Edukira joan

Arganda del Rey

Wikipedia, Entziklopedia askea
Arganda del Rey
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Madrilgo Erkidegoa
AlkateaPedro Guillermo Hita Téllez (en) Itzuli
Izen ofizialaArganda del Rey
Posta kodea28500
INEk ezarritako kodea28014
Geografia
Koordenatuak40°18′N 3°26′W / 40.3°N 3.44°W / 40.3; -3.44
Mapa
Azalera79,65 km²
Altitudea618 m
MugakideakRivas-Vaciamadrid, Velilla de San Antonio, Loeches, Campo Real, Perales de Tajuña, Morata de Tajuña eta San Martín de la Vega
Demografia
Biztanleria60.419 (2025)
alt_left 30.283 (%50,4) (%49,6) 29.822 alt_right
Dentsitatea759 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakNoisy-le-Sec
MatrikulaM
ayto-arganda.es

Arganda del Rey Madrilgo Erkidegoko udalerria da, hiriburutik 22 kilometrora kokatuta dagoena, Alcalako eskualdean barne dagoelarik.

Azken erroldaren arabera 60.419 biztanle zituen 79,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Rivas-Vaciamadrid, Velilla de San Antonio, Loeches, Campo Real, Perales de Tajuña, Morata de Tajuña eta San Martín de la Vega.

Mapa
Arganda del Rey eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea30.00035.00040.00045.00050.00055.00060.00065.000200020052010201520202025Arganda del ReyBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 29.822 gizon, 30.283 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.02
0.05
 
95-99
 
0.24
0.29
 
90-94
 
0.75
0.63
 
85-89
 
1.26
1.57
 
80-84
 
1.86
2.61
 
75-79
 
3.17
3.30
 
70-74
 
3.81
4.66
 
65-69
 
4.90
5.58
 
60-64
 
5.81
6.97
 
55-59
 
6.95
8.66
 
50-54
 
8.34
10.17
 
45-49
 
9.79
8.43
 
40-44
 
8.45
7.00
 
35-39
 
7.58
5.84
 
30-34
 
6.07
5.23
 
25-29
 
5.16
5.84
 
20-24
 
4.87
6.56
 
15-19
 
6.05
6.66
 
10-14
 
5.80
5.80
 
5-9
 
5.25
4.13
 
0-4
 
3.89
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 23,3 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 33,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 14,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 26 —probintzian % 24,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Madrilgo mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 23,3Probintzia berean · % 35,9Beste erkidegoa · % 14,9Estatutik kanpo · % 26
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 15.603 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 45,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Venezuela, Kolonbia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 45,3Europa · % 42,9Afrika · % 5Asia · % 6,7Ozeania · % 0,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2.857
Errumania
2.862
934
Venezuela
1.060
600
Kolonbia
761
423
Peru
522
449
Pakistan
232
348
Maroko
258
265
Ekuador
329
237
Kuba
283
204
Argentina
188
106
Dominikar Errepublika
136
122
Txina
117
53
Paraguai
125
64
Brasil
103
42
Honduras
95
53
Ukraina
66
50
Frantzia
64
58
Bulgaria
54
51
Alemania
57
51
Uruguai
54
33
Bolivia
58
39
Txile
46
33
Polonia
43
41
Italia
34
31
Portugal
38
27
Moldavia
35
21
Mexiko
39
21
Ginea Ekuatoriala
31
23
Suitza
24
18
Erresuma Batua
20
10
Nikaragua
28
10
Errusia
18
15
Ameriketako Estatu Batuak
8
14
Nigeria
8
4
Belgika
17
3
Filipinak
18
12
India
9
15
Aljeria
5
7
Irlanda
3
5
Ghana
4
5
Senegal
4
2
Herbehereak
5
3
Kanada
3
3
Ginea
2
3
Mali
2
0
Lituania
4
2
Gambia
1
2
Suedia
1
1
Bangladesh
1
2
Mauritania
0
1
Danimarka
0
0
Norvegia
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 21.573 etxebizitza zeuden: 19.643 (% 91,1) nagusiak eta 1.930 (% 8,9) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 943 (% 4,4) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 2.363 (% 11,0) hutsik zeuden.[5] Etxebizitza nagusien % 75,5 jabetzan zegoen eta % 20,6 alokairuan.[6] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 14 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 49 plazarekin (3,5 plaza etxebizitzako).[7]

21.573etxebizitza
19.643etxegune
2.363hutsik (% 11,0)
14etxebizitza turistiko (2026) Madrilgo mapa

Etxebizitza multzoa Madrilgo mapa

19.643
1.930
Etxebizitza nagusia (19.643)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (1.930)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Madrilgo mapa

18.267
2.363
Okupatuak (18.267)Noizbehinkakoak (943)Hutsik (2.363)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)

14.822
4.041
Jabetzan (14.822)Alokairuan (4.041)Beste erregimen bat (780)

Guztira 19.643 etxegune zeuden, eta horietatik 3.425 (% 17,4) pertsona bakarrekoak ziren.[8] Etxeguneen % 79,2 familia batek osatzen zuen eta % 2,8 familiarik gabeko etxegune anitzak ziren.[9]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 13.425
2 pertsona5.210
3 pertsona4.805
4 pertsona4.393
5 edo gehiago1.810

Etxeguneak motaren arabera

3.425
15.563
Pertsona bakarrekoa (3.425)Familia bakarrekoa (15.563)Familiarik gabeko etxegune anitza (557)Bi familia edo gehiago (98)

Etxebizitzen % 32,6 1980 baino lehen eraiki ziren, eta % 47,0 2001etik aurrera.[10] Etxebizitzen % 24,0 60 m²-tik beherako azalera zuten eta % 9,4 120 m²-tik gorakoa.[11]

Eraikuntza garaia

1900 aurretik0
1900-1920379
1921-1940139
1941-195058
1951-1960256
1961-19702.463
1971-19803.747
1981-19901.832
1991-20002.468
2001-20108.865
2011-20201.269

Azalera erabilgarria

< 30 m²68
30-45 m²1.196
46-60 m²3.911
61-75 m²4.797
76-90 m²5.374
91-105 m²2.470
106-120 m²1.651
121-150 m²1.386
151-180 m²357
> 180 m²292

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 49.496 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 29,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 29,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 29,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 11,7.[12] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 26,7 zen 2021ean eta % 29,6 2024an; beraz, 2,9 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 14,1 izatetik % 11,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 31,7 ziren, eta gizonen artean % 27,5; 4,2 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 13,0 eta gizonen % 10,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

49.496biztanle 15 urte edo +, 2024
% 29,6goi-mailako ikasketak+2,9 puntu 2021etik mapa
% 11,7lehen hezkuntza edo gutxiago−2,5 puntu 2021etik mapa
% 11,4ikasten ari dira, 2024
% 11,7
% 29,3
% 29,4
% 29,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 11,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 29,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 29,4Goi-mailako ikasketak · % 29,6
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Madrilgo mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 65,4 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 34,6 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 316 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 64,2 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 35,8. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 2,7 ziren.[12]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 2,7
Lehen hezkuntza
% 8,9
DBH eta antzekoak
% 29,3
Batxilergoa
% 18,9
Erdi-mailako LH
% 10,5
Goi-mailako LH
% 10,2
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 9,5
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 6,9
Masterrak eta espezialitateak
% 2,3
Doktoretzak
% 0,6
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Arganda del Rey, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak14.650% 29,66.706% 27,57.944% 31,7
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa14.552% 29,47.518% 30,87.034% 28,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)14.527% 29,37.667% 31,46.860% 27,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago5.767% 11,72.515% 10,33.252% 13,0
Guztira49.496% 100,024.406% 100,025.090% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Arganda del Rey, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 26,7% 28,6% 30,6% 14,146.172
2022% 27,7% 28,7% 30,7% 12,947.322
2023% 28,8% 29,0% 30,0% 12,248.690
2024% 29,6% 29,4% 29,3% 11,749.496

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,4 ikasten ari zen (5.633 pertsona).[13] Ikasten ari zirenetatik, % 41,7 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 29,0 batxilergoan, % 18,0 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 8,4 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 43,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 39,4; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 20,0 eta emakumeen % 16,1. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 88,8 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 37,9 eta 25–29 urtekoen % 11,9; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,2 baino ez.[14] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 35,6 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 27,1.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 88,8
20–24 urte
% 37,9
25–29 urte
% 11,9
30–34 urte
% 6,2
35–39 urte
% 3,4
40–44 urte
% 2,9
45–49 urte
% 2,7
50–54 urte
% 1,5
55 urte edo +
% 0,8
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,5
Goi-mailako ikasketak
% 41,7
Erdi-mailako LH
% 18,0
Batxilergoa
% 29,0
DBH eta antzekoak
% 8,4
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 1,4
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 71,7 estatuan jaio zen, eta % 28,3 atzerrian.[12] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 28,7 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,5; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 24,4 eta % 12,4, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 31,6 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,9; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 31,9 eta % 13,1, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 28,7
Goi-mailakoak
% 24,4
% 25,8
Batx. / erdi LH
% 43,8
% 36,0
DBH
% 19,5
% 9,5
Lehen H. edo gutx.
% 12,4
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 31,6
Goi-mailakoak
% 31,9
% 23,0
Batx. / erdi LH
% 40,6
% 32,6
DBH
% 14,4
% 12,9
Lehen H. edo gutx.
% 13,1
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 13,6 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 5,8.[13] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 41,2 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 44,7 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.968 euro-koa zen[15], eta etxegune bakoitzeko 40.353 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (18.142 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 16.823 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 71,5[16]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 14), beste diru-sarrerak (% 8,8), langabezia-prestazioak (% 2,1), beste prestazioak (% 3,7).

72%
14%
9%
Soldata · % 71,5Pentsioak · % 14Langabezia · % 2,1Beste prestazioak · % 3,7Beste sarrerak · % 8,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[17][oh 1]. Udalerrian indizea 28 da, probintziakoaren (35,1; Madrilgo mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (3; Madrilgo mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Arganda del Rey udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 31.219 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 64,1; gainerako % 35,9 inaktibo zeuden (beste inaktiboak % 44,2, erretiratuak % 38,2 eta ikasleak % 17,6).[18] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 66,9 zen eta emakumezkoena % 61,4; langabezia-tasa, aldiz, % 7,5 eta % 14,7 zen, hurrenez hurren.[18]

Okupatuen kopurua 27.265 zen 2023ean, 2021eko 24.794etik gora.[19] Emakumeek okupatuen % 46,2 osatzen dute, eta gizonek % 53,8.

27.265okupatu, 2023+% 10,0 2021etik
% 46,2emakumeak okupatuen artean
% 64,1jarduera-tasa, 2024
% 11,0langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 57,1
% 13,7
% 15,9
Okupatuak · % 57,1Langabeak · % 7,1Ikasleak · % 6,3Erretiratuak · % 13,7Beste inaktiboak · % 15,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Arganda del Rey, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak27.783% 57,114.844% 61,912.939% 52,4
Langabeak3.436% 7,11.205% 5,02.231% 9,0
Inaktiboak17.475% 35,97.948% 33,19.527% 38,6
Guztira48.694% 100,023.997% 100,024.697% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 74,2), industria (% 16,5), eraikuntza (% 9,0) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 0,3).[19] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 18,1), ondoren manufaktura-industria (% 15,3) eta eraikuntza (% 9,0) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Madrilgo mapa
% 16,5
% 9,0
% 74,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 0,3Industria · % 16,5Eraikuntza · % 9,0Zerbitzuak · % 74,2
Jarduera-adar zehatzak
Merkataritza
% 18,1
Manufaktura-industria
% 15,3
Eraikuntza
% 9,0
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 8,7
Garraioa eta biltegiratzea
% 7,0
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 6,6
Ostalaritza
% 6,1
Hezkuntza
% 5,0
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Jarduera profesionalak
% 5,0
Administrazio publikoa
% 4,9
Informazioa eta komunikazioak
% 4,3
Beste zerbitzu batzuk
% 2,6
Etxeetako jarduerak
% 1,9
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,7
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,7
Ur-hornidura eta hondakinak
% 1,0
Higiezinen jarduerak
% 0,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 0,3
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,1
Erauzketa-industriak
% 0,1
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,1; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 27,6), eta oinarrizko okupazioak % 12,8.[20] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 59,4 eta emakumeen % 50,1).

% 27,6
% 55,1
% 12,8
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 27,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 55,1Oinarrizko okupazioak · % 12,8Ez dago jasota · % 4,6
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Arganda del Rey, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak7.522% 27,63.740% 25,53.782% 30,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak15.020% 55,18.704% 59,46.316% 50,1
Oinarrizko okupazioak3.482% 12,81.524% 10,41.958% 15,5
Ez dago jasota1.241% 4,6694% 4,7547% 4,3
Guztira27.265% 100,014.662% 100,012.603% 100,0

Okupatuen % 87,9 besteren konturako langileak dira, eta % 12,1 norberaren konturakoak.[21]

% 9,9
% 78,0
% 9,9
Norberaren kontura, langileak dituena · % 2,2Norberaren kontura, langilerik gabe · % 9,9Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 78,0Besteren kontura, aldi baterakoa · % 9,9
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Arganda del Rey, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura3.286% 12,12.149% 14,71.137% 9,0
Besteren kontura23.979% 87,912.513% 85,311.466% 91,0
Guztira27.265% 100,014.662% 100,012.603% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 72,2 estatuan jaio zen, eta % 27,8 atzerrian.[18] Jarduera-egoeran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 62,0 okupatuak dira, % 21,5 erretiratuak, % 6,5 ikasleak, % 5,9 bestelako inaktiboak eta % 4,1 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 62,0 okupatuak dira, % 21,5 bestelako inaktiboak, % 8,0 langabeak, % 5,7 erretiratuak eta % 2,8 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 52,0 okupatuak dira, % 20,6 bestelako inaktiboak, % 12,5 erretiratuak, % 8,0 langabeak eta % 6,8 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 51,6 okupatuak dira, % 29,7 bestelako inaktiboak, % 11,8 langabeak, % 3,6 erretiratuak eta % 3,4 ikasleak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 62,0
Okupatuak
% 62,0
% 4,1
Langabeak
% 8,0
% 6,5
Ikasleak
% 2,8
% 21,5
Erretiratuak
% 5,7
% 5,9
Beste inakt.
% 21,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 52,0
Okupatuak
% 51,6
% 8,0
Langabeak
% 11,8
% 6,8
Ikasleak
% 3,4
% 12,5
Erretiratuak
% 3,6
% 20,6
Beste inakt.
% 29,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 72,3 estatuan jaio zen, eta % 27,7 atzerrian.[20] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 56,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 29,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 9,2 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 67,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 14,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 13,5 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 49,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 35,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,8 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 51,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 27,8 oinarrizko okupazioetakoak eta % 15,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 29,7
Goi eta erdi maila
% 14,5
% 56,4
Langile kualifikatuak
% 67,3
% 9,2
Oinarrizko okup.
% 13,5
% 4,7
Ez dago jasota
% 4,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 35,6
Goi eta erdi maila
% 15,8
% 49,6
Langile kualifikatuak
% 51,4
% 10,8
Oinarrizko okup.
% 27,8
% 4,1
Ez dago jasota
% 5,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[22] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 68,3 zerbitzuetan ari dira, % 22,3 industrian eta % 9,1 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 56,0 zerbitzuetan ari dira, % 25,7 eraikuntzan eta % 17,6 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 85,2 zerbitzuetan ari dira, % 11,0 industrian eta % 3,7 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 84,3 zerbitzuetan ari dira, % 12,2 industrian eta % 3,4 eraikuntzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 0,3
Nekazaritza
% 0,7
% 22,3
Industria
% 17,6
% 9,1
Eraikuntza
% 25,7
% 68,3
Zerbitzuak
% 56,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 0,1
Nekazaritza
% 0,1
% 11,0
Industria
% 12,2
% 3,7
Eraikuntza
% 3,4
% 85,2
Zerbitzuak
% 84,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 170 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.537 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[23][oh 2]. Udalerriaren azalera 79,7 km² denez, NAE lurraldearen % 31,8 da[24]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 55,6 arbolak (1.411 ha, 161 ustiategitan), % 28,1 lur goldagarria (713 ha, 50 ustiategitan), % 16,2 larre iraunkorrak (412 ha, 14 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,3 ha, 10 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,11 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
32%
68%
NAE · 2.537 ha (% 31,8)Gainerako azalera · 5.428 ha (% 68,2)
NAE, lur-erabileraren arabera
28%
16%
56%
Lur goldagarria · 713 ha (% 28,1)Larre iraunkorrak · 412 ha (% 16,2)Arbolak · 1.411 ha (% 55,6)Baratzeak · 0,3 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,11 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 232 behi zeuden[25][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 34.010 gidari zeuden erroldatuta: 19.461 gizon (% 57,2) eta 14.549 emakume (% 42,8)[26]. Biztanleen % 56,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 43.723 ibilgailuk osatzen zuten: 30.786 turismo, 3.773 furgoneta, 3.764 motozikleta, 2.900 kamioi eta 804 ziklomotor[26]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 512 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (579) azpitik.

Turismoen batez besteko adina 11,8 urtekoa zen; turismoen % 12,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 8,1k 25 urte baino gehiago[26]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 54,8 diesel zen eta % 42,2 gasolinazko; 651 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,5; probintzian % 2,9). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 11,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 19,5k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
9%
40%
29%
20%
0 etiketa · 1.182 (% 2,7)ECO · 3.716 (% 8,6)C etiketa · 17.404 (% 40,3)B etiketa · 12.410 (% 28,8)Etiketarik gabe · 8.435 (% 19,5)
Turismoak, adinaren arabera
13%
19%
27%
33%
8%
< 4 urte · 3.914 (% 12,7)4–8 urte · 5.883 (% 19,1)8–15 urte · 8.387 (% 27,2)15–25 urte · 10.102 (% 32,8)≥ 25 urte · 2.500 (% 8,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Madrid.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Madrid.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza nagusiak jabetza-erregimenaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak eraikuntza-urtearen arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak azaleraren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  12. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Madrid.tab.
  16. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Madrid.tab.
  17. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  18. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  20. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  21. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  22. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  23. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Madrid.tab (Wikimedia Commons).
  24. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q497692.
  25. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Madrid.tab (Wikimedia Commons).
  26. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Madrid.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Arganda del Reyren ikuspegia
Geografia
Madrilgo Erkidegoa
 Artikulu hau Madrilgo Erkidegoko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Arganda_del_Rey&oldid=11788234"(e)tik eskuratuta