	53	63	62	53	60	57	64	62	68	60	73	69	54	72	72	61	76	62	71	56	60	58	45	47	61	46	37	44

Honakoa bertan erroldatutako amaren batetik bizirik jaiotako haurrak erakusten duen grafiko bat da. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 50,3 udalerri berean jaioak ziren, probintziako batez bestekoaren (% 37,6) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 13,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10,3 —probintzian % 13,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Bizkaiko mapa

Udal

Prob

Best

Esta

Udalerri berean · % 50,3Probintzia berean · % 19,2Erkidegoan · % 6,6Beste erkidegoa · % 13,6Estatutik kanpo · % 10,3

Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 68,7 Bizkaian, % 6,2 Gipuzkoan, eta % 0,9 Araban jaio ziren.

Jaioterria, lurralde historikoka

Bizk

EAEt

Bizkaia · % 68,7Gipuzkoa · % 6,2Araba · % 0,9EAEtik kanpo · % 24,2

Biztanleria jaiolekuko probintziaren arabera (2025). Iturria: Eustat.

Biztanleria atzerritarra

2025. urtean, biztanleen % 8,4k atzerriko nazionalitatea zuen. Atzerritarren artean, talde nagusiak Hego Amerika (% 30,6), Magreb (% 18,4), Erdialdeko eta Iparraldeko Amerika (% 13,5) ziren.

Jaiotza herrialde nagusiak Bolivia, Maroko, Senegal dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka

Amer

Euro

Afri

Asia

Amerika · % 51,1Europa · % 12,2Afrika · % 27,6Asia · % 9Ozeania · % 0,1

Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera

◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►

75

Bolivia

105

51

Maroko

48

33

Senegal

26

13

Nikaragua

35

28

Pakistan

18

21

Venezuela

19

13

Errumania

10

7

Kolonbia

16

14

Portugal

7

5

Kuba

12

5

Honduras

9

5

Frantzia

6

7

Argentina

3

4

Brasil

6

6

India

4

7

Aljeria

2

5

Mali

3

4

Txile

4

5

Ekuador

2

5

Ginea

2

0

Mexiko

7

3

Errusia

3

3

Italia

3

3

Nigeria

3

3

Paraguai

3

2

Txina

3

2

Ukraina

2

3

Uruguai

1

3

Alemania

0

2

Bulgaria

1

1

Dominikar Errepublika

2

3

Erresuma Batua

0

1

Ginea Ekuatoriala

2

2

Peru

1

0

Filipinak

2

1

Mauritania

1

2

Polonia

0

0

Suedia

2

2

Suitza

0

0

Ameriketako Estatu Batuak

1

1

Ghana

0

1

Irlanda

0

1

Lituania

0

1

Moldavia

0

0

Norvegia

1

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 3.383 etxebizitza zeuden: 2.916 (% 86,2) nagusiak eta 460 (% 13,6) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik). 2021eko Zentsuaren kontsumo elektrikoaren arabera, 352 (% 10,4) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 123 (% 3,6) hutsik zeuden. Etxebizitza nagusien % 84,9 jabetzan zegoen eta % 13,2 alokairuan.

3.383etxebizitza

2.916nagusi

Etxebizitza multzoa Bizkaiko mapa (2024)

2.916

460

Nagusiak (2.916)Gainerakoa (bigarrena edo hutsik) (460)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa, 2021) Bizkaiko mapa (2021)

2.908

352

Okupatuak (2.908)Noizbehinkakoak (352)Hutsik (123)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak) Bizkaiko mapa (2024)

2.476

384

Jabetzan (2.476)Alokairuan (384)Beste modu batean (56)

Guztira 2.916 etxegune zeuden, batez beste 2,5 egoiliarrekoak; horietatik 832 (% 28,5) pertsona bakarrekoak ziren.

Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera Bizkaiko mapa (2024)

832

857

1.156

Egoiliar 1 (832)2 egoiliar (857)3-5 (1.156)6-9 (69)10 edo gehiago (2)

Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 108,8 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 49,3 urtekoa. Etxebizitzen % 11,1 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 0,0 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan. Etxebizitzen % 44,0 igogailua zuten.

Eraikineko etxebizitza kopurua

376

2.169

568

Etxebizitza 1 (376)2 (263)3-10 (2.169)11-20 (568)

Gela kopurua

373

2.001

644

277

1-3 gela (81)4 (373)5 (2.001)6 (644)7 edo gehiago (277)

Bainugela kopurua

2.171

1.202

Bainugela 1 (2.171)2 edo gehiago (1.202)

Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 6,7 berokuntza zentrala zuten, % 76,0 banakakoa eta % 16,1 noizean behingoa. Horrez gain, % 66,0 hodien bidezko gasa zuten eta % 46,8 igogailua.

Berogailu mota

% 76,0

% 16,1

Zentrala (% 6,7)Banakakoa (% 76,0)Noizean behingoa (% 16,1)

Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)

Hodien bidezko gasa% 66,0

Ur bero zentrala% 64,7

Igogailua% 46,8

Hezkuntza-maila

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 6.325 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 42,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 28,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,3. Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 39,8 zen 2021ean eta % 42,4 2024an; beraz, 2,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 10,9 izatetik % 9,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 42,5 ziren, eta gizonen artean % 42,3; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 11,2 eta gizonen % 7,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

6.325biztanle 15 urte edo +, 2024

% 42,4goi-mailako ikasketak+2,6 puntu 2021etik mapa

% 9,3lehen hezkuntza edo gutxiago−1,6 puntu 2021etik mapa

% 11,8ikasten ari dira, 2024

% 9,3

% 28,3

% 20,0

% 42,4

Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 9,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 28,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,0Goi-mailako ikasketak · % 42,4

Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Bizkaiko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 59,1 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 40,9 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 34 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 44,8 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 55,2. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 1,7 ziren.

Ikasketa-maila xehatua

Ikasketarik gabe

% 1,7

Lehen hezkuntza

% 7,6

DBH eta antzekoak

% 28,3

Batxilergoa

% 9,0

Erdi-mailako LH

% 11,0

Goi-mailako LH

% 17,3

Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak

% 12,1

Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak

% 8,6

Masterrak eta espezialitateak

% 3,8

Doktoretzak

% 0,5

Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.

Sexuaren araberako banaketa

15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Elorrio, 2024

Ikasketa-maila	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Goi-mailako ikasketak	2.680	% 42,4	1.295	% 42,3	1.385	% 42,5
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa	1.265	% 20,0	700	% 22,8	565	% 17,3
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)	1.789	% 28,3	844	% 27,5	945	% 29,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago	591	% 9,3	226	% 7,4	365	% 11,2
Guztira	6.325	% 100,0	3.065	% 100,0	3.260	% 100,0

Urtez urteko bilakaera

Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Elorrio, 2021–2024

Urtea	Goi-mailakoak	Batx. / erdi LH	DBH	Lehen H. edo gutx.	15 urte edo +
2021	% 39,8	% 19,5	% 29,8	% 10,9	6.360
2022	% 41,1	% 19,3	% 29,4	% 10,2	6.287
2023	% 41,7	% 19,7	% 28,6	% 9,9	6.283
2024	% 42,4	% 20,0	% 28,3	% 9,3	6.325

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,8 ikasten ari zen (747 pertsona). Ikasten ari zirenetatik, % 54,4 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 26,5 batxilergoan, % 14,6 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 3,7 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 54,1 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 54,6; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 18,7 eta emakumeen % 11,0. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 94,1 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 54,8 eta 25–29 urtekoen % 15,8; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,0 baino ez. 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 52,3 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 48,5.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka

15–19 urte

% 94,1

20–24 urte

% 54,8

25–29 urte

% 15,8

30–34 urte

% 9,3

35–39 urte

% 3,5

40–44 urte

% 3,8

45–49 urte

% 3,2

50–54 urte

% 1,8

55 urte edo +

% 0,5

Egiten ari diren ikasketa-maila

Maila zehaztu gabe

% 0,8

Goi-mailako ikasketak

% 54,4

Erdi-mailako LH

% 14,6

Batxilergoa

% 26,5

DBH eta antzekoak

% 3,7

Lehen hezkuntza edo beheragokoa

% 0,0

Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 89,7 estatuan jaio zen, eta % 10,3 atzerrian. Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 44,8 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 5,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 19,7 eta % 23,2, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 44,5 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 25,1 eta % 25,1, hurrenez hurren.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 44,8

Goi-mailakoak

% 19,7

% 22,4

Batx. / erdi LH

% 27,0

% 27,2

DBH

% 30,2

% 5,6

Lehen H. edo gutx.

% 23,2

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 44,5

Goi-mailakoak

% 25,1

% 16,5

Batx. / erdi LH

% 24,3

% 29,4

DBH

% 25,4

% 9,6

Lehen H. edo gutx.

% 25,1

Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 11,9 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 11,2. Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 56,2 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 37,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Politika

2011ko maiatzaren 22ko udal hauteskundeetan Bildu koalizioak jaso zituen boto gehien, eta bigarren EAJ alderdia izan zen boto-kopuruen distantzia laburrera. Alkatea Idoia Buruaga izan zen eta 2023ko hauteskundeen ondoren, Julene Lazkano Zenitagoiak alderdi bereko jarraitu zuen.

Bildu koalizioak 6 zinegotzi lortu zituen, EAJ alderdiak beste 6, eta PP alderdiak zinegotzi bat eskuratu zuen. 2011ko ekainaren 11n egindako inbestidura ekitaldian EAJko Ana Otadui hautatu zuten alkate, bere alderdiaren 6 botoei eta PP alderdiko Carlos García zinegotziaren botoari esker.

2015eko hauteskundeetan Bildu koalizioak lortu zuen alkatetza. Idoia Buruaga izan zen alkate 2023ra arte. Urte horretan erreleboa eman zion Bildu alderdiko Julene Lazkano Zenitagoiak.

	2007	2011
Alderdia	Botoak	Botoak
EAE-ANV	1.672 (%40,69)	-
Bildu	-	1.741 (%41,96)
EAJ-PNV	1.245 (%30,30)	1.505 (%36,27)
EHA-ACE	477 (%11,61)	-
PSE-EE	373 (%9,08)	223 (%5,37)
PP	249 (%6,06)	276 (%6,65)
EA	93 (%2,26)	Bildu koalizioan
EB-B	-	161 (%3,38)
Abstentzioa	1.799 (%29,84)	%28,62

Elorrioko udalbatza
Alderdia		2011ko maiatzaren 22
		Zinegotziak	Boto kopurua
	Bildu	6 / 13	1.741 (% 42,41)
	Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)	6 / 13	1.505 (% 36,66)
	Alderdi Popularra (PP)	1 / 13	276 (% 6,72)
	Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))	0 / 13	223 (% 5,43)
	Aralar	0 / 13	199 (% 4,85)
	Ezker Batua - Berdeak (EB-B)	0 / 13	161 (% 3,92)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean

Azpiegiturak

Komunikazioek udalerria zeharkatzen duen BI-634 (Durango - Arrasate - Beasain) errepidea daukate ardatz. Errepide hori Durangon lotzen zaie N 634 eta AP-8 errepideei, Bilbo eta Donostia uztartuz; eta Arrasaten lotzen zaio Araba eta Deba Ibarra uztartzen dituen AP-1 errepideari. Elorrion hasten dira Elgeta eta Bergarara doan BI-2632 errepidea eta Berrizera doan BI-3321 errepidea.

XX. mendearen erdialdera arte tren geltokia izan zuen, baina 1960ko hamarkadan itxi egin zuten.

Kanpazarko mendateak lotzen du Arrasaterekin, errepidez.

Kultura

Euskara

Elorrioko hiztunen testigantzekin osatutako bideoa, Euskal Herriko Ahotsak proiekturako egina, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Tokiko euskaran, herriaren izena Elorrixo ahoskatzen da.

Elorrioko euskara mendebaldeko euskaretako bat da, zehatzago, Durangaldeko euskarari dagokiona. Besteak beste, Durango, Abadiño, Atxondo, Berriz, Iurreta eta Zaldibar herrietako ezaugarri da Durangaldeko euskara.

Ondare zibila

Zearsolo jauregia.

Urkizu jauregia.

Ondare zibila ikusgarria da Elorrion, batez ere arkitekturari dagokionez. Behin XV. mendean leinuen arteko gerrak atzean utzita, Elorrio aldatu egin zen: apurtu egin zen hiribilduaren harresia, eta herria errebaletara zabaldu zen, jarduera ekonomikoa bizkortu egin zen eta, ondorioz, “aberats berriak” agertu. XVI, XVII eta XVIII. mendeetan Elorrioko zenbait familia Sevillara joan eta buru-belarri sartu ziren Mundu Berriko merkataritzan —burdin fabrikatuen salerosketan bereziki—, eta horrek dirua barra-barra ekarri zuen herrira, batez ere familia horien eskuetara. Eta familia horiek diruaren zati bat inbertitu zuten eraikin ikusgarriak egiteko.

Horrek markatzen du, dudarik gabe, Elorrioko arkitektura zibilaren urrezko aroa, zeinak hartzen baititu XVI, XVII eta XVIII. mendeak batez ere. Bigarren aro aipagarria XIX. mendean gertatu zen, Elorriok bi bainuetxe sortu eta jasotzen hasi zenean jende diruduna bainu terapeutikoak hartzera. Horrek piztu egin zuen herria, zeina garai hartan batik bat nekazaritzatik bizi baitzen. Neoklasizismoaren garaia zen.

Horra Elorrioko eraikin zibil nabarmenen zerrenda bat, mendeen arabera banatuta:

XV. mendea

• Kanpokaleko Atea. Elorrioren harresiak zituen sei ateetatik hauxe da geratzen diren bietarik bat.

XVI. mendea

• Aldapebeitiatxikia jauregia. Errenazentista.
• Arabio jauregia. Errenazentista. Fatxadan armarri ikusgarria du, marmol zuriz egina. Hegoaldeko fatxadan loggia bikoitza dauka.
• Ibarguen-Urkizu jauregia. Errenzentista.
• Iturbe jauregia. Errenazentista.
• Larreategi jauregia. Errenazentista. Karaktere gotikoz idatziriko harria du horma ertzean, 1542koa.
• San Fausto errebaleko etxea. San Fausto errebaleko zaharrena seguruenik.
• San Fausto errebaleko jauregia. Errenazentista.
• Suso errebaleko jauregitxoa. Errenazentista.

XVII. mendea

• Aldapebeitia jauregia. Barrokoa.
• Altzerreka-Mendiola jauregia. Barrokoa.
• Arespakotxaga-Andueza jauregia. Barrokoa. Txintxirri izenaz ere ezagutzen da.
• Arespakotxaga-Azkarraga jauregia. Barrokoa.
• Arespakotxaga-Mendibil jauregia. Barrokoa. Eredutzat hartu zen herriko beste jauregi batzuk egiteko.
• Arriola jauregia. Barrokoa.
• Elorrioko udaletxea. Barrokoa
• Iturri jauregia. Barrokoa.
• Lariz jauregia. Barrokoa.
• Lekerika-Otsa jauregia. Barrokoa.
• Urkizu etxea. Barrokoa.
• Urkizu-Iturbe jauregia. Barrokoa.
• Urkizu-Tola jauregia. Barrokoa. Oinplano karratua du eta lau ertzetan, pinakuluak.
• Zearsolo jauregia. Barrokoa. Casajara izenaz ere ezagutzen da. Loggia ederra dauka eta balkoietako burdinaren eta teilatu-hegaleko zuraren lanketak arreta berezia eskatzen du.

XVIII. mendea

• Esteibar-Arauna jauregia. Barrokoa.
• Otsa jauregia. Barrokoa.
• Urkizu jauregia. Barrokoa.

XIX. mendea

• Beleringo bainuetxea. 1936a arte iraun zuen. Gaur egun Betsaide fundizioak daude bertan.
• Berriozabaletako iturria. Neoklasikoa. Manuel Plazido Berriozabalbeitia epaile elorriarrak agindu zuen iturria egitea bere auzokideen bizi-egoera hobetzeko.
• Galartzako bainuetxea. Neoklasikoa. Bazituen beste bi izen: Isasi-Olabezarreko bainuetxea edo Bainu zaharrak.
• Olazabal jauregia. Neoklasikoa. Modet izenarekin ere ezaguna.

XX. mendea

• Urkizu Aldatsekua jauregia.

Eliza ondarea

Sortzez Garbiaren basilika.

• Domingotarren Komentua, Santa Ana komentua ere deitua. Bertan herriko-seme izandako Balendin Berriotxoa santuari eskainitako museo txiki bat dute.

Elizak

• San Agustin Etxebarria eliza, euskal estilo gotikoan egina, gaur egungoa XV. mendekoa da, baina jatorrizkoa 1053an eraiki zen.
• Sortzez Garbiaren basilika. XV. mendekoa, gotiko berantiarra eta berpizkunde estiloan egina. Dorre barroko bat du, 53,34 metro garai, Bizkaiko bigarrena garaieran. Haren barruan San Balendin Berrio-Otxoaren hilobia daukagu, zeina Japonian hil baitzuten misiolari lanetan zebilela. Hori dela eta, eraiki zen erretaula berezi bat, asiar estilokoa.

Gurutzeak

• Gurutzeagako gurutze gotikoa.
• Santa Anako gurutze berpizkunde estilokoa.
• Gurutzebarri gurutzea, estilo platereskokoa.

Ermitak

Elorriok 20 ermita ditu, auzoetan banatuta:

San Joan Bataiatzailea, Aldape auzoan. San Jorge, Aldapen. Santiago, Aldapen. Santa Eugenia, Arabion. Santa Eufemia, Araunetan.

San Esteban, Berrion. San Urbano, Berrion. Santa Katalina, Berriozabaletan. San Martin Tourskoa, Gasteetan. Andre Maria Gazetakoa, Gazetan.

Santa Katalina, Igurian. Santa Luzia, Igurian. San Lorentzo, Leanizen. San Tomas, Mendrakan. San Bartolome, Miotan.

San Antonio, Urkizuaranen. San Jose, Urkizuaranen. San Roke, Urkizuaranen. San Adrian Argiñetakoa, Argiñetan. San Fausto, San Fausto kalean.

Arriola Kultur Aretoa

Arriola Kultur Aretoa herriaren erdiguenan dago, Arespakotxaga-Azkarraga jauregia eta Sortzez Garbiaren basilika artean. 1989an sortu zen, asmo batekin: antzerkia, zinema eta beste kultura ekitaldi batzuk eskaintzea.

Musikaire, Udako Jaialdiak Elorrion

1998a ezkero, udaro eta hilabetez, Arriola Kultura Elkarteak Musikaire, Udako Jaialdiak Elorrion musika jaialdia antolatzen du aire zabalean, aprobetxatuta Elorriok dituen paraje ikusgarriak.

Jaiak

Errebonbilloak, euren omenezko estatuaren ondoan

• Uztailaren 4an Bizkaiko patroia den Balendin Berri-Otxoaren omenezko jaia ospatzen da.
• Iraileko lehen igandean Ferixa Nausikoak izaten dira, astebeteko herriko jai nagusiak, dantza, berbena, kirol eta herri kirol lehiaketa, kultura jarduera eta abarrekin.
• Urriko lehen igandean Errebonbilloak izeneko jaia izaten da, alarde itxurakoa. Jatorria udalerriak defentsa edota gerrarako zeuzkan milizietan omen dago, nahiz eta elezaharrak Lepantoko guduarekin lotu.

Auzoetan honako jaiak izaten dira:

• Gazeta, urtarrilaren 6an: Asuntzioa.
• Argiñeta, abuztuko lehen domekaren bezperan Kofrade eguna. Kofradia Jaiak. Bertako santua, Adrian Deuna.
• Miota, abuztuaren 24an: Bartolome Deuna.
• San Agustin, abuztuaren 28an: Agustin Deuna.

Ikastetxeak

• Elorrioko Herri Eskola.
• Txintxirri ikastola: 1968an abiatua.
• Lourdes Ikastetxea.
• Maria Bitartekaria.

Zerbitzuak

• Elorrioko anbulatorioa.
• Anboto Irratia.
• Txantxibiri irratia.

Elkarteak

• Eme Elorrioko merkatarien elkartea.
• Erdella mendi elkartea.
• Elorrio Txirrindulari taldea.
• Gaztetxea.
• Barriketan euskara elkartea
• Intxorta Asti Elkartea
• Besaide Dantza Taldea

Elorrio Rugby Taldea

Lagunarte gastronomikoak

• Lagun Toki.
• Pitxar.
• Alkartu.
• Buzkantz
• Lagunarte

Elorriar ospetsuak

• Juan Arezpakotxaga, Filipe IV.a Espainiakoaren estatu-idazkaria.
• Balentin Berriotxoa (1827–1861), Bizkaiko santu zaindaria.
• Alejandro Goikoetxea (1895-1984), ingeniaria, TALGOren diseinatzailea. Gerra Zibilean, Francori eman zizkion Bilboren defentsako planoak.
• Jaime Kerexeta (1918-1998), idazle eta itzultzailea.
• Hilario Azkarate (1935-2012), esku huskako pilotaria. 6 aldiz izan zen buruz buruko txapelduna.
• Jose Antonio Ardanza (1941-2024), Eusko Jaurlaritzako lehendakaria 1985. eta 1999. urteen bitartean.
• Juan Jose Pujana (1943-), Eusko Legebiltzarreko lehendakaria 1980an. EAJ eta EA alderdietan ibilia.
• Iñigo Agirre (1942-), EAJko diputatua Espainiako Kongresuan (1977-1984), Eusko Legebiltzarreko parlamentaria (1984-1990) eta Deustuko Unibertsitateko irakaslea (1979-2007).
• Alberto Leanizbarrutia (1963-), txirrindularia.
• Mikel Basabe (1966-), politikaria, Aralar alderdikoa.
• Anne Igartiburu (1969-), telebistako aurkezlea.
• Mikel Garaizabal (1972-), enologoa eta ardo-kulturaren dibulgatzailea.
• Ireide Arriolabengoa (1972) Udako Euskal Unibertsitateko aholkulari pedagogikoa eta online irakaskuntzako arduraduna.
• Ana Otadui (1976-), Bizkaiko Batzar Nagusietako lehendakaria.

Bibliografia

• Agirre, I. (1992) Elorrio. Herri monografia hurbilketa. Bizkaiko Foru Aldundia. Bilbo.
• Arregi, G. (1987) Ermitas de Bizkaia. Labayru Institutua. Bilbo.
• Dyca, S.L. (2006) Elorrio, topalekua / Elorrio, punto de encuentro. Elorrioko Udala. Bilbo.
• Fernandez de Arroiabe, G. & Lizarralde, E. (2002) Elorrioko gurutze, baseliza eta jauregiak. Elorrio.
• Pagadigorria, S. (1979) La villa de Elorrio. Col. Temas vizkaínos, 57. zenb. Bizkaiko Aurrezki Kutxa. Bilbo.

Kanpo estekak

• Elorrioko Udalaren webgunea
• Durangaldea
• Arriola Kultur Aretoaren webgunea
• Elorrioko ikastola

• Datuak: Q1242382
• Multimedia: Elorrio / Q1242382
• Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Elorrio