Shko te përmbajtja

Ngjizja e Papërlyer

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Zoja e Papërlyer
Ngjizja e Papërlyer (1767–1769)
nga Giovanni Battista Tiepolo
Honored nëKisha Katolike
Kisha ortodokse etiopiane
Kisha ortodokse e Eritresë
Vend i shenjtëBazilika e Shenjtërores Kombëtare të Ngjizjes së Papërlyer
Festa8 dhjetori (Ritet liturgjike latine)
9 dhjetor (Riti bizantin)
13 gusht (Riti aleksandrian)
Atribute
  • Gjysmëhëna
  • aureola e 12 yjeve
  • rroba blu
  • paraqitja putti
  • gjarpri poshtë këmbëve
  • Ngritja në qiell
Patronazhi
  • Spanja
  • Brazili
  • Korea
  • Filipinet
  • Shtetet e Bashkuara

Ngjizja e Papërlyer është doktrina, sipas së cilës, Virgjëresha Mari ishte e lirë nga mëkati fillestar që nga momenti i ngjizjes së saj. [1]Është një nga katër dogmat mariologjike të Kishës Katolike . [2]E debatuar nga teologët mesjetarë, nuk u përcaktua si dogmë deri në vitin 1854, [3] nga Papa Piu IX në kushtetutën apostolike Ineffabilis Deus . [4]Ndërsa Ngjizja e Papërlyer pohon lirinë e Marisë nga mëkati fillestar, Koncili i Trentos, i mbajtur nga vitet 1545 -1563, kishte pohuar në mënyrë jodogmatike lirinë e saj nga mëkati personal . [5]

Ngjizja e Papërlyer u bë një temë popullore në letërsi, [6] por natyra e saj abstrakte nënkuptonte se u shfaq vonë si temë në veprat e artit. [7]Ikonografia e Zojës së Papërlyer tregon Shën Marinë në këmbë, me krahët e shtrirë ose duart e bashkuara në lutje. Dita e festës së Zojës së Papërlyer është 8 dhjetori. [8]

Shumë kisha protestante e hodhën poshtë doktrinën e Ngjizjes së Papërlyer, duke e quajtur jobiblike, [9] megjithëse disa anglikanë e pranojnë atë për shkak të përkushtimit të palëkundur të Marisë për Perëndinë.[10]

Edhe Kisha Ortodokse Lindore e refuzon doktrinën.[11] Mësimi mbi Ngjizjen e Papërlyer midis kishave ortodokse orientale ndryshon: Shenouda III, Papa i Kishës Ortodokse Kopte,[12] dhe Patriarku Ignat Zakka I i Kishës Ortodokse Siriane[13] e kundërshtuan mësimin, ndërsa Kisha e Eritreas dhe Kisha etiopiane e pranojnë atë.[14] [1]

  1. 1 2 Tinsley 2005, f. 286.
  2. ↑ Collinge 2012, f. 133.
  3. ↑ Wright 1992, f. 237.
  4. ↑ Collinge 2012, f. 209.
  5. ↑ Fastiggi 2019, f. 455.
  6. ↑ Twomey 2008, f. ix.
  7. ↑ Hall 2018, f. 337.
  8. ↑ Barrely 2014, f. 40.
  9. ↑ Herringer 2019, f. 507.
  10. ↑ "Immaculate Conception". An Episcopal Dictionary of the Church, A User Friendly Reference for Episcopalians (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 30 nëntor 2022. Marrë më 3 maj 2022 – nëpërmjet Episcopal Church.
  11. ↑ Louth, Andrew (2019). "Mary in Modern Orthodox Theology". përmbledhur nga Maunder, Chris (red.). The Oxford handbook of Mary (në anglisht). OUP. fq. 235,239.
  12. ↑ Shenouda III; Malaty, Tadros. "Lecture I: St. Mary's Perpetual Virginity & Immaculate Conception" (PDF) (në anglisht). Dioqeza Ortodokse Kopte e Amerikës Jugore. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 5 qershor 2023. Marrë më 16 maj 2022.
  13. ↑ Ignatius Zakka I; Ghattas, Sandy. "The Holy Virgin Mary in the Syrian Orthodox Church" (në anglisht). Kisha Ortodokse Siriane e Antiokisë, Arqidioqeza për Amerikën Lindore. Marrë më 17 dhjetor 2023.
  14. ↑ "What is our position on St. Mary and Immaculate Conception and what is it?" (në anglisht). Dioqeza e ShBA-së and Kanadasë, Kisha etiopiane. 19 janar 2016.