Mendata

Mendata
Bizkaia, Euskal Herria
Mendatako udaletxea
Administrazioa
Estatua	Espainia
Erkidegoa	Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea	Bizkaia
Eskualdea	Busturialde
Izen ofiziala	Mendata
Alkatea	Ramón Urresti Lamikiz (EAJ)
Posta kodea	48382
INE kodea	48062
Herritarra	mendatarra
Kokapena
Koordenatuak	43°17′17″N 2°37′56″W
Azalera	22,39 km²
Distantzia	36 km Bilbora
Demografia
Biztanleria	382 (2025:  2)
181 (%47,4)   (%52,6) 201
Dentsitatea	0,17 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak	% 81.93 + % 9.41 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera	%  (2021)
Etxeko erabilera	% 72.77 (2021)
Datu gehigarriak
Webgunea	http://www.mendata.es

Mendata Bizkaiko erdialdean dagoen udalerri txikia da, Busturialdeko eskualdean kokatua. Urdaibairen barrualdean dago, 22,4 km² ditu, oso lurralde aldapatsuarekin. Erdialdea Golako errekaren Ibarra eta Berrokondo errekaren artean dago. 400 biztanle zituen 2025. urtean.

Auzoak

• Albiz auzunea. Albiz, Mendatako auzuneko gunea, Mendata herria osatzen duten lau auzuneetariko bat da. Bizkaiko kofradiako zaharrenetariko bat izan zen, eta Albiz etxearen inguruan garatu zen. Auzune honetan daude Santa Maria Magdalenaren eliza, Albiz palazioa edo Kondearena eta dorretxea.
• Elexalde auzunea. Elexalde auzunean dago herriko hirigune nagusia, erreka biren artean kokatuta, Berrekondo eta Golakoa hain zuzen ere, udalerriaren erdigunea da. Bertan daude Done Mikelen eliza , udaletxea, pilotalekua, ostatua...
• Marmiz auzunea. Mendata osatzen duen beste populazio gune bat dugu Marmiz. Baserrien kontzentrazio nagusia bidegurutzean dago, Gernikatik datorren errepidean, hain zuzen ere.
• Olabe auzunea. Olabe auzunea Golako errekak zeharkatzen du. Erreka horren inguruan, Erdi Aroan, burdinolen industria oso garrantzitsua hedatu zen. Olazarra, Olatxua eta Ororuaga izan ziren burdinola garrantzitsuenak. Auzune horretan daude San Pedro eta San Kristobalen baseliza, Montalban dorrea eta zubi erromanikoa.

Historia

Mendata Busturia merinaldeko elizatea da, Bizkaiko lurralde historikoan. Gernika-Lumoko epai–barrutiari dagokio. Gernikako Batzar Nagusietan bederatzigarren botoa eta jarlekua zituen. Bestetik, zinezko jaurlaria zuen.

Mendatako biztanleak, mendi eta lautadetan sakabanatuta bizi ziren, eta arto, gari, indaba, eta ortuarien uzta nahiko onak biltzen zituzten; mendiak ustiatzen zituzten, larre-belardietarako, burdinoletarako eta eraikuntzarako materiala ateraz. X. mendean, Bizkaiko jaunaren nekazari maizterrek Albizko Santa Maria Magdalena eliza eraiki zuten mendi-bizkar baten gainean. XVI. mendean, berreraiki eta handiagotu egin zuten.

Berrehun urte geroago, Ugarte-Jemein belaunetxeko nagusiak proposatzen zituen lau onuradunek zaintzen zuten eliza; horien aurrekoei, Errege Katolikoek nagusigoa eta harremanak eman zizkieten, guztien herena izan zedin, hau da, hamaika etxe eta hogeita bat anega.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ajangiz, Munitibar-Arbatzegi Gerrikaitz, Muxika, Arratzu, Nabarniz eta Aulesti.

Demografia

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 201 gizon, 181 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.00   100+   0.00 0.00   95-99   0.55 0.50   90-94   1.66 1.00   85-89   0.00 3.48   80-84   4.42 6.47   75-79   3.87 4.48   70-74   9.39 6.47   65-69   7.18 7.46   60-64   7.18 8.46   55-59   7.18 10.45   50-54   8.29 7.46   45-49   8.84 6.97   40-44   5.52 3.98   35-39   3.87 4.98   30-34   3.87 5.47   25-29   3.87 3.98   20-24   7.18 5.47   15-19   5.52 3.98   10-14   7.18 4.98   5-9   2.21 3.98   0-4   2.21
Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística

Hazkunde begetatiboa

Urtea	1975	1976	1977	1978	1979	1980	1981	1982	1983	1984	1985	1986	1987	1988	1989	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−3	0	−1	−3	−3	1	−5	3	1	−5	−3	−3	−3	−2	3	−3	−4	−6	−1	−2	0	−7	−4	−3	−2	−4	−3	2	0	1	1	2	−1	0	2	−3	0	−8	0	1	0	0	−3	0	−2	0	1	−3	−6	0	−2

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Bizirik jaiotakoak sexuaren arabera

Urtea	1996	1997	1998	1999	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Bizirik jaiotakoak	2	0	3	2	3	2	5	5	3	5	5	3	5	2	1	5	3	3	5	2	3	2	3	2	3	3	1	0	3	1

Honakoa bertan erroldatutako amaren batetik bizirik jaiotako haurrak erakusten duen grafiko bat da. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 34 udalerri berean jaioak ziren, probintziako batez bestekoaren (% 37,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 3,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 8,4 —probintzian % 13,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Bizkaiko mapa

Udal

Prob

Esta

Udalerri berean · % 34Probintzia berean · % 52,6Erkidegoan · % 1,8Beste erkidegoa · % 3,1Estatutik kanpo · % 8,4

Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 85,3 Bizkaian, % 2 Gipuzkoan, eta % 0,3 Araban jaio ziren.

Jaioterria, lurralde historikoka

Bizk

EAEt

Bizkaia · % 85,3Gipuzkoa · % 2Araba · % 0,3EAEtik kanpo · % 12,5

Biztanleria jaiolekuko probintziaren arabera (2025). Iturria: Eustat.

Biztanleria atzerritarra

2025. urtean, biztanleen % 6,8k atzerriko nazionalitatea zuen. Atzerritarren artean, talde nagusiak Hego Amerika (% 29,6), Erdialdeko eta Iparraldeko Amerika (% 29,6), Magreb (% 14,8) ziren.

Jaiotza herrialde nagusiak Ameriketako Estatu Batuak, Kuba, Kolonbia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka

Amer

Euro

Afri

Amerika · % 56,3Europa · % 28,1Afrika · % 9,4Ozeania · % 6,3

Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera

◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►

2

Ameriketako Estatu Batuak

3

2

Kolonbia

2

2

Kuba

2

2

Brasil

1

1

Erresuma Batua

2

0

Frantzia

3

1

Aljeria

1

0

Errumania

2

1

Senegal

0

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 231 etxebizitza zeuden: 138 (% 59,7) nagusiak eta 93 (% 40,3) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik). Etxebizitza nagusien % 88,4 jabetzan zegoen eta % 7,2 alokairuan. INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 2 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 8 plazarekin (4 plaza etxebizitzako).

231etxebizitza

138nagusi

2etxebizitza turistiko (2026) Bizkaiko mapa

Etxebizitza multzoa Bizkaiko mapa (2024)

138

93

Nagusiak (138)Gainerakoa (bigarrena edo hutsik) (93)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak) Bizkaiko mapa (2024)

122

Jabetzan (122)Alokairuan (10)Beste modu batean (6)

Guztira 138 etxegune zeuden, batez beste 2,8 egoiliarrekoak; horietatik 27 (% 19,6) pertsona bakarrekoak ziren.

Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera Bizkaiko mapa (2024)

27

42

61

Egoiliar 1 (27)2 egoiliar (42)3-5 (61)6-9 (8)

Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 141,7 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 70,2 urtekoa. Etxebizitzen % 58,9 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 0,0 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan. Etxebizitzen % 1,3 igogailua zuten.

Eraikineko etxebizitza kopurua

136

86

Etxebizitza 1 (136)2 (86)3-10 (9)

Gela kopurua

28

66

58

76

1-3 gela (3)4 (28)5 (66)6 (58)7 edo gehiago (76)

Bainugela kopurua

148

78

Bainugela 1 (148)2 edo gehiago (78)

Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 0,0 berokuntza zentrala zuten, % 49,3 banakakoa eta % 37,0 noizean behingoa. Horrez gain, % 0,0 hodien bidezko gasa zuten eta % 2,2 igogailua.

Berogailu mota

% 49,3

% 37,0

Banakakoa (% 49,3)Noizean behingoa (% 37,0)

Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)

Hodien bidezko gasa% 0,0

Ur bero zentrala% 84,1

Igogailua% 2,2

Hezkuntza-maila

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 338 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 50,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 19,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 8,6. Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 48,0 zen 2021ean eta % 50,9 2024an; beraz, 2,9 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 8,7 izatetik % 8,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 50,9 ziren, eta gizonen artean % 50,9; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 9,8 eta gizonen % 7,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

338biztanle 15 urte edo +, 2024

% 50,9goi-mailako ikasketak+2,9 puntu 2021etik mapa

% 8,6lehen hezkuntza edo gutxiago−0,1 puntu 2021etik mapa

% 8,6

% 19,2

% 21,3

% 50,9

Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 8,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 19,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 21,3Goi-mailako ikasketak · % 50,9

Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Bizkaiko mapa

Sexuaren araberako banaketa

15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Mendata, 2024

Ikasketa-maila	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Goi-mailako ikasketak	172	% 50,9	89	% 50,9	83	% 50,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa	72	% 21,3	39	% 22,3	33	% 20,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)	65	% 19,2	34	% 19,4	31	% 19,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago	29	% 8,6	13	% 7,4	16	% 9,8
Guztira	338	% 100,0	175	% 100,0	163	% 100,0

Urtez urteko bilakaera

Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Mendata, 2021–2024

Urtea	Goi-mailakoak	Batx. / erdi LH	DBH	Lehen H. edo gutx.	15 urte edo +
2021	% 48,0	% 22,0	% 21,4	% 8,7	323
2022	% 47,9	% 22,1	% 20,3	% 9,7	340
2023	% 48,4	% 22,0	% 20,8	% 8,9	337
2024	% 50,9	% 21,3	% 19,2	% 8,6	338

500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

Diru-sarrerak

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 18.895 euro-koa zen, eta etxegune bakoitzeko 53.250 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (18.738 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 28.350 euro zen. Errenta gordina 22.680 euro-koa izan zen pertsonako.

Eustaten datuen arabera, 2023. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 22.259 eurokoa zen: gizonena 29.109 eurokoa eta emakumeena 17.082 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 41,3 txikiagoa. Bizkaia osoan, mediana 20.672 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 59.276 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 14.511 euro baino gutxiago jaso zuten, eta beste % 10ek 107.158 euro baino gehiago.

Errenta-pertzentilak, sexuaren arabera

Errenta pertsonala (2023) Bizkaiko mapa

◄ gizonakPemakumeak ►

 

 

 

13.200

P20

133

16.582

P25

3.516

18.612

P30

8.375

23.247

P40

11.193

29.109

P50

17.082

33.838

P60

22.259

38.427

P70

31.467

42.823

P75

34.311

47.279

P80

38.145

55.944

P90

45.359

62.787

P95

51.315

117.515

P99

61.954

18 urteko eta gehiagoko pertsonak, sexuaren arabera.

Familia-errenta (2023) Bizkaiko mapa

◄ gizonakPemakumeak ►

18.612

P10

10.256

36.155

P20

17.907

40.000

P25

23.322

42.930

P30

29.139

55.766

P40

38.179

61.213

P50

48.070

66.253

P60

61.676

78.034

P70

79.284

83.787

P75

82.045

86.464

P80

89.767

118.236

P90

107.158

144.603

P95

112.706

172.268

P99

162.149

Familiak, diru-sarrera nagusien hartzailearen sexuaren arabera.

Errenkada bakoitzeko balioa muga bat da: adibidez, P20 errenkadan, pertsonen edo familien % 20k zenbateko hori baino gutxiago jaso zuten; P50 mediana da. Bi grafikoek eskala bera dute. Iturria: Eustat.

Diru-sarrera guztien artean % 64 soldatak dira.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da. Udalerrian indizea 21,8 da, probintziakoaren (29,6; Bizkaiko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 1,8 da, probintziakoaren (2,5; Bizkaiko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Eustatek beste adierazle bat ematen du: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2023. urtean, udalerrian lehenengoek 12.237 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 115.512 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 10,6 zen (Bizkaia osoan, % 9,4; udalerriko banaketa berdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 9.260 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 41.829 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 22,1 zen (Bizkaia osoan, % 18,1).

Errentaren bilakaera

Errenta pertsonala

20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.

Familia-errenta

20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.

Iturria: Eustat.

Jarduera ekonomikoa

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Mendata udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 194 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 58,4; gainerako % 41,6 inaktibo zeuden. Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,2 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 61,3 zen eta emakumezkoena % 55,3; langabezia-tasa, aldiz, % 1,9 eta % 11,4 zen, hurrenez hurren.

Okupatuen kopurua 176 zen 2023ean, 2021eko 168etik gora. Emakumeek okupatuen % 45,5 osatzen dute, eta gizonek % 54,5.

176okupatu, 2023+% 4,8 2021etik

% 45,5emakumeak okupatuen artean

% 58,4jarduera-tasa, 2024

% 6,2langabezia-tasa, 2024

16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)

% 54,8

% 41,6

Okupatuak · % 54,8Langabeak · % 3,6Inaktiboak · % 41,6

16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Mendata, 2024

Egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Okupatuak	182	% 54,8	104	% 60,1	78	% 49,1
Langabeak	12	% 3,6	2	% 1,2	10	% 6,3
Inaktiboak	138	% 41,6	67	% 38,7	71	% 44,7
Guztira	332	% 100,0	173	% 100,0	159	% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 70,5), industria (% 17,0), eraikuntza (% 8,5) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 4,0).

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Bizkaiko mapa

% 17,0

% 8,5

% 70,5

Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 4,0Industria · % 17,0Eraikuntza · % 8,5Zerbitzuak · % 70,5

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,0; ondoren, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak daude (% 44,9), eta oinarrizko okupazioak % 5,7. Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 53,1), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 58,8).

% 46,0

% 44,9

Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 46,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 44,9Oinarrizko okupazioak · % 5,7Ez dago jasota · % 3,4

Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Mendata, 2023

Okupazioa	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak	81	% 46,0	34	% 35,4	47	% 58,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak	79	% 44,9	51	% 53,1	28	% 35,0
Oinarrizko okupazioak	10	% 5,7	6	% 6,3	4	% 5,0
Ez dago jasota	6	% 3,4	5	% 5,2	1	% 1,3
Guztira	176	% 100,0	96	% 100,0	80	% 100,0

Okupatuen % 70,5 besteren konturako langileak dira, eta % 29,5 norberaren konturakoak.

% 29,5

% 70,5

Norberaren kontura · % 29,5Besteren kontura eta beste egoera bat · % 70,5

Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Mendata, 2023

Lan-egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Norberaren kontura	52	% 29,5	33	% 34,4	19	% 23,8
Besteren kontura	124	% 70,5	63	% 65,6	61	% 76,3
Guztira	176	% 100,0	96	% 100,0	80	% 100,0

Lehen sektorea

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 97,4 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten. Udalerriaren azalera 22,4 km² denez, NAE lurraldearen % 4,4 da. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 83,5 larre iraunkorrak (81,4 ha, 18 ustiategitan), % 9,2 arbolak (8,9 ha, 13 ustiategitan), % 6,6 lur goldagarria (6,5 ha, 16 ustiategitan), % 0,4 berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,42 ha, 6 ustiategitan) eta % 0,2 norberaren kontsumorako baratzeak (0,22 ha, 7 ustiategitan).

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)

NAE udalerriaren azaleran

96%

NAE · 97,4 ha (% 4,4)Gainerako azalera · 2.142 ha (% 95,6)

NAE, lur-erabileraren arabera

84%

9%

Lur goldagarria · 6,5 ha (% 6,6)Larre iraunkorrak · 81,4 ha (% 83,5)Arbolak · 8,9 ha (% 9,2)Baratzeak · 0,22 ha (% 0,2)Berotegiak · 0,42 ha (% 0,4)

Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 120 behi, 96 ardi, 51 ahuntz, 285 txerri (probintziako 3. kopururik handiena), 66 zaldi, 3 untxi eme eta 2 erlauntz zeuden.

Ibilgailu-parkea

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 281 gidari zeuden erroldatuta: 158 gizon (% 56,2) eta 123 emakume (% 43,8). Biztanleen % 73,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 425 ibilgailuk osatzen zuten: 233 turismo, 81 motozikleta, 39 furgoneta, 35 kamioi eta 13 ziklomotor. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 610 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (451) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,3 urtekoa zen; turismoen % 6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,2k 25 urte baino gehiago. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 50,2 diesel zen eta % 47,9 gasolinazko; 6 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,4; probintzian % 1,2). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 35,7k ez zuen etiketarik.

Ibilgailu-parkea (2025)

Ingurumen-etiketa

33%

28%

36%

0 etiketa · 6 (% 1,4)ECO · 10 (% 2,4)C etiketa · 138 (% 32,9)B etiketa · 116 (% 27,6)Etiketarik gabe · 150 (% 35,7)

Turismoak, adinaren arabera

18%

25%

37%

14%

< 4 urte · 14 (% 6)4–8 urte · 41 (% 17,6)8–15 urte · 59 (% 25,3)15–25 urte · 86 (% 36,9)≥ 25 urte · 33 (% 14,2)

Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Politika

2011ko udal hauteskundeak

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Mendatako alkatea Euzko Alderdi Jeltzaleko Ramon Urresti da.

Mendatako udalbatza
Alderdia		2011ko maiatzaren 22
		Zinegotziak	Boto kopurua
	Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)	5 / 7	174 (% 62,59)
	Bildu	2 / 7	96 (% 34,53)
	Alderdi Popularra (PP)	0 / 7	5 (% 1,8)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean

Kultura

Mendatako Anastasio Beaskoetxea (Ahotsak proiekturako)

Euskara

Mendatan Busturialdeko euskara hitz egiten da, mendebaldeko bizkaieraren aldaera.

Ondare erlijiosoa

Santa Maria Magdalena eliza

Nekazaritza elizatxo hau, tradizioak dioenez, baseliza modura eraiki zuten, gaur egungo edifizioa bere osotasunean XVI. mendekoa den arren, dorrea izan ezik, azken hau 1776an berreraiki baitzuten. Elizpe jarraia dauka elizaren inguruan. Elizpeek funtzio sozial garrantzitsua izan dute historian, herritarren batzarleku modura erabili izan direlako.

Done Mikelen eliza

X. mendean eraiki zuten mendi tontor baten gailurrean, eta XVI. mendean handitu egin zuten. Eliza nabe edo elizbarne bakarrekoa da. Bestalde, bost aldare ditu, ebanjelio aldean kapera bi, 1526 eta 1170ean eraikiak, inguruan atari jarraia eta aurreko aldean dorre laukia. Elizaurre apaingabea eta erretaula errenazimendu garaikoak dira.

San Joan eta San Lorentzoren baseliza

Oin errektangeluarra dauka. Harlagaintzezko hormak ditu, ertzak harlanduz horniturik. Hego-mendebaldean hare-harrizko pieza bakar batek leiho bitxia dauka, goiko eta eskumako paneletan latinezko idazpuruak dituela: SANCZIUS HABAS/ QUI/ HEDIFICABIT HAC.

Baseliza horretan daude San Juanena ez ezik, San Lorentzoren irudia ere.

San Petri eta San Kristobalen baseliza

Olabe auzoan dago. Eraikinari buruzko lehen berriak 1736koak dira, eta 1793. eta 1795. urteen bitartean berreraiki zuten. 1878an, aldiz, Ignazio Arejitak zaharberritu zuen. Herriko tradizioak dioenez, Urkitze baserriaren inguruan zegoen Done Petriren baselizatik San Kristobalen baselizara eraman omen zuten irudia, eta nahiz eta horren irudia izan erdi-erdian, Done Petriren baseliza izenaz ezagutzen dute herritarrek.

• 
  Santa Maria Magdalena eliza.
• 
  Done Mikelen eliza.
• 
  San Joan eta San Lorentzoren baseliza.
• 
  San Petri eta San Kristobalen baseliza.

Ondare zibila

Albizko jauregia

Mendatan dagoen eraikin barroko kultu bakarra. Oin-plano angeluzuzeneko eraikin xehea da. Ertz, leiho eta atea izan ezik, harlantzezkoa; fatxada nagusia asimetrikoa da, eta azpimarratzekoak dira sarrerako ataripeak duen arku karpanela, eta horren alboetan dauden lau leiho dinteldun txikiak. Bigarren solairu bat ere badauka eta bertan beste lau leiho daude, ate nagusiaren gainean dagoen belaustradan balkoi taxutua, eta alboetan, Albiz eta Allende Salazar familien armarriak dauzka.

Albizko dorrea Dorre hau izena ematen dion auzune berean dago kokatuta. Albiz leinukoen etxea izan zen, eta gaur egun zutik dirau, hainbat aldiz erre duten arren. Albiztarren leinua Urdaibain lehen aldiz aipatzen den leinua da. Gaur egun behesolairuak baino ez dirau.

Montalban dorrea

Leinuen bandoetan borroka egiten zuten familien oinetxea, Gernikako lurraldea eta Erdi Aroko bidea kontrolatzen duen muino estrategikoan dago. Oinetxe hau pentagonala da eta seguruenik eraikina, Bizkaian eredu bakarra, beste eraikin zaharrago baten berreraikuntza da.

Zubi erromanikoa Arratzu herriko eliza ingurutik abiatuta, bidezidorrak behera egiten du Golako errekarantz, zubi erromanikora heldu arte. Berau Erdi Aroko eraikina dugu, Urdaibai zeharkatzen duen Jaundone Jakue bidearen atala, oraintsu zaharberritu dute.

• 
  Montalban dorrea.
• 
  Zubi erromanikoa.
• 
  Udaletxea, Elexalde auzoan.

Mendatar ospetsuak

• Bitoriano Gandiaga (1928-2001), idazlea.

Ikus, gainera

• Bizkaiko udalerrien zerrenda

Kanpo estekak

• Mendatako euskara

• Datuak: Q661515
• Multimedia: Mendata / Q661515
• Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Mendata