Przejdź do zawartości

Mette Frederiksen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Mette Frederiksen
Ilustracja
Mette Frederiksen (2025)
Data i miejsce urodzenia

19 listopada 1977
Aalborg

Premier Danii
Okres

od 27 czerwca 2019

Przynależność polityczna

Socialdemokratiet

Poprzednik

Lars Løkke Rasmussen

Przewodniczący Socialdemokratiet
Okres

od 28 czerwca 2015

Poprzednik

Helle Thorning-Schmidt

Odznaczenia
Komandor 1. Stopnia Orderu Danebroga (Dania) Order Wolności (Ukraina) Order Księżnej Olgi I klasy Wielka Wstęga Orderu Nilu (Egipt)
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Mette Frederiksen (ur. 19 listopada 1977 w Aalborgu) – duńska polityczka, w latach 2011–2015 minister, działaczka partii Socialdemokratiet, od 2015 przewodnicząca tego ugrupowania. Premier Danii od 2019.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Ukończyła studia licencjackie z zakresu administracji na Uniwersytecie w Aalborgu (2007) i magisterskie z zakresu afrykanistyki na Uniwersytecie Kopenhaskim (2009). W latach 2000–2001 udzielała się jako doradczyni ds. młodzieży w duńskiej centrali związkowej LO.

W 2001 po raz pierwszy została wybrana do Folketingetu. Z powodzeniem ubiegała się o reelekcję w kolejnych wyborach w 2005, 2007, 2011, 2015, 2019[1], 2022[2] i 2026[3].

W latach 2005–2011 zajmowała stanowisko wiceprzewodniczącej frakcji parlamentarnej socjaldemokratóww. W pierwszym rządzie Helle Thorning-Schmidt była ministrem ds. zatrudnienia (2011–2014). W drugim gabinecie dotychczasowej premier sprawowała urząd ministra sprawiedliwości (2014–2015). W czerwcu 2015, po przegranych przez lewicę wyborach krajowych i rezygnacji Helle Thorning-Schmidt z kierowania partią, została nową przewodniczącą Socialdemokratiet[4].

W wyborach w 2019 jej partia uzyskała najwięcej mandatów, otrzymując około 26% głosów. Jednocześnie blok lewicowych partii wspierający socjaldemokratów zdobył większość parlamentarną. W związku z tym Mette Frederiksen przystąpiła do próby utworzenia rządu[5]. Negocjacje trwały kilka tygodni. Ostatecznie ustalono, że socjaldemokraci stworzą monopartyjny gabinet mniejszościowy, a ich tradycyjni koalicjanci (Socjalistyczna Partia Ludowa, Det Radikale Venstre i Czerwono-Zieloni) zadeklarowali wsparcie w parlamencie[6]. Skład rządu z Mette Frederiksen jako premierem został przedstawiony 27 czerwca 2019[7], tego samego dnia został on zaprzysiężony, rozpoczynając urzędowanie[8].

W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2022 socjaldemokraci uzyskali ponownie najwięcej miejsce w parlamencie. Mette Frederiksen stała się główną kandydatką na premiera, powołanie nowego rządu poprzedziły kilkutygodniowe rozmowy prowadzone celem utworzenia gabinetu większościowego. Ostatecznie porozumienie koalicyjne ogłosiły dwa główne ugrupowania z obu konkurujących ze sobą bloków politycznych (Socialdemokratiet i liberalna partia Venstre) oraz nowa centrowa formacja Moderaterne Larsa Løkke Rasmussena[9]. Nowy większościowy rząd liderki socjaldemokratów rozpoczął funkcjonowanie 15 grudnia 2022[10].

W wyborach w 2026 jej formacja zajęła kolejny raz pierwsze miejsce, uzyskując jednakże najsłabszy wynik od wielu lat. Po wyborach doszło do najdłuższych w historii Danii negocjacji celem utworzenia kolejnego gabinetu (trwających około dziesięciu tygodni)[11]. Początkowo rozmowy prowadziła bez powodzenia Mette Frederiksen[11]. W maju również bezskutecznie koordynował je lider liberałów Troels Lund Poulsen[12]. W konsekwencji jeszcze w tym samym miesiącu prowadzenie negocjacji ponownie przejęła przewodnicząca socjaldemokratów. Ostatecznie 1 czerwca 2026 ogłoszono zawarcie mniejszościowej koalicji tworzonej przez cztery formacje: Socialdemokratiet, Socjalistyczną Partię Ludową, Moderaterne i Radykalną Lewicę[11]. Poparcie zapewniające większość nowemu rządowi Mette Frederiksen w parlamencie zadeklarowały ugrupowania Czerwono-Zieloni i Alternatywa[13]. Jej nowy gabinet rozpoczął funkcjonowanie 3 czerwca 2026[14].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Rozwiedziona z pierwszym mężem[15], z którym ma dwoje dzieci. W 2020 zawarła związek małżeński z wieloletnim partnerem Bo Tengbergiem[16].

Odznaczenia i wyróżnienia

[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Alle stemmer er optalt: Her er det nye Folketing. jyllands-posten.dk, 6 czerwca 2019. [dostęp 2019-06-06]. (duń.).
  2. ↑ Mathias Madsen: Nu er det afgjort: Folketinget kommer til at bestå af disse mennesker. dagens.dk, 2 listopada 2022. [dostęp 2022-11-02]. (duń.).
  3. ↑ FAKTA: Her er de 179 folketingsmedlemmer. berlingske.dk, 25 marca 2026. [dostęp 2026-03-25]. (duń.).
  4. ↑ Portræt: Mette Frederiksen skal finde sin egen vej. politiken.dk, 20 czerwca 2015. [dostęp 2015-06-28]. (duń.).
  5. ↑ FAKTA: Nordatlanten har før afgjort dansk valg. knr.gl, 5 czerwca 2019. [dostęp 2019-06-09]. (duń.).
  6. ↑ Michał Strzałkowski: Dania: Socjaldemokraci stworzą nowy rząd. euractiv.pl, 26 czerwca 2019. [dostęp 2019-06-27].
  7. ↑ Mette Frederiksen danner regering: Her er de nye ministre. berlingske.dk, 27 czerwca 2019. [dostęp 2019-06-27]. (duń.).
  8. ↑ Regeringen Mette Frederiksen. stm.dk, 27 czerwca 2019. [dostęp 2019-06-27]. (duń.).
  9. ↑ Olivia Høj, Emil Eller: Mette Frederiksen: Socialdemokratiet, Venstre og Moderaterne går i regering sammen. dr.dk, 13 grudnia 2022. [dostęp 2022-12-15]. (duń.).
  10. ↑ Emil Eller: Ellemann bliver forsvarsminister og Løkke bliver udenrigsminister: Se hele listen her. dr.dk, 15 grudnia 2022. [dostęp 2022-12-15]. (duń.).
  11. 1 2 3 Anders Brøndsholm, Evander Pedersen: Mette Frederiksen: En ny regering er på plads. kristeligt-dagblad.dk, 1 czerwca 2026. [dostęp 2026-06-03]. (duń.).
  12. ↑ Danish king re-appoints caretaker Frederiksen to form government. euractiv.com, 23 maja 2026. [dostęp 2026-06-03]. (ang.).
  13. ↑ Enhedslisten og Alternativet støtter den nye regering. kristeligt-dagblad.dk, 2 czerwca 2026. [dostęp 2026-06-03]. (duń.).
  14. ↑ Silas Bay Nielsen: Her er det nye ministerhold. dr.dk, 3 czerwca 2026. [dostęp 2026-06-03]. (duń.).
  15. ↑ Mette Frederiksen: Jeg skal skilles. billedbladet.dk, 14 kwietnia 2014. [dostęp 2015-06-28]. (duń.).
  16. ↑ Statsminister Mette Frederiksen er blevet gift på Møn. berlingske.dk, 15 lipca 2020. [dostęp 2021-07-19]. (duń.).
  17. ↑ Mette Frederiksen modtager kongelig orden. tv2.dk, 22 listopada 2024. [dostęp 2025-03-28]. (duń.).
  18. ↑ Указ Президента України № 47/2023 Про відзначення державними нагородами України. president.gov.ua, 27 stycznia 2023. [dostęp 2025-03-28]. (ukr.).
  19. ↑ Указ Президента України № 349/2024 Про нагородження М. Фредеріксен орденом Свободи. president.gov.ua, 10 czerwca 2024. [dostęp 2024-06-27]. (ukr.).
  20. ↑ Maja Lærke Maach: Mette Frederiksen til gallafest med orden for første gang: „Vitterligt historiske billeder”. dr.dk, 6 grudnia 2024. [dostęp 2026-01-29]. (duń.).
  21. ↑ Jakub Wencel: Premierka Danii Mette Frederiksen Człowiekiem Roku 2026 „Wyborczej”. Nagrody także dla Andrzeja Poczobuta i Gizeli Jagielskiej. wyborcza.pl, 17 maja 2026. [dostęp 2026-06-01].

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mette_Frederiksen&oldid=80232534”