Przejdź do zawartości

Alar Karis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Alar Karis
Ilustracja
Alar Karis (2024)
Data i miejsce urodzenia

26 marca 1958
Tartu

Prezydent Estonii
Okres

od 11 października 2021
do 12 października 2026

Pierwsza dama

Sirje Karis

Poprzednik

Kersti Kaljulaid

Następca

Ülle Madise

Odznaczenia
Łańcuch Orderu Herbu Państwowego (Estonia) Order Gwiazdy Białej IV Klasy (Estonia) Komandor Orderu Leopolda (Belgia) Order Królewski Serafinów (Szwecja) Komandor Orderu Gwiazdy Polarnej (1975–2022, Szwecja) Order Trzech Gwiazd I klasy (Łotwa) Krzyż Uznania I klasy (Łotwa) Krzyż Uznania III klasy (Łotwa) Krzyż Wielki Orderu Białej Róży Finlandii Krzyż Komandorski Orderu Lwa Finlandii Order Wolności (Ukraina) Order Księcia Jarosława Mądrego I klasy Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielkim Łańcuchem Order Orła Białego Order Słonia (Dania) Wielki Krzyż ze Złotym Łańcuchem Orderu Witolda Wielkiego (Litwa) Order Lwa Białego I klasy (Czechy) Krzyż Wielki Orderu Sokoła (Islandia)
Multimedia w Wikimedia Commons

Alar Karis (ur. 26 marca 1958 w Tartu[1]) – estoński genetyk, naukowiec, nauczyciel akademicki, urzędnik państwowy i polityk. Rektor Estońskiego Uniwersytetu Przyrodniczego (2003–2007) oraz Uniwersytetu w Tartu (2007–2012), w latach 2013–2018 kontroler państwowy, od 2018 do 2021 dyrektor Estońskiego Muzeum Narodowego, w latach 2021–2026 prezydent Estonii.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Z wykształcenia biolog, specjalista w zakresie genetyki[2][3]. W 1981 ukończył studia na Estońskiej Akademii Rolniczej. W 1987 uzyskał stopień kandydata nauk w instytucie eksperymentalnej medycyny weterynaryjnej Akademii Nauk Białoruskiej SRR[2]. W latach 1981–1987 był pracownikiem naukowym w Eesti Loomakasvatuse ja Veterinaaria Instituut (instytucie hodowli zwierząt i medycyny weterynaryjnej), następnie do 1992 pracował w Eesti Biokeskus, centrum badawczym zajmującym się genetyką. W latach 1993–1998 zawodowo związany z wydziałem medycznym Uniwersytetu Erazma w Rotterdamie[2].

W 1999 objął stanowisko profesora na Uniwersytecie w Tartu, został też kierownikiem katedry zoologii. Pełnił funkcję rektora Estońskiego Uniwersytetu Przyrodniczego (2003–2007) oraz rektora Uniwersytetu w Tartu (2007–2012). W latach 2013–2018 sprawował konstytucyjny urząd kontrolera państwowego. W 2018 został dyrektorem Estońskiego Muzeum Narodowego[2].

W sierpniu 2021 współrządzące Estońska Partia Centrum oraz Estońska Partia Reform wysunęły kandydaturę Alara Karisa na stanowisko prezydenta Estonii[1]. 30 sierpnia, będąc jedynym kandydatem, w pierwszym głosowaniu otrzymał 63 głosy w 101-osobowym Riigikogu, nie uzyskując wymaganej większości 2/3 ogólnej liczby deputowanych[4]. 31 sierpnia oficjalnie poparła go centroprawicowa Isamaa; tegoż dnia w drugim głosowaniu Alar Karis został wybrany na urząd prezydenta większością 72 głosów[1]. Stanowisko to objął 11 października 2021[5].

W czerwcu 2026 ogłosił publicznie, że nie będzie ubiegał się o kolejną kadencję na stanowisku prezydenta[6]. Urząd ten sprawował do 12 października 2026[7].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Żonaty z Sirje Karis, ma troje dzieci[8].

Odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 Aleksandra Krzysztoszek, Estonia ma nowego prezydenta. Kim jest Alar Karis?, euractiv.pl, 31 sierpnia 2021 [zarchiwizowane 2021-08-31].
  2. 1 2 3 4 Alar Karis, etis.ee [zarchiwizowane 2021-09-02] (est.).
  3. ↑ Who is Estonia’s next president Alar Karis? [online], err.ee, 30 sierpnia 2021 [dostęp 2021-09-02] (ang.).
  4. ↑ Alar Karis fails to get elected at Riigikogu first ballot [online], err.ee, 30 sierpnia 2021 [dostęp 2021-09-02] (ang.).
  5. ↑ Gallery: Alar Karis sworn in as president of Estonia [online], err.ee, 11 października 2021 [dostęp 2021-10-11] (ang.).
  6. ↑ President Alar Karis will not run for second presidential term [online], err.ee, 23 czerwca 2026 [dostęp 2026-07-22] (ang.).
  7. ↑ Gallery: Ülle Madise sworn in as president of Estonia [online], err.ee, 12 października 2026 [dostęp 2026-10-12] (ang.).
  8. ↑ Biography: Sirje Karis, president.ee [zarchiwizowane 2025-06-04] (ang.).
  9. ↑ Teenetemärkide seadus. Vastu võetud 19.12.2007 [online], riigiteataja.ee [dostęp 2024-11-15] (est.).
  10. ↑ Alar Karis selected as head of the Estonian National Museum [online], kul.ee, 31 października 2024 [dostęp 2024-11-15] (ang.).
  11. 1 2 Auditor General Alar Karis [online], riigikontroll.ee, 4 sierpnia 2021 [dostęp 2024-11-15] (ang.).
  12. ↑ Välisriigi antud teenetemärk – Alar Karis – Belgia Kuningriigi Leopoldi ordeni komandör [online], president.ee [dostęp 2026-07-15] (est.).
  13. ↑ Par Atzinības krusta piešķiršanu [online], vestnesis.lv, 10 kwietnia 2019 [dostęp 2025-03-02] (łot.).
  14. ↑ Пять эстонцев удостоились в Финляндии высоких наград [online], postimees.ee, 4 czerwca 2013 [dostęp 2025-03-02] (ros.).
  15. ↑ Par apbalvošanu ar Triju Zvaigžņu ordeni [online], vestnesis.lv, 24 kwietnia 2023 [dostęp 2025-03-02] (łot.).
  16. ↑ Statsbesök till Estland [online], kungahuset.se, 2 maja 2023 [dostęp 2025-03-02] (szw.).
  17. ↑ Estonian president awarded Order of Prince Yaroslav the Wise by Zelenskyy [online], err.ee, 25 sierpnia 2024 [dostęp 2024-11-15] (ang.).
  18. ↑ Указ Президента України № 576/2024 Про відзначення державними нагородами України, president.gov.ua, 23 sierpnia 2024 [zarchiwizowane 2025-03-12] (ukr.).
  19. ↑ Suomen Valkoisen Ruusun ritarikunnan suurristin ketjuineen ulkomaalaiset saajat [online], ritarikunnat.fi [dostęp 2024-12-18] (fiń.).
  20. ↑ Entidades Estrangeiras Agraciadas com Ordens Portuguesas [online], ordens.presidencia.pt [dostęp 2026-03-24] (port.).
  21. ↑ Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana decorato di Gran Cordone, quirinale.it, 1 kwietnia 2025 [zarchiwizowane 2025-04-10] (wł.).
  22. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 31 marca 2025 r. nr rej. 184/2025 o nadaniu orderów (M.P. z 2025 r. poz. 439 (ISAP)).
  23. ↑ W Estonii o bezpieczeństwie w regionie i na świecie [online], prezydent.pl, 8 kwietnia 2025 [dostęp 2025-04-08].
  24. ↑ Modtagere af danske dekorationer [online], kongehuset.dk [dostęp 2026-02-04] (duń.).
  25. ↑ Välisriigi antud teenetemärk – Alar Karis – Leedu Vabariigi Vytautas Suure ordeni kett [online], president.ee [dostęp 2026-07-15] (est.).
  26. ↑ Välisriigi antud teenetemärk – Alar Karis – Tšehhi Vabariigi Valge Lõvi ordeni kett [online], president.ee [dostęp 2026-07-15] (est.).
  27. ↑ Par apbalvošanu ar Atzinības krustu – Latvijas Vēstnesis [online], www.vestnesis.lv/op/2026/123.2 [dostęp 2026-07-06] (łot.).
  28. ↑ Указ Президента України № 757/2026 Про нагородження А. Каріса орденом Свободи [online], president.gov.ua, 21 sierpnia 2026 [dostęp 2026-08-24] (ukr.).
  29. ↑ Володимир Зеленський відзначив державними нагородами президентів Естонії, Литви, Молдови, Фінляндії та Європейської ради і прем’єр-міністрів Великої Британії, Люксембургу та Латвії за підтримку України [online], president.gov.ua, 24 sierpnia 2026 [dostęp 2026-08-24] (ukr.).
  30. ↑ Orðuhafaskrá [online], forseti.is [dostęp 2026-09-10] (isl.).
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Alar_Karis&oldid=80958406”