صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۷٬۶۶۷ کاربر فعال و ۱٬۰۹۷٬۶۸۸ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

نگاره‌ای از اعتصامی

رخشنده اعتصامی معروف به پروین اعتصامی، شاعرِ ایرانی بود. او بیشتر به‌دلیل به کار بردن سبک شعریِ مناظره در شعرهایش معروف است. مضامین و معانی شعرهای او توصیف‌کنندهٔ دلبستگیِ عمیقش به پدر، استعداد و شوقِ فراوانش به آموختنِ دانش، روحیهٔ ظلم‌ستیزی و مخالفت با ستم و ستمگران، حمایت از حقوقِ زنان و ابراز همدلی و همدردی با محرومان و ستم‌دیدگان جامعه است. او را «مشهورترین شاعر زن ایران» گفته‌اند. اعتصامی از کودکی زبان‌های فارسی و انگلیسی و عربی را نزدِ پدرش آموخت و زیرِ نظرِ پدر و استادانی چون علی‌اکبر دهخدا و محمّدتقی بهار سرودنِ شعر را آغاز کرد. پدرش، میرزا یوسف خان اعتصامی آشتیانی، شاعر و مترجم بود و در شکل‌گیریِ زندگیِ هنریِ پروین و کشفِ توانایی‌ها و ذوق و گرایشش به شعر نقشِ مهمّی داشته است. اعتصامی در بیست و هشت سالگی ازدواج کرد؛ امّا به خاطرِ اختلافِ فکری با همسرش، پس از چندی از او جدا شد. پس از جدایی مدّتی در کتابخانهٔ دانشسرای عالی تهران به کتابداری مشغول شد. یگانه اثرِ چاپ و منتشرشده از پروین دیوانِ اشعار او است، که دارای ۶۰۶ شعر شامل اشعاری در قالب‌های مثنوی، قطعه و قصیده است. شعرهای پروین پیش از چاپ به‌صورت مجموعه و کتاب، در مجلهٔ بهار و منتخبات آثار از ضیاء هشترودی و امثال و حکم از دهخدا، چاپ می‌شدند. موفقیت اولین چاپ دیوان اشعار او سبب پیدایش زمینه برای چاپ‌های بعدی شعرهای او شد. اعتصامی پیش از چاپ دومین نوبت از دیوان اشعارش، بر اثر بیماری حصبه در سی و پنج سالگی در تهران درگذشت و در حرم فاطمهٔ معصومه، در آرامگاه خانوادگی‌اش، به خاک سپرده شد. زادروز او روز بزرگداشت پروین اعتصامی نام‌گذاری شده است.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… کرکس بوقلمونی برای خنک کردن بدن خود، روی پاهایش ادرار می‌کند و تبخیر آن باعث کاهش دمای رگ‌های پا می‌شود؟ (در تصویر)
… مریم مصر، قدیسه‌ای که بنا بر سنت مسیحی پیش از توبه تن‌فروش بود، گاهی در هنر غربی شکل مریم مجدلیه را می‌گرفت؟
… نقشه بابلی جهان، قدیمی‌ترین نقشه جهان شناخته‌شدهٔ باقی‌مانده، جهان را به شکل یک دیسک احاطه‌شده با حلقه‌ای از آب به نام رودخانه تلخ نشان می‌دهد؟
... در امپراتوری اینکا، چرخ و زبان نوشتاری وجود نداشت؟
… هوش مصنوعی آلفافولد زمان لازم برای به‌دست‌آوردن ساختار یک پروتئین را از سال‌ها به چند دقیقه کاهش داد؛ دستاوردی که سازندگانش برای آن جایزه نوبل شیمی گرفتند؟
… فلسطینیان در شیلی بزرگ‌ترین جامعهٔ فلسطینی در بیرون از جهان عرب هستند؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۲۳ مهر ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۰۹۷٬۶۸۸ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

فرودگاه بین‌المللی ملک خالد

حملات حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد (در تصویر) در ریاض دست‌کم ۱۵ کشته و صدها زخمی بر جای گذاشت و فعالیت فرودگاه متوقف شد.
نوبل صلح به ناوی پیلای و نوبل ادبیات به آن کارسون اهدا شد.
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۷ استان اررا در پاناما را لرزاند.
مارگارت همیلتون، دانشمند رایانهٔ آمریکایی، در ۹۰ سالگی درگذشت.
یوستینا شیروکا پولا با رأی مجلس کوزوو به‌عنوان رئیس‌جمهور این کشور برگزیده شد.

یادبودها

امروز: پنجشنبه، ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ میلادی برابر ۲۳ مهر ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۳ جمادی‌الاول ۱۴۴۸ هجری قمری (UTC)

روز جهانی شستشوی دست، در آمریکا: روز عصای سفید

رویدادها

۵۸۲ - اسپانیا، پرتغال، اتحادیه مشترک المنافع لهستان-لیتوانی و بسیاری از ایالت‌های ایتالیا برای نخستین بار گاهشماری گرگوری را جایگزین گاهشماری یولیانی کردند.
۱۸۶۴ - در جریان جنگ داخلی آمریکا، ایالات موتلفه دربردارنده ۱۱ ایالت جنوبی شهر گلاسگو در ایالت میسوری را اشغال کردند.
۱۹۱۷ - ماتا هاری رقصندهٔ هلندی که در جریان جنگ جهانی اول در فرانسه برای آلمان جاسوسی می‌کرد، اعدام شد.
۱۹۸۷ - توماس سانکارا از رهبران چپ‌گرا در آفریقای غربی و پنجمین رئیس‌جمهور بورکینافاسو در کودتایی که توسط هم‌قطار پیشین‌اش، بلز کمپائوره سازمان‌دهی شده بود، به همراه دوازده مقام رسمی دیگر کشته شد.
۲۰۰۳ - چین نخستین فضاپیمای سرنشین دار خود را با نام «شنزو ۵» به فضا پرتاب کرد.

زادروزها

۱۶۰۸ - زادروز اوانجلیستا توریچلی ریاضیدان و فیزیکدان ایتالیایی
۱۸۰۹ - زادروز خاچاطور آبوویان نویسنده، شاعر و نقاش ارمنستانی و پدر ادبیات مدرن ارمنی
۱۸۱۴ - زادروز میخائیل لرمونتوف نویسنده، شاعر و نقاش روس
۱۸۴۴ - زادروزفریدریک نیچه (در تصویر) دانش‌پژوه و فیلسوف آلمانی، از تاثیرگذارترین اندیشمندان نوین
۱۹۲۶ - زادروز میشل فوکوفیلسوف، تاریخدان و متفکر فرانسوی
۱۹۳۱ - زادروز ابوبکر زین‌العابدین عبدالکلام دانشمند و مدیر هندی، رئیس‌جمهور هند از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۷
۱۹۸۸ - زادروز مسعود اوزیل بازیکن فوتبال آلمان

درگذشت‌ها

۱۳۷۱ - درگذشت سید مصطفی صفایی خوانساری
۱۳۸۹ - درگذشت اوربان ششم از پاپ‌های کلیسای کاتولیک روم
۱۵۶۴ - درگذشت آندرئاس وزالیوس پزشک بلژیکی
۱۹۳۴ - درگذشت ریمون پوانکاره دهمین رئیس‌جمهور فرانسه
۱۹۴۶ - درگذشت هرمان گورینگ فرماندهٔ نیروی هوایی آلمان نازی
۲۰۱۲ - درگذشت نوردوم سیهانوک پادشاه پیشین کامبوج

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای اکتبر – یادبودهای بیشتر…