Гвинея

Гвинея
фр. République de Guinée
Байрак	Илтамга
Нигезләнү датасы	2 октябрь 1958
Рәсми исем	Guinée, ߖߌ߬ߣߍ߫, République de Guinée һәм ߖߌ߬ߣߍ߬ ߞߊ߲ߓߍ߲
Гомер озынлыгы	60,015 ел
Демоним	Guinean, guineai, guineaner, Guineano, Gineyänan, غيني, غينية, غينيون, гвинейцы, guineeni, guineean, guineeană, গিনিয়, guinéen, guinéenne, guineano, guineana, guineani, guineane, ginean, guineanu, guineana, Gvineano, Guinéenne, Guinéen, Gine, גינאי, גינאית, guineana, guineane, guineani, guinean, غيني, غينية, غينيين, غينيات, Guineach, 畿內亞人, 幾內亞人 һәм 几内亚人
Рәсми тел	француз теле һәм языки Гвинеи[d]
Гимн	Гвинея гимны[d]
Мәдәният	Гвинея мәдәнияте[d]
Шигарь тасвирламасы	Work, Justice, Solidarity[d]
Шигарь тексты	Travail, Justice, Solidarité, Work, Justice, Solidarity, Труд, справедливост, солидарност, ߓߊ߯ߙߊ ߸ߕߋߟߋ߲ ߸ߢߐ߲߯ߘߍߡߍ߲ һәм Gwaith, Cyfiawnder, Undod
Дөнья кисәге	Африка
Дәүләт	Гвинея
Башкала	Конакри[d]
Сәгать поясы	UTC±00:00[d] һәм Africa/Conakry[d]
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы	Атлантик океан
Табигый-георафик объект эчендә урнашкан	Көнбатыш Африка
Географик үзәк	9°56′44″ т. к. 9°41′48″ кб. о.
Иң көнчыгыш ноктасы	8°22′40″ т. к. 7°38′16″ кб. о.
Иң төньяк ноктасы	12°40′ т. к. 13°42′ кб. о.
Иң көньяк ноктасы	7°11′26″ т. к. 9°06′29″ кб. о.
Иң көнбатыш ноктасы	10°37′00″ т. к. 15°21′55″ кб. о.
Геомәгълүматлар	Data:Guinea.map
Иң югары ноктасы	Нимба[d]
Иң түбән ноктасы	Атлантик океан
Идарә итү формасы	җөмһүрият
Дәүләт башлыгы вазыйфасы	Гвинея президенты[d]
Ил башлыгы	Мамади Думбуя[d]
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы	Гвинея премьер-министры[d]
Башкарма хакимият башлыгы	Амаду Ури Ба[d]
Канунбирү органы	Гвинея милли җыелышы[d]
Үзәк банкы	Гвинея республикасы үзәк банкы[d]
Дипломатик мөнәсәбәтләр	Германия, Швеция, Кытай Җөмһүрияте, Америка Кушма Штатлары, Кытай, Гөрҗистан һәм Корея Халык Демократик Республикасы
Әгъзалык	Берләшкән Милләтләр Оешмасы, АБ, Бөтендөнья сәүдә оешмасы, Ислам хезмәттәшлеге оешмасы, Халыкара реконструкция һәм үсеш банкы[d], Халыкара үсеш ассоциациясе[d], Халыкара финанс корпорациясе[d], Инвестицияләр иминлеген гарантияләү буенча күпъяклы агентлык[d], Инвестицион бәхәсләрне хәл итү буенча халыкара үзәк[d], Африка үсеш банкы[d], Африка, Кариб диңгезе һәм Тын океан дәүләтләре[d], Африка илләре сәүдә хокукын гармонизация оешмасы[d], Интерпол, ХКТО[d], Мәгариф, фән һәм мәдәният сораулары буенча Берләшкән Милләтләр Оешмасы, Җирнең биофизик торышын күзәтү төркеме[d], АФРИСТАТ[d], Бөтендөнья почта берлеге, Халыкара телекоммуникацияләр берлеге[d], Франкофония[d], OIPC[d], Бөтендөнья метеорология оешмасы, Бөтендөнья сәламәтлек оешмасы, Көнбатыш Африка илләре икътисади җәмгыяте[d], Мано елгасы дәүләтләре берлеге[d], Бөтендөнья таможня оешмасы[d], Атом-төш коралларының таратылмау турында килешү[d] һәм African Continental Free Trade Area[d]
Балигълык яше	18 яшь
Халык саны	17 521 167 (2025)
Ир-ат халкы	6 349 991, 6 518 034, 6 685 900, 6 854 020 һәм 8 452 911
Хатын-кыз халкы	6 527 547, 6 687 118, 6 846 006, 7 005 320 һәм 9 068 256
Административ бүленеше	Боке, Конакри[d], Фарана[d], Канкан[d], Киндиа[d], Лабе[d], Маму һәм Нзерекоре[d]
Акча берәмлеге	Гвинея франкы[d]
Номиналь тулаем эчке продукт	16 091 817 842 $, 21 227 749 389 $ һәм 25 600 000 000 $
Кеше потенциалы үсеше индексы	0,465
Inequality-adjusted Human Development Index	0,299
Эшсезлек дәрәҗәсе	2 ± 1 процент
Нәрсә белән чиктәш	Кот-д’Ивуар, Гвинея-Бисау, Либерия, Мали, Сенегал һәм Сьерра-Леоне
BTI Governance Index	3,86, 2,62, 2,14, 4,98, 5,15, 5,83, 5,82, 5,98 һәм 5,07
BTI Status Index	4,2, 3,72, 3,42, 4,55, 4,66, 5,08, 5,28, 5,33 һәм 4,6
Мәктәптә укымаган балалар саны	1 490 614
Автомобил хәрәкәте ягы	уң[d]
Челтәр көчәнеше	220 вольт
Электр аергычы төре	Europlug[d], евроразъём[d] һәм K төре[d]
Әүвәлгесе	Гвинейская Народная Революционная Республика[d]
Алыштырган	Француз Көнбатыш Африкасы[d] һәм Французская Гвинея[d]
Кулланылган тел	Bainouk-Gunyuño[d], Pular[d], нко теле[d], француз теле, Northern Kissi[d], пулаар теле[d], Dan[d], Mixifore[d], мано теле[d], Jahanka[d], Kakabe[d], Kuranko[d], леле теле[d], басари теле[d], бадьяра теле[d], Pukur[d], ландума теле[d], ялунка теле[d], Nalu[d], мбулунгиш теле[d], вамей теле[d], зиало теле[d], сусу теле[d], Kono[d], Baga Kaloum[d], Baga Sobané[d], Eastern Maninkakan[d], East Limba[d], Sankaran Maninka[d], Toma[d], Manya[d], Guinea Kpelle[d], Konyanka Maninka[d], Guinean Sign Language[d], Kla-Dan[d], Baga Sitemu[d], Baga Manduri[d], Baga Koga[d] һәм манден телләре[d]
Мәйдан	245 857 ± 1 км²
Рәсми веб-сайт	presidence.gov.gn
Һәштәге	Guinea
Югары дәрәҗәле Интернет домены	.gn
Тематик география	Гвинея географиясе[d]
Город с наибольшим населением	Конакри[d]
Феноменның икътисады	Гвинея икътисады[d]
Феноменның демографиясе	Гвинея халкы[d]
Джини коэффициенты	29,6
Өстәлгән кыйммәт салымы күләме	18 процент
Тулаем туулар коэффициенты	5,013
Шәһәр халкы	4 700 302, 4 869 400, 5 042 529 һәм 5 220 537
Авыл халкы	8 177 237, 8 335 753, 8 489 377 һәм 8 638 804
Демократия индексы	3,08
Туым күрсәткече	35,436, 34,944, 34,425 һәм 33,855
Үлем күрсәткече	9,712, 9,847, 9,99 һәм 9,87
Happy Planet Index score	38,1
Илнең мобиль коды	611
Илнең телефон коды	+224
Гадәттән тыш хәлләрдә ярдәм телефоны	117, 18 һәм 442-020[d]
Номер тамгасы коды	RG
Диңгездәге идентификацияләү номеры	632
Бу якта төшерелгән фильмнар төркеме	Төркем:Гвинеядә төшерелгән фильмнар[d]
Гвинея Викиҗыентыкта

Гвине́я Респу́бликасы (фр. République de Guinée) — Көнбатыш Африкада урнашкан дәүләт. Төньякта Сенегал белән, көньяк-көнчыгышта Мали белән, көнчыгышта Кот-д’Ивуар, көньякта Либерия белән, көньяк-көнбатышта Сьерра-Леоне белән, төньяк-көнбатышта исә Гвинея-Бисау белән чиктәш. Көнбатыштан Атлантик океан сулары белән юыла.

Демография

Халык саны — 11,1 млн (2009 елның июленә фараз). Төп дин — Ислам (85 %). 8 %ка якын христианнар.

Дин

Гвинеядә ил халкының (12 млн, 2020 елга) 85 % ы – мөселманнар (күпчелеге Мәлики мәзһәбе сөнниләре, суфичылык вәкилләре бар), 8 % ы ― христианнар, 7 % ы ― җирле традицион диннәргә (анимизм) ышанучылар.

• Гвинеядә ислам

Галерея

• 
  atlas Guinea
• 
  Dame de Mali
• 
  Chute de Tabouna à Kindia
• 
  Chute de Saala Labé
• 
  Chimpanzé de Bossou
• 
  Plage sur les Ile de Loos