جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
| جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران 2026 Iran war מבצע שאגת הארי | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| بخشی از درگیری ایران و اسرائیل و بحران خاورمیانه | |||||||
 | |||||||
| |||||||
| طرف‌های درگیر | |||||||
| فرماندهان و رهبران | |||||||
| واحدهای درگیر | |||||||
|
آرایش نبرد را ببینید | |||||||
| تلفات و خسارات | |||||||
|
| ||||||
|
برای مطالعهٔ بیشتر:  ۲٬۷۵۹ تن کشته و ۸٬۵۱۲ تن در لبنان زخمی شدند.[۵۷] در اقلیم کردستان عراق ۳۲ سرباز و ۲ غیرنظامی کشته، و ۲ تن زخمی شدند.[۵۸][۵۹] کرانه باختری: ۱۰ غیرنظامی کشته شدند.[۶۰] ۴ نیروی نظامی و ۴ غیرنظامی کشته، و ۶۷ نیروی نظامی و ۳۲ غیرنظامی در کویت زخمی شدند.[۶۱][۶۲][۶۳][۶۴][۶۵] ۲ نیروی نظامی و ۴ غیرنظامی کشته، و ۱۴۵ تن در امارات متحده عربی زخمی شدند.[۶۶][۶۷] ۳ تن کشته و ۳۸ تن در بحرین زخمی شدند.[۶۸][۶۹][۷۰] ۲ تن کشته و ۱۲ تن در عربستان سعودی زخمی شدند.[۷۱] ۳ تن در عمان کشته شدند.[۷۲][۷۳] ۱ سرباز فرانسوی در اقلیم کردستان عراق کشته و «چندین» تن دیگر زخمی شدند.[۷۴] نظام شوالیه‌های مالت: ۱ عضو در لبنان بر اثر حملهٔ هوایی اسرائیل کشته شد.[۷۵] ۱۶ تن در قطر زخمی شدند.[۷۶] ۱۹ تن در اردن زخمی شدند.[۷۷] ۴ تن در جمهوری آذربایجان زخمی شدند.[۷۸] | |||||||
|
| |||||||
از ۹ اسفند ۱۴۰۴،[ع] ایالات متحده آمریکا و اسرائیل درگیر جنگ با جمهوری اسلامی و متحدان منطقه‌ای آن هستند. این درگیری با حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل تأسیسات نظامی و دولتی و ترور چندین مقام ارشد ایرانی، از جمله سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، آغاز شد. این حملات در حالی صورت گرفت که مذاکرات ایران و آمریکا برای دستیابی توافق در خصوص برنامه هسته‌ای ایران در جریان بود. ایران در پاسخ، موشک‌ها و پهپادهایی به سوی اسرائیل و پایگاه‌های نظامی کشورهای عربی همسو با آمریکا پرتاب کرد و با بستن تنگهٔ هرمز، موجب اختلال در بازار جهانی شد. امارات متحده عربی، عربستان سعودی و کویت نیز اقدامات تلافی‌جویانه‌ای علیه ایران انجام دادند.
پس از آغاز بحران خاورمیانه در سال ۱۴۰۲، ایران و اسرائیل در سال ۱۴۰۳ با یکدیگر تبادل آتش کردند و دوباره در جنگ دوازده‌روزه در سال ۱۴۰۴ حملات موشکی متقابل انجام دادند که باعث حملات آمریکا به سایت‌های هسته‌ای ایران شد.[۷۹] در دی ۱۴۰۴، نیروهای امنیتی ایران دست به کشتار هزاران معترض در جریان خیزش زدند.[۸۰] دونالد ترامپ خطاب به مردم ایران گفت: «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است» و هشدار داد که مسئولان این سرکوب «بهای بسیار سنگینی خواهند پرداخت».[۸۱] ایران و ایالات متحده در بهمن در مذاکرات غیرمستقیم با یکدیگر شرکت کردند. ایالات متحده بزرگ‌ترین آرایش نظامی از زمان حمله ۲۰۰۳ به عراق را در خاورمیانه شکل داد.[۸۲]
حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به پایگاه‌های نظامی، ساختمان‌های دولتی، مدارس، بیمارستان‌ها و آثار تاریخی آسیب وارد کرد.[۸۳] در پاسخ، ایران هزاران پهپاد و موشک بالستیک به سمت اسرائیل و پایگاه‌های نظامی آمریکا در بحرین، اردن، کویت، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی پرتاب کرد.[۸۴][۸۵] همچنین ایران و نیروهای هم‌پیمانش حملاتی را در اقلیم کردستان عراق انجام دادند. یک پهپاد ایرانی برای نخستین بار به پایگاه نظامی بریتانیا در آکراتاری در قبرس اصابت کرد. موشک‌های ایرانی نیز بر فراز ترکیه رهگیری شدند. همچنین زیرساخت‌های غیرنظامی نیز در عمان[۸۶] و جمهوری آذربایجان[۸۷] هدف قرار گرفتند. ایران این ادعا را که به آذربایجان، عمان و ترکیه حمله کرده رد کرد و آنها را حملات پرچم دروغین خواند.[۸۸][۸۹] درگیری میان حزب‌الله لبنان و اسرائیل پس از ورود حزب‌الله به جنگ بعد ترور خامنه‌ای به جنگ ۲۰۲۶ لبنان گسترش یافت که تا نیمه‌های فروردین (اوایل آوریل) بیش از ۲٬۰۰۰ کشته از غیرنظامیان و نیروهای نظامی برجای گذاشت.[۹۰][۹۱]
مقام‌های دولت ترامپ توضیحات متفاوت و گاه متغیری دربارهٔ علت آغاز این جنگ ارائه کرده‌اند.[۹۲] از جمله این دلایل می‌توان به پیش‌دستی در برابر اقدام تلافی‌جویانهٔ ایران علیه دارایی‌های ایالات متحده پس از حملهٔ مورد انتظار اسرائیل به ایران،[۹۳][۹۴][۹۵][۹۶] دفع تهدید قریب‌الوقوع از سوی ایران، نابودی توانمندی‌های موشکی و نظامی ایران، جلوگیری از دستیابی ایران به جنگ‌افزار هسته‌ای،[۹۷] تأمین منابع نفتی ایران،[۹۸][۹۹] و نیز تحقق تغییر رژیم از طریق به قدرت رساندن مخالفان جمهوری اسلامی اشاره کرد.[۱۰۰][۱۰۱][۱۰۲][۱۰۳] در مقابل، مقام‌های ایرانی[۱۰۴] و برخی مقام‌های آمریکایی ادعاها مبنی بر برنامه‌ریزی ایران برای انجام حمله را رد کردند.[۱۰۵] آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد که با وجود «جاه‌طلبانه» بودن برنامهٔ هسته‌ای ایران و خودداری این کشور از اجازهٔ بازرسی از تأسیسات آسیب‌دیده‌اش پس از جنگ قبلی، هیچ مدرکی دال بر وجود یک برنامهٔ منظم برای تولید سلاح هسته‌ای در زمان آغاز جنگ ۲۰۲۶ وجود نداشت.[۱۰۶] آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، و چندین کشور غیرمرتبط، حملات ایالات متحده و اسرائیل را محکوم کردند؛ در ادامه، شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامه‌ای در محکومیت حملات تلافی‌جویانهٔ ایران علیه کشورهای حوزهٔ خلیج فارس تصویب کرد.[۱۰۷] منتقدان این جنگ، از جمله کارشناسان حقوقی و روابط بین‌الملل، این حملات را طبق قوانین ایالات متحده غیرقانونی دانسته و آن را مصداقی از امپریالیسم و نقض حاکمیت ایران[۱۰۸][۱۰۹] بر اساس حقوق بین‌الملل توصیف کرده‌اند.[۱۱۰]
پیامدهای اقتصادی این جنگ که بزرگ‌ترین اختلال در عرضهٔ جهانی از زمان بحران انرژی دههٔ ۱۹۷۰ توصیف شده[۱۱۱] شامل افزایش شدید قیمت نفت و گاز، اختلال گسترده در صنعت هوانوردی و گردشگری، و نوسان در بازارهای مالی است. ارسال محموله‌های نفت و گاز نیز در پی بستن تنگهٔ هرمز از سوی ایران و حملات متقابل ایران و اسرائیل به تأسیسات انرژی، دچار اختلال شد.[۱۱۲][۱۱۳][۱۱۴] در ۲۸ اسفند، هزینهٔ این جنگ برای ارتش آمریکا حدود ۱۸ میلیارد دلار برآورد شد[۱۱۵] و پنتاگون درخواست ۲۰۰ میلیارد دلار بودجهٔ اضافی کرد.[۱۱۶] تا ۱۱ فروردین، هزینهٔ این جنگ برای کشورهای عربی بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار آمریکا تخمین زده شد.[۱۱۷] دولت ایران خسارت وارده به اقتصاد خود را تا ۲۲ فروردین حداقل ۳۰۰ تا احتمالاً هزار میلیارد دلار ارزیابی کرد.[۱۱۸] ایران همچنین با افزایش شدید بیکاری[۱۱۹] و بحران رهبری و بی‌ثباتی سیاسی روبه‌رو شده است.[۱۲۰][۱۲۱]
ترامپ چند بار اعلام پیروزی کرد[۱۲۲][۱۲۳] و به‌اشتباه ادعا کرد که ایران «از نظر نظامی، دیگر چیزی برایش باقی نمانده».[۱۲۴] ایران، ایالات متحده و اسرائیل با میانجی‌گری پاکستان با آتش‌بس دو هفته‌ای موافقت کردند که در ۱۹ فروردین آغاز شد.[۱۲۵] این آتش‌بس به دلیل امتناع ایران از بازگشایی تنگه هرمز و حملات اسرائیل به لبنان، بلافاصله تحت فشار قرار گرفت.[۱۲۶] پس از شکست مذاکرات اسلام‌آباد، ترامپ گفت که دیگر به مذاکرات اهمیتی نمی‌دهد،[۱۲۷] و در ۲۴ فروردین خبر از محاصره دریایی ایران داد.[۱۲۸] یک «محاصره دوگانه» برقرار بود، به طوری که نیروی دریایی ایالات متحده ایران را محاصره کرده و ایران هم خلیج فارس را. ترامپ آتش‌بس را به‌طور نامحدود تمدید کرد، اما از آن زمان حملات دیگری نیز رخ داد. ترامپ همچنین بیش از ۳۰ بار به‌نادرستی ادعا کرده بود که ایالات متحده و ایران ظاهراً به توافقی برای پایان دادن به جنگ نزدیک شده‌اند، اما پس از هر یک از این ادعاها هیچ‌گونه توافق یا راه‌حلی حاصل نشد.[۱۲۹]
در ۲۴ خرداد، ایالات متحده و ایران تفاهم‌نامه اسلام‌آباد را برای پایان جنگ و محاصرهٔ دوگانهٔ تنگهٔ هرمز اعلام کردند. در ۲۵ خرداد، ارتش ایالات متحده توضیح داد که محاصره ادامه خواهد داشت تا زمانی که توافق در ۲۹ خرداد امضا شود. در ۲۷ خرداد، ترامپ این تفاهم‌نامه را در کاخ ورسای، فرانسه و پس از نشست گروه هفت امضا کرد و رئیس‌جمهور ایران، مسعود پزشکیان، هم آن را در تهران امضا کرد. شورای عالی امنیت ملی اعلام کرد که به مدت ۶۰ روز، هیچ‌گونه هزینه‌ای از متقاضیان عبور از تنگه هرمز اخذ نخواهد شد. در ۲۸ خرداد، محاصرهٔ دریایی از سوی هر دو طرف برداشته شد، اما تنش‌ها ادامه یافت. در ۷ تیر، با وجود درگیری‌های متعدد، ایالات متحده و ایران توافق کردند که تبادل حملات خود را متوقف کنند. در ۱۷ تیر، توافق آتش‌بس موقت بین دو کشور فروپاشید و ترامپ پس از حملات دوبارهٔ ایالات متحده به اهداف ایرانی، آن را «پایان‌یافته» اعلام کرد. او بعداً اظهار داشت که مذاکره‌کنندگان آمریکایی هنوز می‌توانند در مذاکرات شرکت کنند، اگرچه در مورد موفقیت بالقوهٔ آنها ابراز تردید کرد.
پیش‌زمینه
روابط ایران با ایالات متحده و اسرائیل
در سال ۲۰۰۲، گسترش پنهانی برنامه هسته‌ای ایران برای نخستین‌بار فاش شد. این در حالی که جمهوری اسلامی شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» سر می‌داد و مقام‌های آن بارها خواستار نابودی اسرائیل شده بودند.[۱۳۰][۱۳۱][۱۳۲] از سال ۲۰۰۶، شورای امنیت سازمان ملل متحد با مجموعه‌ای از تحریم‌ها علیه ایران واکنش نشان داد و ایالات متحده نیز تحریم‌های جداگانه‌ای اعمال کرد. آمریکا و اسرائیل یک کارزار جنگ سایبری علیه تأسیسات هسته‌ای ایران برای اخلال در فعالیت‌های آنها انجام دادند و اسرائیل چندین تن از دانشمندان برجسته هسته‌ای ایران را ترور کرد.[۱۳۳][۱۳۴] این تنش‌ها در ژانویه ۲۰۲۰، زمانی که رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، دستور ترور قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس را صادر کرد، تشدید شد.[۱۳۵][۱۳۶]
پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل و آغاز جنگ غزه، تنش‌ها افزایش یافت. اسرائیل با گروه‌های شبه‌نظامی مورد حمایت ایران در سراسر خاورمیانه، از جمله حماس، حزب‌الله و حوثی‌ها درگیر شد. حملهٔ اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق و ترور اسماعیل هنیه با حملات متقابل ایران به اسرائیل در فروردین و مهر ۱۴۰۳ پاسخ داده شد. در ژوئن ۲۰۲۵، اسرائیل با حمله به تأسیسات نظامی و هسته‌ای ایران، جنگ دوازده‌روزه را آغاز کرد که با پاسخ‌های نظامی ایران همراه شد. ایالات متحده نیز در جریان این درگیری به تأسیسات هسته‌ای ایران حمله کرد و این جنگ در نهایت با آتش‌بس پایان یافت.[۱۳۷]
در اوایل سال ۲۰۲۶، نخست‌وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، ترامپ را برای انجام یک حمله نظامی مشترک علیه ایران—به‌ویژه با هدف قرار دادن رهبری آن—تحت فشار قرار داد.[۱۳۸] پس از نشست‌های سطح بالا در فوریه، ترامپ عملیات «خشم حماسی» را مجاز اعلام کرد؛ گزارش‌ها حاکی از آن است که اطلاعات ارائه‌شده از سوی اسرائیل نقش تعیین‌کننده‌ای در این تصمیم داشته است.[۱۳۹]
اعتراضات ایران
از دی ۱۴۰۴، اعتراضات سراسری و گسترده ضدحکومتی در ایران آغاز شد. این اعتراضات که شامل شعارهایی در حمایت از تغییر رژیم می‌شد، از نظر گستردگی بزرگ‌ترین اعتراضات از زمان انقلاب ۱۳۵۷ به‌شمار می‌رفت[۱۴۰] و به بیش از ۱۰۰ شهر در سراسر کشور گسترش یافت.[۱۴۱] حکومت ایران در واکنش، سرکوبی خشونت‌آمیز را در پیش گرفت که شامل کشتار معترضان بود.[۱۴۲] بنا بر گزارش‌ها، سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، شخصاً دستور کشتار سراسری معترضان را صادر کرده و این اقدام با تأیید بالاترین نهادهای حکومتی ایران انجام شده است.[۱۴۳][۱۴۴] این خشونت‌ها عمدتاً توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروهای بسیج اجرا شد.[۱۴۲][۱۴۳] نیروهای سرکوبی از مهمات جنگی، شات‌گان، تفنگ‌های ساچمه‌ای، تیربارهای نصب‌شده و پهپادها استفاده کردند. شاهدان از خیابان‌های غرق در خون و مجروحان فراوان خبر دادند و بیمارستان‌ها و سردخانه‌ها با حجم بی‌سابقه‌ای از قربانیان روبه‌رو شدند.[۱۴۲][۱۴۵] همزمان، ایران طولانی‌ترین قطع اینترنت ثبت‌شده در تاریخ خود را اعمال کرد تا گزارش‌دهی دربارهٔ ناآرامی‌ها و کشتارها را محدود کرده و ارتباط میان معترضان را مختل سازد.[۱۴۶] در حالی که آمار تلفات به‌شدت متفاوت است، برآوردهای جدید از ده‌ها هزار کشته حکایت دارد و آخرین ارقام بین ۳۰٬۰۰۰ تا ۴۳٬۰۰۰ نفر برآورد می‌شود. ترامپ در ۲۰ فوریه اظهار داشت که حداقل ۳۲ هزار نفر در آخرین اعتراضات کشته شدند.[۱۴۷][۱۴۸] همچنین بازداشت‌های گسترده‌ای گزارش شده است، بر اساس اعلام نهادهای حقوق بشری، دست‌کم ۲۶٬۵۴۱ نفر بازداشت شدند.[۱۴۹][۱۵۰]
برخی پژوهشگران معتقدند که حکومت ایران با وضعیتی شکننده روبه‌روست که می‌تواند به فروپاشی آن منجر شود.[۱۵۱] به‌گزارش اکونومیست، رهبری ایران که برای حفظ قدرت به خشونت متوسل شد، ممکن است به نقطه شکست رسیده باشد.[۱۵۲] دو منبع آگاه به رویترز گفته‌اند که ترامپ پس از سرکوب خونین اعتراضات در ایران، در پی فراهم‌کردن زمینه تغییر رژیم از طریق ضربه‌زدن به نهادهای حکومتی و احیای جنبش معترضان است.[۱۵۳] رضا پهلوی، ولیعهد تبعیدی ایران، که به چهره‌ای نمادین برای معترضان تبدیل شده و بسیاری نام او را در شعارها فریاد می‌زنند، خواستار برچیده شدن جمهوری اسلامی و برگزاری انتخابات آزاد برای تشکیل یک حکومت دموکراتیک شده است.[۱۵۴] او همچنین از دونالد ترامپ خواسته است حملات هدفمند علیه نیروهای شبه‌نظامی حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط رژیم تسریع شود.[۱۵۵]
در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۶، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از مردم ایران خواست «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است». او در اظهارات بعدی از ایرانیان خواست «نام قاتلان و شکنجه‌گران را به خاطر بسپارند» و هشدار داد که مسئولان این اقدامات «بهای بسیار سنگینی خواهند پرداخت».[۸۱] در ۲۳ ژانویه، ترامپ اعلام کرد که یک «ناوگان» نظامی آمریکا، شامل ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن (سی‌وی‌ان-۷۲) و چند ناوشکن مجهز به موشک هدایت‌شونده، عازم خاورمیانه است.[۱۵۶] در همان روز گزارش شد که علی خامنه‌ای به پناهگاهی زیرزمینی در تهران منتقل شده است. همزمان، اعتراضات جهانی در حمایت از معترضان ایرانی برنامه‌ریزی شد و شرکت‌های هواپیمایی پروازهای خود به منطقه را لغو کردند. کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، فولکر تورک، کشتارها، اعترافات اجباری و نبود شفافیت را محکوم کرد و خواستار توقف اعدام‌ها شد.[۱۵۷] مرکز جهانی «مسئولیت حمایت» اعلام کرده است که جمعیت ایران در معرض خطر قابل‌توجه وقوع جنایات گسترده قرار دارد.[۱۵۸] مقام‌های آمریکایی و اروپایی گفته‌اند واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم، اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر برنامهٔ موشک‌های بالستیک ایران، و توقف کامل حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای مانند حماس، حزب‌الله و حوثی‌ها.[۱۵۹]
اوایل فوریهٔ ۲۰۲۶، آمریکا همچنین دومین ناو هواپیمابر خود، «یواس‌اس جرالد آر. فورد»، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد.[۱۶۰] در ۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، چهل‌وهفتمین سالگرد انقلاب ۱۹۷۹ با برگزاری تجمع‌های حامی دولت و شعارهای تند آمریکاستیزانه همراه بود.[۱۶۱] در ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، دونالد ترامپ اعلام کرد تغییر رژیم در ایران «بهترین اتفاقی است که می‌تواند رخ دهد».[۱۶۲] یک روز بعد، ۱۴ فوریه، مقام‌های آمریکایی به خبرگزاری رویترز گفتند ارتش آمریکا در حال آماده‌سازی برای عملیات‌های پایدار و چند هفته‌ای علیه ایران است، نه صرفاً یک حملهٔ محدود؛ موضوعی که نشان‌دهندهٔ کارزاری گسترده است که می‌تواند زیرساخت‌های دولتی و امنیتی ایران را هدف قرار دهد، نه فقط تأسیسات هسته‌ای.[۱۶۳] در ۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ترامپ در سخنرانی وضعیت کشور، ایران را «بزرگ‌ترین حامی تروریسم در جهان» توصیف کرد و مدعی شد که این کشور تلاش‌ها برای ساخت سلاح هسته‌ای را از سر گرفته است. او اهداف ایران را «شوم» توصیف کرد و هشدار داد که ایران توانمندی‌های موشکی پیشرفته‌تری توسعه داده که «می‌تواند اروپا و پایگاه‌های ما در خارج از کشور را تهدید کند و در حال کار بر روی موشک‌هایی است که به‌زودی به ایالات متحده آمریکا خواهند رسید». وی تأکید کرد که آمریکا در صورت لزوم آمادهٔ اقدام است.[۱۶۴]
مذاکرات هسته‌ای
در فوریه ۲۰۲۶، ایران و آمریکا مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای را در مسقط، عمان، آغاز کردند و قرار بود این گفت‌وگوها در ژنو ادامه یابد. در آستانه این مذاکرات، ایران صادرات نفت خود را افزایش داد. مقامات عمانی از دستیابی به «پیشرفت مهم» خبر دادند؛ از جمله موافقت ایران با کاهش سطح غنی‌سازی و پذیرش نظارت کامل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی. در مقابل، استیو ویتکاف، نماینده آمریکا در امور خاورمیانه، گفت ایران مذاکرات اخیر را با تأکید بر «حق غیرقابل سلب» خود برای غنی‌سازی اورانیوم آغاز کرده و پیشنهاد آمریکا برای صفر کردن غنی‌سازی را رد کرده است. او همچنین ادعا کرد که ایران با داشتن ۴۶۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد می‌تواند ۱۱ بمب هسته‌ای تولید کند.[نیازمند منبع]
تلاش برای تغییر رژیم
در ۷ آوریل، نیویورک تایمز جزئیاتی منتشرنشده دربارهٔ اینکه چگونه نتانیاهو دولت ترامپ را به سمت جنگ سوق داد، فاش کرد. طبق این گزارش، نتانیاهو در ۱۱ فوریه ۲۰۲۶ در اتاق وضعیت یک ارائه یک‌ساعته برای ترامپ و مشاوران ارشدش انجام داد و استدلال کرد که جمهوری اسلامی در آستانه سقوط است و یک حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به پیروزی قطعی منجر خواهد شد. ترامپ این طرح را پذیرفت و گفت که تغییر رژیم به مردم ایران بستگی دارد، اما تمرکز اصلی‌اش بر کشتن رهبران ارشد ایران و از بین بردن توان نظامی این کشور بود. در این میان، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، تنها فرد در حلقه نزدیک ترامپ بود که به‌شدت با این طرح مخالفت کرد و استدلال‌هایی علیه آن ارائه داد.[۱۶۵]
اهداف عملیات
رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، دو ساعت پس از آغاز حملات یک بیانیه هشت دقیقه‌ای منتشر کرد و گفت که هدف حملات ایالات متحده به ایران در واقع تغییر رژیم بوده است. او از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواست که «سلاح‌های خود را زمین بگذارید. با شما به‌طور منصفانه و با مصونیت کامل رفتار خواهد شد، یا با مرگ حتمی روبه‌رو خواهید شد.» در خطاب به مردم، او اعلام کرد: «ساعت آزادی شما فرا رسیده است. در پناهگاه بمانید. خانه‌تان را ترک نکنید. بیرون بسیار خطرناک است. بمب‌ها در همه جا سقوط خواهند کرد» و به آنها گفت: «وقتی کار تمام شد، حکومت خود را تصرف کنید. این فرصت برای شما خواهد بود. این احتمالاً تنها فرصت شما برای نسل‌ها خواهد بود.» او افزود: «سال‌هاست که از آمریکا کمک خواسته‌اید، اما هرگز آن را دریافت نکردید… پس بیایید ببینیم چطور پاسخ خواهید داد. آمریکا شما را با نیرویی فراوان و قدرت ویرانگر پشتیبانی می‌کند.» او در پایان گفت: «حالا وقت آن است که کنترل سرنوشت خود را در دست بگیرید… این لحظه عمل است. اجازه ندهید از دست برود.»[۱۶۶][۱۶۷]
مدتی پس از آن، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، یک بیانیه ویدیویی منتشر کرد و گفت که اسرائیل و ایالات متحده حملاتی علیه ایران آغاز کرده‌اند «برای از بین بردن تهدید وجودی» که به گفته او «رژیم تروریستی در ایران» به وجود آورده است. نتانیاهو رهبری ایران را به مدت دهه‌ها خصومت متهم کرد و گفت: «برای ۴۷ سال، رژیم آیت‌الله‌ها فریاد 'مرگ بر اسرائیل' و 'مرگ بر آمریکا' سر داده است» و آن را به عنوان یک «رژیم تروریستی جنایتکار» توصیف کرد که «نباید به خود اجازه دهد که به سلاح‌های هسته‌ای مسلح شود.» او گفت اقدام مشترک ایالات متحده و اسرائیل «شرایطی را فراهم خواهد کرد تا مردم شجاع ایران سرنوشت خود را در دست بگیرند» و از مردم ایران خواست که «یوغ ظلم را از گردن خود بیفکنند.»[۱۶۸]
دونالد ترامپ از نیروهای امنیتی خواست تا با معترضان «اتحاد» کنند و به مردم ایران گفت که آنها «بزرگ‌ترین شانس» خود را دارند تا «کشور را پس بگیرند» زمانی که حملات تمام شود. در همین حال، بنیامین نتانیاهو نیز با مردم ایران صحبت کرد و گفت: «ما شرایطی را فراهم خواهیم کرد تا مردم شجاع ایران از زنجیرهای استبداد رهایی یابند»، و افزود: «این یک فرصت بی‌نظیر در طول یک نسل است.»[۱۶۹][۱۷۰]
در ۱۹ اسفند، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در پیامی خطاب به مردم ایران نوشت: «ما در حال انجام یک جنگ تاریخی برای آزادی هستیم، این فرصتی بی‌نظیر برای شماست تا رژیم آیت‌الله‌ها را سرنگون کنید و آزادی خود را به دست آورید. ما در حال ایجاد شرایطی برای شما هستیم تا این کار را انجام دهید.»[۱۷۱]
فرمانده سنتکام، برد کوپر، در ۲ فروردین اظهار داشت: «ما در حال حمله به رژیم و جمهوری اسلامی هستیم، نه به مردم.»[۱۷۲]
گاه‌شمار
در ۹ اسفند ۱۴۰۴، پس از آنکه وزیر دفاع یسرائیل کاتس وقوع یک حمله از سوی اسرائیل را تأیید کرد، گزارش‌هایی از وقوع انفجار منتشر شد.[۱۴۲][۱۷۳] روزنامه تایمز اسرائیل گزارش داد که کاتس این حملات را «حمله‌ای پیش‌دستانه» توصیف کرده که با هدف «رفع تهدیدها علیه دولت اسرائیل» انجام شده است.[۱۷۴]
سی‌ان‌ان گزارش داده است که زمان‌بندی این حملات از نظر نمادین در یهودیت معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی پوریم در ۲ مارس انجام شده است.[۱۷۵]
هفتهٔ اوّل (۹ اسفند – ۱۵ اسفند)
حملات اولیه
در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اسرائیل و آمریکا حملهٔ پیش‌دستانه‌ای به ایران کردند. از جمله اهداف این حملات، منطقه‌ای در تهران بود که سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، معمولاً در آن اقامت دارد؛ کاخ ریاست‌جمهوری و شورای عالی امنیت ملی نیز در همین محدوده قرار دارند.[۱۷۶] تأیید شده است که هفت موشک به این منطقه اصابت کرده‌اند.[۱۷۷]
پس از آن، نیویورک تایمز گزارش داد که «یک مقام آمریکایی گفته است حملات نظامی ایالات متحده به ایران در جریان است».[۱۷۸] مقام‌های آمریکایی همچنین تأیید کردند که این حملات با ایالات متحده هماهنگ شده بود.[۱۷۹]
گزارش‌های خبری حاکی از به صدا درآمدن آژیرهای خطر در اسرائیل است، در حالی که مقام‌های این کشور به شهروندان هشدار داده‌اند در مناطق حفاظت‌شده و پناهگاه‌ها باقی بمانند.[۱۸۰] همزمان، سفیر ایالات متحده در اسرائیل، مایک هاکبی، از شهروندان آمریکایی خواست با شنیدن آژیرها «فوراً اقدام کنند».[۱۸۱] در همین حال، رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، هشدار داد که ممکن است جان شهروندان آمریکایی در این مأموریت در ایران از دست برود.[۱۸۲] وزارت بهداشت اسرائیل نیز در واکنش، دستور انتقال فعالیت بیمارستان‌ها به بخش‌های زیرزمینی را صادر کرده است.[۱۸۳]
مقام‌های آمریکایی تأیید کرده‌اند که ایالات متحده در حال اجرای حملاتی علیه ایران است و آن را «حمله‌ای کوچک» توصیف نکرده‌اند.[۱۴۱] به گفته یک مقام آمریکایی، ده‌ها حمله توسط هواپیماهای تهاجمی مستقر در پایگاه‌هایی در سراسر خاورمیانه و از یک یا چند ناو هواپیمابر انجام می‌شود.[۱۸۴] خبرگزاری رویترز نیز گزارش داد که این حملات از طریق هوا و دریا انجام خواهد شد.[۱۸۵]
خبرگزاری فارس و سی‌ان‌ان از وقوع انفجارهای بیشتر در شهرهای دیگر ایران، از جمله قم، کرمانشاه، اصفهان و کرج خبر دادند.[۱۸۶][۱۴۳] در تهران نیز گزارش شده است که حملات موشکی در خیابان دانشگاه، محدوده خیابان جمهوری اسلامی و منطقه شمالی سیدخندان رخ داده است.[۱۸۷] خدمات ارتباطی در سراسر تهران پس از این حملات با اختلال مواجه شده است.[۱۸۸]
چند مقام ارشد دیگر نیز تأیید شده که در حملات ۹ اسفند کشته شده‌اند: عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع ایران، محمد پاکپور، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، صالح اسدی، رئیس بخش اطلاعات فرماندهی اضطراری ایران،[۱۸۹] محمد شیرازی، رئیس دفتر نظامی علی خامنه‌ای، حسین جبل عاملیان، رئیس سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی (سپند)، و رضا مظفری‌نیا، رئیس پیشین این سازمان.[۱۹۰] همچنین گزارش شده که علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، کشته شده است.[۱۹۱]
شبکه خبری سی‌بی‌اس نیوز گزارش داد که «یک منبع اطلاعاتی و یک منبع نظامی شنبه عصر به این شبکه گفته‌اند که ۴۰ مقام ایرانی در حملات کشته شده‌اند، اما مشخص نیست که این مقامات در یک مکان بوده‌اند یا در چندین مکان مختلف.»[۱۹۲]
_(cropped).jpg)
پاسخ ایران و حملات موشکی در سراسر خاورمیانه
ایران چندین پایگاه نظامی آمریکا در منطقهٔ خلیج فارس را هدف قرار داد.[۱۹۳] بحرین برای هشدار دربارهٔ حملهٔ احتمالی ایران به پایگاه‌های نظامی آمریکا در این کشور، آژیر خطر فعال کرد و رسانه‌های عربی از مشاهدهٔ انفجار و دود در پایتخت، منامه، خبر دادند.[۱۹۴][۱۹۵] بحرین بعداً حملات را تأیید کرد و اعلام داشت که مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا هدف قرار گرفته است.[۱۹۶] در دومین روز حملات اعلام شد که سنتکام و ارتش دفاعی اسرائیل موظف شدند دستگاه‌های امنیتی و سرکوب رژیم را از بین ببرند.[۱۹۷]
قطر اعلام کرد که یک موشک شلیک‌شده از سوی ایران را رهگیری کرده است.[۱۹۸] همچنین گزارش‌هایی از وقوع انفجار در کویت و ابوظبی در امارات متحده عربی منتشر شد.[۱۹۹] به گزارش شبکهٔ سی‌ان‌ان، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که ایران چهار پایگاه آمریکا در خاورمیانه را هدف قرار داده است: پایگاه هوایی العدید در قطر، پایگاه هوایی السالم در کویت، پایگاه هوایی الظفره در امارات متحدهٔ عربی، و پایگاه ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین.[۲۰۰] گزارش‌ها حاکی از شنیده شدن صدای انفجار در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، نیز بود.[۲۰۱]
بنا بر گزارش‌های تکمیلی، پس از رهگیری موفق تعدادی از موشک‌های ایرانی، امارات متحدهٔ عربی اعلام کرد که یک شهروند آسیایی بر اثر سقوط بقایای موشک‌های رهگیر در یک منطقهٔ مسکونی کشته شده است.[۲۰۲][۲۰۳] در شمال اسرائیل یک ساختمان ۹ طبقه بر اثر اصابت موشک‌ها آسیب دید و یک نفر زخمی شد.[۲۰۴] همچنین گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه موشک‌های شلیک‌شده از ایران به اراضی اردن و پایتخت آن، اَمان، اصابت کرده‌اند.[۲۰۵]
نیروی هوایی اسرائیل در تاریخ ۱۰ اسفند حملات گسترده‌ای را در تهران اجرا کرد.[۲۰۶][۲۰۷] ارتش اسرائیل اعلام کرد نیروی هوایی این کشور با اتکا به اطلاعات دقیق، چندین مرکز وابسته به «رژیم ترور ایران» را هدف قرار داده است. به گفته این منبع، فرودگاه مشهد و ساختمان دادگاه انقلاب در تهران نیز از جمله اهداف این حملات بوده‌اند.[۲۰۸] انفجارهایی در نزدیکی ورزشگاه آزادی، میدان آزادی و برج میلاد گزارش شد.[۲۰۹] در ساعت ۹ شب صدای چندین انفجار از سمت پادگان امام علی در جنوب شهر خرم‌آباد به گوش رسید.[۲۱۰]
به گفتهٔ رئیس کل سازمان نظام پزشکی کشور طی چند حمله مراکز امداد اورژانس شهرهای چابهار، همدان و سراب و همچنین بیمارستان‌های ابوذر اهواز و گاندی و خاتم در تهران مورد حمله قرار گرفتند و آسیب جدی به این مراکز درمانی وارد شده است.[۲۱۱]
صبح ۱۰ اسفند ایران با شلیک موشک‌ها و پهپادها اسرائیل و همچنین امارات متحده عربی، قطر، کویت، بحرین، اردن و عربستان سعودی را هدف قرار داده است.[۲۱۲][۲۱۳][۲۱۴] در گزارش‌های بعدی نیز آمده است که موشک‌هایی از ایران به سوی مقر ناوگان پنجم آمریکا در بحرین شلیک شده‌اند.[۲۱۵] شاهدان عینی از مشاهده دود ناشی از رهگیری موشک‌ها بر فراز دبی و برخاستن ستون‌های تیره دود از بندر جبل‌علی در امارات متحده عربی خبر دادند.[۲۱۶] همچنین در پی حمله پهپادهای شبه‌نظامیان عراقی، انفجاری در نزدیکی فرودگاه اربیل رخ داد.[۲۱۷] جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، اعلام کرد که ایران دو موشک به سمت پایگاه‌های بریتانیا در قبرس شلیک کرده است، اما افزود که این پایگاه‌ها هدف مستقیم حمله قرار نگرفته‌اند.[۲۱۸] با این حال، واسیلیس پالماس، وزیر دفاع قبرس، بعداً شلیک هرگونه موشک به سوی این کشور را رد کرد.[۲۱۹]
در اسرائیل، یک موشک ایرانی به کنیسهای در بیت شمش اصابت کرد که بر اثر آن ۹ نفر کشته، ۱۱ نفر مفقود و ۵۱ تن دیگر زخمی شدند.[۲۲۰][۲۲۱] یک پهپاد ایرانی به هتل کرون پلازا در شهر منامه، بحرین اصابت کرد که موجب آتش‌سوزی شد. در پی این حادثه، تیم‌های دفاع مدنی بحرین برای تأمین امنیت گردشگران و کارکنان حاضر در هتل وارد عمل شدند.[۲۲۲][۲۲۳] در ابوظبی، یک پهپاد در نزدیکی مجموعه برج‌های اتحاد و در مجاورت سفارت اسرائیل رهگیری شد. با این حال، بقایای آن پس از انهدام به این برج‌ها آسیب رساند و موجب جراحات سطحی یک زن و فرزندش شد.[۲۲۴] همچنین حملات ایران در کویت به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن ۳۲ نفر دیگر انجامید.[۲۲۵] در اواخر روز ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ یک حمله موشکی بالستیک باعث اصابت به منطقه‌ای در اورشلیم غربی شد که به خسارات مالی در جاده‌های اطراف، آسیب رسیدن به یک خودروی غیرنظامی و زخمی شدن دست‌کم شش نفر غیرنظامیان انجامید.[۲۲۶][۲۲۷] همچنین باقی‌مانده‌های یک موشک ایرانی در منطقه عین ترما، سوریه، سقوط کرده‌اند.[۲۲۸]
در ۱۱ اسفند، آمریکا و اسرائیل حملات خود را ادامه دادند. این حملات بر اهدافی در تهران و سنندج متمرکز بود و همچنین مراکز نظامی و راهبردی از جمله مراکز فرماندهی و پایگاه‌های موشکی را هدف قرار داد.[۲۲۹] ایران اعلام کرد که تأسیسات هسته‌ای نطنز در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل هدف قرار گرفته است.[۲۳۰]
در واکنش به حملات حزب‌الله لبنان، نیروهای دفاعی اسرائیل مجموعه‌ای از بمباران‌های راهبردی را علیه بیروت و دره بقاع انجام داد.[۲۳۱] همچنین جنوب لبنان نیز هدف حملات قرار گرفت.[۲۳۲] اندکی بعد، نیروی هوایی اسرائیل عملیات خود را در تهران آغاز کرد.[۲۳۳] نیروی هوایی آمریکا نیز هواپیماهای نظامی و پرتابگرهای پهپاد را هدف قرار داد، از جمله چندین جنگنده اف-۱۴ تام‌کت در پایگاه‌های هوایی مختلف ایران.[۲۳۴] ارتش اسرائیل اعلام کرد که در این حملات، حسین مکلد، رئیس ستاد اطلاعات حزب‌الله، کشته شده است.[۲۳۵]
فرودگاه نیروی هوایی سلطنتی اکروتیری در آکروتیریِ قبرس هدف حمله‌ای مشکوک با پهپاد قرار گرفت که در پی آن آژیرهای هشدار در سراسر آکراتاری و داکیلیا به صدا درآمد.[۲۳۶] گزارش‌ها حاکی است که پنج پهپاد رهگیری شدند، اما یکی از آنها موفق شد به باند فرودگاه اصابت کند و خسارات جزئی بر جای بگذارد.[۲۳۷][۲۳۸] سامانه هشدار خودکار ارتش بریتانیا اعلام کرد که «تهدید امنیتی ادامه‌دار» وجود دارد[۲۳۹] و وزارت دفاع بریتانیا نیز گفت «پایگاه به این حمله پاسخ داده است.» این موضوع بعداً از سوی مقام‌های قبرسی تأیید شد.[۲۴۰]
شبکه سی‌ان‌ان گزارش داد که انفجارهایی در شهرهای مهم منطقه خلیج فارس رخ داده است. وقوع انفجار در دبی، ابوظبی و دوحه گزارش شد. بنا بر اعلام خبرگزاری دولتی کویت، یک پالایشگاه نفت بر اثر اصابت ترکش آسیب دید. در عربستان سعودی نیز پهپادها پالایشگاه رأس‌تنوره را هدف قرار دادند. در بحرین، وزارت کشور اعلام کرد که آژیرهای هشدار در سراسر کشور به صدا درآمده است.[۲۴۱] مقام‌های امارات متحده عربی مدعی شدند که ۱۴۸ پهپاد ایرانی، ۹ موشک بالستیک و شش موشک کروز را سرنگون کرده‌اند.[۲۴۲]
در ادامه همان روز، ایران حملاتی را علیه زیرساخت‌های انرژی در قطر انجام داد. پهپادهای ایرانی تأسیسات گاز طبیعی مایع‌شده قطر را هدف قرار دادند که موجب توقف تولید شد. افزون بر این، موشک‌ها و پهپادهایی به سوی چندین نقطه در قطر، از جمله پایگاه هوایی العدید و تأسیسات صنعتی، شلیک شدند. نیروهای قطری اعلام کردند که بسیاری از این حملات را رهگیری کرده‌اند.[۲۴۳][۲۴۴] قطر دو فروند جنگنده ضربتی سوخو-۲۴ ایرانی را سرنگون کرد و به این ترتیب به نخستین کشوری تبدیل شد که در جریان این درگیری یک هواپیمای ایرانی را ساقط کرده است.[۲۴۵]
مقامات عمانی اعلام کردند که یک نفتکش با پرچم جزایر مارشال در فاصله تقریبی ۵۲ مایل دریایی از ساحل مسقط توسط یک قایق بدون سرنشین مورد حمله قرار گرفته است. این حمله باعث انفجار در موتورخانه اصلی و در نتیجه آتش‌سوزی شد که منجر به مرگ یکی از خدمه گردید.[۲۴۶][۲۴۷]
در ۱۲ اسفند، یک مخزن سوخت در بندر دقم توسط چندین هواپیمای بدون سرنشین ایران مورد اصابت قرار گرفت. خسارت ناشی از آن مهار شد و هیچ تلفات جانی ثبت نشد.[۲۴۸]
ارتش اسرائیل در ۱۳ اسفند اعلام کرد که یک جنگنده اف-۳۵آی «ادیر» یک جنگنده آموزشی-رزمی یاک-۱۳۰ ساخت روسیه متعلق به ایران را بر فراز تهران سرنگون کرده است. این نخستین بار است که یک جنگنده اف-۳۵ در نبرد هوایی یک جنگنده سرنشین‌دار را ساقط می‌کند. همچنین این نخستین باری است که نیروی هوایی اسرائیل از سال ۱۹۸۵ تاکنون یک هواپیما را سرنگون کرده است.[۲۴۹]
در شامگاه ۱۴ اسفند، یک ساختمان در اقامتگاه اضطراری مسافری زیباشهر شیراز هدف حمله موشکی قرار گرفت و ویران شد. بر اساس گزارش‌ها، این ساختمان محل اختفای نیروهای سپاه، از جمله اعضای نیروی هوافضا، بود که از ترس بمباران مراکز نظامی به یک مجموعه غیرنظامی پناه برده بودند.[۲۵۰] در این روز ایران اعلام کرد که گروه‌های کرد در عراق را هدف قرار داده است. بامداد پنج‌شنبه ایران دور دیگری از حملات موشکی را به سوی اسرائیل انجام داد که باعث به صدا درآمدن هشدارها در مناطقی از جمله تل‌آویو شد. با رسیدن جنگ به روز ششم، در ابتدا گزارشی از تلفات منتشر نشد. همچنین بنا بر گزارش روزنامه گاردین، ایران یک نفتکش آمریکایی را در خلیج فارس هدف قرار داده است.[۲۵۱]
یک حمله هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل سالن سرپوشیده در مجموعه ورزشی آزادی تهران را تخریب کرد. این حمله در حالی رخ داد که گفته می‌شود مقام‌های ایرانی از چندین ورزشگاه و مجموعه ورزشی در شهرهای دیگر برای تجمع و جایگیری نیروهای نظامی و امنیتی، تجهیزات و خودروها استفاده می‌کنند تا آنها را از حملات آمریکا و اسرائیل محافظت کنند.[۲۵۲]
در ۱۵ اسفند ایران حمله تازه‌ای را علیه کشورهای حوزه خلیج فارس آغاز کرد.[۲۵۳]
همچنین گزارش شد که نفتکش ایرانی «آیریس بوشهر» در نزدیکی سریلانکا حضور داشته و توسط نیروی دریایی سریلانکا به همراه ۲۰۸ خدمه آن تویف شده است.[۲۵۴][۲۵۵] این نخستین مورد از توقیف یک کشتی جنگی در یک کشور بی‌طرف از زمان جنگ جهانی دوم به‌شمار می‌رود.[۲۵۶]
دونالد ترامپ گفت که «هیچ محدودیت زمانی» برای مدت ادامه جنگ وجود ندارد[۲۵۷] و پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا نیز اعلام کرد که این جنگ «تازه آغاز شده است.»[۲۵۸] مارکو روبیو اعلام کرد که حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران قرار است از نظر شدت افزایش یابد.[۲۵۹] حملات اسرائیل همچنین مقر بسیج را هدف قرار داد.[۲۶۰]
آمریکا و اسرائیل حملات هوایی سنگینی را علیه تهران، کرمانشاه، سلماس، ماکو و سقز در غرب ایران انجام دادند.[۲۶۱] در همین حال، حملات هوایی آمریکا و اسرائیل یک سایت اطلاعاتی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در استان لرستان منفجر کرد.[۲۶۲] مخفیگاه زیرزمینی علی خامنه‌ای در زیر «مجتمع رهبری»، که مورد استفاده مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی بود، توسط ارتش اسرائیل صبح جمعه ۱۵ اسفند هدف حمله هوایی با ۵۰ جت جنگنده قرار گرفت.[۲۶۳] طبق ارزیابی‌های اولیه در اسرائیل، مقامات ارشد جمهوری اسلامی در پناهگاه تخریب شده حضور داشته‌اند.[۲۶۴]
طبق گزارش‌های متعددی منتشر شده یک حمله کردهای ایرانی علیه حکومت در تهران آغاز شد. فاکس نیوز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که هزاران جنگجوی کرد در عراق یک عملیات زمینی را در داخل ایران آغاز کرده‌اند.[۲۶۵] به گفته یکی از مقام‌های ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران، نیروهای وابسته به حزب حیات آزاد کردستان از نیمه‌شب ۱۱ اسفند وارد خاک ایران شده و در مناطق کوهستانی، به‌ویژه در اطراف مریوان و در رشته‌کوه‌های زاگرس، مواضع رزمی گرفته‌اند.[۲۶۶]
یک دختر ۱۱ ساله کویتی نیز بر اثر جراحات ناشی از حادثه‌ای مرتبط با ترکش‌های ایرانی جان باخت.[۲۶۷] وزارت دفاع قطر گزارش داد که پایگاه هوایی العدید که از آن به‌عنوان «بزرگ‌ترین پایگاه آمریکا در خاورمیانه» یاد می‌شود، هدف حمله قرار گرفته اما تلفات جانی گزارش نشده است.[۲۶۸] همچنین تأسیسات پالایش نفت رأس‌تنوره متعلق به شرکت آرامکو هدف یک پرتابه قرار گرفت.[۲۶۹]
یک موشک بالستیک در دورتیول، استان هاتای ترکیه توسط نیروهای ناتو رهگیری شد. در بیانیه‌ای که پس از این رهگیری منتشر شد، اعلام شد که ترکیه حق دفاع از قلمرو خود را محفوظ می‌داند و این مهمات در خاک این کشور سقوط کرده است.[۲۷۰] بر اساس این بیانیه، گزارشی از تلفات جانی منتشر نشد. یک مقام ارشد نظامی آمریکا نیز گفت که این موشک توسط یک موشک رهگیر اس‌ام-۳ که از ناوشکن یواس‌اس اسکار آستین شلیک شده بود، سرنگون شده است.[۲۷۱]
تحولات سیاسی و امنیتی در قبرس
از کارکنان غیرضروری آمریکایی در قبرس خواسته شد به دلیل خطرات احتمالی ناشی از احتمال نفوذ یا حمله ایران در آینده، این کشور را ترک کنند.[۲۷۲] پس از آن، وزارت خارجه ایالات متحده نیز در پی بحران کنونی توصیه کرد از سفر به قبرس خودداری شود.[۲۷۳]
در یک نشست اضطراری در رم، جورجا ملونی و دیگر مقام‌های ایتالیایی احتمال اعزام نیروهای تقویتی به قبرس را بررسی کردند؛ اقدامی که پس از استقرار نیرو از سوی چند کشور اروپایی دیگر (یونان، فرانسه، آلمان و بریتانیا) مطرح شد. در این میان، اعزام ناوشکن کایو دویلیو با برد عملیاتی تا ۳۵۰ کیلومتر نیز به‌عنوان یکی از گزینه‌ها مورد بررسی قرار گرفت.[۲۷۴]
حمله به نخجوان، جمهوری آذربایجان
گزارش شد که موشک‌ها و پهپادهایی که از ایران شلیک شده بودند به محوطه فرودگاه نخجوان در منطقه جمهوری خودمختار نخجوان جمهوری آذربایجان اصابت کردند.[۲۷۵] بر اساس اعلام وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان، یک پهپاد بر روی ساختمان ترمینال فرودگاه بین‌المللی نخجوان سقوط کرد و پهپاد دیگری در نزدیکی یک ساختمان مدرسه در روستای شکرآباد فرود آمد که در نتیجه آن به فرودگاه خسارت وارد شد و دو غیرنظامی زخمی شدند.[۲۷۶] پس از این حملات، جمهوری آذربایجان سفیر ایران را احضار کرد[۲۷۷] و وعده داد که به‌طور نظامی پاسخ خواهد داد.[۲۷۸] کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، هدف قرار دادن کشورهای همسایه را رد کرد و خواستار انجام تحقیق دربارهٔ این حادثه شد. با این حال، یک کانال تلگرامی وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با نام «کانال خبری سپاه پاسداران» مسئولیت حمله به نخجوان را بر عهده گرفت.[۲۷۹] الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان، اعلام کرد که «ایران علیه آذربایجان دست به اقدامات تروریستی زده است.»[۲۸۰]
هفتهٔ دوّم (۱۶ اسفند – ۲۲ اسفند)
نیروهای آمریکا و اسرائیل در ۱۶ اسفند حملاتی را علیه اهداف متعددی در تهران و اصفهان انجام دادند.[۲۸۱] بر اساس گزارش منابع، اهداف این حملات زیرساخت‌های «رژیم تروریستی» عنوان شده است.[۲۸۲] همچنین فرودگاه بین‌المللی مهرآباد تهران در ساعات اولیه بامداد هدف حمله قرار گرفت.[۲۸۳] شامگاه ۱۶ اسفند حملات هوایی اسرائیل برای نخستین بار تأسیسات نفتی ایران را هدف گرفت[۲۸۴] و چهار نفر کشته شدند.[۲۸۵] در همان زمان، ایالات متحده فروش تسلیحاتی به ارزش ۱۵۱ میلیون دلار به اسرائیل را تصویب کرد.[۲۸۶] افزون بر این، آمریکا سومین ناو هواپیمابر خود، یواس‌اس جرج اچ. دابلیو. بوش را به خاورمیانه اعزام کرد.[۲۸۷][۲۸۸]
تأسیسات و سازه‌های پالایشگاهی شرکت آمریکایی هالیبرتون که در بصره قرار دارند، در حملات ایران هدف قرار گرفتند.[۲۸۹] شبکه ان‌دی‌تی‌وی گزارش داد که پس از یک هفته درگیری، ممکن است ایران تنها حدود هزار موشک بالستیک در اختیار داشته باشد.[۲۹۰]
در ۱۷ اسفند حمله به انبارهای سوخت تهران باعث شد که شهر در ابری از دود سیاه غلیظ فرورود و باران خطرناک اسیدی سیاه‌رنگ را به دنبال داشته باشد.[۲۹۱] مقامات ایرانی به ساکنان تهران توصیه کردند که در خانه بمانند، هنگام بیرون رفتن ماسک بزنند و در مصرف غذا و سوخت صرفه‌جویی کنند.[۲۹۲] کویت گزارش داد که دو افسر این کشور هنگام انجام وظیفه کشته شدند[۲۹۳][۲۹۴] وزارت دفاع بریتانیا تأیید کرد که نیروهایش یک پهپاد ایرانی را که به سمت عراق در حرکت بود، رهگیری کرده‌اند. افزون بر این، این وزارتخانه قصد خود را برای اعزام یک بالگرد مرلین به منطقه برای کمک به شناسایی تهدیدات هوایی آینده اعلام کرد.[۲۹۵]
در ۱۸ اسفند اسدالله بادفر، رئیس بسیج ستاد کل نیروهای مسلح، در حملات اسرائیل و آمریکا کشته شد و مراسم تشییع این فرمانده ارشد سپاه او در ۱۸ اسفند در قم برگزار شد.[۲۹۶] بامداد گزارش‌هایی از وقوع چندین انفجار در بحرین، کویت و قطر منتشر شد. در پی حمله پهپادی ایران در نزدیکی منامه دست‌کم ۳۲ شهروند بحرینی زخمی شدند که حال چهار نفر از آنها وخیم گزارش شده است.[۲۹۷] امارات متحده عربی اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور ۱۲ موشک بالستیک و ۱۷ پهپاد شلیک‌شده از سوی ایران را رهگیری و منهدم کرده است.[۲۹۸] عربستان سعودی اعلام کرد که نیروهایش چهار پهپاد را که میدان نفتی شیبه را هدف قرار داده بودند، منهدم کرده‌اند.[۲۹۹] در پی حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل، دو غیرنظامی کشته شدند.[۳۰۰] یک موشک شلیک‌شده از سوی ایران به سمت ترکیه رهگیری شد.[۳۰۱]
هفت بازیکن تیم ملی فوتبال زنان ایران در جریان اردوی تیم در استرالیا اردو را ترک کرده و به دلیل ترس از انتقام حکومت درخواست پناهندگی کردند و دولت استرالیا نیز با ماندن آنها موافقت کرد.[۳۰۲][۳۰۳]
در ۱۹ اسفند گزارش شده است که یکی از مقرهای نظامی جمهوری اسلامی در صفادشت، استان تهران، تخریب شده است.[۳۰۴] ارتش اسرائیل یک مجتمع زیرزمینی تسلیحاتی در دانشگاه «امام حسین» وابسته به سپاه پاسداران را هدف قرار داد. این مجتمع محل انجام «فرایندهای تحقیق و توسعه تسلیحاتی» مرتبط با موشک‌های بالستیک بود.[۳۰۵] ارتش اسرائیل همچنین زیرساخت‌هایی در مقر اصلی نیروی قدس، سایت‌های دیگر برای تولید انواع تسلیحات و سامانه‌های دفاعی حکومت ایران و فرماندهی سپاه پاسداران، رادیو برون‌مرزی و میدان بسیج در جزیره کیش را هدف قرار داده است.[۳۰۵][۳۰۶] یک شناور متعلق به جمهوری اسلامی در بندر لنگه دچار انفجار شد.[۳۰۷] ایالات متحده آمریکا اعلام کرد چندین شناور دریایی ایران از جمله ۱۶ شناور مین‌گذار در نزدیکی تنگه هرمز را هدف قرار داده است.[۳۰۸]
خبرگزاری فارس گزارش شد که اختلال در خدمات آنلاین بانک ملی ایران به دلیل تغییر سخت‌افزارهای سوییچ شعب رخ داده بود.[۳۰۹] این خبرگزاری همچنین گزارش داد که سرویس همراه بانک سپه و سایر خدمات اینترنتی این بانک مختل شده است.[۳۱۰]
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، اظهار داشت: «نیروهای هوایی و دریایی دشمن را نابود می‌کنیم و تا زمانی که قاطعانه شکست بخورد، از پا نمی‌نشینیم.» به گفته دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، نیروهای ایالات متحده بیش از ۵۰ شناور حکومت ایران را نابود و یک ناو پهپادبر را غرق کرده‌اند.[۳۱۱]
ایران در حملاتی جداگانه، پایگاه هوایی حریر در کردستان عراق و همچنین اهدافی در امارات متحده عربی، از جمله مجتمع صنعتی الرویس، محل تأسیسات شرکت ملی نفت ابوظبی در ابوظبی را با موشک و پهپاد هدف قرار داد که به آتش‌سوزی در این تأسیسات انجامید.[۳۱۲][۳۱۳][۳۱۴]
در ۲۰ اسفند گزارش شد که ایست‌های بازرسی سپاه و بسیج که در هفته‌های اخیر در محله‌ها مستقر شده بودند، به هدف اصلی حملات پهپادی و هوایی تبدیل شده‌اند. به‌گفته منابع حکومتی، در حملات شامگاه ۲۰ اسفند در چند نقطه تهران دست‌کم ۱۰ نیروی امنیتی کشته شدند و حملات مشابهی نیز در شهرهایی مانند کرج، فردیس، شیراز و قروه گزارش شده است.[۳۱۵]
در ۲۲ اسفند ارتش اسرائیل اعلام کرد در ۲۴ ساعت گذشته ده‌ها جنگنده این کشور بیش از ۲۰۰ هدف را در مناطق غرب و مرکز ایران هدف قرار داده‌اند.[۳۱۶] چند کلانتری و مقر بسیج در تهران هدف گرفته شدند.[۳۱۷] ساختمانی در نزدیکی محل تجمع حامیان حکومت در تهران و تأسیسات نیروی هوایی جمهوری اسلامی در بهشهر هدف حمله قرار گرفتند. صدای شلیک موشک و انفجار در دزفول شنیده شده و پادگان نیروی زمینی در این شهر هدف حمله قرار گرفته است. در استان تهران انفجارهایی در شهر اندیشه در نزدیکی مقر مهمات سپاه، همچنین در پایین گرمدره، نسیم‌شهر، شهر قدس و مناطقی از شهرری گزارش شده است و حمله به یک پایگاه موشکی در نزدیکی گلدشت نجف‌آباد در استان اصفهان نیز گزارش شده است. گزارش‌هایی از وقوع انفجار در حوالی دانشگاه رجایی در کاشان، کرج، خرمشهر، برازجان و مناطقی از همدان منتشر شده است و صدای جنگنده‌ها و چند انفجار در منطقه کردان در استان البرز گزارش شده است.[۳۱۶]
در پی سقوط چند پهپاد ایرانی در استان صحار، عمان، دو نفر کشته شدند.[۳۱۸]
احمد خاتمی، امام جمعه تهران، در سخنرانی خود در جریان راهپیمایی روز قدس در تهران گفت: «به صراحت می‌گوییم برای استقرار صلح و آرامش باید اسرائیل از بین برود و اثری از آن باقی نماند.»[۳۱۹]
دونالد ترامپ اعلام کرد که ایالات متحده در هفته آینده حملات بسیار سختی علیه جمهوری اسلامی انجام خواهد داد. او در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که ایالات متحده در حال «نابود کردن کامل» جمهوری اسلامی ایران از نظر نظامی، اقتصادی و در حوزه‌های دیگر است.[۳۱۹] پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، در یک نشست خبری در واشینگتن گفت که مجتبی خامنه‌ای زخمی شده و احتمالاً دچار تغییر شکل در چهره یا بدن شده است.[۳۲۰]
هفتهٔ سوّم (۲۳ اسفند – ۲۹ اسفند)
ایران اینترنشنال گزارش داد که در سومین هفته از عملیات آمریکا و اسرائیل، برخی کشورهای اروپایی با وجود عدم ورود مستقیم به جنگ، حضور نظامی خود در خاورمیانه را افزایش داده و در رهگیری موشک‌ها و پهپادهای ایرانی به کشورهای منطقه کمک کرده‌اند؛ حدود ۱۲ ناو جنگی اروپایی به منطقه اعزام شده‌اند که نزدیک به ۶۰ درصد از ناوگان رزمی آنها را تشکیل می‌دهد.[۳۲۱]
اسرائیل اعلام کرد که غلامرضا سلیمانی، رئیس سازمان بسیج و علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در جریان حملات به تهران کشته شدند.[۳۲۲] وزیر دفاع اسرائیل گفت که «لاریجانی و فرمانده بسیج حذف شدند و به رهبر طرح نابودی [اسرائیل]، خامنه‌ای، و تمام اعضای خنثی‌شده محور شر در قعر جهنم پیوستند.»[۳۲۳] در واکنش به کشته شدن سلیمانی و لاریجانی، گیدئون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل گفت: «غلامرضا سلیمانی و علی لاریجانی در سرکوب بی‌رحمانه معترضان ایرانی نقش داشتند. حالا مردم ایران امنیت بیشتری دارند.»[۳۲۴]
هفتهٔ چهارم (۱ فروردین – ۷ فروردین)
دونالد ترامپ تهدید کرد که در صورتی که ایران تا ۴۸ ساعت آینده تنگه هرمز را باز نکند، نیروگاه‌های تولید برق ایران را از روی زمین محو می‌کند.[۳۲۵][۳۲۶][۳۲۷] تهدیدی که طبق نظر کارشناسان انرژی اگر به وقوع بپیوندد، باعث مرگ میلیون‌ها ایرانی در عرض چند هفته خواهد شد.[۳۲۸]
اسرائیل تأسیسات غنی‌سازی نطنز را هدف قرار داده‌اند.[۳۲۹] بر اساس گزارش‌ها، پس از حمله تیر ۱۴۰۴ آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران، حدود ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد ایران در زیر آوار تأسیسات، به‌ویژه در مناطق اصفهان و نطنز، مدفون شده است.[۳۲۹]
نیروی هوایی اسرائیل به یک مرکز تحقیق و توسعه وابسته به برنامه هسته‌ای ایران در دانشگاه مالک اشتر در تهران حمله کرده است.[۳۳۰]
اسرائیل کارخانه‌های فولاد ایران در اصفهان و اهواز را هدف قرار داد. شرکت فولاد خوزستان اعلام کرد که خطوط تولید این کارخانه پس از حملات متوقف شده است.[۳۳۱] این صنایع تحت مالکیت یا کنترل نهادهای وابسته به نیروهای امنیتی ایران، به‌ویژه سپاه پاسداران، قرار دارند و همچنین در تولید مواد و تجهیزات مورد استفاده در صنایع نظامی نقش دارند.[۳۳۲][۳۳۳] همچنین، نیروی هوایی اسرائیل دو تأسیسات هسته‌ای ایران را بمباران کرد: کارخانه تولید کیک زرد در نزدیکی شهر یزد و یک راکتور آب سنگین در اراک.[۳۳۳]
هفتهٔ پنجم (۸ فروردین – ۱۴ فروردین)
در حملات هوایی اسرائیل در ۹ فروردین حسن حسن‌زاده، فرمانده سپاه محمد رسول‌الله تهران بزرگ، کشته شده است.[۳۳۴] حسن‌زاده یکی از افراد تأثیرگذار در ساختار امنیتی تهران محسوب می‌شد و نقشی برجسته در مدیریت امنیت داخلی، به‌ویژه در سرکوب اعتراضات بر عهده داشت.[۳۳۵][۳۳۶]
خبرگزاری سی ان ان ضمن تأیید نابودی یک هواپیمای ئی-۳ سنتری متعلق به نیروی هوایی ایالات متحده در پی یک حمله ایرانی به پایگاه هوایی در عربستان سعودی، عنوان کرد که این اتفاق می‌تواند توانایی‌های آمریکا برای شناسایی تهدیدهای ورودی ایران از فاصله دور را تضعیف کند.[۳۳۷]
ترامپ در ۱۰ فروردین اعلام کرد که آمریکا در حال «گفت‌وگوهای جدی» با ایران است اما همزمان تهدید کرد که «اگر به هر دلیلی توافقی در آینده نزدیک حاصل نشود، یا تنگه هرمز فوراً برای تجارت باز نشود»، آمریکا «تمام نیروگاه‌های برق، چاه‌های نفت و جزیره خارک و احتمالاً همه کارخانه‌های آب شیرین‌کن» را «کاملاً نابود» خواهد کرد.[۳۳۸]
بر گزارش خبرگزاری دولتی کویت، پس از اعلام آنکه یک نفتکش عظیم در جریان یک حمله توسط ایران در بندر دبی هدف قرار گرفته است، هشدار داد است که احتمال نشت نفت وجود دارد.[۳۳۹]
طبق اعلام خبرگزاری رویترز، یک مجتمع صنعتی و یک نفتکش در یک پالایشگاه در شمال هیفا مورد اصابت موشک‌های ایرانی قرار گرفتند.[۳۴۰]
طبق اعلام خبرگزاری‌ها در ۱۱ فروردین، طی حملات اسراییل و آمریکا در این روز، اسکله بهمن قشم، شرکت تحقیقاتی و مهندسی توفیق‌دارو و حسینیه اعظم زنجان مورد حمله قرار گرفتند.[۳۴۱]
ترامپ اعلام کرد حتی اگر توافقی صورت نگیرد به جنگ خاتمه خواهیم داد. او همچنین گفت: مأموریت ما در ایران ظرف مدت کوتاهی به پایان خواهد رسید، ظرف دو تا سه هفته ایران را ترک خواهیم کرد و ممکن است پیش از آن به توافق برسیم. او گفت: ما هیچ کاری با اتفاقاتی که در تنگه هرمز می‌افتد نداریم.[۳۴۲][۳۴۳]
در ۱۲ فروردین سفارت سابق آمریکا در تهران در حملات هوایی آمریکا هدف قرار گرفت.[۳۴۴]
وال‌استریت ژورنال گزارش داد که امارات متحده عربی در حال آماده‌سازی برای همکاری با آمریکا و سایر متحدان جهت باز کردن تنگه هرمز از طریق اعمال فشار نظامی است.[۳۴۵]
آمریکا و اسراییل به شرکت کشتی‌سازی اروندان خرمشهر و ماهشهر و همچنین رادار اداره‌کل هواشناسی خوزستان حمله کردند.[۳۴۶][۳۴۷][۳۴۸]
در ۱۳ فروردین پل B1 در استان البرز که قرار بود در آینده نزدیک به بهره‌برداری برسد مورد هدف قرار گرفت که باعث کشته شدن ۸ تن و مجروح شدن ۹۵ نفر شد.[۳۴۹][۳۵۰] در این روز موسسه‌ای تحقیقاتی انستیتو پاستور ایران نیز مورد حمله قرار گرفت و تخریب شد.[۳۵۱] دونالد ترامپ طی یک سخنرانی اظهار داشت که در دو تا سه هفته آینده ایران را به عصر حجر، جایی که به آن تعلق دارد، برمی‌گرداند.[۳۵۲]
در روز ۱۴ فروردین، یک فروند اف-۱۵ آمریکایی توسط سیستم پدافند ایران ساقط شد.[۳۵۳] همزمان یک فروند هواپیمای جنگی A10 نیز توسط ایران هدف قرار گرفت که برخی رسانه‌ها از سقوط آن در تنگه هرمز خبر دادند و برخی از سقوط در آسمان کویت.[۳۵۴][۳۵۵][۳۵۶] خلبان اول در همان روز نجات یافت ولی جستجو برای پیدا کردن خلبان دوم ادامه دارد. در طی تلاش برای نجات خلبان اول یک هلیکوپتر یواچ-۶۰ بلک هاوک و یک هلیکوپتر نجات مورد اصابت نیروهای ایرانی قرار گرفتند که در نهایت فرار کردند.[۳۵۷]
بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، امارات متحده عربی به‌طور مخفیانه حملاتی نظامی علیه ایران انجام داده است. طبق این گزارش، جنگنده‌های اماراتی، از جمله در حمله‌ای به پالایشگاه جزیره لاوان در خلیج فارس، زیرساخت‌های ایران را هدف قرار داده‌اند. این حمله باعث آتش‌سوزی گسترده و اختلال چندماهه در فعالیت پالایشگاه شد.[۳۵۸]
هفتهٔ ششم (۱۵ فروردین – ۱۹ فروردین)
در ۴ آوریل، وقوع انفجارهایی در یک ساختمان جانبی نیروگاه هسته‌ای بوشهر و همچنین در منطقهٔ ویژهٔ پتروشیمی ماهشهر در ایران گزارش شد.[۳۵۹] حملات هوایی به این قطب پتروشیمی دست‌کم پنج کشته و ۱۷۰ زخمی برجای گذاشت.[۳۶۰] در همین حال، یک حملهٔ موشکی ایران نیز در نزدیکی مقر هاکیریا (ستاد مرکزی نیروهای دفاعی اسرائیل) در تل آویو اصابت کرد.[۳۶۱]
در ۵ آوریل، پس از درگیری‌های شدید، نیروهای آمریکا توانستند افسر سامانه‌های تسلیحاتی یک جنگندهٔ F-15E را نجات دهند.[۳۶۲] در جریان این عملیات، هیچ آمریکایی زخمی یا کشته نشد.[۳۶۳] طبق گزارش نیویورک تایمز، برای انجام این عملیات، آمریکا یک پایگاه هوایی موقت در داخل ایران ایجاد کرد.[۳۶۴] در این پایگاه، دو فروند هواپیمای ترابری لاکهید سی-۱۳۰ هرکولس به‌طور عمدی منهدم شدند تا از افتادن آنها به دست ایران جلوگیری شود؛ این هواپیماها دچار مشکل شده بودند و بعداً با سه فروند هواپیمای دیگر جایگزین شدند.[۳۶۴] همچنین، در این عملیات، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) یک کارزار فریب انجام داد تا نیروهای ایرانی گمان کنند افسر نجات‌یافته، پیش‌تر و از طریق زمین منتقل شده است، در حالی که عملیات نجات هنوز ادامه داشت.[۳۶۵] ترامپ، این عملیات را «یکی از جسورانه‌ترین عملیات‌های جست‌وجو و نجات در تاریخ آمریکا» توصیف کرد.[۳۶۵]
نخست‌وزیر اسرائیل اعلام کرد که مجتمع‌های پتروشیمی، از جمله شرکت پتروشیمی بندر امام، هدف حمله هوایی اسرائیل قرار گرفت.[۳۶۶]
در ۱۷ فروردین گزارش شد مجید خادمی، رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، در حمله اسرائیل کشته شد.[۳۶۷] سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، تحت فرماندهی خادمی، نقش مهمی در سرکوب اعتراضات در ایران داشته است.[۳۶۸] در این حمله همچنین یزدان میر (اصغر باقری)، فرمانده یگان ۸۴۰ نیروی قدس، کشته شد.[۳۶۹]
دونالد ترامپ در روز ۱۷ فروردین ضمن تکرار تهدیدهای زیرساختی خود، ایرانیان را حیوان خواند.[۳۷۰] او در در پیام دیگری در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» گفت: «امشب یک تمدن بزرگ نابود خواهد شد و دیگر هرگز احیا نخواهد شد.»[۳۷۱][۳۷۲][۳۷۳][۳۷۴][۳۷۵]
در ۱۸ فروردین ارتش اسرائیل هشدار داد که شهروندان باید از سفر با قطار و نزدیک شدن به خطوط راه‌آهن در سراسر ایران خودداری کنند، زیرا جان آنها در معرض خطر است. پس از این هشدار، چندین پل و تأسیسات راه‌آهن در مناطق مختلف از جمله کاشان، قم و ری هدف حمله قرار گرفتند که در پی آن حرکت قطارها در برخی مسیرها متوقف شد. بنیامین نتانیاهو با تأیید حمله اسرائیل به تأسیسات راه‌آهن ایران، اظهار داشت: «ما در حال درهم کوبیدن رژیم ترور در ایران… دیروز، خلبانان ما هواپیماهای ترابری و ده‌ها بالگرد را در یک پایگاه نیروی هوایی ایران نابود کردند. امروز نیز آنها راه‌آهن و پل‌های مورد استفاده سپاه پاسداران را هدف قرار دادند.»[۳۷۶]
آتش‌بس (۱۹ فروردین – ۱۷ تیر)
در ۷ آوریل، ساعت ۶:۳۲ بعدازظهر به وقت شرقی ایالات متحده (۸ آوریل، ۱:۳۲ بامداد به وقت اسرائیل و ۱۹ فروردین، ۲:۰۲ بامداد به وقت ایران)، ترامپ اعلام کرد که ایالات متحده و ایران بر پایهٔ یک طرح ۱۰بندی که با میانجی‌گری شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، و عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، ارائه شده بود، به توافق رسیده‌اند.[۳۷۷] او نوشت که ایران یک پیشنهاد ۱۰ بندی برای آمریکا ارسال کرده و ایالات متحده آن را «مبنایی قابل اجرا برای مذاکره» می‌داند.[۳۷۸] بر این اساس، آمریکا، اسرائیل و ایران با یک آتش‌بس دو هفته‌ای موافقت کردند که طبق آن، ایران نیز تنگه هرمز را بازگشایی می‌کرد؛ هرچند اعلام این توافق در ۷ آوریل در واشینگتن انجام شد، پذیرش و اجرای رسمی آن از ۸ آوریل به وقت محلی خاورمیانه آغاز شد.[۳۷۹]
پس از اعلام آتش‌بس، پالایشگاه نفت جزیره لاوان و تأسیسات صادرات نفت خام جزیره سیری در ایران هدف «حمله‌ای از سوی دشمن» قرار گرفتند، بدون آنکه هیچ طرفی مسئولیت آن را بر عهده بگیرد.[۳۸۰] در واکنش، ایران به حملات موشکی و پهپادی خود علیه کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت، قطر و بحرین ادامه داد.[۳۸۱]
.jpg)
با وجود آتش‌بس، اسرائیل و ایالات متحده اعلام کردند که این آتش‌بس شامل لبنان نمی‌شود؛[۳۸۲][۳۸۳] موضعی که با دیدگاه میانجی‌گران پاکستانی و ایران در تضاد بود.[۳۸۴] حزب‌الله اعلام کرد که حملات خود به اسرائیل و نیروهای آن در لبنان را متوقف کرده است.[۳۸۵] با این حال، اسرائیل «عملیات تاریکی ابدی» را آغاز کرد که به گفته این کشور، شامل حملات گسترده به مراکز فرماندهی و کنترل حزب‌الله در جنوب لبنان، بیروت و دره دره بقاع بود.[۳۸۶] این حملات، که بزرگ‌ترین حملات از آغاز جنگ محسوب می‌شدند، دست‌کم ۳۵۷ کشته و بیش از ۱۲۰۰ زخمی بر جای گذاشتند.[۳۸۷][۳۸۸] ایران تهدید کرد که اگر «تجاوزها علیه لبنان عزیز فوراً متوقف نشود»، به اسرائیل حمله خواهد کرد.[۳۸۹] رسانه‌های ایرانی بعداً گزارش دادند که ایران در پی حملات اسرائیل به لبنان، تردد در تنگه هرمز را متوقف کرده است.[۳۹۰] حزب‌الله نیز اعلام کرد که در پاسخ به «نقض آتش‌بس»، راکت‌هایی به سوی شمال اسرائیل شلیک کرده است.[۳۹۱]
در ۱۱ آوریل، ترامپ اعلام کرد که نیروهای آمریکایی عملیات «پاکسازی» تنگه هرمز را آغاز کرده‌اند.[۳۹۲] ایران مدعی شد که یک کشتی آمریکایی در مسیر این تنگه، پس از دریافت هشدار، عقب‌نشینی کرده است.[۳۹۳] وال استریت ژورنال گزارش داد که چند ناوشکن نیروی دریایی آمریکا برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ وارد این تنگه شده‌اند. یک مقام آمریکایی این اقدام را «عملیاتی با تمرکز بر آزادی کشتیرانی در آب‌های بین‌المللی» توصیف کرد. دولت ایران نیز تهدید کرد که این کشتی‌ها را هدف قرار خواهد داد و آمریکا را به نقض آتش‌بس متهم کرد.[۳۹۴][۳۹۵] فرماندهی مرکزی ایالات متحده اعلام کرد که این کشتی‌ها در عملیات مین‌روبی مشارکت دارند.[۳۹۶]
در ۱۲ آوریل، جی‌دی ونس اعلام کرد که مذاکرات میان آمریکا و ایران پس از یک روز گفت‌وگو در اسلام‌آباد پاکستان، به نتیجه نرسیده است.[۳۹۷] ترامپ گفت که دیگر به مذاکرات با ایران اهمیتی نمی‌دهد.[۳۹۸] او همچنین اعلام کرد که نیروی دریایی آمریکا محاصره دریایی خود را در تنگه هرمز اعمال خواهد کرد و از ورود و خروج همه کشتی‌ها جلوگیری کرده و کشتی‌هایی را که به ایران عوارض پرداخت کنند، توقیف خواهد نمود.[۳۹۹] فرماندهی مرکزی آمریکا توضیح داد که این محاصره تنها شامل کشتی‌هایی می‌شود که به بندرها ایران رفت‌وآمد دارند.[۴۰۰] نیروی دریایی سپاه پاسداران نیز اعلام کرد که هر شناور نظامی که به تنگه نزدیک شود، نقض آتش‌بس تلقی شده و با «پاسخی شدید» مواجه خواهد شد.[۴۰۱]
در ۳ ژوئن، پس از هشدار عباس عراقچی مبنی بر پاسخ ایران به هرگونه حمله اسرائیل به بیروت، حزب‌الله لبنان به شمال اسرائیل راکت شلیک کرد و در پاسخ به حملات راکتی، ارتش اسرائیل یک مرکز فرماندهی حزب‌الله را در منطقه ضاحیه جنوبی بیروت هدف قرار داد و طبق گزارش‌ها، دو عضو حزب‌الله در این حمله کشته شدند.[۴۰۲][۴۰۳][۴۰۴]
در ۷ ژوئن، ایران در پاسخ به حمله اسرائیل به ضاحیه جنوبی بیروت، در ساعت ۲۲:۳۵ به وقت ایران، ۳۰ موشک در ۴ موج به اسرائیل شلیک کرد. موج اول از کرمانشاه، موج دوم از اصفهان، موج سوم از تبریز و موج چهارم از کرج. همچنین پدافند هوایی در کرمانشاه و تبریز فعال شد. به گفته ارتش اسرائیل اکثر موشک‌ها رهگیری شدند و بقایای آنها موجب چند آتش‌سوزی کوچک شد.[۴۰۵] خبرگزاری تسنیم اعلام کرد ایران در حمله به اسرائیل از موشک‌های خیبرشکن استفاده کرد.[۴۰۶] ترامپ در واکنش به حملات اسرائیل به فاکس نیوز گفت که حملات اسرائیل به ضاحیه بیروت با هماهنگی آمریکا نبوده و از این موضوع خوشحال نیست. همچنین ترامپ حملات ایران را محکوم کرد و از اسرائیل خواست پاسخ ندهد.[۴۰۷]
در بامداد ۸ ژوئن، اسرائیل از طریق موشک‌های بالستیک هواپرتاب به مناطقی در تهران، کرج، اصفهان، تبریز و کرمانشاه از جمله صنایع پتروشیمی کارون در بندر ماهشهر، دانشگاه علوم و فنون هوافضای عاشورا در تهران،[۴۰۸] پایگاه موشکی شهید مدرس بیدگنه، لشکر دهم سیدالشهدا سپاه امام حسن استان البرز، تأسیسات زرهی در استان اصفهان،[۴۰۹] فرودگاه بین‌المللی شهید دستغیب شیراز،[۴۱۰] یک ایست بازرسی در کبودر آهنگ، همدان،[۴۱۱] فرودگاه بین‌المللی مهرآباد،[۴۱۲] انبار مونتاژ پهپاد نجف آباد،[۴۱۳] صنایع پتروشیمی سلمان فارسی،[۴۱۴] سامانه‌های پدافندی و یک کارخانه پهپادسازی در اصفهان[۴۱۵] حمله کرد.[۴۱۶][۴۱۷][۴۱۸] ارتش اسرائیل اعلام کرد که اهداف مورد حمله شامل سایت‌های پرتاب موشک‌های زمین‌به‌زمین، زیرساخت‌های موشکی و برخی تأسیسات نظامی در غرب و مرکز ایران بوده‌اند. حوثی‌های یمن در حین درگیری ۲ موشک باستیک به سمت اسرائیل شلیک کردند که یکی از آنها رهگیری شد و دیگری به دلیل نقص فنی سقوط کرد.[۴۱۹] همچنین حوثی‌ها، عبور کشتی‌های اسرائیلی از تنگه باب‌المندب را ممنوع و تهدید به حمله نظامی کردند.[۴۲۰] دولت آمریکا اعلام کرد در این عملیات مشارکت نداشته و از اسرائیل خواست از ادامه حملات خودداری کرد.[۴۲۱] ایران در روز ۸ ژوئن پس از حملات تلافی‌جویانه اسرائیل مجدداً در حملاتی صنایع اطراف شهر حیفا[۴۲۲] را هدف حمله قرار داد.[۴۲۳][۴۲۴][۴۲۵] پس از موج‌هایی از حملات موشکی و پهپادی متقابل میان دو طرف تا پایان روز ۸ ژوئن هر دو طرف به سمت توقف حملات حرکت کردند.[۴۲۶][۴۲۷][۴۲۸]
در شامگاه ۸ ژوئن، نیروهای جمهوری اسلامی یک بالگرد تهاجمی آپاچی آمریکا را بر فراز تنگه هرمز سرنگون کردند. در پی این حادثه، ایالات متحده بامداد ۱۰ ژوئن در سه موج به اهدافی در سواحل جنوبی ایران حمله کرد و سپاه پاسداران نیز با حملات موشکی و پهپادی به پایگاه‌های آمریکا در اردن، کویت و بحرین پاسخ داد؛ ادعاهای سپاه دربارهٔ نتایج این حملات از سوی مقام‌های آمریکایی رد شد و دبیرکل اتحادیه عرب نیز حملات ایران را محکوم کرد.[۴۲۹][۴۳۰] در ۲۱ ژوئن، عبدالله حاجی‌صادقی اعلام کرد که جمهوری اسلامی از مواضع خود در قبال ایالات متحده و اسرائیل عقب‌نشینی نخواهد کرد.[۴۳۱]
در ۱۹ ژوئن، جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده با میانجی‌گری پاکستان «تفاهم‌نامه اسلام‌آباد» را امضا کردند که بر اساس آن، دو طرف بر آتش‌بس، ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای و بازماندن تنگه هرمز برای کشتیرانی بین‌المللی توافق کردند.[۴۳۲][۴۳۳]
از ۲۵ ژوئن، تنش‌ها بر سر کنترل تنگه هرمز افزایش یافت. ایران مسیر دریایی جدید تعیین‌شده از سوی عمان و سازمان بین‌المللی دریانوردی را غیرقابل قبول دانست و به کشتی‌های عبوری هشدار داد؛ در ادامه، گزارش‌هایی از آسیب دیدن کشتی‌های تجاری، توقف برنامه تخلیه کشتی‌ها، افزایش قیمت نفت، هشدار و بازگرداندن برخی نفتکشها، ایجاد خط ارتباطی میان ایران و آمریکا و تبادل حملات متقابل منتشر شد.[۴۳۴][۴۳۵][۴۳۶][۴۳۷][۴۳۸][۴۳۹][۴۴۰][۴۴۱][۴۴۲][۴۴۳][۴۴۴][۴۴۵][۴۴۶]
در ۲۸ ژوئن، ایران اعلام کرد عبور از هرمز همچنان نیازمند هماهنگی با تهران است و مذاکرات فنی با آمریکا را متوقف کرد، هرچند دو طرف برای دیدار در همان هفته توافق کردند.[۴۴۷][۴۴۸][۴۴۹] با این حال، در ۲۹ ژوئن آتش‌بس عملاً فروپاشید؛ پس از حمله پهپادی ایران به یک نفتکش، ایالات متحده حملات هوایی تازه‌ای علیه اهداف نظامی ایران انجام داد و سپاه نیز پایگاه‌های آمریکایی در کویت و بحرین را هدف قرار داد. همزمان، اختلاف بر سر حق کنترل تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز میان ایران و عمان تشدید شد.[۴۵۰]
تجدید خصومت‌ها (۱۷ تیر — ۹ مرداد)
در ۷ ژوئیه، در جریان مراسم تشییع سید علی خامنه‌ای و پس از دو طرف توافق کرده‌اند در جریان مراسم حملات خود را متوقف خواهند کرد، ایران دو نفتکش عربستان سعودی و یک تانکر حمل گاز طبیعی مایع قطر را هدف قرار داد.[۴۵۱] ایالات متحده در پاسخ، مجموعه‌ای از حملات هوایی را علیه اهداف در ایران از جمله پایگاه هوایی بندرعباس انجام داد و ترامپ اعلام کرد که تفاهم‌نامه اسلام‌آباد دیگر اعتبار ندارد و عملاً پایان یافته است.[۴۵۲] نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در واکنش به سمت کویت، اردن، قطر، عمان و بحرین تعدادی موشک و پهپاد شلیک کردند.[۴۵۳] این وضعیت در ۱۰ ژوئیه با گزارش وال استریت ژورنال مبنی بر ارائه اطلاعات از سوی اسرائیل به آمریکا در مورد توطئه ادعایی ایران برای ترور ترامپ، بیش از پیش پیچیده شد.[۴۵۴][۴۵۵]
در ۱۱ ژوئیه، نیروی دریایی سپاه پاسداران یک کشتی کانتینری با پرچم قبرس را هدف قرار دادند،[۴۵۶] و اعلام کردند که تنگه هرمز را تا اطلاع ثانوی بسته است.[۴۵۷] سنتکام در واکنش حدود ۱۴۰ هدف نظامی را هدف قرار داده است.[۴۵۶][۴۵۳] در ۱۳ ژوئیه سنتکام برای نخستین بار از شناورهای بدون سرنشین در یک عملیات رزمی استفاده کرده و با سه شناور دریایی بدون سرنشین، یک تأسیسات نگهداری زیردریایی و شناورهای نیروی دریایی ایران در پایگاه دریایی بندرعباس را هدف قرار داده است.[۴۵۸]
بین ۱۳ تا ۱۶ ژوئیه، در حالی که ایالات متحده ابتدا عوارض کشتیرانی را مطرح و سپس لغو کرد، دو کشور به تبادل آتش ادامه دادند.[۴۵۹] در پی تبادل حملات نظامی متقابل و برقراری محاصره دریایی بندرهای ایران توسط ایالات متحده، تنش‌ها شدت یافت.[۴۶۰] در ۱۶ و ۱۷ ژوئیه، ایران و آمریکا در یک سری حملات نظامی متقابل در سراسر خاورمیانه درگیر شدند و ایران مواضع نظامی آمریکا در اردن، کویت و بحرین را هدف قرار داد، در حالی که ایالات متحده عملیات خود را علیه هدف نظامی و زیرساخت‌های ایران گسترش داد[۴۶۱][۴۶۲] که منجر به تلفات غیرنظامیان و خسارات زیرساختی شد.[۴۶۳] در ۱۷ ژوئیه، حمله موشکی و پهپادی ایران به نیروهای آمریکایی در پایگاه هوایی موفق‌السلطی در اردن به کشته‌شدن دو نظامی آمریکایی انجامید. آمریکا پس از این حمله، دور تازه‌ای از حملات هوایی به اهداف نظامی در ایران را با هدف اعلام‌شده «مجازات سریع» سپاه پاسداران آغاز کرد.[۴۶۴]
در ۲۰ ژوئیه، حوثی‌ها علیه بندرها و کشتی‌های عربستان در تنگه باب‌المندب اعلام محاصره کردند.[۴۶۵] در ۲۳ ژوئیه، گذرگاه مرزی شلمچه که مورد استفاده زائران ایرانی برای اربعین بود، هدف حمله قرار گرفت که منجر به کشته شدن دو نفر، از جمله یک سرباز، و مجروح شدن ۱۱ نفر دیگر شد.[۴۶۶] همان روز، نیویورک‌تایمز گزارش داد که ایران پیشنهاد آتش‌بس آمریکا که توسط نخست‌وزیر عراق ارائه شده بود را رد کرده است، زیرا این طرح مسئله کنترل بر تنگه هرمز را حل نمی‌کرد.[۴۶۷] در ۲۴ ژوئیه گزارش شد بحرین و کویت با جنگنده‌ها به اهدافی در ایران، از جمله انبارهای نگهداری پهپاد و موشک و تأسیسات نظامی، حمله کرده‌اند.[۴۶۸] تا ۲۵ ژوئیه، ایالات متحده پس از ۱۳ شب حمله، حملات شبانه خود به ایران را متوقف کرد که این تصمیم به دلیل کمبود مهمات پدافندی و توصیه نظامی برای جلوگیری از تشدید تنش اتخاذ شد.[۴۶۹]
در ۲۸ ژوئیه، ایالات متحده و عربستان سعودی حملات نظامی مشترکی را علیه شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در عراق انجام دادند. نیروهای حشد شعبی اعلام کردند که در این حملات ۲۰ نفر از اعضای آنها کشته شدند و افزود که چهار مستشار نیروی قدس سپاه پاسداران نیز در حملاتی در استان دیاله جان باخته‌اند.[۴۷۰] در ۲۹ ژوئیه، ارتش آمریکا اعلام کرد چندین موشک بالستیک شلیک‌شده از سوی ایران به سوی نیروهای آمریکایی در غرب آسیا را رهگیری و منهدم کرده است.[۴۷۱] همان روز، رسانه‌های ایرانی از حمله هوایی آمریکا به منطقه مرزی پیرانشهر خبر دادند.[۴۷۲] همچنین، در پی حمله یک پهپاد به یک کشتی ذخیره گاز متعلق به آمریکا در بندر دمیاط مصر، آتش‌سوزی در بندر رخ داد و گزارش‌هایی از آتش گرفتن دو کشتی حامل گاز منتشر شد.[۴۷۳] در ۳۰ ژوئیه، سنتکام اعلام کرد که موجی از حملات را علیه ده‌ها هدف وابسته به سپاه پاسداران، از جمله مراکز فرماندهی، تأسیسات موشکی و پهپادی، سامانه‌های دفاع ساحلی و توانمندی‌های دریایی آن، در پاسخ به حمله موشکی ناموفق ایران به نیروهای آمریکایی در خاورمیانه انجام داده است.[۴۷۴] بین ۱۲ ژوئیه و ۱ اوت ۲۰۲۶، تصاویر ماهواره‌ای آسیب به نه سایت نظامی ایالات متحده، از جمله چندین پایگاه هوایی اصلی را تأیید کرد. تحلیلگران می‌گویند این حملات با کمک اطلاعات روسیه و چین به‌طور فزاینده‌ای دقیق می‌شوند.[۴۷۵]
آرامش نظامی (۱۰ مرداد – ۸ شهریور)
در طول ماه اوت، تنش‌ها در تنگه هرمز با تداوم محاصره دریایی توسط ایالات متحده و اعمال تحریم‌های گسترده از سوی ترامپ به‌شدت افزایش یافت.[۴۷۶] در مقابل، ایران ضمن ارائه شرایطی جامع برای بازگشایی تنگه[۴۷۷] و تعیین جایزه برای کشتن یا اسارت سربازان آمریکایی،[۴۷۸] بسیاری از اتهامات مربوط به حملات موشکی و پهپادی را رد کرده و آنها را «پرچم دروغین» خواند.[۴۷۹] با وجود مذاکرات و ادعاهای ضدونقیض در مورد توافق با عمان،[۴۸۰] منطقه شاهد ناامنی‌های فزاینده از جمله حمله به کشتی‌ها،[۴۸۱] توقف تجارت امارات با ایران[۴۸۲] و اعلام آمادگی ناتو برای دفاع از متحدانش بود؛[۴۸۳] تا اینکه در نهایت، عراق موفق شد مجوز محدودی برای عبور نفتکشهای خود از تنگه هرمز دریافت کند.[۴۸۴]
تشدید تنش (۸ شهریور – اکنون)
در ۱۷ شهریور ۱۴۰۵، در جریان درگیری‌های ایران و آمریکا، فرماندهی مرکزی ایالات متحده از هدف قرار دادن چند نفتکش حامل نفت خام ایران خبر داد. به گفته سنتکام، این نفتکشها با شبکه‌ای مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ارتباط داشتند و پس از حملات موشکی ایران به شناورهای نیروی دریایی آمریکا هدف قرار گرفتند. سنتکام اعلام کرد که پیش از حمله به برخی از این شناورها، به خدمه آنها دستور ترک کشتی داده شده بود.[۴۸۵]
سنتکام پیش‌تر نیز از هدف قرار دادن سه نفتکش حامل نفت خام ایران خبر داده بود. به گفته این فرماندهی، این اقدام پس از شلیک موشک‌های بالستیک از سوی سپاه پاسداران به سوی دو شناور نیروی دریایی آمریکا انجام شد. سنتکام اعلام کرد که در این حملات به نیروهای آمریکایی آسیبی وارد نشده است.[۴۸۶] مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در واکنش به حملات موشکی ایران اعلام کرد که در صورت تلاش جمهوری اسلامی برای حمله به کشتی‌های نیروی دریایی آمریکا، ایالات متحده نفتکشهای مرتبط با ایران را هدف قرار خواهد داد.[۴۸۷]
در ادامه درگیری‌ها، سپاه پاسداران اعلام کرد که با موشک‌های خیبرشکن یک پایگاه آمریکایی در اردن را هدف قرار داده است. روابط عمومی سپاه مدعی شد که آشیانه‌های تعمیر و نگهداری و محل استقرار جنگنده‌های اف-۱۵، اف-۱۶ و اف-۳۵ در پایگاه هوایی الازرق هدف حمله قرار گرفته‌اند.[۴۸۸] ارتش اردن اعلام کرد که ۲۰ موشک بالستیک به سوی این کشور شلیک شده و پدافند هوایی اردن ۱۸ فروند از آنها را رهگیری کرده است. بر اساس اعلام ارتش اردن، دو موشک دیگر در مناطق خالی از سکنه فرود آمده و این حملات تلفاتی در پی نداشته است.[۴۸۹] همزمان، نیروی دریایی سپاه در بیانیه‌ای هشدار داد که نفتکشهای مستقر در محدوده اسکله‌های کویت و بحرین را هدف قرار خواهد داد و از خدمه این شناورها خواست آنها را ترک کنند. مقام‌های سپاه همچنین در پیام‌هایی در شبکه‌های اجتماعی از واکنش نظامی به هدف قرار گرفتن نفتکشهای ایرانی خبر دادند.[۴۹۰] در بیستم شهریور، حوثی‌ها جزیره راهبردی پریم در ورودی جنوبی دریای سرخ را بازپس گرفتند و جبهه جدیدی در جنگ گشودند.[۴۹۱] در ۲۲ شهریور، ترامپ پس از حمله به یک شناور ایرانی، احتمال ادامه حضور آمریکا در ایران و کنترل نفت این کشور را مطرح کرد.[۴۹۲]
در ۲۳ شهریور، موشک‌هایی سه اردوگاه مخالفان کرد ایرانی را در سلیمانیه هدف قرار دادند.[۴۹۳] در ۲۴ شهریور، ایران هرگونه مذاکره با آمریکا را تا زمان برآورده شدن خواسته‌هایش رد کرد.[۴۹۴] ارتش آمریکا اعلام کرد دو قایق کوچک ایرانی را روز قبل، پس از تلاش سپاه برای تصاحب یکی از پهپادهای نیروی دریایی‌اش در تنگه هرمز، منهدم کرده است.[۴۹۵] خبرگزاری فارس گزارش داد که سپاه یک پهپاد MQ-1 را بر فراز هرمز در سومین حادثه مشابه در آن روز رهگیری کرده است.[۴۹۶] در ۲۷ شهریور، سپاه اعلام کرد که یک کشتی با پرچم توگو را روز قبل هنگام تلاش برای «عبور غیرقانونی» از تنگه هرمز هدف قرار داده است.[۴۹۷] در ۲۸ شهریور، ایران اعلام کرد که برای مذاکره با آمریکا به منظور پایان دادن به جنگ، شرایطی از جمله پایان دادن به جنگ در تمام جبهه‌ها، آزادسازی وجوه مسدود شده ایران و رفع محاصره دریایی را به میانجی‌ها اعلام کرده است.[۴۹۸] در ۲۹ شهریور، ایران اعلام کرد که تنگه هرمز تا زمان برآورده شدن معیارهایش بسته خواهد ماند.[۴۹۹]
در اواخر شهریور و اوایل مهر، تنش‌ها در تنگه هرمز با حملات پیاپی به نفتکشها و کشتی‌های تجاری که به کشته و زخمی شدن تعدادی از خدمه (از جمله یک ملوان هندی در کشتی «کپ دائو») و اصابت پرتابه به سه کشتی دیگر انجامید، افزایش یافت.[۵۰۰][۵۰۱][۵۰۲][۵۰۳] در همین راستا، ایران شرط آغاز مذاکرات را پذیرش «مسیر کشتیرانی امن» تعیین‌شده از سوی ایران و عمان اعلام کرد[۵۰۴] و از توقیف یک زیردریایی خودکار آمریکایی خبر داد، ادعایی که توسط ایالات متحده رد شد.[۵۰۵] همزمان، درگیری‌های مسلحانه شدیدی در شهر جهادآباد میان نیروهای ایرانی و شبه‌نظامیان PFF رخ داد که به کشته شدن چند نفر از جمله دو فرمانده ارشد سپاه پاسداران (حسین ظریفی و احمد هراتی زراعی) منجر شد.[۵۰۶] در عرصه دیپلماتیک نیز، دونالد ترامپ پیشنهاد آتش‌بس هفت‌روزه ایران را رد کرد و با این ادعا که ایران با ارائه شرایط خود «زیاده‌روی کرده است»، اظهار داشت که همچنان انتظار از سرگیری مذاکرات را دارد.[۵۰۷][۵۰۸][۵۰۹]
واکنش‌ها
دونالد ترامپ
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، تأیید کرد که ارتش ایالات متحده «عملیات‌های رزمی گسترده‌ای» را در ایران آغاز کرده‌اند[۵۱۰] و این اقدام را «عملیاتی عظیم و در حال اجرا برای جلوگیری از تهدید آمریکا از سوی این دیکتاتوری بسیار شرور و افراطی» توصیف کرد.[۵۱۱][۵۱۲]
ترامپ ویدئویی که در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر شد، بار دیگر تأکید کرد: «هدف ما دفاع از مردم آمریکا از طریق از بین بردن تهدیدهای قریب‌الوقوع از سوی رژیم ایران است؛ گروهی خشن و بسیار سخت‌گیر و خطرناک.» وی افزود «رژیم ایران طی ۴۷ سال شعار مرگ بر آمریکا سر داده و کارزاری بی‌پایان از خونریزی و کشتار جمعی به راه انداخته و ایالات متحده، نیروهای ما و مردم بی‌گناه در بسیاری از کشورها را هدف قرار داده است.»[۵۱۳][۵۱۲] ترامپ از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواست سلاح‌های خود را بر زمین بگذارند و اعلام کرد در صورت چنین اقدامی با آنان به‌طور عادلانه رفتار خواهد شد؛ در غیر این صورت با «مرگ حتمی» روبه‌رو خواهند شد.[۵۱۴]
در ۱۰ اسفند دونالد ترامپ از ایرانیان خواست از تضعیف موقعیت حکومت کشور استفاده کرده و برای تغییر نظام سیاسی اقدام کنند.[۵۱۵] در یک بیانیه ضبط‌شده که در شبکه اجتماعی‌اش منتشر شد، ترامپ ادعا کرد که «کل فرماندهی نظامی ایران از بین رفته است» و «بسیاری از آنها می‌خواهند تسلیم شوند. آنها خواهان مصونیت هستند. هزاران نفرشان در حال تماس گرفتن هستند.»[۵۱۶] او به مردم ایران گفت: «از میهن‌پرستان ایرانی می‌خواهم از این لحظه استفاده کنند، شجاع باشند، جسور باشند، قهرمان باشند و کشورشان را پس بگیرند. آمریکا با شماست.»[۵۱۷]
او در سخنرانی ۱۳ فروردین خود اظهار داشت که در دو تا سه هفته آینده ایران را به عصر حجر، جایی که به آن تعلق دارد، برمی‌گرداند.[۳۵۲]
همچنین، در ۲۳ مرداد ۱۴۰۵، دونالد ترامپ، در سخنرانی‌ای در نیویورک اظهار کرد که پس از پایان درگیری‌ها با ایران، قصد دارد تنگه هرمز را به‌عنوان قلمرو ایالات متحده اعلام کند. این اظهارنظر در شرایطی مطرح شد که کنترل و تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز به یکی از موضوعات مورد اختلاف میان ایران و ایالات متحده تبدیل شده بود. همزمان، کاهش تردد کشتی‌ها از این گذرگاه بر بازارهای انرژی و قیمت نفت تأثیر گذاشته بود.[۵۱۸]
ایران
دولت ایران
در میانه تهاجم ایران به پایگاه‌های آمریکا را در سراسر خلیج فارس، وزارت خارجه ایران قول تلافی داد.[۵۱۹] همچنین شورای عالی امنیت ملی ایران ضمن اعلام اینکه که کشور با یک «تهاجم هوایی وحشیانه» توسط آمریکا و اسرائیل مواجه بوده، با تقبیح آنچه بار دیگر در میانه مذاکرات انجام شد، گفت که ایران هرگز تسلیم نخواهد شد.[۵۲۰]
مسعود پزشکیان با تأکید بر اینکه دولت مشکلات و کمبودهای موجود را انکار نمی‌کند، گفت بهتر است امروز که کشور در شرایط قدرت و عزت قرار دارد، جنگ پایان یابد. او معتقد است پایان جنگ می‌تواند زمینه کاهش فشارهای اقتصادی و فراهم شدن شرایط برای حل مشکلات کشور را ایجاد کند. این اظهارات با واکنش‌های مختلفی روبه‌رو شده است.[۵۲۱]
در ۶ مهر ۱۴۰۵، حبیب‌الله سیاری، معاون هماهنگ‌کننده ارتش جمهوری اسلامی ایران، در یک گفت‌وگوی تلویزیونی دربارهٔ جنگ گفت که «تنگه هرمز» در عمل بسته است. او همچنین از ساکنان مناطق جنوبی ایران خواست برای جلوگیری از ورود نیروهای دشمن به خاک ایران آماده باشند. سیاری در ادامه گفت که «بحث انتقام» از دشمنان همچنان پابرجاست و جمهوری اسلامی ایران باید این انتقام را «در هر جایی یا زمانی» بگیرد.[۵۲۲]
داخلی
در ۱۴ فروردین محمدجواد ظریف اظهار داشت ایران باید به‌جای ادامه جنگ، از موقعیت خود برای اعلام پیروزی و حرکت به‌سوی یک توافق صلح جامع استفاده کند. به گفته ظریف، چنین توافقی با لغو تحریم‌ها در ازای اعمال محدودیت‌های هسته‌ای و نیز از طریق بازگشایی تنگه هرمز، انعقاد پیمان عدم تجاوز با آمریکا و توسعه همکاری‌های اقتصادی و منطقه‌ای، می‌تواند به درگیری کنونی پایان داده و از بروز تنش‌های آینده جلوگیری کند.[۵۲۳] واکنش‌ها به پیشنهاد ظریف در داخل ایران دوگانه بود، برخی منتقدان تندرو آن را «تسلیم» توصیف کرده و حتی خواستار بازداشت و محاکمه او شدند، در حالی که برخی دیگر از حامیان، این پیشنهاد را فرصتی مهم برای جمهوری اسلامی دانستند.[۵۲۳]
اپوزیسیون ایران: ویدئویی نشان می‌دهد که برخی شهروندان ایرانی پس از مشاهده حمله هوایی به آنچه «خانه رهبر» نامیدند، می‌خندند و ابراز شادی می‌کنند.[۵۲۴] در پی ابراز شادی و در پی نگرانی از تجدید اعتراضات علیه حکومت، مقام‌های ایرانی از ساکنان تهران خواستند این شهر را ترک کنند.[۵۲۵][۵۲۶]
تصاویری از هواداران جمهوری اسلامی منتشر شد درحالی‌که پرچم جمهوری اسلامی و عکسهای خامنه‌ای را در دست داشتند، علیه حمله آمریکا و اسرائیل تظاهرات کردند.[۵۲۷][۵۲۸][۵۲۹]
خارج از کشور
در پی حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران، ایرانیان مقیم خارج از کشور حمایت خود را از تغییر نظام در ایران اعلام کردند. در مالمو، سوئد، ایرانیان با در دست داشتن نمادهای ضدحکومتی، از جمله پرچم شیر و خورشید، تجمع کردند.[۵۳۰][۵۳۱] همچنین تجمع‌هایی در برلین، آلمان برگزار شد.[۵۳۲]
رضا پهلوی از ایرانیان خواست در حالی که جمهوری اسلامی «در حال فروپاشی» است، برای ازسرگیری خیزش ۱۴۰۴ ایران آماده شوند. او همچنین از نیروهای نظامی و امنیتی ایران خواست به جای حاکمیت، در کنار مردم بایستند و اقدام ایالات متحده علیه ایران را «مداخله‌ای بشردوستانه» توصیف کرد، در عین حال، پهلوی از دونالد ترامپ خواست از وارد آمدن آسیب به غیرنظامیان جلوگیری کند.[۵۳۳] پس از کشته‌شدن علی خامنه‌ای، پهلوی در مصاحبه‌ای با برنامهٔ «۶۰ دقیقه» گفت که ایرانیان باید آماده باشند تا در زمان مناسب به خیابان‌ها بیایند و تغییر را پیش ببرند. او گفت مردم ایران آماده‌اند «برای پایان دادن به جمهوری اسلامی مبارزه کنند» و افزود که حملات جاری علیه حکومت، آنچه او «یک فرصت واقعی» توصیف کرد، برای ایرانیان فراهم کرده است؛ زیرا اکنون می‌توانند پایان احتمالی رژیم را ببینند. پهلوی همچنین اظهار داشت که قصد ندارد برای به‌دست آوردن مقام سیاسی تلاش کند یا سلطنت را بازگرداند، بلکه هدف او کمک به هدایت ایران در مسیر گذار مسالمت‌آمیز به یک نظام دموکراتیک است. او همچنین استدلال کرده است که مشروعیتش از حمایت میلیون‌ها ایرانی، چه در داخل کشور و چه در خارج، که در جریان تظاهرات عمومی حمایت خود را از او ابراز کرده‌اند ناشی می‌شود.[۵۳۴]
بین‌المللی
هند: به شهروندان هندی هشدار داد از سفر به ایران خودداری کنند و از افرادی که در این کشور حضور دارند خواست فوراً به پناهگاه‌های امن مراجعه کنند.[۵۳۵]
عراق: سازمان هواپیمایی کشوری عراق تمامی پروازها و ترددهای هوایی بر فراز عراق را متوقف کرد.[۵۳۶]
اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، در پستی در رسانه‌های اجتماعی خواستار تغییر رژیم در ایران شد: «یک گذار معتبر در ایران به‌شدت مورد نیاز است.»[۵۳۷]
عربستان سعودی: طبق نیویورک تایمز رهبر عربستان سعودی، محمد بن سلمان، رئیس‌جمهور آمریکا ترامپ را تحت فشار قرار داده تا جنگ علیه ایران را ادامه دهد و استدلال کرده است که کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل یک «فرصت تاریخی» برای بازسازی خاورمیانه فراهم می‌کند.[۵۳۸]
روسیه: به گفته نعمت‌الله ایزدی، سفیر پیشین جمهوری اسلامی در روسیه، روسیه با وجود برخورداری از ظرفیت‌های قابل‌توجه، در این جنگ نقش فعالی آن‌طور که انتظار می‌رفت ایفا نکرد.[۵۳۹]
تلفات و خسارت‌ها
خسارات به ایران
ایالات متحده و اسرائیل در نخستین روز جنگ، با واداشتن ایران به این باور که حملات قریب‌الوقوع نیستند، موفق شدند شمار زیادی از فرماندهان و مقام‌های ارشد ایرانی را به قتل برسانند. در نتیجه، گروه‌هایی از مقام‌های بلندپایهٔ ایران همچنان به‌صورت حضوری تشکیل جلسه می‌دادند و همین گردهمایی‌ها در موج نخست حملات هدف قرار گرفتند. بخشی از این عملیات فریب، انتشار اطلاعاتی دربارهٔ استقرار جنگنده‌های اف-۲۲ آمریکا در پایگاه‌های خاص بود تا این تصور ایجاد شود که تمرکز آماده‌سازی‌ها در آن پایگاه‌هاست، در حالی که آمادگی‌های اصلی در پایگاه‌های دیگر انجام شده بود.[۵۴۰][۵۴۱] تماس‌های میان ترامپ و نتانیاهو پیش از آغاز جنگ علنی نشد تا احتمال اقدام پیش‌دستانهٔ ایران کاهش یابد.[۵۴۱]
افی دفرین، سخنگوی نیروهای دفاعی اسرائیل، اعلام کرد که ماه‌ها «فریب راهبردی و عملیاتی» مشترک میان آمریکا و اسرائیل، از جمله از طریق تصاویر ماهواره‌ای، پیش از آغاز جنگ در جریان بود. این اقدامات شامل ایجاد تصویری گمراه‌کننده از هواپیماها و دیگر تأسیسات نظامی می‌شد. در شب نخستین حمله، او و رئیس ستاد کل نیروهای دفاعی اسرائیل، ایال زمیر، خودروهای رسمی خود را از ستاد کل ارتش به خانه بردند[۵۴۰] و سپس بدون آنها به مقر بازگشتند تا در تصاویر ماهواره‌ای چنین به نظر برسد که پایگاه مملو از نیرو نیست و هواپیماهای جنگی نیز مسلح و آمادهٔ عملیات به نظر نرسند.[۵۴۲][۵۴۳] در حملهٔ آغازین، سه نشست جداگانهٔ مقام‌های ایرانی ظرف کمتر از ۳۰ ثانیه هدف قرار گرفت.[۵۴۱]
ترور علی خامنه‌ای
در ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در حملهٔ هوایی اسرائیل به‌همراه چهار نفر دیگر از اعضای خانواده‌اش کشته شد.[۵۴۴][۵۴۱] در ۱ مارس، رسانه‌های دولتی ایران مرگ او را اعلام کردند.[۵۴۵] دولت ایران نیز ۴۰ روز عزای عمومی اعلام کرد.[۵۴۶]
نظامی‌ها و مقامات
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
_2.jpg)
در روز اول جنگ، تعدادی از نظامی‌های ارشد مانند رئیس ستاد کل نیروهای مسلح عبدالرحیم موسوی، وزیر دفاع عزیز نصیرزاده و فرمانده سپاه محمد پاکپور کشته شدند. در ۱۷ مارس، اسرائیل علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، را ترور کرد.[۵۴۷] در ۶ آوریل، مجید خادمی، رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در حملهٔ هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل ترور شد.[۵۴۸] کمال خرازی هم از غیرنظامی‌هایی بود که کشته شد.
در ۱۳ مارس، نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) برآورد کردند که بین ۳٬۰۰۰ تا ۴٬۰۰۰ نفر از نظامیان و فرماندهان ایرانی کشته شده‌اند.[۵۴۹] در ۱۸ مارس، سازمان حقوق بشر هه‌نگاو برآورد کرد که بیش از ۵٬۳۰۰ نفر از اعضای نیروهای نظامی ایران کشته شده‌اند.[۵۵۰] در ۳۱ مارس، ایران اینترنشنال گزارش داد که دست‌کم ۴٬۷۰۰ نفر از نیروهای امنیتی ایران کشته شده‌اند.[۵۵۱] تا ۷ آوریل، مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، یک سازمان غیردولتی مستقر در ایالات متحده، از ثبت ۳٬۶۳۶ مورد مرگ ناشی از جنگ خبر داد که شامل ۱٬۷۰۱ غیرنظامی، ۱٬۲۲۱ نیروی نظامی و ۷۱۴ مورد با وضعیت نامشخص بود. به گفتهٔ این سازمان، «احتمال می‌رود شمار تلفات نظامیان به‌مراتب بیشتر از ارقام منتشرشده در گزارش‌های ما باشد»، زیرا تأیید این آمار عمدتاً به داده‌های دولتی وابسته است. این نهاد همچنین اعلام کرد که آمار آن عمدتاً بر گزارش‌های مربوط به نظامیانی استوار است که در مناطق شهری حضور داشته‌اند.[۵۳]
غیرنظامی‌ها
در نخستین روز جنگ، ایران اعلام کرد که دبستان دخترانهٔ شجرهٔ طیبه در میناب در حمله‌ای از سوی آمریکا هدف قرار گرفته است.[۵۵۲] این مدرسه در نزدیکی مجتمع نظامی سیدالشهدا قرار داشت[۵۵۳] و پیش‌تر بخشی از آن مجموعه به‌شمار می‌رفت.[۵۵۴][۵۵۵] ایران گزارش داد که ۱۵۶ نفر، عمدتاً کودکان، کشته و ۹۶ نفر زخمی شده‌اند.[۵۵۶] ویدئوهایی نیز برخورد یک موشک تاماهاک به ساختمانی مجاور مدرسه را نشان می‌داد.[۵۵۷] یافته‌های اولیهٔ یک تحقیق نظامی آمریکا حاکی از آن بود که این حمله در نتیجهٔ استفاده از داده‌های هدف‌گیری قدیمی انجام شده است.[۵۵۸] حمله‌ای مرگبار به ساختمان‌های مسکونی و یک سالن ورزشی در لامرد نیز ۲۱ کشته، از جمله چهار کودک، و ۱۰۰ زخمی بر جای گذاشت.[۵۵۹]
بنا بر گزارش رسانه‌های دولتی ایران، در روزهای ۱ یا ۲ مارس، دست‌کم ۲۰ غیرنظامی، که بیشتر آنان خانواده‌هایی بودند که پس از افطار در ماه رمضان گرد هم آمده بودند، در میدان نیلوفر تهران کشته شدند.[۵۶۰][۵۶۱] در ۳ مارس، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که بیش از ۶۰۰ غیرنظامی کشته شده‌اند،[۵۶۲] در حالی که هرانا شمار جان‌باختگان غیرنظامی را ۱٬۰۹۷ نفر اعلام کرد.[۵۶۳] در ۷ مارس، هلال احمر گزارش داد که بیش از ۶٬۶۶۸ «واحد» غیرنظامی در حملات آمریکا و اسرائیل هدف قرار گرفته‌اند که شامل ۵٬۵۳۵ واحد مسکونی، ۱٬۰۴۱ واحد تجاری، ۱۴ مرکز درمانی، ۶۵ مدرسه و ۱۳ مرکز وابسته به هلال احمر بوده است.[۵۶۴] پایگاه خبری میدل ایست آی که مواضعی ضداسرائیلی دارد، گزارش داد که آمریکا از حملات هوایی موسوم به حمله دوضرب استفاده کرده است،[۵۶۵][۵۶۶] هرچند ایالات متحده این ادعا را رد کرده است. تا ۲۳ مارس، هرانا برآورد کرد که دست‌کم ۱۵ درصد از قربانیان زیر ۱۸ سال سن داشته‌اند.[۵۶۷]
در ۹ مارس، یک حملهٔ هوایی اسرائیل در محلهٔ رسالت تهران، ساختمانی وابسته به بسیج و همچنین سه ساختمان مسکونی را ویران کرد و بین ۴۰ تا ۵۰ نفر را کشت. بر اساس تحلیل بی‌بی‌سی، اسرائیل در این حمله از بمب‌های مارک ۸۲ استفاده کرده است.[۵۶۰] تا ۲۷ مارس، ایران از وارد آمدن خسارت به دست‌کم ۱۲۰ اثر تاریخی خبر داده بود.[۵۶۸] تا ۲۴ تیر ۱۴۰۵، ایران از ثبت نام ۳٫۵۱۴ تن «شهید» در این جنگ خبر داد.[۵۶۹]
نهادها
در حملهٔ اولیه، بیت رهبری هدف قرار گرفت. ویدئوهایی که ایران اینترنشنال منتشر کرد، ساختمان ویران‌شدهٔ مالک‌اشتر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تهران را پس از حملهٔ موشکی مشترک آمریکا و اسرائیل نشان می‌داد.[۵۷۰] در ۳ مارس، مجتمع سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، مقر اصلی رسانهٔ دولتی ایران، در عملیات هوایی اسرائیل هدف قرار گرفت.[۵۷۱][۵۷۲] در همان روز، نیروهای اسرائیلی ساختمان دفتر مجلس خبرگان رهبری در قم را بمباران کردند.[۵۷۳][۵۷۴]
زیرساخت‌ها
تا ۵ مارس، سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد که ۱۳ مرکز درمانی در ایران و یک مرکز درمانی در لبنان هدف حمله قرار گرفته‌اند.[۵۷۵] وزیر امور خارجهٔ ایران نیز گفت که آمریکا یک تأسیسات آب‌شیرین‌کن در جزیرهٔ قشم را هدف قرار داده و در نتیجه، آب‌رسانی به ۳۰ روستا مختل شده است؛ با این حال، آمریکا و اسرائیل هر دو وقوع چنین حمله‌ای را رد کردند.[۵۷۶][۵۷۷] همچنین، کنسولگری روسیه در اصفهان آسیب دید.[۵۷۸] پس از حملات آمریکا در ۹ ژوئن، ایران اعلام کرد که آسیب به مخازن ذخیرهٔ آب در استان هرمزگان موجب قطع آب ۲۰ هزار نفر شده است.[۵۷۹]
در ۱۸ ژوئیه، رسانه‌های ایرانی گزارش دادند که حملات آمریکا تأسیسات برق و پمپ‌های آب‌شیرین‌کن در مجتمع آب‌شیرین‌کن بنجی در شهرستان جاسک، استان هرمزگان، را هدف قرار داده است. رویترز به نقل از یک مقام محلی گزارش داد که چندین موشک به این تأسیسات اصابت کرده و این حمله موجب اختلال در آب‌رسانی به ۲۰ روستا و تأثیرگذاری بر زندگی حدود ۱۰ هزار نفر شده است.[۵۸۰][۵۸۱]
استفاده از اماکن غیرنظامی
در جریان جنگ ایران و اسرائیل با مشارکت ایالات متحده در مارس ۲۰۲۶، گزارش‌هایی دربارهٔ استقرار نیروها، تجهیزات و تسلیحات نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران در برخی اماکن غیرنظامی، از جمله مدارس، منتشر شد. بر اساس تحقیقی منتشرشده توسط ایران اینترنشنال، نیروهای نظامی و امنیتی ایران بین ۲ تا ۱۴ مارس، تجهیزات و پرسنل خود را به دست‌کم ۷۰ مکان غیرنظامی در ۱۷ استان منتقل کردند که ۳۴ مورد از آنها مدرسه‌های ابتدایی یا متوسطه بودند. در این گزارش از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، سازمان بسیج مستضعفین و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان برخی از نهادهای دخیل نام برده شده است. تصاویر منتشرشده از چندین شهر ایران، خودروها و نیروهای امنیتی را در محوطه برخی مدارس نشان می‌داد. در تهران نیز تصاویری از استقرار خودروهای یگان ویژه و نیروهای امنیتی در حیاط مدرسه‌ای در منطقه تهرانپارس منتشر شد.[۵۸۲]
همچنین در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶، محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران، خواستار بازگرداندن فضاهای آموزشی مورد استفاده سایر نهادهای دولتی به وزارت آموزش و پرورش پیش از آغاز سال تحصیلی شد. معتمدیان تعداد این مدارس یا نهادهای استفاده‌کننده از آنها را اعلام نکرد و گفت در مواردی که بازگرداندن یک مدرسه امکان‌پذیر نباشد، باید فضای آموزشی جایگزین تأمین شود.[۵۸۲][۵۸۳]
خسارات به آمریکا
بررسی تصاویر ماهواره‌ای توسط روزنامهٔ واشینگتن پست نشان داد که دست‌کم ۲۲۸ ساختمان یا قطعه تجهیزات در پایگاه‌های نظامی ایالات متحده در سراسر خلیج فارس آسیب دیده‌اند؛ رقمی که به‌مراتب بیش از آن چیزی است که دولت ترامپ به آن اذعان کرده است.[۵۸۴]
در ۱ مارس، در پی حملهٔ پهپادی ایران به نزدیکی کمپ عریفجان در بندر شویبه، کویت، شش نظامی آمریکایی کشته و بیش از ۳۰ نفر دیگر زخمی شدند. کشته‌شدگان از نیروهای ذخیره ارتش ایالات متحده بودند که به فرماندهی پشتیبانی اعزامی ۱۰۳، مستقر در دموین، آیووا، اختصاص داشتند.[۵۸۵] در ۸ مارس، سنتکام گزارش داد که یکی از نیروهای گارد ملی ایالات متحده آمریکا در جریان یک وضعیت اورژانسی پزشکی جان باخته است.[۵۸۶] گروهبان بنجامین اِن. پنینگتون، از نیروهای تیپ ۱ فضایی که در حملهٔ اول مارس به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی زخمی شده بود، در ۹ مارس بر اثر جراحاتش درگذشت.[۵۸۷]
در ۱۲ مارس، شش تن از نیروهای نیروی هوایی آمریکا در پی سقوط یک هواپیمای سوخت‌رسان کی‌سی-۱۳۵ در غرب عراق کشته شدند. سنتکام اعلام کرد که این سانحه در نتیجهٔ اقدام خصمانه نبوده، بلکه در جریان حادثه‌ای که یک هواپیمای دیگر آمریکایی نیز در آن دخیل بوده رخ داده است. تا ۱۳ مارس، ارتش آمریکا به‌طور رسمی اعلام کرد که حدود ۱۴۰ نفر از نیروهای نظامی این کشور مجروح شده‌اند.[۵۸۸] در حملهٔ ۲۷ مارس به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان، چندین هواپیمای سوخت‌رسان آسیب دیدند، یک فروند بوئینگ ئی-۳ سنتری منهدم شد و دست‌کم ۱۵ نظامی آمریکایی نیز زخمی شدند.[۵۸۹][۵۹۰][۵۹۱]
ناو یواس‌اس جرالد آر. فورد، بزرگ‌ترین ناو هواپیمابر حاضر در منطقهٔ درگیری، در اثر آتش‌سوزی‌ای که در ۱۲ مارس رخ داد آسیب دید. نیروی دریایی ایالات متحده اعلام کرد که این آتش‌سوزی چندین ملوان را مجروح کرده است.[غ] به گفتهٔ نیروی دریایی آمریکا، آتش‌سوزی از بخش رخت‌شوی‌خانه آغاز شده و ارتباطی با عملیات رزمی نداشته است.[۵۹۶] این ناو پیش از رسیدن به خاورمیانه نیز با مشکلات مکانیکی دیگری، از جمله نقص در سامانهٔ تصفیهٔ فاضلاب، روبه‌رو بود.[۵۹۷] بنا بر گزارش‌های متعدد منتشرشده در روزهای ۱۷ و ۱۸ مارس، جرالد آر. فورد اجرای حملات هوایی را متوقف کرد و برای انجام تعمیرات به سوی پایگاه دریایی کرت حرکت کرد.[۵۹۳]
بر اثر حملات ایران، بسیاری از پایگاه‌های نظامی آمریکا در نزدیکی ایران «تقریباً غیرقابل سکونت» شدند. طی دو هفتهٔ نخست، این حملات حدود ۸۰۰ میلیون دلار خسارت بر جای گذاشت. از جمله پایگاه‌های آسیب‌دیده می‌توان به السدر و الرویس در امارات متحدهٔ عربی، پایگاه پشتیبانی دریایی بحرین، پایگاه هوایی علی السالم در کویت، پایگاه هوایی العدید در قطر و پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی اشاره کرد. به گفتهٔ مقام‌های ناشناس، این خسارات توانایی نظامی ایالات متحده در جنگ را کاهش داد. بسیاری از نظامیان آمریکایی به «هتل‌ها و ساختمان‌های اداری» منتقل شدند؛ اقدامی که نگرانی‌هایی را دربارهٔ استفادهٔ آمریکا از غیرنظامیان به‌عنوان سپر انسانی برانگیخت. همچنین، در حمله‌ای به یک هتل در بحرین، دو کارمند وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) زخمی شدند.[۵۹۸]
بر پایهٔ آمار ارائه‌شده از سوی اعضای کنگرهٔ ایالات متحده، تا مه ۲۰۲۶ ارتش آمریکا ۳۹ فروند هواگرد را از دست داده بود.[۵۹۹]
بر اساس اعلام یکی از مقام‌های پنتاگون، از ۷ تا ۲۰ ژوئیه شمار تلفات نیروهای نظامی ایالات متحده در حملات ایران به نزدیک ۱۰۰ نفر رسیده است. این آمار شامل دو کشته و یک نظامی مفقودشده در اردن، ده‌ها مجروح و همچنین آسیب دیدن چندین بالگرد است.[۶۰۰]
در اکتبر ۲۰۲۶، پنتاگون آمار تلفات خود در درگیری با ایران را بازنگری کرد و مجموع ۲۱ کشته و ۸۶۵ مجروح را تأیید نمود. این به‌روزرسانی در پی ارزیابی‌های قبلی انجام شد که آمار جان‌باختگان را کمتر از حد واقعی گزارش کرده بودند.[۶۰۱]
خسارات به اسرائیل
ستاره داوود سرخ اعلام کرد حملات اولیه ایران ۸۹ زخمی بر جای گذاشته است که سه نفر به‌طور مستقیم و مابقی به‌طور غیرمستقیم مجروح شده‌اند و بیشتر آنها غیرنظامی بوده‌اند.[۶۰۲][۶۰۳] در ۲۸ فوریه، یک اصابت مستقیم در تل‌آویو باعث کشته شدن یک زن و زخمی شدن ۲۲ نفر دیگر شد که حال یکی از آنها وخیم گزارش شد.[۶۰۴] در ۱ مارس، یک حمله به یک کنیسه و ساختمان‌های مسکونی در بیت شمش اصابت کرد و موجب کشته شدن ۹ غیرنظامی در یک پناهگاه و زخمی شدن ۴۹ نفر دیگر شد.[۶۰۵] در ۹ مارس، دو کارگر در یهود، در حومهٔ تل‌آویو، بر اثر اصابت زیرمهمات (submunitions) یک موشک ایرانی مجهز به کلاهک بمب خوشه‌ای کشته شدند.[۶۰۶][۶۰۷]
در ۱۷ مارس، یک بمب خوشه‌ای از کلاهک ایرانی به یک ساختمان آپارتمانی در رمت گن اصابت کرد و دو نفر از ساکنان را کشت. بیانیه‌ای از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که این حمله موشکی «انتقام خون شهید دکتر علی لاریجانی و همراهانش» بوده که روز قبل در یک حمله هدفمند کشته شده بودند.[۶۰۸] به گزارش سی‌ان‌ان، استفاده از بمب‌های خوشه‌ای ناقض قوانین بین‌المللی است. ان‌آر. جنزن-جونز از خدمات تحقیقات تسلیحاتی اعلام کرد که این نوع کلاهک «عمدتاً برای ایجاد وحشت در میان جمعیت غیرنظامی» استفاده می‌شود.[۶۰۹]
مدیر اجرایی انجمن کنترل تسلیحات استفاده از بمب‌های خوشه‌ای علیه بخش‌های مسکونی اسرائیل را عمدی خواند و گفت: «به نظر می‌رسد ایران آنها را به سمت مناطق نسبتاً پرجمعیت پرتاب می‌کند، احتمالاً با هدف ایجاد تلفات غیرنظامی.»[۶۱۰] نه ایران و نه اسرائیل عضو کنوانسیون مهمات خوشه‌ای نیستند،[۶۱۱] و هر دو جزو ۱۷ کشوری هستند که یا بمب خوشه‌ای تولید می‌کنند یا حق تولید آن را برای خود محفوظ می‌دانند.[۶۱۲]
در ۴ آوریل، حمله موشکی ایران در مجاورت مقر هاکیریای ارتش اسرائیل در تل آویو اصابت کرد.[۶۱۳]
پیامدها
در اسرائیل
اسرائیل وضعیت اضطراری سراسری اعلام کرد.[۱۷۴] وزیر دفاع اسرائیل، یسرائیل کاتس، در بیانیه‌ای اعلام کرد: «به موجب اختیاراتم طبق بند 9C(b)(۱) قانون دفاع مدنی ۵۷۱۱–۱۹۵۱ و پس از آنکه متقاعد شدم احتمال بالایی برای حمله به جمعیت غیرنظامی وجود دارد، بدین‌وسیله وضعیت ویژه‌ای را در جبهه داخلی در سراسر قلمرو کشور اعلام می‌کنم.»[۶۱۴] اسرائیل پس از انجام حمله، حریم هوایی خود را بست.[۶۱۵] روزنامه نیویورک تایمز نیز گزارش داد که مدارس، محل‌های کار و تجمعات عمومی تعطیل خواهند شد.[۶۱۶]
در ایران
همانند جنگ دوازده‌روزه، از ساعات ابتدایی جنگ، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات محدودیت‌هایی بر اینترنت اعمال کرد که سبب افزایش اضطراب و بی‌اعتمادی عمومی شد.[۶۱۷][۶۱۸] در پی تشدید دوباره قطع اینترنت ۱۴۰۴ در ایران، نِت‌بلاکس گزارش داد که سطح اتصال اینترنت در ایران به ۴ درصد میزان عادی کاهش یافته است.[۶۱۹]
بحران رهبری
پس از کشته شدن سید علی خامنه‌ای، دولت ۷ روز تعطیل عمومی و ۴۰ روز عزاداری را اعلام کرد.[۶۲۰][۶۲۱][۶۲۲] در ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ سید مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران منصوب شده، در حالی که وضعیت سلامتی او نامشخص است[۶۲۳][۶۲۴][۶۲۵][۶۲۶] و در انظار عمومی ظاهر نمی‌شود.[۶۲۷][۶۲۸][۱۲۰] به گفته بسیاری از تحلیلگران، در شرایط کنونی قدرت واقعی در ایران در دست سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است و این نهاد عملاً اداره کشور را بر عهده دارد، به‌ویژه در وضعیتی که ساختار رهبری تضعیف شده و اقتدار گذشته را ندارد.[۱۲۰] در فروردین ۱۴۰۵ گزارش شد مسعود پزشکیان در پی تشدید اختلاف با فرماندهان نظامی در «بن‌بست سیاسی» قرار گرفته است.[۱۲۱]
وضعیت نظامی ایران
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در ۱۱ اسفند (۱ مارس ۲۰۲۶)، حدود ۳ روز پس از آغاز حملات گسترده اسرائیل و آمریکا، اعلام کرد که واحدهای نظامی ایران «مستقل و تا حدی منزوی» شده‌اند و اکنون فقط بر اساس دستورهای کلی پیشین عمل می‌کنند.[۶۲۹] در ۱۰ اسفند ترامپ ادعا کرد که «کل فرماندهی نظامی ایران از بین رفته است» و «بسیاری از آنها می‌خواهند تسلیم شوند. آنها خواهان مصونیت هستند. هزاران نفرشان در حال تماس گرفتن هستند.»[۵۱۶]
پس از کشته شدن سید علی خامنه‌ای و کشته شدن ده‌ها فرمانده نظامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، گزارش شد که شماری از افسران پست‌های خود را ترک کرده و پادگان‌هایشان را رها کرده‌اند.[۶۳۰] برخی گزارش‌ها علت این فرار را اختلاف و سردرگمی در ساختار فرماندهی نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی دانستند، در حالی که گزارش‌های دیگر آن را ناشی از ترس از هدف قرار گرفتن عنوان کردند.[۶۳۰] ترک پست توسط افسران باعث شد سربازان وظیفه ناچار شوند نگهبانی‌ها را ادامه دهند و در معرض حملات هوایی قرار بگیرند؛ همچنین برخی از آنان از ترس بمباران‌ها شب‌ها را در فضاهای باز خارج از پایگاه‌های نظامی می‌گذراندند.[۶۳۰]
بر اساس گزارش روزنامه تلگراف، لیندزی و کریگ فورمن که در جریان یک سفر جاده‌ای دور دنیا به اتهام‌های جاسوسی در تهران زندانی شده بودند، گفتند زندان اوین، جایی که در آن نگهداری می‌شدند، در روز کشته شدن علی خامنه‌ای توسط نگهبانان رها شده بود.[۶۳۱] ایران اینترنشنال نیز گزارش داد که چندین سازمان حقوق بشری، از جمله کمیته آزادی زندانیان سیاسی، اعلام کردند مسئولان زندان پست‌های خود را ترک کرده، توزیع غذا را متوقف کرده، فروشگاه زندان (که غذا و آب آشامیدنی زندانیان را نیز تأمین می‌کرد) را بسته و درهای سلول‌ها را قفل کرده‌اند و به این ترتیب زندانیان را بیشتر در حبس نگه داشته‌اند.
طبق گزارش دیگر از ۱۲ مارس، در میان نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی نشانه‌های فزاینده‌ای از فرار و روحیه‌باختگی دیده می‌شود؛ از جمله در استان گیلان که گفته می‌شود بیش از نیمی از نیروهای سرکوبگر سپاه برای انجام وظیفه حاضر نمی‌شوند. همزمان حضور نیروهای بسیج و سپاه در خیابان‌ها کاهش یافته و حملات مکرر و شرایط دشوار باعث سردرگمی و خستگی نیروهای رده پایین شده است. با وجود تهدید فرماندهان به مجازات‌های شدید، این مشکلات همچنان رو به وخامت است و حتی خانواده برخی نیروها نیز آنها را به نافرمانی و دوری از خدمت تشویق می‌کنند.[۶۳۲]
در ۲۹ آوریل، در جریان آتش‌بس موقت، گزارش شد که تخریب زیرساخت‌ها تأثیر منفی بر معیشت مردم ایران گذاشته، و فشار مالی بر نیروهای وابسته به حکومت می‌تواند به کاهش حمایت آنها منجر شود. همچنین گفته شد که برخی از نیروهای بسیج مدتی است حقوق خود را دریافت نکرده‌اند.[۶۳۳]
وضعیت اقتصادی
در ۱۲ فروردین گزارش شد که رئیس‌جمهور ایران، مسعود پزشکیان، هشدار داده است که بدون برقراری آتش‌بس، اقتصاد ایران ظرف سه هفته تا یک ماه با فروپاشی کامل روبه‌رو خواهد شد.[۶۳۴] با ورود جنگ به هفته پنجم، آثار اقتصادی آن در زندگی روزمره مردم نمایان شده است، از جمله اختلال در خدمات بانکی، کمبود پول نقد در خودپردازها و تأخیر در پرداخت حقوق کارمندان دولت.[۶۳۵]
اقتصاد ایران که پیش از این تحت تأثیر تحریم‌ها در حال انقباض بود، با آسیب‌های زیرساختی بیشتر و کاهش درآمد مواجه شد.[۶۳۶] حملات به زیرساخت‌های نفتی و بندرها، اقتصاد ایران با انقباض شدید مواجه شده است؛ میلیون‌ها نفر منبع درآمد خود را از دست داده‌اند، کارخانه‌ها، نیروگاه‌ها، راه‌آهن‌ها، فرودگاه‌ها و پل‌ها تخریب شده‌اند، سطح قیمت‌ها به‌طور چشمگیری افزایش یافته و ارزش ریال سقوطی کم‌سابقه را تجربه کرده است.[۶۳۷][۶۳۸]
تأمین کالاهای اساسی تا حدی پایدار است، هرچند قیمت‌ها افزایش یافته و در برخی مناطق کمبودهایی گزارش شده است،[۶۳۹] در برخی موارد قیمت کالاهای وارداتی تا ۵۰ درصد افزایش یافت.[۶۴۰]
قطعی گسترده اینترنت توسط جمهوری اسلامی ضربه شدیدی به اقتصاد دیجیتال وارد کرده، باعث تعطیلی یا تضعیف کسب‌وکارهای آنلاین، افزایش بیکاری و کاهش شدید تقاضای نیروی کار شده است. در مجموع، کاهش قدرت خرید و نااطمینانی اقتصادی باعث افت تقاضا و محدود شدن خرید مردم به کالاهای ضروری شده است.[۶۴۱]
در ۱۳ آوریل گزارش شد عبدالناصر همتی، رئیس کل بنک مرکزی ایران به دولت جمهوری اسلامی اعلام کرده است که وضعیت اقتصادی ایران پس از جنگ «بسیار وخیم» است و حتی در صورت عادی شدن شرایط، بازسازی آن تا ۱۲ سال زمان خواهد برد. همتی همچنین دربارهٔ خطر بیکاری حدود دو میلیون نفر در پی آسیب به زیرساخت‌های تولیدی هشدار داده شده است.[۶۴۲]
احتمال ورود احزاب کرد به جنگ
در روزهای ابتدایی جنگ چندین خبرگزاری از احتمال مشارکت احزاب کرد در این جنگ خبر دادند.[۶۴۳] در روزهای بعد دونالد ترامپ نیز حمایت خود را از این حملات اعلام کرد.[۶۴۴] سی‌ان‌ان نیز به نقل از چند منبع آگاه، گزارش داد که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در حال کار بر روی طرحی برای تسلیح نیروهای کرد با هدف آغاز یک خیزش مردمی علیه حکومت ایران است.[۶۴۵]
به گفته آکسیوس، رهبران منطقه کردستان عراق، مسعود بارزانی و بافل طالبانی در مورد دخالت کردهای پیشمرگه در هر گونه حمله زمینی به ایران اظهار تردید کردند[۶۴۶] و افزود که دلیل اصلی اش نگرانی از یک پاسخ نظامی گسترده از طرف ایران علیه نیروهای کرد در عراق است.[۶۴۷] به گزارش آکسیوس وزیر خارجه آمریکا، روبیو، به کنگره گفته است که ایالات‌متحده کردها را مسلح نمی‌کند، اما افزود که در مورد اسرائیلی‌ها نمی‌شود چنین چیزی گفت.[۶۴۸]
روابط ایران و کشورهای خلیج فارس
در اردیبهشت ۱۴۰۵ گزارش شد با ادامه تنش‌های منطقه‌ای، کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله کویت، بحرین، امارات و قطر کارزار امنیتی گسترده‌ای را علیه شبکه‌های وابسته به جمهوری اسلامی و حزب‌الله لبنان تشدید کرده‌اند. این کارزار نشان‌دهنده افزایش بی‌اعتمادی و شکاف امنیتی میان ایران و همسایگان عربش است. مقام‌های این کشورها از کشف و متلاشی شدن بیش از ۱۲ هسته مرتبط با تهران، بازداشت ده‌ها نفر به اتهام جاسوسی، پول‌شویی، طراحی ترور و فعالیت‌های خرابکارانه، و همچنین افزایش همکاری‌های اطلاعاتی و عملیات پیشگیرانه خبر داده‌اند. تحلیلگران می‌گویند کشورهای خلیج فارس در واکنش به نفوذ منطقه‌ای جمهوری اسلامی و فعالیت گروه‌های نیابتی وابسته به آن، نظارت امنیتی و مقابله با شبکه‌های مرتبط با ایران را به‌طور چشمگیری افزایش داده‌اند. بر اساس تحلیلگران، این روند می‌تواند روابط سیاسی و امنیتی تهران با کشورهای عرب خلیج فارس را بیش از پیش تیره کند.[۶۴۹]
ادعای ترامپ مبنی بر احتمال حمله به آمریکا
در ۵ اکتبر ۲۰۲۶، ترامپ با مطرح کردن تورم زمان جنگ و قیمت سوخت در یک گردهمایی انتخاباتی میان‌دوره‌ای در گرند آیلند، نبراسکا، جنجال داخلی شدیدی به پا کرد.[۶۵۰] ترامپ از تأثیرات اقتصادی جنگ به عنوان «بهای ناچیزی که برای حفظ امنیت جهان باید پرداخت» دفاع کرد و گفت: «آنها می‌توانند یک شهر را نابود کنند. بگذارید لس آنجلس را نابود کنند. بگذارید سن دیگو را نابود کنند.»[۶۵۱][۶۵۲]
مقامات کالیفرنیا به سرعت و به صورت دو حزبی این اظهارات را محکوم کردند. گوین نیوسام، فرماندار کالیفرنیا، رئیس‌جمهور را «دیوانه و خطرناک» خواند و او را به تشویق یک دشمن خارجی برای حمله به بیش از ۱۰ میلیون آمریکایی متهم کرد.[۶۵۳] تاد گلوریا، شهردار سن دیگو، و کارن بس، شهردار لس آنجلس، هر دو این اظهارات را محکوم کردند و خاطرنشان کردند که هر دو شهر محل استقرار تأسیسات حیاتی نظامی آمریکا، مانند پایگاه دریایی سن دیگو و پایگاه نیروی هوایی لس آنجلس، هستند.[۶۵۱][۶۵۰]
کاخ سفید این انتقاد را به شدت رد کرد و استیون چونگ، مدیر ارتباطات، این اعتراض را «جنجال رسانه‌ای» و بدون هیچ پایه و اساسی در واقعیت توصیف کرد.[۶۵۳] دولت به روشنی اعلام کرد که ترامپ از حمله حمایت نمی‌کند، بلکه استدلال روشنی ارائه می‌دهد مبنی بر اینکه اگر دولت او مداخله نظامی را در اوایل سال آغاز نمی‌کرد، ایران تهدیدی هسته‌ای برای شهرهای آمریکا ایجاد می‌کرد.[۶۵۱][۶۵۳]
در ۶ اکتبر ۲۰۲۶، سناتور کریس مورفی گفت که پنتاگون از اعطای دسترسی به پایگاه هوایی العدید در قطر به او خودداری کرده و همچنین از ترتیب دادن جلسه توجیهی در مورد جنگ در طول سفر او به خاورمیانه خودداری کرده است. مورفی این تصمیم را تلاشی برای پنهان کردن هزینه‌ها و پیامدهای جنگ از کنگره و عموم مردم توصیف کرد. پنتاگون اعلام کرد که این امتناع با دستورالعمل مارس ۲۰۲۶ مبنی بر محدود کردن سفر به منطقه مطابقت دارد و این سیاست به‌طور یکسان اعمال می‌شود. این حادثه در حالی رخ داد که قانون‌گذاران به دنبال اطلاعات بیشتری در مورد هزینه‌ها، تلفات و استراتژی جنگ بودند.[۶۵۴]
در ۸ اکتبر ۲۰۲۶، ترامپ گفت که اظهاراتش مبنی بر اینکه ایران ممکن است لس آنجلس یا سن دیگو را «از بین ببرد» سوءتفاهم شده است.[۶۵۵]
تحلیل‌ها
شماری از تحلیلگران استدلال کرده‌اند که با وجود خسارت‌های گستردهٔ نظامی و اقتصادی واردشده به ایران و کشته شدن بخش بزرگی از رهبران کشور، این جنگ در سطح راهبردی برای ایران موفقیت‌آمیز و برای ایالات متحده شکست بوده است.[۶۵۶][۶۵۷][۶۵۸][۶۵۹][۶۶۰] به باور این تحلیلگران، جنگ به رهبران ایران نشان داد که این کشور توانایی بقا در برابر یک حملهٔ تمام‌عیار نظامی از سوی ایالات متحده را دارد و در نتیجه، ایران «ترس خود از جنگ» با آمریکا را از دست داده است.[۶۵۷][۶۶۱][۶۵۶] در مقابل، ایران نیز نشان داد که قادر است پایگاه‌های نظامی آمریکا را تهدید کند؛ امری که تصور رایج دربارهٔ آسیب‌ناپذیری قدرت نظامی ایالات متحده را تضعیف کرد.[۶۶۲][۶۶۳] مهم‌تر از همه، این جنگ به رهبران ایران و آمریکا نشان داد که حمله به کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز، گزینه‌ای راهبردی و بسیار مؤثر برای ایران است؛ گزینه‌ای که برخلاف برنامه هسته‌ای ایران، با تکیه بر تاکتیک‌های نامتقارن نظامی و با هزینه‌ای نسبتاً اندک قابل اجرا است.[۶۶۰][۶۵۸][۶۵۹]
کارشناسان بر این باورند که این جنگ بر اساس قوانین ایالات متحده غیرقانونی بوده است، زیرا آغاز جنگ مستلزم کسب مجوز از کنگره است. همچنین این حملات ناقض منشور سازمان ملل متحد و ممنوعیت توسل به زور تلقی شده‌اند، زیرا نه شرایط دفاع مشروع را برآورده می‌کنند و نه از مجوز شورای امنیت سازمان ملل متحد برخوردار بوده‌اند.[۶۶۴] در پاسخ، دولت ترامپ مدعی شد که رؤسای‌جمهور پیشین آمریکا نیز اقدام‌های نظامی مشابهی را بدون مجوز انجام داده‌اند و حقوق بین‌الملل را بی‌اعتبار دانست.[۶۶۴][۶۶۵] در حوزه حقوق کیفری بین‌المللی نیز شماری از کارشناسان این حملات را مصداق جنایت تجاوز[۶۶۶][۶۶۷] و به‌طور مشخص جنگ تجاوزکارانه دانسته‌اند.[۶۶۸][۶۶۹] همچنین حمله آمریکا ناقض عهدنامه ۱۹۸۱ الجزایر تلقی شده است؛ توافقی که بر اساس آن ایالات متحده متعهد شده بود در امور داخلی ایران، چه از نظر سیاسی و چه نظامی، مداخله نکند. بسیاری از منتقدان و تحلیلگران نیز حمله مشترک آمریکا و اسرائیل را نشانه‌ای از گرایش آشکارتر دولت ترامپ به توسعه‌طلبی[۶۷۰][۶۷۱] و امپریالیسم[۶۷۲][۶۷۳] دانسته و آن را فاصله گرفتن از هنجارهای نظم بین‌المللی لیبرال ارزیابی کرده‌اند.[۶۷۴]
تلاش‌های دیپلماتیک برای صلح
در ۲۵ مارس، مقام‌های پاکستانی یک «طرح ۱۵ بندی» به رهبری ایالات متحده را به ایران منتقل کردند که شامل جزئیات یک برنامهٔ آتش‌بس برای پایان دادن به جنگ بود. این پیشنهاد از طریق میانجی‌گری پاکستان به تهران ارائه شد و موضوعاتی مانند کاهش تحریم‌ها، محدودیت‌های هسته‌ای و موشکی، و تضمین جریان کشتیرانی در تنگهٔ هرمز را در بر می‌گرفت.[۶۷۵][۶۷۶][۶۷۷] بر اساس گزارش شبکهٔ انگلیسی‌زبان پرس تی‌وی، ایران این پیشنهاد آمریکا را رد کرد و در عوض پنج شرط برای پایان جنگ مطرح ساخت.[۶۷۸] در ۳۱ مارس، پاکستان و چین یک «ابتکار ۵ ماده‌ای» برای صلح ارائه کردند که در آن خواستار توقف فوری همه درگیری‌ها و اجازهٔ ارسال کمک‌های بشردوستانه به منطقه شدند.[۶۷۹][۶۸۰]
در ۷ آوریل، ترامپ از طریق شبکهٔ اجتماعی خود اعلام کرد که ایالات متحده و ایران بر اساس یک پیشنهاد ۱۰ ماده‌ای — که با میانجی‌گری نخست‌وزیر پاکستان، شهباز شریف، و ژنرال عاصم منیر ارائه شده بود — به توافق رسیده‌اند.[۶۸۱] او نوشت که ایران یک طرح ۱۰ ماده‌ای به آمریکا ارائه داده که از نظر آمریکا «پایه‌ای قابل اجرا برای مذاکره» محسوب می‌شود. این اقدام به‌عنوان نشانه‌ای از عقب‌نشینی ترامپ از اجرای حملهٔ گسترده و قریب‌الوقوع به زیرساخت‌های ایران، از جمله پل‌ها و نیروگاه‌های سراسری، تفسیر شد.[۳۷۸]
در ۱۱ و ۱۲ آوریل ۲۰۲۶، مذاکرات اسلام‌آباد بین ایران و ایالات متحده، با هدف تثبیت آتش‌بس جنگ ایران و مذاکره برای حل‌وفصل احتمالی این جنگ، در اسلام‌آباد پاکستان برگزار شد.[۶۸۲] پس از ۲۱ ساعت مذاکرات صلح، ایالات متحده و ایران نتوانستند به هیچ توافقی برسند.[۶۸۳]
یادداشت‌ها
- ↑ عمدتا خلیج فارس و شام، و نیز قبرس (آکراتاری و داکیلیا) و قفقاز جنوبی
- 1 2 روایت‌های متناقضی در مورد اینکه آیا قلمرو اقیانوس هند بریتانیا در مارس ۲۰۲۶ مورد حمله قرار گرفته است یا خیر، وجود دارد. ایران حمله به پایگاه نظامی جزیره دیه‌گو گارسیا را تکذیب کرد، در حالی که بریتانیا بدون ارائه مدرکی مبنی بر وقوع این حمله، آن را تأیید کرد.[۲۳]
- ↑ برای اطلاعات بیشتر حملات ۲۰۲۶ یمن را ببینید.
- ↑ برای اطلاعات بیشتر حملات ۲۰۲۶ یمن را ببینید.
- ↑ بر اساس گزارش‌های وال استریت ژورنال و بلومبرگ نیوز به نقل از «افراد آگاه از موضوع»،[۲][۳] و نیز نیویورک تایمز به نقل از مقام‌های فعلی و سابق آمریکا،[۴] امارات متحده عربی نیز بابت حملات ایران، به‌طور محرمانه حملات تلافی‌جویانه‌ای علیه ایران انجام داد؛ از جمله حمله به یک پالایشگاه نفت در جزیره لاوان در ۸ آوریل.[۲]
- ↑ طبق گزارش وال استریت ژورنال، کویت نیز از خاک خود حملاتی را علیه شبه‌نظامیان عراقی مورد حمایت ایران انجام داد.[۵] مقام‌های عراقی از دست‌کم دو حمله راکتی از خاک کویت در آوریل خبر دادند؛ با این حال، رویترز گزارش کرد که مشخص نبود این حملات توسط نیروهای مسلح کویت انجام شده یا توسط ارتش ایالات متحده.[۶] در ۱ مه، کویت اعلام کرد که نیروهایش در جریان یک حمله به جزیره بوبیان با شش عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران درگیر تبادل آتش شده‌اند و چهار نفر از آنان را بازداشت کرده‌اند.[۷]
- ↑ در ۲۵ ژوئیه، اوکراین در دریای خزر به یک کشتی ایرانی که محموله نظامی از روسیه به ایران حمل می‌کرد، حمله کرد و حداقل یک ملوان را کشت. ایران و اوکراین هر دو این حادثه را تأیید کرده‌اند.[۸][۹]
- ↑ برای اطلاعات بیشتر، درگیری‌های غرب ایران (۱۴۰۵–اکنون) را ببینید.
- ↑ برای اطلاعات بیشتر، درگیری‌های سیستان و بلوچستان (۱۴۰۵–اکنون) را ببینید.[۱۳][۱۴]
- ↑ از ۲ مارس؛ برای اطلاعات بیشتر جنگ ۲۰۲۶ لبنان را ببینید.
- ↑ از ۲۸ مارس؛ برای اطلاعات بیشتر، حوثی‌ها در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران را ببینید.[۱۷]
- ↑ جنبش امل در کنار حزب‌الله نقش فعالی در درگیری‌های لبنان داشته است.[۱۸][۱۹] امدادگران وابسته به «انجمن پیشاهنگی رساله اسلامی» (متعلق به جنبش امل) هدف حملات هوایی اسرائیل قرار گرفته‌اند.[۲۰]
- 1 2 3 برای اطلاعات بیشتر درگیری ۲۰۲۶ به رهبری آمریکا با شبه‌نظامیان عراقی طرفدار ایران را ببینید.[۲۱][۲۲]
- ↑ برای اطلاعات بیشتر، حملات ایران به جمهوری آذربایجان را ببینید.
- ↑ برای اطلاعات بیشتر، مصر در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و حمله پهپادی به دمیاط را ببینید.
- ↑ حملات ایران به اقلیم کردستان عراق (۱۴۰۴–۱۴۰۵)
- ↑ برای اطلاعات بیشتر، بلغارستان در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران را ببینید.
- 1 2 هم ایران و هم اسرائیل به لبنان حمله کردند. برای اطلاعات بیشتر جنگ ۲۰۲۶ لبنان را ببینید.
- ↑ در غرق‌شدن ناوچه دنا، همراه با خدمه و ملوانان غیر مسلح در نزدیکی سواحل سریلانکا۱۰۴ کشته و ۳۲ تن زخمی شدند.[۴۶]
- ↑ این ارقام شامل ۱۸۰ غیرنظامی کشته شده در حمله هوایی به مدرسه شجره طیبه میناب،[۵۴] و ۱ تبعهٔ چینی می‌شود.[۵۵]
- ↑ ۲۸ فوریه ۲۰۲۶
- ↑ نیروی دریایی ایالات متحده در ابتدا اعلام کرد که دو ملوان به‌دلیل جراحات غیرتهدیدکنندهٔ حیات تحت درمان قرار گرفته‌اند، اما سپس تأیید کرد که ملوان سومی نیز برای ادامهٔ درمان با بالگرد منتقل شده است.[۵۹۲] چندین رسانه نیز گزارش دادند که تا ۲۰۰ ملوان دیگر به‌دلیل علائم ناشی از استنشاق دود تحت درمان قرار گرفته‌اند.[۵۹۳][۵۹۴][۵۹۵]
جستارهای وابسته
.jpg){kind=small}
.svg){kind=small}
- سانسور در طول جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
- اطلاعات نادرست در طول جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
- عملیات پروژه آزادی
- ادعای تلاش ایران برای ترور ترامپ
رویدادهای مرتبط
منابع
- ↑ «گزارش رویترز از "حملات پنهانی" عربستان به ایران در جریان جنگ». دویچه وله. ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامWSJUAEStrikesوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Dagher, Sam; MacDonald, Fiona (12 May 2026). "UAE Is Said to Have Hit Iran Earlier in War as Israel Ties Grow". بلومبرگ نیوز. Retrieved 13 May 2026.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامNYTSaudiUAEوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامWSJSaudiKuwaitوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامReutersSaudiIraqوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامNYTKuwaitStrikesوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Basmat, Dmytro (26 July 2026). "Ukraine strikes Iranian vessel used for military cargo transport in Caspian Sea". The Kyiv Independent. Retrieved 26 July 2026.
President Volodymyr Zelensky wrote on social media that Kyiv's forces "achieved very good results from long-range strikes in the waters of the Caspian Sea," reporting early morning strikes on an unspecified number of vessels, including a ship "transporting military cargo in cooperation with Iran."
- ↑ "Iran says Ukrainian attack on vessel in Caspian Sea killed sailor". Reuters. 25 July 2026. Retrieved 26 July 2026.
- ↑ "Ten Kurdish fighters killed in clashes with IRGC". Kurdistan Human Rights Network. 2 July 2026. Retrieved 1 August 2026.
- ↑ "Gunmen kill two IRGC members in attack claimed by little-known armed group". The National (in English). June 30, 2026.
- ↑ "IRGC member killed, another seriously wounded in armed attack in Piranshahr". هه‌نگاو (in English). July 26, 2026.
- ↑ Chakraborty, Debdutta (23 April 2026). "Iran hits terror group Jaish al-Adl along Pakistan border as Islamabad aims to revive West Asia peace talks". ThePrint. Retrieved 1 August 2026.
- ↑ "People's Fighters Front confirms deaths of four members in Saravan drone strike". Hengaw. 28 July 2026. Retrieved 1 August 2026.
- ↑ Burke, Jason (2026-03-06). "Iran-backed militias intensify attacks against US, Israel and allies". The Guardian (in British English). ISSN 0261-3077. Retrieved 2026-03-12.
- ↑ Scout, N. C. (2026-03-04). "Iranian Resistance getting cranked up". American Partisan (in American English). Retrieved 2026-03-12.
- ↑ Fabian, Emanuel (28 March 2026). "Joining war, Yemen's Houthis launch ballistic missile attack on southern Israel". The Times of Israel. Retrieved 28 March 2026.
- ↑ "Involvement of the Amal Movement in the Fighting Against Israel Alongside Hezbollah". Alma Research and Education Center (in American English). 5 April 2026. Retrieved 9 April 2026.
- ↑ Jawad Al-Tamimi, Aymenn (9 April 2026). "The Amal Movement and the New War in Lebanon: Interview". Middle East Forum. Retrieved 22 April 2026.
- ↑ Younes, Lylla (16 March 2026). "Israel Killed Over a Dozen Lebanese Paramedics in Three Days, Now Claiming That Ambulances Are "Hezbollah" Targets". Drop Site (in English). Archived from the original on 12 April 2026. Retrieved 19 March 2026.
- ↑ "US embassy in Baghdad attacked as US-Israel war on Iran escalates". Al Jazeera English. 7 March 2026. Retrieved 9 March 2026.
- ↑ Toomey, Bridget (1 March 2026). "Iraqi Shiite militias join the war between Israel, the US, and Iran with drone attacks". FDD's Long War Journal. Retrieved 2 March 2026.
- ↑ "Iran Targeted Diego Garcia Base With Ballistic Missiles". The Wall Street Journal (in American English). Retrieved 2026-03-21.
- ↑ Sancha, Natalia (27 March 2026). "Iraq mourns its dead after worst strike against its army since the start of the war: 'Why did the Americans attack us?'". EL PAÍS English (in American English). Archived from the original on 7 April 2026. Retrieved 14 April 2026.
- ↑ Seth J. Frantzman (March 4, 2026). "Lebanon Islamic Group claims headquarters targeted by IDF strikes". The Jerusalem Post. Retrieved March 4, 2026.
- ↑ "Israel strikes Beirut, Hamas official reportedly killed". Al Arabiya English (in English). 2026-03-05. Retrieved 2026-03-11.
- ↑ "Israel strikes Beirut, Hamas official reportedly killed". Al Arabiya English (in انگلیسی). 5 March 2026. Archived from the original on 8 March 2026. Retrieved 11 March 2026.
- ↑ "Palestinian Islamic Jihad armed wing says Lebanon commander killed in Israeli strikes". L'Orient Today (in English). 2 March 2026. Retrieved 2 March 2026.
- ↑ "تشييع ثلاثة شهداء فلسطينيين في مخيمات نهر البارد والبداوي وعين الحلوة" [Funeral processions were held for three Palestinian martyrs in the Nahr al-Bared, Beddawi, and Ain al-Hilweh refugee camps.]. Palestinian Refugees Portal (in Arabic). 10 July 2026. Retrieved 24 July 2026.
- ↑ "بيان نعي كوكبة من المقاتلين قوافلُ الشهداء.. بوصلةُ التحريرِ والعودة" [A statement mourning a group of fighters: The convoys of martyrs... the compass of liberation and return]. Popular Front (in Arabic). 8 July 2026. Retrieved 24 July 2026.
- ↑ "Syrian Social Nationalist Party (SSNP) Announced A Party Member Was 'Martyred' In The War With Israel In Southern Lebanon". MEMRI. 3 May 2026. Retrieved 14 August 2026.
- ↑ Bordeaux, Thomas; Mezzofiore, Gianluca (2026-03-05). "Radar bases housing key US missile interceptor hit in Jordan and UAE, satellite images show". CNN. Retrieved 2026-03-06.
The radar system for an American THAAD missile battery in Jordan was struck and apparently destroyed in the first days of the US-Israeli strikes on Iran, a satellite image taken on Monday shows.
- ↑ Bordeaux, Thomas; Mezzofiore, Gianluca (2026-03-05). "Radar bases housing key US missile interceptor hit in Jordan and UAE, satellite images show". CNN. Retrieved 2026-03-06.
The radar system for an American THAAD missile battery in Jordan was struck and apparently destroyed in the first days of the US-Israeli strikes on Iran, a satellite image taken on Monday shows.
- ↑ Bordeaux, Thomas; Mezzofiore, Gianluca (2026-03-05). "Radar bases housing key US missile interceptor hit in Jordan and UAE, satellite images show". CNN. Retrieved 2026-03-06.
- ↑ {{cite دو فروند F35 منهدم شد web|last1=Bordeaux|first1=Thomas|last2=Mezzofiore|first2=Gianluca|title=Radar bases housing key US missile interceptor hit in Jordan and UAE, satellite images show|website=CNN|date=2026-03-05|url=https://theaviationist.com/2026/06/09/iranian-drone-took-out-us-apache/|access-date=2026-03-06}}
- ↑ Bordeaux, Thomas; Mezzofiore, Gianluca (2026-03-05). "Radar bases housing key US missile interceptor hit in Jordan and UAE, satellite images show". CNN. Retrieved 2026-03-06.
- ↑ Bordeaux, Thomas; Mezzofiore, Gianluca (2026-03-05). "Radar bases housing key US missile interceptor hit in Jordan and UAE, satellite images show". CNN. Retrieved 2026-03-06.
- ↑ Bordeaux, Thomas; Mezzofiore, Gianluca (2026-03-05). "Radar bases housing key US missile interceptor hit in Jordan and UAE, satellite images show". CNN. Retrieved 2026-03-06.
- ↑ Bordeaux, Thomas; Mezzofiore, Gianluca (2026-03-05). "Radar bases housing key US missile interceptor hit in Jordan and UAE, satellite images show". CNN. Retrieved 2026-03-06.
- ↑ Bordeaux, Thomas; Mezzofiore, Gianluca (2026-03-05). "Radar bases housing key US missile interceptor hit in Jordan and UAE, satellite images show". CNN. Retrieved 2026-03-06.
- ↑ «پزشکی قانونی ایران: پرونده شناسایی کشته‌های جنگ بسته شده است». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۸ شهریور ۱۴۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «۳۴۶۸ شهید و بیش از ۳۴ هزار مجروح در جنگ تحمیلی سوم». ایکنا. ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Bohbot, Amir (15 March 2026). "Over 6,000 IRGC members killed, 15,000 wounded since the start of Operation Roaring Lion, IDF says". The Jerusalem Post. Retrieved 15 March 2026.
- ↑ "בכיר צבאי: "האמריקנים לא האמינו שנצליח בעריפה; איראן סופרת מעל 10,000 נפגעים"" [Senior military official: 'The Americans did not believe we would succeed in the attack; Iran counts over 10,000 casualties'] (in Hebrew). Retrieved 2026-03-13.
- ↑ "U.S. Aviators Have Made Over 6,000 Combat Flights, Destroyed 100 Vessels".
- ↑ "Iranian army says at least 104 killed in US attack on Iranian warship last week". Reuters. 8 March 2026.
- ↑ "IDF strikes Hezbollah terrorists carrying rockets into south Lebanon weapons depot". The Jerusalem Post (in English). 2026-03-14. Retrieved 2026-03-14.
- ↑ "Airstrike Targets PMF Base in Diyala, Drone Intercepted Near Baghdad Airport Amid Ongoing Strikes". Kurdistan 24. 4 March 2026.
- ↑ "Airstrike hits PMF in Kirkuk, six killed".
- ↑ "PMF: 27 members killed in 32 airstrikes on its sites across Iraq".
- ↑ "One killed, seven injured in attack on PMF site in Kirkuk".
- ↑ "Three Iraqi PMF fighters killed in strike in Baghdad, sources say".
- 1 2 "Day 17 of the U.S. -Israeli War on Iran: Increase in Civilian Casualties". HRANA. 16 March 2026. خطای یادکرد: برچسب
نامعتبر؛ نام «HRANA» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Lizzie Porter [@lcmporter] (۲ مارس ۲۰۲۶). «555 people have been killed in US and Israeli attacks across Iran, the country's Red Crescent Society said» (توییت). دریافت‌شده در ۲ مارس ۲۰۲۶ – به واسطهٔ ایکس.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "China says one citizen dead in Iran conflict, more than 3,000 evacuated". Reuters. 2 March 2026. Retrieved 2 March 2026.
- ↑ "6,900 killed, including 720 civilians, in first month of war: Hengaw's eighth report". Hengaw (hengaw.net) (in English). 28 March 2026. Retrieved 1 April 2026.
- ↑ "Death toll from Israeli attacks on Lebanon nears 2,760 — Health Ministry". Tass. 8 May 2026.
- ↑ Najm, Renwar (2026-03-08). "Iraqi Kurdistan Region Hit by 196 Drone and Missile Attacks Since War Began, monitor says". the Amargi. Retrieved 2026-03-08.
- ↑ "Drone attack kills two, injures four members of Iranian Kurdish opposition party".
- ↑ "3 Palestinians killed in West Bank clash, bringing toll from week of violence to 6". Associated Press.
- ↑ "الصحة: حالة وفاة واحدة و32 إصابة علی خلفیة التطورات الراهنة فی المنطقة" [Health Ministry: One death and 32 injuries reported due to current developments in the region]. Kuwait News. 1 March 2026. Retrieved 1 March 2026.
- ↑ "11-Year-Old Child Dies; Four Family Members Undergoing Medical Evaluation After Shrapnel Incident". Times Kuwait (in American English). 4 March 2026. Retrieved 4 March 2026.
- ↑ "Two Kuwaiti border security personnel killed". Al Jazeera English.
- ↑ "Kuwait says two firefighters killed 'while performing duties'". Al Jazeera English.
- ↑ "Kuwait says 67 soldiers injured 'amid recent security developments' on Thursday". Amrah Online. 6 March 2026.
- ↑ "Fatalities in the UAE". Khaleej Times. 17 March 2026. Retrieved 17 March 2026.
- ↑ "UAE says it dealt with 6 missiles, 21 drones today". Al Jazeera. 16 March 2026. Retrieved 16 March 2026.
- ↑ Stepansky, Joseph; Sabah, Zaid (2 March 2026). "US, Israel attack Iran live: Trump vows to avenge 3 American soldiers". Al Jazeera English. Retrieved 28 February 2026.
- ↑ "At least 32 injured in Bahrain after drone attack - state media". BBC News (in British English). 2026-03-09. Retrieved 2026-03-09.
- ↑ "One killed, others injured in Iranian attack in Bahrain". The Times of Israel.
- ↑ "Two killed, 12 injured after projectile fell on residential location in Saudi Arabia". Reuters. 8 March 2026. Retrieved 8 March 2026.
- ↑ "Two killed in Oman by drones, several also fired at Saudi Arabia". Al Jazeera English.
- ↑ "3 Indians killed in Iranian attacks off Oman; 20 injured across West Asia". Hindustan Times (in English). 2 March 2026. Retrieved 3 March 2026.
- ↑ "French soldier killed in drone attack in Iraq's Kurdish region, Macron says". France24.
- ↑ "Lebanon: Order of Malta staff member Chadi Ammar killed in airstrike". Order of Malta.
- ↑ "Ministry of Interior announces 8 new injuries resulting from Iranian attack". The Peninsula Newspaper (in English). QNA. 1 March 2026. Retrieved 1 March 2026.
- ↑ "Army says Iran fired 119 missiles, drones in one week directly targeting Jordan". Roya TV. 7 March 2026. Retrieved 8 March 2026.
- ↑ "Azerbaijan says Iran fired two drones at its territory, injuring two people". Ynet. 5 March 2026. Retrieved 5 March 2026.
- ↑ Action, the Center for Preventive. "Iran's War With Israel and the United States". Global Conflict Tracker (in English). Retrieved 2026-03-07.
- ↑ Pourahmadi, Mostafa Salem, Jomana Karadsheh, Sarah Dean, Florence Davey-Attlee, Adam (2026-01-23). "The night Iran went dark: Witness accounts and video reveal violence inflicted during Iran's internet blackout". CNN (in English). Retrieved 2026-03-07.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - 1 2 Elwelly, Elwely; Erickson, Bo (14 January 2026). "Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'". Reuters.
- ↑ Lara Seligman, Michael R. Gordon,Alexander Ward and Shelby Holliday (۲۰۲۶-۰۲-۱۹). «U.S. Gathers the Most Air Power in the Mideast Since the 2003 Iraq Invasion» (به انگلیسی آمریکا). The Wall Street Journal. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۷.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ Brown, Paul; Sardarizadeh, Shayan; Murphy, Matt (6 March 2026). "Iranian schools, hospital and landmarks among civilian sites hit during US-Israeli strikes". BBC Verify. Retrieved 6 March 2026.
- ↑ "Smoke seen in Bahrain, Qatar and Kuwait as Iran retaliates against strikes". Associated Press (Video). 28 February 2026. Retrieved 15 March 2026.
- ↑ Piper, Imogen; Kelly, Meg; Ley, Jarrett; Ducroquet, Simon (28 February 2026). "See where U.S. , Israeli strikes have hit Iran and where Iran has retaliated". The Washington Post (in انگلیسی آمریکا). ISSN 0190-8286. Retrieved 1 March 2026.
- ↑ "Dubai airport, iconic Burj Al Arab hotel damaged in Iranian missile strikes". Reuters. 28 February 2026. Retrieved 1 March 2026.
- ↑ "Azerbaijan threatens to respond after Iranian drones hit airport and near school". The Times of Israel. 5 March 2026.
- ↑ Khalilova, Könül. "Azerbaijan furious with Iran as war spills over its border". BBC News. Retrieved 23 March 2026.
- ↑ "Khamenei Denies Iran Role in Turkey, Oman Attacks, Calls Them "False Flag" Operations". PA Turkey (in انگلیسی). Retrieved 23 March 2026.
- ↑ Abushamala, Rania (11 April 2026). "Death toll from Israeli attacks on Lebanon since March 2 exceeds 2,000". Anadolu Agency.
- ↑ "Hezbollah claims responsibility for attack on Israel". Al Jazeera English. 2 March 2026. Retrieved 2 March 2026.
- ↑ Sarovic, Alexander (11 March 2026). "(S+) Trump und Iran: Präsident siegessicher, Kriegsziel unbekannt" [(S+) Trump and Iran: President confident of victory, war aim unknown]. Der Spiegel (in آلمانی).
- ↑ Stein, Chris (3 March 2026). "US strikes on Iran triggered by Israel's plan to launch attack, Rubio says". The Guardian (in انگلیسی بریتانیا). ISSN 0261-3077. Retrieved 10 March 2026.
- ↑ "US House speaker: Israel's determination to strike Iran left Trump with a 'very difficult' decision". The Times of Israel (in انگلیسی آمریکا). Associated Press. 3 March 2026. ISSN 0040-7909. Retrieved 10 March 2026.
- ↑ Mazzetti, Mark; Barnes, Julian E.; Pager, Tyler; Wong, Edward; Schmitt, Eric; Bergman, Ronen (2 March 2026). "How Trump Decided to Go to War". The New York Times (in انگلیسی آمریکا). ISSN 0362-4331. Retrieved 10 March 2026.
The president said he understood the risks of an attack, but he conveyed to Mr. Carlson that he had no choice but to join a strike that Israel would launch.
- ↑ "For Israel's Netanyahu, Trump grants wishes, but his support carries risks". The Washington Post (in انگلیسی آمریکا). 8 March 2026. ISSN 0190-8286. Retrieved 10 March 2026.
Netanyahu made clear his desire to attack Iran's ballistic missile program in the coming weeks. The prime minister said Israel would be willing to strike Iran with or without U.S. involvement, though he wanted Trump to green-light the operation, the people said.
Netanyahu's determination to initiate hostilities led Trump to believe an Israeli attack was inevitable and that the best course of action was to involve U.S. military power to ensure its success, said two people familiar with this thinking. - ↑ "Read Trump's full statement on Iran attacks". PBS News. Associated Press. 28 February 2026.
- ↑ "Donald Trump says US could 'take the oil in Iran'". Financial Times (in انگلیسی). 30 March 2026. Retrieved 30 March 2026.
- ↑ "GOP Sen. Lindsey Graham Brags 'We Are Going to Make a Ton of Money' on Iran War". People. 9 March 2026. Retrieved 10 March 2026.
"Venezuela and Iran have 31% of the world's oil reserves. We're going to have a partnership with 31% of the known reserves. This is China's nightmare. This is a good investment," he said.
- ↑ Magid, Jacob (28 February 2026). "Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government'". The Times of Israel (in انگلیسی آمریکا). ISSN 0040-7909. Retrieved 28 February 2026.
- ↑ Volz, Dustin; Ward, Alexander; Seligman, Lara (2 March 2026). "Trump's Case for War With Iran Faces Growing Scrutiny". The Wall Street Journal (in انگلیسی آمریکا). Retrieved 4 March 2026.
- ↑ Glasser, Susan (2 March 2026). "Can Donald Trump Win a War with Iran If He Can't Explain Why He Started It?". The New Yorker. Retrieved 5 March 2026.
- ↑ Haake, Garrett; Leavitt, Karoline (4 March 2026). "White House says Trump's 'feeling based on fact' that Iran posed an imminent threat led to strikes. White House press secretary Karoline Leavitt said President Donald Trump's decision to launch Operation Epic Fury was based on the 'cumulative effect' of threats and his feeling 'based on fact' that Iran posed an imminent and direct threat". Associated Press (Internet video). Retrieved 4 March 2026.
[Total running time, 1:41 min.]
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامScahill-2026وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Stewart, Phil; Pamuk, Humeyra (1 March 2026). "Pentagon tells Congress no sign that Iran was going to attack US first, sources say". Reuters. Retrieved 11 March 2026.
- ↑ "Iran Has No Structured Program to Build Nuclear Weapons, IAEA Says". The Wall Street Journal (in انگلیسی آمریکا). Retrieved 12 March 2026.
- ↑ "How the world has reacted to US and Israeli strikes on Iran". BBC News (in انگلیسی بریتانیا). 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
- ↑ Schneid, Rebecca (28 February 2026). "How the World Is Reacting to the Attack on Iran". Time (in English). Retrieved 1 March 2026.
- ↑ Chávez, Steff; Politi, James; Hauslohner, Abigail (1 March 2026). "Donald Trump tries to defy troubled history of US interventions in Middle East". Financial Times. Retrieved 5 March 2026.
But the US president has been increasingly willing to take big gambles in foreign affairs, defying traditional diplomacy and the sovereignty of America's foes.
- ↑ Siddique, Haroon (2 March 2026). "What is the legality of the US and Israeli attacks on Iran?". The Guardian (in انگلیسی بریتانیا). ISSN 0261-3077. Retrieved 10 March 2026.
- ↑ Lindner, Emmett (13 March 2026). "Echoes of the '70s in What's Now the Largest Oil Shock Ever". The New York Times (in انگلیسی آمریکا). ISSN 0362-4331. Retrieved 23 March 2026.
- ↑ Elliott, Rebecca F.; Eavis, Peter (28 February 2026). "Oil Shipments in Persian Gulf Already Disrupted by Iran Attack". The New York Times.
- ↑ Nevitt, Mark (15 March 2026). "Legal and Operational Issues in the Strait of Hormuz: Transit Passage Under Fire". Just Security (in انگلیسی آمریکا). Retrieved 18 March 2026.
- ↑ "US, Israel defend strikes at UN as Iran alleges 'war crime'". Philstar.com. Retrieved 2 March 2026.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامguardianCostوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "White House seeks $200bn in military funding in wake of Iran war". BBC News. 19 March 2026. Retrieved 23 March 2026.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامarabCountriesCostوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "Iran Tries to Grasp Economic Devastation of War, and Find a Way Past It". New York Times. 11 April 2026.
- ↑ «از بین رفتن یک میلیون شغل و بیکاری دو میلیون نفر بر اثر جنگ/ منتظر موج بیشتر بیکاران باشیم؟». Fararu | فرارو. ۲۰۲۶-۰۵-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۵-۲۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 «A look at who holds the reins of power in Iran since the country's top leaders were killed» (به انگلیسی آمریکا). The Washington Post. ۲۰۲۶-۰۳-۲۰. شاپا ۰۱۹۰-۸۲۸۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «ایران اینترنشنال». www.iranintl.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Sherman, Amy (9 April 2026). "Fact-checking Trump and Hegseth's claims of U.S. 'victory' in the Iran war". PBS News (in انگلیسی آمریکا). PolitiFact. Retrieved 17 April 2026.
- ↑ "Trump declares victory after pilot rescue, but threats to US aircraft and personnel remain in Iran". BBC News (in انگلیسی بریتانیا). 6 April 2026. Retrieved 17 April 2026.
- ↑ "Trump says "the war is very complete," and he's considering taking over Strait of Hormuz". CBS News. 9 March 2026.
- ↑ "U.S. , Iran and Israel Agree to Cease-Fire". The New York Times (in انگلیسی آمریکا). 7 April 2026. ISSN 0362-4331. Retrieved 7 April 2026.
- ↑ Hancock, Alice; John, Jamie; Harris, Lee (8 April 2026). "Shipping stalls as Tehran dictates terms in Strait of Hormuz". Financial Times.
- ↑ "Trump says he 'doesn't care' if Iran returns to peace talks after Islamabad negotiations collapse". The Independent. 13 April 2026.
- ↑ "Trump says US will blockade strait of Hormuz after Iran peace talks fail". The Guardian. 12 April 2026. Retrieved 12 April 2026.
- ↑ Blake, Aaron (9 June 2026). "How many times has Trump claimed an Iran deal is around the corner?". CNN. Retrieved 9 June 2026.
- ↑ "Iran Supreme Leader's rep. calls for destruction of Israel | The Jerusalem Post". The Jerusalem Post | JPost.com (in English). 2021-10-02. Retrieved 2026-05-14.
- ↑ «خامنه‌ای و سپاه پاسداران بار دیگر بر «نابودی» اسرائیل تأکید کردند». www.iranintl.com. ۲۰۲۵-۰۶-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۵-۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Parked Domain name on Hostinger DNS system». adhdwire.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۵-۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ MacFarquhar, Neil (15 March 2026). "A Timeline of the Tensions Between the Islamic Republic of Iran and the U.S." The New York Times. Retrieved 19 March 2026.
- ↑ Imbert, Louis; Golshiri, Ghazal; Mas, Liselotte. "How Israel tracked down and assassinated scientists involved in Iran's nuclear program". lemonde.fr. Le Monde. Retrieved 21 April 2026.
- ↑ "From 1953 Coup To 2026 Strikes: The Long Road To US-Iran War". News18. 28 February 2026. Retrieved 4 March 2026.
- ↑ Al-Marashi, Ibrahim (2 March 2026). "Iran and the US have been at war for decades – and there's no end in sight". The Conversation (in انگلیسی). Retrieved 4 March 2026.
- ↑ "Iran's Conflict With Israel and the United States". Council on Foreign Relations.
- ↑ Swan, Jonathan; Haberman, Maggie (7 April 2026). "How Trump Took the U.S. to War With Iran". The New York Times (in انگلیسی آمریکا). ISSN 0362-4331.
- ↑ Banco, Erin; Slattery, Gram; Lubell, Maayan (24 March 2026). "Exclusive: Trump approved Iran operation after Netanyahu argued for joint killing of Khamenei, sources say". Reuters.
- ↑ "Iranian regime rallies supporters in bid to quell unrest" (in English). 2026-01-13. Retrieved 2026-01-28.
- 1 2 "Inside an exiled prince's plan for regime change in Iran". POLITICO (in انگلیسی بریتانیا). 2026-01-13. Retrieved 2026-01-25. خطای یادکرد: برچسب
نامعتبر؛ نام «:2» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - 1 2 3 4 Pourahmadi, Mostafa Salem, Jomana Karadsheh, Sarah Dean, Florence Davey-Attlee, Adam (2026-01-23). "The night Iran went dark: Witness accounts and video reveal violence inflicted during Iran's internet blackout". CNN (in English). Retrieved 2026-01-28.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - 1 2 3 "Khamenei ordered killings with approval of top state bodies, sources say". www.iranintl.com (in انگلیسی). 2026-01-13. Retrieved 2026-01-25. خطای یادکرد: برچسب
نامعتبر؛ نام «:4» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ «روایتی از بزرگ‌ترین موج اعتراضات ایران در چند نسل اخیر؛ مقاومتی که با قتل‌عام پاسخ داده شد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۱-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «روایتی از بزرگ‌ترین موج اعتراضات ایران در چند نسل اخیر؛ مقاومتی که با قتل‌عام پاسخ داده شد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۱-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Elwelly, Elwely; Erickson, Bo (14 January 2026). "Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'". Reuters.
- ↑ «Trump keeps world waiting on his plans for Iran after State of the Union». www.bbc.com (به انگلیسی بریتانیا). ۲۰۲۶-۰۲-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Naz، Darya (۲۰۲۶-۰۱-۲۰). «Latest Human Rights Report: 43,000 Killed in the Crackdown on Protests in Iran For Immediate Release». International Centre for Human Rights (به انگلیسی کانادا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Kay Armin Serjoie, Roxana Saberi, and Fatemeh Jamalpour. "Iran Protest Death Toll Could Top 30,000: Local Officials" (in English). TIME. Archived from the original on 25 ژانویه 2026. Retrieved 2026-01-28.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ Ansari، Ali (۲۰۲۶-۰۱-۱۴). «How much longer can Iran's Islamic Republic survive?». New Statesman (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Ansari، Ali (۲۰۲۶-۰۱-۱۴). «How much longer can Iran's Islamic Republic survive?». New Statesman (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «What the collapse of Iran's regime would mean». The Economist. شاپا ۰۰۱۳-۰۶۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۸.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Inside an exiled prince's plan for regime change in Iran". POLITICO (in انگلیسی بریتانیا). 2026-01-13. Retrieved 2026-01-25.
- ↑ "Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes". POLITICO (in English). 2026-01-16. Retrieved 2026-01-28.
- ↑ Wintour، Patrick؛ editor، Patrick Wintour Diplomatic (۲۰۲۶-۰۱-۲۴). «Trump says US 'armada' heading to Middle East as Iran death toll put above 5,000» (به انگلیسی بریتانیا). The Guardian. شاپا ۰۲۶۱-۳۰۷۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۸.
{{cite news}}:|نام خانوادگی۲=نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Live - Trump warns of harsher strike on Iran as 'big, beautiful armada' arrives". www.iranintl.com (in English). 2026-01-28. Retrieved 2026-01-28.
- ↑ "Iran". Global Centre for the Responsibility to Protect (in انگلیسی). Retrieved 2026-01-29.
- ↑ "Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands". The New York Times. 28 January 2026.
- ↑ Sabbagh, Dan; Defence, Dan Sabbagh; editor, security (2026-02-13). "Trump sends second aircraft carrier to Middle East in effort to increase pressure on Iran". The Guardian (in انگلیسی بریتانیا). ISSN 0261-3077. Retrieved 2026-02-14.
{{cite news}}:|last3=has generic name (help) - ↑ Gambrell, Jon (2026-02-11). "Iran commemorates 1979 revolution as nation is squeezed by anger over crackdown and tensions with US". AP News (in انگلیسی). Retrieved 2026-02-14.
- ↑ "Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen'". BBC (in انگلیسی بریتانیا). 2026-02-14. Retrieved 2026-02-14.
- ↑ Stewart, Phil; Ali, Idrees (14 February 2026). "Exclusive: US military preparing for potentially weeks-long Iran operations". Reuters.
- ↑ "Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union". Financial Times. 24 February 2026.
- ↑ Haberman, Maggie; Swan, Jonathan (2026-04-07). "6 Takeaways From the Story of Trump's Decision to Go to War With Iran". The New York Times (in انگلیسی آمریکا). ISSN 0362-4331. Retrieved 2026-04-09.
- ↑ Magid, Jacob (28 February 2026). "Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government'". The Times of Israel (in انگلیسی آمریکا). ISSN 0040-7909. Retrieved 28 February 2026.
- ↑ "Explosions rock northern Israel as the country works to intercept incoming Iranian missiles". Longmont Times-Call (in انگلیسی آمریکا). 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
- ↑ Staff, ToI (2026-02-28). "Netanyahu says Israel, US launched strikes to 'remove the existential threat' posed by Iran". The Times of Israel (in انگلیسی آمریکا). ISSN 0040-7909. Retrieved 2026-02-28.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام:11وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام:14وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ «پیام نتانیاهو به مردم ایران: در حال ایجاد شرایطی هستیم تا رژیم آیت‌الله را سرنگون کنید». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ قرائی، سمیرا (۲۰۲۶-۰۳-۲۳). «فرمانده سنتکام: ما مردم ایران را هدف قرار نمی‌دهیم، حکومت آنها را به خطر می‌اندازد». www.iranintl.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ India, Today News (28 February 2026). [(https://www.indiatoday.in/world/story/explosions-rock-tehran-as-israel-launches-preventive-attack-on-iran-defence-minister-says-2875809-2026-02-28) "Explosions rock Tehran as Israel launches 'preventive attack' on Iran"]. India Today (in انگلیسی). Retrieved 28 February 2026.
{{cite web}}: Check|url=value (help) - 1 2 «Israel launches attack against Iran». www.telegraph.co.uk/.
- ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). "Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism". CNN (in انگلیسی). Retrieved 28
February 2026.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(help); line feed character in|access-date=at position 3 (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ null (28 February 2026). [(https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/4b4cefc7-c909-59ae-a5ff-17a3742f68f3?smid=url-share) "Update from Erica Solomon and Farnaz Fassihi"]. The New York Times (in انگلیسی آمریکا). ISSN 0362-4331. Retrieved 28 February 2026.
{{cite news}}: Check|url=value (help) - ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). [(https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl) "Explosions were heard near Iran's Supreme Leader's residence and office"]. CNN (in انگلیسی). Retrieved 28 February 2026.
{{cite web}}: Check|url=value (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ [(https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump#c954c0a9-28cf-5238-9219-80b016e35130) "Live Updates: Israel Says It has Launched an Attack on Iran"]. The New York Times. Retrieved 28 February 2026.
{{cite web}}: Check|url=value (help) - ↑ Liptak, Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin (28 February 2026). [(https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl) "Attack coordinated with the United States, Israeli source tells CNN"]. CNN (in انگلیسی). Retrieved 28 February 2026.
{{cite web}}: Check|url=value (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ Marsi, Edna Mohamed,Federica. "ISRAEL ATTACKS IRAN". Al Jazeera (in انگلیسی). Retrieved 28
February 2026.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(help); line feed character in|access-date=at position 3 (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). "US Ambassador to Israel encourages US citizens to take "immediate action" at sound of sirens". CNN (in انگلیسی). Retrieved 28
February 2026.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(help); line feed character in|access-date=at position 3 (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). "Trump warns US lives may be lost in mission in Iran". CNN (in انگلیسی). Retrieved 28
February 2026.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(help); line feed character in|access-date=at position 3 (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). "Israeli hospitals shift underground as Health Ministry orders highest readiness level". CNN (in انگلیسی). Retrieved 28
February 2026.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(help); line feed character in|access-date=at position 3 (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ null (28 February 2026). "Update from Eric Schmitt". The New York Times (in انگلیسی آمریکا). ISSN 0362-4331. Retrieved 28 February 2026.
- ↑ "Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike". 28 February 2026.
- ↑ null (28 February 2026). "Update from Erika Solomon". The New York Times (in انگلیسی آمریکا). ISSN 0362-4331. Retrieved 28 February 2026.
- ↑ Staff, Al Jazeera. "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran". Al Jazeera (in انگلیسی). Retrieved 28 February 2026.
- ↑ Marsi, Edna Mohamed,Federica. "ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES". Al Jazeera (in انگلیسی). Retrieved 28 February 2026.
{{cite web}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ «Iran defence minister, Guards commander killed in Israeli attacks, three sources say». www.reuters.com.
- ↑ "Live - Blasts heard in Tehran as Israel launches new wave of strikes". www.iranintl.com (in English). 2026-03-04. Retrieved 2026-03-04.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام:9وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Editor، Joe Walsh Senior؛ Forbes، Politics Joe Walsh is a senior editor for digital politics at CBS News Joe previously covered breaking news for؛ Walsh، local news in Boston Read Full Bio Joe؛ editor، Tucker Reals Editor Tucker Reals is CBSNews com's foreign؛ since ۲۰۰۶، based in the CBS News London bureau He has worked for CBS News؛ Washington، prior to which he worked for The Associated Press in؛ D.C.؛ Reals، London Read Full Bio Tucker (۲۰۲۶-۰۳-۰۱). «U.S. and Israel launch another round of strikes on Iran following Khamenei's killing». www.cbsnews.com (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۴.
{{cite web}}:|نام خانوادگی=نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های عددی:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ "Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says". www.iranintl.com (in English). 2026-02-28. Retrieved 2026-02-28.
- ↑ Lehmann، Noam (۲۰۲۶-۰۲-۲۸). «Bahrain: Sirens activated as Iran targets US bases» (به انگلیسی آمریکا). The Times of Israel. شاپا ۰۰۴۰-۷۹۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Walsh, Mostafa Salem, Kevin Liptak, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Oren Liebermann, CNN Staff, Charlotte Reck, Tal Shalev, Kaitlan Collins, Logan Schiciano, Angus Watson, Haley Britzky, Adam Pourahmadi, Teele Rebane, Isaac Yee, Avery Schmitz, Todd Symons, Zachary Cohen, Alayna Treene, Kit Maher, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Satish Cheney, Jeremy Diamond, Eugenia Yosef, Abbas Al Lawati, Nick Paton (2026-02-28). "Live updates: US, Israel attack Iran in 'preemptive strike,' Trump posts video on Truth Social". CNN (in English). Retrieved 2026-02-28.
{{cite web}}:|نام=نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ Gambrell, Jon; Toropin, Konstantin; Press, JOSH BOAK-Associated (2026-02-28). "Bahrain says a missile attack targeted the US Navy's 5th Fleet headquarters in the island kingdom". WRAL.com (in English). Retrieved 2026-02-28.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام:15وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ «Live Updates Iran Launches Wave of Missile Strikes on Israel, Across Gulf in Response to U.S. -Israel Strikes on Iran». www.haaretz.com.
- ↑ "Explosions reported in Kuwait and UAE". news.am (in English). 2026-02-28. Retrieved 2026-02-28.
- ↑ Walsh, Mostafa Salem, Kevin Liptak, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Oren Liebermann, CNN Staff, Charlotte Reck, Tal Shalev, Kaitlan Collins, Logan Schiciano, Angus Watson, Haley Britzky, Adam Pourahmadi, Teele Rebane, Isaac Yee, Avery Schmitz, Todd Symons, Zachary Cohen, Alayna Treene, Kit Maher, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Satish Cheney, Jeremy Diamond, Eugenia Yosef, Abbas Al Lawati, Nick Paton (2026-02-28). "Live updates: US, Israel attack Iran in 'preemptive strike,' Trump posts video on Truth Social". CNN (in English). Retrieved 2026-02-28.
{{cite web}}:|نام=نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ "AFP: Loud explosions heard in Saudi capital Riyadh". Middle East Eye (in English). Retrieved 2026-02-28.
- ↑ «Iran latest: US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes». BBC News (به انگلیسی بریتانیا). ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Walsh, Mostafa Salem, Kevin Liptak, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Oren Liebermann, CNN Staff, Charlotte Reck, Tal Shalev, Kaitlan Collins, Logan Schiciano, Angus Watson, Haley Britzky, Adam Pourahmadi, Teele Rebane, Isaac Yee, Avery Schmitz, Todd Symons, Zachary Cohen, Alayna Treene, Kit Maher, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Satish Cheney, Jeremy Diamond, Eugenia Yosef, Abbas Al Lawati, Nick Paton (2026-02-28). "Live updates: US, Israel attack Iran in 'preemptive strike,' Trump posts video on Truth Social". CNN (in English). Retrieved 2026-02-28.
{{cite web}}:|نام=نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ Siddiqui, Tamila Varshalomidze,Edna Mohamed,Federica Marsi,Usaid. "US AND ISRAEL ATTACK IRAN; TEHRAN FIRES BACK, EXPLOSIONS ACROSS REGION". Al Jazeera (in English). Retrieved 2026-02-28.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ Reuters (۲۰۲۶-۰۲-۲۸). «Jordan's military says it has downed two ballistic missiles targeting the country | MarketScreener». www.marketscreener.com (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
{{cite web}}:|نام خانوادگی=نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Bao, Emma Graham,Spriha Srivastava,Lee Ying Shan,Anniek (2026-03-01). "Live Updates: Israel says it has struck Tehran again, following death of Khamenei". CNBC (in English). Retrieved 2026-03-01.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ «زنده - موج گسترده‌ای از حملات علیه جمهوری اسلامی، یک روز پس از کشتن خامنه‌ای». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Live - Heavy bombing rocks Tehran a day after Khamenei killed as conflict widens". www.iranintl.com (in English). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ «انفجارهای متعدد در تهران یک روز بعد از کشته شدن خامنه‌ای». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ شاهد عینی
- ↑ «حمله به بیمارستان‌ها؛ عبور آشکار از قوانین بین‌المللی / کادر درمان در میدان». www.isna.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Iran launches missiles at Israel, Israeli military launches defense system". AiCoin (in English). Retrieved 2026-03-01.
- ↑ "Daily World Briefing, March 1". english.news.cn (in English). Retrieved 2026-03-01.
- ↑ Gambrell, Jon; Lidman, Melanie; Boak, Josh; español, ERIC TUCKER Leer en (2026-03-01). "Iran vows revenge after the killing of its top leader and trades strikes with Israel in widening war". AP News (in English). Retrieved 2026-03-01.
- ↑ «Iran launches missile strike on U.S. Fifth Fleet Headquarters in Bahrain». www.reutersconnect.com.[پیوند مرده]
- ↑ «Israel hits Tehran again after killing Khamenei, leadership council takes over». www.reuters.com.
- ↑ «انفجارهای متعدد در تهران؛ ترامپ: عملیات جلوتر از برنامه پیش می‌رود». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Iran launched missiles at Cyprus, threatening UK troops | The Jerusalem Post". The Jerusalem Post | JPost.com (in English). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ "Iran missiles fired towards UK military bases in Cyprus, defence minister says". The Independent (in English). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ Hancock, Mariamne Everett,Umut Uras,Adam. "3 US soldiers killed, 5 wounded in Iran retaliation after deadly attacks". Al Jazeera (in English). Retrieved 2026-03-01.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ Brown, Bridget; Belanger, Lorian; Benassi, Ricardo; Hranjski, Hrvoje. "Live updates: Iran's 'potential new leadership' open to US talks, Trump is 'eventually' willing, AP source says". AP News (in English). Retrieved 2026-03-01.
- ↑ Desk, India TV News; News, India TV (2026-03-01). "Iranian drone hits Crowne Plaza hotel in Bahrain's Manama". India TV News (in English). Retrieved 2026-03-01.
{{cite web}}:|نام خانوادگی=نام عام دارد (کمک) - ↑ Cheney, Tal Shalev, Mostafa Salem, Adam Pourahmadi, Gawon Bae, Abbas Al Lawati, Christopher Lamb, Lauren Kent, Eugenia Josef, Oren Liebermann, Steven Jiang, Billy Stockwell, Leila Gharagozlou, Sophie Tanno, Catherine Nicholls, Jennifer Hansler, Antoinette Radford, Daria Tarasova-Markina, Christian Edwards, Eugenia Yosef, Sophia Saifi, Frederik Pleitgen, Tim Lister, Deva Lee, Helen Regan, Teele Rebane, Isaac Yee, Karina Tsui, Aleena Fayaz, Brad Lendon, Matt Egan, Bijan Hosseini, Nick Paton Walsh, Chris Lau, Sandi Sidhu, Ivan Watson, Todd Symons, Riane Lumer, Kareem El Damanhoury, Martin Goillandeau, Michelle Velez, Jomana Karadsheh, Quinta Thomson, Ben Brown, Kylie Atwood, Emma Tucker, Sophia Peyser, Alejandra Jaramillo, Max Saltman, Thomas Bordeaux, Lauren Izso, Nina Giraldo, Kaanita Iyer, Dalia Abdelwahab, Stephen Collinson, Jennifer Hauser, Tori B. Powell, Kit Maher, Aditi Sangal, Adam Cancryn, Gianluca Mezzofiore, Jeremy Diamond, Kristen Holmes, Natasha Bertrand, Mitchell McCluskey, Abeer Salman, Dana Karni, Uriel Blanco, Anabella Gonzalez, Christian Sierra, Haley Britzky, Gul Tuysuz, Farida Elsebai, Yong Xiong, John Miller, Josh Campbell, Alayna Treene, Tala Alrajjal, Auzinea Bacon, Camila DeChalus, CNN Staff, Ellis Kim, Dan Berman, Julia Benbrook, Lou Robinson, Jim Sciutto, Kevin Liptak, Renée Rigdon, Nic Robertson, Samantha Waldenberg, Zachary Cohen, Manu Raju, Jeff Zeleny, Charlotte Reck, Duarte Mendonca, Logan Schiciano, Kaitlan Collins, Angus Watson, Avery Schmitz, Nadeen Ebrahim, Satish (2026-02-28). "Crowne Plaza in Bahrain confirms "incident" affected the hotel". CNN (in English). Retrieved 2026-03-01.
{{cite web}}:|نام=نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ Boxerman، Aaron؛ Fassihi، Farnaz؛ Cooper، Helene؛ Kanno-Youngs، Zolan؛ Pager، Tyler (۲۰۲۶-۰۳-۰۱). «Iran Live Updates: U.S. Reports American Casualties as Trump Says He's 'Willing to Talk' to Iran» (به انگلیسی آمریکا). The New York Times. شاپا ۰۳۶۲-۴۳۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "One killed, 32 injured in Iranian attacks on Kuwait, health ministry says". www.iranintl.com (in English). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ «اصابت موشک جمهوری اسلامی به غرب اورشلیم». ایندیپندنت فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ parsi.euronews.com https://parsi.euronews.com/video/2026/03/02/missile-fire-from-iran-wounds-five-in-jerusalem. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
{{cite web}}: پارامتر|عنوان= یا |title=ناموجود یا خالی (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ AP, Ghaith Alsayed- (2026-03-01). "Syria Iran". The Herald Journal (in English). Archived from the original on 12 مارس 2026. Retrieved 2026-03-02.
- ↑ «Iran conflict widens to Lebanon, Kuwait mistakenly downs US jets». www.reuters.com.
- ↑ «Iran says Natanz nuclear site hit in US-Israeli strikes». www.reuters.com.
- ↑ Kleinbaum, Yair (2026-03-01). "BREAKING: Hezbollah Officially Declared War on Israel". JFeed (in English). Retrieved 2026-03-02.
- ↑ Kraus, Yair; Kraus, Yair; Glikman, Eitan; Shashua, Itamar (2026-03-01). "Israel hits senior Hezbollah figures after rockets on Haifa" (in English). Ynetglobal. Retrieved 2026-03-02.
- ↑ Boxerman، Aaron؛ Fassihi، Farnaz؛ Cooper، Helene؛ Kanno-Youngs، Zolan؛ Pager، Tyler؛ Zhuang، Yan (۲۰۲۶-۰۳-۰۱). «Israel Strikes Hezbollah in Lebanon as War With Iran Escalates» (به انگلیسی آمریکا). The New York Times. شاپا ۰۳۶۲-۴۳۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «On Camera, US Destroys Iran's Parked Fighter Jets, Drones». www.ndtv.com.
- ↑ «Israeli military says it killed head of Hezbollah's intelligence headquarters». www.reuters.com.
- ↑ «Trump says 'there will likely be more' US deaths as Iran strikes to continue until 'all' goals achieved». BBC News (به انگلیسی بریتانیا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "UK Cyprus base hit by drone". cyprus-mail.com (in English). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-02.
- ↑ «Urgent: Explosions heard at Britain's air force base in Cyprus: British media». english.news.cn. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Fulton، Adam؛ Dunbar، Marina؛ Richards، Serena؛ Lowe، Yohannes؛ Vernon، Hayden؛ Ratcliffe، Rebecca (۲۰۲۶-۰۳-۰۲). «Trump warns there could be more casualties after service members killed – as it happened» (به انگلیسی بریتانیا). the Guardian. شاپا ۰۲۶۱-۳۰۷۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Fulton، Adam؛ Dunbar، Marina؛ Richards، Serena؛ Lowe، Yohannes؛ Vernon، Hayden؛ Ratcliffe، Rebecca (۲۰۲۶-۰۳-۰۲). «Trump warns there could be more casualties after service members killed – as it happened» (به انگلیسی بریتانیا). the Guardian. شاپا ۰۲۶۱-۳۰۷۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Diamond, Hanna Ziady, Catherine Nicholls, Donald Judd, Kit Maher, Adam Cancryn, Billy Stockwell, Maureen Chowdhury, Samantha Waldenberg, Oren Liebermann, Sana Noor Haq, Mostafa Salem, Lauren Kent, Jake Tapper, Chris Isidore, Matt Egan, Tal Shalev, Charlotte Reck, Haley Britzky, Zachary Cohen, Muhammad Darwish, Kara Fox, Jennifer Hansler, Leila Gharagozlou, Becky Anderson, Kaanita Iyer, Michael Williams, Kevin Liptak, Bijan Hosseini, Antoinette Radford, Tim Lister, Zahra Ullah, Adam Pourahmadi, Tala Alrajjal, Logan Schiciano, Clay Voytek, Zahid Mahmood, Isabelle D’Antonio, Mitchell McCluskey, Pierre P. Bairin, Eyad Kourdi, Niamh Kennedy, Bijan Hosseini, Helen Regan, Lucas Lilieholm, Isaac Yee, Teele Rebane, Karina Tsui, Ally Barnard, Hilary Whiteman, Karla Cripps, Brad Lendon, Jomana Karadsheh, Rhea Mogul, Esha Mitra, John Liu, Martin Goillandeau, Ross Adkin, Laura Sharman, Todd Symons, Aleena Fayaz, Deva Lee, Dana Karni, Tamar Michaelis, Francesca Street, Nechirvan Mando, Hira Humayun, Arlette Saenz, Jennifer Hauser, Thomas Bordeaux, Lauren Fox, Sarah Ferris, Jeremy (2026-03-02). "Live updates: Trump warns Iran about larger strikes as war spirals in Middle East". CNN (in English). Retrieved 2026-03-02.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ "UAE intercepts 9 Iranian ballistic missiles, 6 cruise missiles, ministry says". www.iranintl.com (in English). 2026-03-02. Retrieved 2026-03-02.
- ↑ «Client Challenge». www.ft.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Qatar LNG, Saudi refinery, Israeli oil, gas fields down due to Mideast strikes». www.reuters.com.
- ↑ Judd, Kit Maher, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Hanna Ziady, Oren Liebermann, Sana Noor Haq, Mostafa Salem, Lauren Kent, Billy Stockwell, Jake Tapper, Chris Isidore, Matt Egan, Tal Shalev, Charlotte Reck, Haley Britzky, Zachary Cohen, Muhammad Darwish, Kara Fox, Jennifer Hansler, Leila Gharagozlou, Becky Anderson, Kaanita Iyer, Michael Williams, Kevin Liptak, Bijan Hosseini, Antoinette Radford, Tim Lister, Zahra Ullah, Adam Pourahmadi, Tala Alrajjal, Logan Schiciano, Clay Voytek, Zahid Mahmood, Isabelle D’Antonio, Mitchell McCluskey, Pierre P. Bairin, Eyad Kourdi, Niamh Kennedy, Bijan Hosseini, Helen Regan, Lucas Lilieholm, Isaac Yee, Teele Rebane, Karina Tsui, Ally Barnard, Hilary Whiteman, Karla Cripps, Brad Lendon, Jomana Karadsheh, Rhea Mogul, Esha Mitra, John Liu, Martin Goillandeau, Ross Adkin, Laura Sharman, Todd Symons, Aleena Fayaz, Deva Lee, Maureen Chowdhury, Adam Cancryn, Donald (2026-03-02). "Live updates: Trump warns Iran about larger strikes as war spirals in Middle East". CNN (in English). Retrieved 2026-03-02.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ "Multiple Drones Strike Fuel Tank at Duqm Port in Oman". Qatar News Agency. 3 March 2026.
- ↑ "Another oil tanker hit by drone boat as Strait of Hormuz tensions rise". euronews (in انگلیسی). 2026-03-02. Retrieved 2026-03-03.
- ↑ "Drone hits fuel tank at Oman's Duqm port". Reuters. 3 March 2026.
- ↑ "Israel F-35 downs Iranian fighter jet in first war dogfight | The Jerusalem Post". The Jerusalem Post | JPost.com (in English). 2026-03-04. Retrieved 2026-03-05.
- ↑ علوی، شاهد (۲۰۲۶-۰۶-۲۴). «حمله به زیباشهر شیراز؛ نظامیان پنهان‌شده در اقامتگاه مسافری هدف بمباران بودند». www.iranintl.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۲۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Ali، Taz؛ Fulton، Adam؛ Ali (now)، Taz؛ Fulton (earlier)، Adam (۲۰۲۶-۰۳-۰۵). «Middle East crisis live: Israel launches fresh strikes on Tehran; Iran claims to have targeted Kurdish groups in Iraq» (به انگلیسی بریتانیا). the Guardian. شاپا ۰۲۶۱-۳۰۷۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Missile strike destroys 12,000-seat indoor arena at Tehran's Azadi complex". www.iranintl.com (in English). 2026-03-05. Retrieved 2026-03-05.
- ↑ Quillen, Urooba Jamal,Stephen. "Death toll rises as Israeli attacks continue across Iran and Lebanon". Al Jazeera (in English). Retrieved 2026-03-06.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ «سریلانکا کنترل یک ناو ایرانی را در دست گرفت». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «سریلانکا ۲۰۸ خدمه کشتی جمهوری اسلامی را تخلیه کرد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ First, News. "Sri Lanka Takes Control of Iranian Ship Iris Bushehr and 208 Crew". english.newsfirst.lk (in English). Retrieved 2026-03-06.
{{cite web}}:|نام=نام عام دارد (کمک) - ↑ Dautrich, Helen Regan, Paula Newton, Michael Rios, Aditi Sangal, Austin Culpepper, Nina Giraldo, Tamar Michaelis, Vasco Cotovio, Clarissa Ward, Nechirvan Mando, Mitchell McCluskey, Sharon Braithwaite, Max Saltman, Haley Britzky, Tori B. Powell, Maureen Chowdhury, Oren Liebermann, Samantha Waldenberg, Piper Hudspeth Blackburn, Adam Cancryn, Sarah Ferris, Annie Grayer, Matt Egan, John Towfighi, Thomas Bordeaux, Gianluca Mezzofiore, Lauren Kent, Sophie Tanno, Joseph Ataman, Alex Leeds Matthews, Soph Warnes, Rosa de Acosta, Rhyannon Bartlett-Imadegawa, Lou Robinson, Renée Rigdon, Yahya Salem, Jennifer Hansler, Zachary Cohen, Eyad Kourdi, Charbel Mallo, Nina Subkhanberdina, Sana Noor Haq, Alejandra Jaramillo, Zeena Saifi, Avery Schmitz, Mostafa Salem, Rebekah Riess, Charlotte Reck, Tala Alrajjal, Billy Stockwell, Kaanita Iyer, Logan Schiciano, Brian Stelter, Barbie Latza Nadeau, Chris Isidore, Leila Gharagozlou, Olesya Dmitracova, Eugenia Yosef, Jessie Yeung, Todd Symons, Antoinette Radford, Rhea Mogul, Laura Sharman, Yoonjung Seo, Karina Tsui, Will Ripley, Kareem El Damanhoury, Frederik Pleitgen, Ivan Watson, Yumi Asada, Katherine (2026-03-05). "Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign". CNN (in English). Retrieved 2026-03-06.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ Dautrich, Helen Regan, Paula Newton, Michael Rios, Aditi Sangal, Austin Culpepper, Nina Giraldo, Tamar Michaelis, Vasco Cotovio, Clarissa Ward, Nechirvan Mando, Mitchell McCluskey, Sharon Braithwaite, Max Saltman, Haley Britzky, Tori B. Powell, Maureen Chowdhury, Oren Liebermann, Samantha Waldenberg, Piper Hudspeth Blackburn, Adam Cancryn, Sarah Ferris, Annie Grayer, Matt Egan, John Towfighi, Thomas Bordeaux, Gianluca Mezzofiore, Lauren Kent, Sophie Tanno, Joseph Ataman, Alex Leeds Matthews, Soph Warnes, Rosa de Acosta, Rhyannon Bartlett-Imadegawa, Lou Robinson, Renée Rigdon, Yahya Salem, Jennifer Hansler, Zachary Cohen, Eyad Kourdi, Charbel Mallo, Nina Subkhanberdina, Sana Noor Haq, Alejandra Jaramillo, Zeena Saifi, Avery Schmitz, Mostafa Salem, Rebekah Riess, Charlotte Reck, Tala Alrajjal, Billy Stockwell, Kaanita Iyer, Logan Schiciano, Brian Stelter, Barbie Latza Nadeau, Chris Isidore, Leila Gharagozlou, Olesya Dmitracova, Eugenia Yosef, Jessie Yeung, Todd Symons, Antoinette Radford, Rhea Mogul, Laura Sharman, Yoonjung Seo, Karina Tsui, Will Ripley, Kareem El Damanhoury, Frederik Pleitgen, Ivan Watson, Yumi Asada, Katherine (2026-03-05). "Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign". CNN (in English). Retrieved 2026-03-06.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ News, A. B. C. "As Iran retaliates, largest US military base in Middle East hit by ballistic missile, Qatar says". ABC News (in English). Retrieved 2026-03-05.
{{cite web}}:|نام خانوادگی=نام عام دارد (کمک) - ↑ «Iran latest: UK PM Keir Starmer giving update on Middle East war». BBC News (به انگلیسی بریتانیا). ۲۰۲۶-۰۳-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Live - Heavy US and Israeli strikes hit Tehran". www.iranintl.com (in English). 2026-03-06. Retrieved 2026-03-06.
- ↑ "Live - Heavy US and Israeli strikes hit Tehran". www.iranintl.com (in English). 2026-03-06. Retrieved 2026-03-06.
- ↑ «زنده - ارتش اسرائیل: پناهگاه زیرزمینی خامنه‌ای را که همچنان استفاده می‌شد، نابود کردیم». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «ارزیابی‌های اولیه در اسرائیل: مقامات ارشد جمهوری اسلامی در پناهگاه تخریب شده بودند». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Did Iraqi Kurds Launch Massive Ground Offensive Against Iran Regime? What We Know So Far". Times Now (in English). 2026-03-05. Retrieved 2026-03-04.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام:18وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ «11-Year-Old Child Dies; Four Family Members Undergoing Medical Evaluation After Shrapnel Incident». timeskuwait.com.
- ↑ News, A. B. C. "Qatar says Al Udeid Air Base hit by ballistic missile". ABC News (in English). Retrieved 2026-03-05.
{{cite web}}:|نام خانوادگی=نام عام دارد (کمک) - ↑ «Saudi Aramco's Ras Tanura target of attempted drone attack, defence ministry says». www.reuters.com.
- ↑ Reuters (۲۰۲۶-۰۳-۰۴). «Turkey says Iranian ballistic missile entered its airspace, shot down by NATO» (به انگلیسی آمریکا). The Times of Israel. شاپا ۰۰۴۰-۷۹۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
{{cite news}}:|نام خانوادگی=نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hubbard، Ben؛ Jakes، Lara؛ Schmitt، Eric؛ Nikounazar، Leily (۲۰۲۶-۰۳-۰۴). «NATO Air Defenses Shoot Down Iranian Missile Headed Toward Turkey» (به انگلیسی آمریکا). The New York Times. شاپا ۰۳۶۲-۴۳۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Papadopoulos، Kosta (۲۰۲۶-۰۳-۰۴). «America Evacuates Non-Essential Workers from Cyprus Greek City Times». Greek City Times (به انگلیسی بریتانیا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Chen، Eve. «Reconsider visiting this European country, State Department says». USA TODAY (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ admin (2026-03-04). "Italian frigate mission to Cyprus on the table at emergency meeting convened by Meloni". ProtoThema English (in English). Retrieved 2026-03-05.
- ↑ «حمله پهپادی به فرودگاه نخجوان؛ ستاد کل نیروهای مسلح ایران: تکذیب می‌کنیم، کار اسرائیل است». euronews. ۲۰۲۶-۰۳-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Azerbaijan MFA: Iran carried out drone attack on Nakhchivan, two civilians injured - STATEMENT". Apa.az (in English). Retrieved 2026-03-05.
- ↑ "Live - Azerbaijan summons Iran ambassador after strike injures two in Nakhchivan". www.iranintl.com (in English). 2026-03-05. Retrieved 2026-03-05.
- ↑ «Azerbaijan Promises Response to Iran Drone Attack». The Wall Street Journal (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Iranian drones hit Azerbaijan's Nakhchivan Airport, four casualties reported [VIDEO/UPDATED]". Azernews.Az (in English). 2026-03-05. Retrieved 2026-03-05.
- ↑ "President Aliyev: Iranian officials must provide an explanation to the Azerbaijani side, and an apology must be offered". News.az (in English). Retrieved 2026-03-05.
- ↑ "Live - Beaten to hell, Iran apologized: President Trump". www.iranintl.com (in English). 2026-03-07. Retrieved 2026-03-07.
- ↑ "Broad wave of strikes begins in Tehran, Isfahan, IDF says". www.iranintl.com (in English). 2026-03-07. Retrieved 2026-03-07.
- ↑ «Iran continues attacks on Gulf states as UAE officials say Dubai resident killed by falling shrapnel - follow live». BBC News (به انگلیسی بریتانیا). ۲۰۲۶-۰۳-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Israel renews assault on Lebanon after Netanyahu promises 'many surprises' in next phase of war". AP News (in English). 2026-03-07. Retrieved 2026-03-10.
- ↑ Staff, Al Jazeera. "Iran oil facilities hit for first time as war with US-Israel enters day 9". Al Jazeera (in English). Retrieved 2026-03-10.
- ↑ Fulton، Adam؛ Marcos، Coral Murphy؛ Campbell، Lucy؛ Badshah، Nadeem؛ Ho، Vivian؛ Ali، Taz؛ Corlett، Eva (۲۰۲۶-۰۳-۰۷). «Tehran warns Europe to stay out of conflict or face 'retaliation' – as it happened» (به انگلیسی بریتانیا). the Guardian. شاپا ۰۲۶۱-۳۰۷۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۷.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Operation Epic Fury: Is US Deploying 3rd Carrier, USS George H.W. Bush (CVN‑77), To The Middle East Amid Iran War? Here's All We Know". Free Press Journal (in English). Retrieved 2026-03-07.
- ↑ Shelbourne، Mallory (۲۰۲۶-۰۳-۰۶). «USS Gerald R. Ford Now in the Red Sea, USS George H.W. Bush Wraps Pre-Deployment Exercises». USNI News (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Drone attack on foreign oil compound in Iraq's Basra sets Halliburton and KBR facilities ablaze». in-cyprus.philenews.com (به انگلیسی آمریکا). ۲۰۲۶-۰۳-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Iran's Ballistic Missiles Could Be Under 1,000, Drone Attacks Tapering: Ian Bremmer To NDTV». www.ndtv.com.
- ↑ Schneid, Rebecca; Jamalpour, Fatemeh (2026-03-08). "Tehran Shrouded in Toxic Cloud After Israel Strikes Fuel Depots". TIME (in English). Archived from the original on 28 مارس 2026. Retrieved 2026-03-10.
- ↑ Parent، Deepa (۲۰۲۶-۰۳-۰۸). «'Dark, like our future': Iranians describe scenes of catastrophe after Tehran's oil depots bombed» [تاریک، مثل آینده‌مان: ایرانیان صحنه‌های فاجعه‌بار پس از بمباران انبارهای نفت تهران را توصیف می‌کنند.] (به انگلیسی بریتانیا). The Guardian. شاپا ۰۲۶۱-۳۰۷۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۰.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Kuwait city tower erupts in flames as Iran launches new wave of strikes in the Gulf" [همزمان با موج جدید حملات ایران در خلیج فارس، برج شهر کویت در آتش سوخت]. The Independent (in English). 2026-03-08. Retrieved 2026-03-10.
- ↑ "Two Kuwaiti interior ministry officers killed 'while performing duties'" [دو افسر وزارت کشور کویت «در حین انجام وظیفه» کشته شدند] (in English). رویترز. March 8, 2026.
- ↑ Kelliher, Ted Regencia,Virginia Pietromarchi,Alma Milisic,Caolán Magee,Fiona (8 Mar 2026). "UK forces engage drone launched towards Iraq" [نیروهای بریتانیایی با پهپادی که به سمت عراق پرتاب شده بود، درگیر شدند.]. الجزیره (in English). Retrieved 2026-03-10.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ «اسدالله بادفر، رئیس بسیج ستاد کل نیروهای مسلح، در حملات اسرائیل و آمریکا کشته شد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Trump says Iran war will be over 'pretty quickly' but US hasn't 'won enough' yet». BBC News (به انگلیسی بریتانیا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Live - Iran says it is not seeking ceasefire as Trump threatens 'death, fire and fury'". www.iranintl.com (in English). 2026-03-10. Retrieved 2026-03-10.
- ↑ "Mojtaba Khamenei has been chosen as Iran's new supreme leader". AP News (in English). Retrieved 2026-03-10.
- ↑ «شمار کشته‌شدگان حملات موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل به ۱۲ نفر رسید». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «اردوغان: هشدارهای صمیمانه به ایران مؤثر نبوده است». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «استرالیا با درخواست پناهندگی ۵ بازیکن تیم ملی فوتبال زنان ایران موافقت کرد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «فرار دسته‌جمعی ستارگان فوتبال زنان ایران زیر سایه تهدیدهای جمهوری اسلامی». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «تخریب مقر نظامی در صفادشت تهران». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «حمله ارتش اسرائیل به یک مجتمع زیرزمینی تسلیحاتی در دانشگاه «امام حسین» سپاه». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «روایت شهروندان از حمله به مواضع حکومت در کیش و قشم». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «انفجار یک شناور در بندر لنگه». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «US hits minelaying ships in Iran after warning of 'intense' day of bombs». BBC News (به انگلیسی بریتانیا). ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «خبرگزاری فارس اختلال در ارائه خدمات آنلاین بانک ملی را تأیید کرد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «خبرگزاری سپاه از اختلال در خدمات اینترنتی بانک سپه خبر داد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «روز یازدهم جنگ؛ آمریکا از افت چشمگیر توان موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی خبر داد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «The Revolutionary Guard: We targeted the US military headquarters at Harir base in the Kurdistan region of Iraq». MTV Lebanon. ۱۰ مارس ۲۰۲۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به امارات». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «روز یازدهم جنگ؛ آمریکا از افت چشمگیر توان موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی خبر داد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «هدف قرار گرفتن ایست‌های بازرسی سپاه پاسداران و بسیج در شهرهای مختلف در حملات پهپادی». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «در روز چهاردهم جنگ چه گذشت؟». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «یک ایست‌بازرسی در جنوب تهران و دو کلانتری در خیابان آزادی، روز جمعه هدف قرار گرفتند». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «در روز چهاردهم جنگ چه گذشت؟». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «در روز چهاردهم جنگ چه گذشت؟». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Iran's new supreme leader wounded, likely disfigured, Hegseth says». www.reuters.com.
- ↑ «ورود غیرمستقیم کشورهای اروپایی به جنگ با جمهوری اسلامی». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «زنده - وزیر دفاع اسرائیل: علی لاریجانی کشته شد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «وزیر دفاع اسرائیل: لاریجانی در قعر جهنم به خامنه‌ای ملحق شد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «سعار: برای سر لاریجانی ۱۰ میلیون دلار جایزه گذاشته بودند؛ ما این کار را رایگان انجام دادیم». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ فردا، رادیو (۲۰۲۶-۰۳-۲۳). «ترامپ: اگر تنگهٔ هرمز ظرف ۴۸ ساعت باز نشود، نیروگاه‌های ایران را نابود می‌کنیم». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۴.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «تهدید ترامپ به حمله به نیروگاه‌های ایران در صورت باز نشدن تنگه هرمز ظرف ۴۸ ساعت». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «TRT فارسی - مهلت ۴۸ ساعته ترامپ به ایران برای بازگشایی تنگه هرمز؛ تهدید به نابودی نیروگاه‌های برق». www.trtfarsi.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mar 23, Kurt Cobb-; 2026; Cdt, 3:00 Pm. "Are Markets Underestimating the Risk of a Prolonged Energy Crisis?". OilPrice.com (in English). Retrieved 2026-03-23.
{{cite web}}:|نام خانوادگی2=نام عددی دارد (کمک)نگهداری یادکرد:نام‌های عددی:فهرست نویسندگان (رده) - 1 2 «حمله اسرائیل به سایت تحقیق و توسعه دانشگاه مالک اشتر». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۳۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «حمله اسرائیل به سایت تحقیق و توسعه دانشگاه مالک اشتر». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۳۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «ونس: کار را تمام می‌کنیم و به‌زودی از ایران خارج می‌شویم». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Treasury Targets Major Iranian Metals Companies and Foreign Subsidiaries and Sales Agents". U.S. Department of the Treasury (in English). 2025-12-23. Retrieved 2026-03-29.
- 1 2 Fabian، Emanuel؛ Agencies؛ Staff، ToI (۲۰۲۶-۰۳-۲۷). «Israel bombs 2 IRGC-linked steel plants, 2 nuclear facilities as Iran vows revenge» (به انگلیسی آمریکا). The Times of Israel. شاپا ۰۰۴۰-۷۹۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۹.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Iranian media: IRGC commander Hassan Hassan Zadeh was killed in Greater Tehran". MTV Lebanon (in English). Retrieved 2026-03-30.
- ↑ «کشته شدن فرمانده سپاه تهران در حمله هوایی». komalah.org. ۲۰۲۶-۰۳-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۳۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ سرکوبگران، مدیریت سایت (۲۰۲۶-۰۱-۱۸). «حسن حسن‌زاده فرمانده میدانی سرکوب در تهران». سرکوبگران. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۳۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Bordeaux, Brad Lendon, Isaac Yee, Thomas (2026-03-30). "Destruction of vital US radar aircraft could hamper ability to spot Iran threats, analysts say". CNN (in English). Retrieved 2026-03-30.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ «آغاز حملات شبانه به نقاط مختلف ایران؛ ترامپ: در حال گفت‌وگوهای جدی با «حکومت جدید و منطقی‌تر» ایران هستیم». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۳-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۳۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Fulton، Adam؛ Campbell، Lucy؛ Gecsoyler، Sammy؛ Ambrose، Tom؛ Lowe، Yohannes؛ Graham، Vicky؛ Campbell، Adam Fulton (now); Lucy؛ Graham (earlier)، Vicky (۲۰۲۶-۰۳-۳۰). «Middle East crisis live: Kuwait issues oil spill warning after tanker attacked in Dubai port» (به انگلیسی بریتانیا). the Guardian. شاپا ۰۲۶۱-۳۰۷۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۳۰.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ «Missile hits fuel tanker at Israel's Oil Refineries». Reuters.
- ↑ «سپاه شرکت‌های فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی آمریکایی را تهدید به حمله کرد». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۳-۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۳۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Maher, Katrina Samaan, Elise Hammond, Adam Pourahmadi, Hira Humayun, Maureen Chowdhury, Max Saltman, Jennifer Hansler, Jeremy Diamond, Mohammed Tawfeeq, Christopher Lamb, David Goldman, Aqeel Najim, Billy Stockwell, Nina Subkhanberdina, Matthew Chance, Benjamin Brown, Sharon Braithwaite, Eugenia Yosef, Catherine Nicholls, Charlotte Reck, Eyad Kourdi, Anna Chernova, Ivana Kottasová, Sophia Saifi, Lauren Kent, Issy Ronald, Simone McCarthy, Sana Noor Haq, Aileen Graef, Michael Williams, Jordan Valinsky, Alayna Treene, Kaanita Iyer, Antonia Mortensen, Lauren Said-Moorhouse, Nadeen Ebrahim, Matt Egan, Todd Symons, Mustafa Qadri, Leila Gharagozlou, Olesya Dmitracova, Brian Stelter, Chris Lau, Ally Barnard, Brad Lendon, Lex Harvey, Ivan Watson, Zulfaqar Samra, Teele Rebane, John Liu, Yoonjung Seo, Mitchell McCluskey, Kristie Lu Stout, Jessie Yeung, Kit (2026-03-31). "Live updates: US gas hits $4 as Trump tells other nations to 'go get your own oil'". CNN (in English). Retrieved 2026-04-01.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ ایران، عصر (۲۰۲۶-۰۴-۰۱). «جنگ روز 33: ادعای ترامپ: حتی اگر توافقی صورت نگیرد به جنگ خاتمه خواهیم داد/ حمله هوایی به به فولاد مبارکه اصفهان/ گاردین: ترامپ در جنگ با ایران شکست خورده است». عصر ایران. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «زنده - سفارت سابق آمریکا در تهران بمباران شد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۴-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «زنده - سفارت سابق آمریکا در تهران بمباران شد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۴-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ ایران، عصر (۲۰۲۶-۰۴-۰۱). «حمله آمریکایی ـ صهیونی به کشتی‌سازی اروندان». عصر ایران. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «رادار اداره‌کل هواشناسی خوزستان مورد هدف موشکی و پهپادی دشمن صهیونیستی قرار گرفت». خبرگزاری ایلنا. ۲۰۲۶-۰۴-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «حمله موشکی و پهپادی دشمن به رادار هواشناسی خوزستان». روزنامه دنیای اقتصاد. ۲۰۲۶-۰۴-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ ایران، عصر (۲۰۲۶-۰۴-۰۲). «پل B1 کرج پس از حمله (عکس)». عصر ایران. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ ایران، عصر (۲۰۲۶-۰۴-۰۲). «8 شهید و 95 مجروح در دو حمله به پل B۱ کرج». عصر ایران. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «حمله به انستیتو پاستور و هشدار گرد و غبار آلوده در اطراف آن». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «واکنش‌ها به تهدید دونالد ترامپ به بازگرداندن ایران «به عصر حجر»». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۴-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «تأیید سرنگونی جنگنده آمریکایی توسط پدافند ایران/ عملیات جست‌وجو و نجات دو خلبان از سوی آمریکا». اعتمادآنلاین. ۲۰۲۶-۰۴-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «تأیید سرنگونی جنگنده آمریکایی توسط پدافند ایران/ عملیات جست‌وجو و نجات دو خلبان از سوی آمریکا». اعتمادآنلاین. ۲۰۲۶-۰۴-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Helmore، Edward (۲۰۲۶-۰۴-۰۵). «A timeline of the two US military jets shot down by Iran forces» (به انگلیسی بریتانیا). The Guardian. شاپا ۰۲۶۱-۳۰۷۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۸.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «U.S. rescues missing airman from Iranian mountains after fighter jet was shot down» (به انگلیسی آمریکا). The Washington Post. ۲۰۲۶-۰۴-۰۵. شاپا ۰۱۹۰-۸۲۸۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۸.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Sophie Brams, Filip Timotija (۲۰۲۶-۰۴-۰۳). «2 US helicopters hit during recovery efforts in Iran» (به انگلیسی آمریکا). The Hill. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۸.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Holliday، Shelby؛ Said، Summer (۲۰۲۶-۰۵-۱۱). «The U.A.E. Has Been Secretly Carrying Out Attacks on Iran» (به انگلیسی آمریکا). Wall Street Journal. شاپا ۰۰۹۹-۹۶۶۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۵-۱۴.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ https://www.nytimes.com/live/2026/04/04/world/iran-war-trump-news
- ↑ "Update from Shirin Hakim". The New York Times (in انگلیسی آمریکا). 4 April 2026. ISSN 0362-4331. Retrieved 4 April 2026.
- ↑ "WATCH: IDF confirms Iranian missile fragments hit near Kirya, multiple cars ablaze in Ramat Gan". The Jerusalem Post (in انگلیسی). 4 April 2026. Retrieved 4 April 2026.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامwso-recoveredوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامaviationist-wso-rescueوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - 1 2 Jaffe, Eric SchmittHelene CooperGreg; Schmitt, Julian E. BarnesEric; Cooper, Helene; Washington, Greg Jaffe cover the Pentagon Julian E. Barnes covers national security They all reported from (2026-04-05). "U.S. Rescues Downed Air Force Officer Deep Inside Iran, Trump Says". The New York Times (in انگلیسی آمریکا). ISSN 0362-4331. Retrieved 2026-04-05.
- 1 2 "Second airman in F-15E that was shot down over Iran rescued safely, U.S. officials say". NBC News (in انگلیسی). 2026-04-05. Retrieved 2026-04-05.
- ↑ فردا، رادیو (۲۰۲۶-۰۴-۰۵). «حمله به مجتمع‌های پتروشیمی در ماهشهر و بندر امام؛ نتانیاهو: کار اسرائیل بود». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۵.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ www.iranintl.com https://www.iranintl.com/fa/liveblog/iran-war-april6. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۶.
{{cite web}}: پارامتر|عنوان= یا |title=ناموجود یا خالی (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در حمله اسرائیل کشته شد». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «ایران اینترنشنال». www.iranintl.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Trump calls Iranians 'animals' as peace ceasefire deals fail». USA TODAY (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Trump threats against civilian targets put military in legal, moral quandary» (به انگلیسی آمریکا). The Washington Post. ۲۰۲۶-۰۴-۰۷. شاپا ۰۱۹۰-۸۲۸۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Harb, Ali. "Trump on Iran: 'A whole civilisation will die tonight'". Al Jazeera (in English). Retrieved 2026-04-07.
- ↑ Campbell، Lucy؛ Ambrose، Tom؛ Ho، Vivian؛ Fulton، Adam؛ Ambrose، Lucy Campbell (now); Tom؛ Fulton (earlier)، Adam (۲۰۲۶-۰۴-۰۷). «UN chief decries 'incendiary rhetoric' after Trump ramps up threats against Iran as deal deadline looms – Middle East crisis live» (به انگلیسی بریتانیا). the Guardian. شاپا ۰۲۶۱-۳۰۷۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ "ترامپ: امشب «یک تمدن» از بین خواهد رفت". Anadolu (in Turkish). 2026-04-07. Retrieved 2026-04-07.
- ↑ «Trump says a 'whole civilization will die tonight': Iran war live updates». USA TODAY (به انگلیسی آمریکا). ۲۰۲۶-۰۴-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «نتانیاهو نقش اسرائیل در حمله به تأسیسات راه‌آهن ایران را تأیید کرد». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Live updates: Trump agrees to two-week ceasefire after threatening massive attacks". NBC News. 7 April 2026. Retrieved 8 April 2026.
- 1 2 Wendler, Jacob; McLeary, Paul (7 April 2026). "Trump announces Iran ceasefire ahead of 8 p.m. deadline". Politico (in انگلیسی). Retrieved 8 April 2026.
- ↑ "What we know about the US and Iran's ceasefire deal". BBC News (in انگلیسی بریتانیا). 8 April 2026. Retrieved 8 April 2026.
- ↑ "Iranian Oil Refining Company confirms attack on Lavan refinery, Shana reports". Reuters. 8 April 2026. Retrieved 8 April 2026.
- ↑ "S Arabia, UAE, Kuwait, Qatar, Bahrain report attacks after Iran-US truce". Al Jazeera English (in انگلیسی). 8 April 2026. Retrieved 8 April 2026.
- ↑ "Trump says Lebanon not included in US-Iran ceasefire amid Israeli assault". Al Jazeera English (in انگلیسی). 8 April 2026. Retrieved 8 April 2026.
- ↑ Brennan, David; Haworth, Jon; El-Bawab, Nadine (9 April 2026). "Iran live updates: Iran says Hormuz is open to all ships that coordinate with Tehran". ABC.
Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu said there is not a ceasefire in Lebanon in a recorded statement Thursday, saying strikes on Lebanon will resume.
- ↑ "Netanyahu says US-Iran ceasefire 'does not include Lebanon'". Al Jazeera English (in انگلیسی). 8 April 2026. Retrieved 8 April 2026.
- ↑ "Hezbollah pauses attacks under US-Iran ceasefire, sources close to group say". Reuters (in انگلیسی). 8 April 2026. Retrieved 8 April 2026.
- ↑ Krisi, Ron (8 April 2026). "IDF: We launched Operation 'Eternal Darkness' in Lebanon; working assumption - fighting with Iran will resume". Ynet (in انگلیسی). Retrieved 8 April 2026.
- ↑ https://www.arabnews.com/node/2639476/middle-east
- ↑ "Israeli attacks across Lebanon kill at least 254 after Iran-US ceasefire". Al Jazeera (in انگلیسی). 8 April 2026. Retrieved 8 April 2026.
- ↑ "Iran's IRGC warns of 'regret-inducing response' if attacks on Lebanon continue - state media". BBC News. 8 April 2026. Retrieved 8 April 2026.
- ↑ Alvarez, Artur (8 April 2026). "Irã ameaça romper cessar-fogo se Israel continuar atacando o Líbano". G1 (in پرتغالی برزیل).
- ↑ "Hezbollah: Rockets Fired at Northern Israel in Response to 'Cease-fire Violations'". Haaretz. 9 April 2026. Retrieved 9 April 2026.
- ↑ "Trump says U.S. forces are 'clearing' Strait of Hormuz". The Hindu (in Indian English). Reuters. 11 April 2026. ISSN 0971-751X. Retrieved 11 April 2026.
- ↑ Alam, Majid (April 11, 2026). "US military ship turns back from Hormuz route after Iran's 30-min warning". Hindustan Times (in انگلیسی).
- ↑ "U.S. Warships Transit Hormuz as U.S. -Iran Meet Face-to-Face for Peace Talks". The Wall Street Journal (in انگلیسی آمریکا). April 11, 2026.
- ↑ Ravid, Barak (April 11, 2026). "U.S. warships cross Strait of Hormuz for first time since Iran war began". Axios (in انگلیسی).
- ↑ "US military 'setting conditions' to clear mines from Strait of Hormuz". Reuters. April 11, 2026.
- ↑ "No Deal: U.S. -Iran peace talks in Islamabad collapse". NPR News (in انگلیسی). April 12, 2026.
- ↑ "Trump says he 'doesn't care' if Iran returns to peace talks after Islamabad negotiations collapse". The Independent. 13 April 2026.
- ↑ "Trump says U.S. will blockade Strait of Hormuz and intercept ships that paid tolls to Iran". CBS News (in انگلیسی آمریکا). 2026-04-12. Retrieved 2026-04-12.
- ↑ "Trump announces naval blockade of Iran after Islamabad talks yield no deal". The Washington Post (in انگلیسی آمریکا). 2026-04-12. ISSN 0190-8286. Retrieved 2026-04-13.
- ↑ "Update by Parin Behrooz". The New York Times (in انگلیسی آمریکا). 2026-04-12. ISSN 0362-4331. Retrieved 2026-04-12.
- ↑ «عراقچی: اگر اسرائیل به لبنان حمله کند، ما پاسخ می‌دهیم». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۶-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۰۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «اسرائیل یکشنبه به مواضع حزب‌الله در ضاحیه بیروت حمله کرد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۶-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۰۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «یگان‌های موشکی سپاه پس از حمله اسرائیل به بیروت به حالت آماده‌باش کامل درآمدند». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۶-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۰۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ https://www.wxxinews.org/npr-news/2026-06-08/after-trading-missile-fire-israel-and-iran-pull-back-for-now
- ↑ https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/03/18/3611155/ببینید-بکارگیری-موشک-های-خیبرشکن-در-عملیات-سپاه-علیه-اسرائیل
- ↑ https://www.axios.com/2026/06/07/trump-netanyahu-israel-iran-strikes-call
- ↑ «حمله اسرائیل به دانشگاه عاشورا هوافضای سپاه و لشکر دهم سید الشهدا سپاه کرج – dejiran». دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «رادیو ارتش اسرائیل: درگیری احتمالاً چند روز ادامه دارد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۶-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «صدای انفجار در فرودگاه شیراز». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۶-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «اسرائیل به همدان حمله کرد». آوش. ۲۰۲۶-۰۶-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «حمله اسرائیل به فرودگاه مهرآباد تهران». www.afintl.com. ۲۰۲۶-۰۶-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «شنیده شدن صدای انفجار در نجف آباد اصفهان». www.irna.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۲۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "موج دوم حملات موشکی جمهوری اسلامی؛ اسرائیل پتروشیمی سلمان فارسی ماهشهر را هدف قرار داد". news.gooya.com (in English). Retrieved 2026-06-23.
- ↑ فوری گزارش‌ها از حمله به کارخانه پهپاد در نجف آباد اصفهان, retrieved 2026-06-23
- ↑ «آنچه دربارهٔ از سرگیری حملات متقابل ایران و اسرائیل می‌دانیم». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۶-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «حمله اسرائیل به پتروشیمی کارون در ماهشهر». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۶-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «ارتش اسرائیل: به اهداف نظامی رژیم تروریستی ایران در غرب و مرکز ایران حمله کردیم». ایران اینترنشنال. ۱۸ خرداد ۱۴۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ https://www.longwarjournal.org/archives/2026/06/houthis-attack-israel-and-announce-ban-on-israeli-vessels-in-the-red-sea.php
- ↑ https://www.reuters.com/world/middle-east/yemens-iran-backed-houthis-threaten-israeli-shipping-red-sea-2026-06-08/?utm_source=chatgpt.com
- ↑ https://www.axios.com/2026/06/08/israel-strikes-iran-military-targets-after-iranian-missile-attack
- ↑ TABNAK، تابناک | (۲۰۲۶-۰۶-۰۸). «حمله موشکی سپاه به صنایع پتروشیمی حیفا». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ TABNAK، تابناک | (۲۰۲۶-۰۶-۰۸). «آغاز عملیات نصر علیه پایگاه‌های تلنوف و نواتیم». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «راثی: عملیات «نصر» اشراف اطلاعاتی ایران را به رخ دشمن کشید». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۶-۰۶-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «از نواتیم تا تلنوف زیر آتش موشک‌های ایران | جزئیاتی از عملیات «نصر»». همشهری آنلاین. ۲۰۲۶-۰۶-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ https://www.vpm.org/npr-news/npr-news/2026-06-08/israel-and-iran-trade-strikes-threatening-to-drag-region-back-to-full-scale-war
- ↑ «ایران و اسرائیل حملات‌شان علیه یکدیگر را متوقف کردند». da.azadiradio.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «ایران و اسرائیل از توقف موقت حملات علیه یکدیگر سخن می‌گویند». euronews. ۲۰۲۶-۰۶-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «دبیرکل اتحادیه عرب حملات جمهوری اسلامی به سه کشور عربی را محکوم کرد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۶-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «سنتکام به سرنگونی بالگرد پاسخ داد؛ سپاه به پایگاه‌های آمریکا در اردن، کویت و بحرین حمله کرد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۶-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ نماینده ولی فقیه در سپاه: روزی نخواهد آمد که ما با آمریکا دوست شویم, 2026-06-21, retrieved 2026-06-21
- ↑ "U.S. -Iran deal to reopen Strait of Hormuz could be signed within days, both sides say". NBC News. June 13, 2026.
- ↑ Jun ۱۵، PTILast Updated: (۲۰۲۶-۰۶-۱۵). «Peace deal between Iran, US reached; to be signed officially on Jun 19 in Switzerland: Pakistan's PM Shehbaz Sharif». The Economic Times. شاپا ۰۰۱۳-۰۳۸۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۱۶.
{{cite news}}:|نام=نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های عددی:فهرست نویسندگان (رده) نگهداری یادکرد:نقطه‌گذاری اضافی (رده) - ↑ "Iran declares new Hormuz route 'unacceptable and dangerous,' warns against ships transiting without approval". CNBC. 25 June 2026.
- ↑ "Cargo vessel hit by unknown projectile in Strait of Hormuz near Oman, says UKMTO". Moneycontrol. 25 June 2026.
- ↑ "IRGC warns against new Hormuz route for ships: What we know". Al Jazeera. 25 June 2026.
- ↑ "US-Iran war LIVE updates: US blames Tehran for ship attack in Hormuz that threatens peace deal". Hindustan Times. 26 June 2026.
- ↑ "Oil prices ease after spiking over halt to Strait of Hormuz evacuation plan". Al Jazeera English. 26 June 2026.
- ↑ "IRGC Navy warning forces three oil tankers to turn back in Strait of Hormuz". Dawn. 26 June 2026.
- ↑ "Iran, US establish 'communication line' to prevent military clash in Strait of Hormuz amid peace talks". India TV. 26 June 2026.
- ↑ "Ships crossing Hormuz use Oman passage despite Iran warnings". Dawn. Agence France Presse. 26 June 2026.
- ↑ "U.S. strikes Iran after Trump accuses Tehran of ceasefire violation in Strait of Hormuz". CNBC. 26 June 2026.
- ↑ "Trump says Iran violated ceasefire: 'You'll find out' if there will be consequences". CNBC. 26 June 2026.
- ↑ "Iran Guards say targeted US sites in response to strikes: state TV". Namibia Press Agency. Agence France Presse. 27 June 2026.
- ↑ "Tanker reports strike by unidentified projectile in Strait of Hormuz, UKMTO says". Al Arabiya English. Reuters. 27 June 2026.
- ↑ "US expands maritime route near Oman, suggesting a push back on Iran's control of the strait". CNN. 27 June 2026.
- ↑ "Passage through Strait of Hormuz still requires coordination with Revolutionary Guards, Iran's state TV says". Haaretz. Reuters. 28 June 2026.
- ↑ "Iran canceled participation in technical talks over recent attacks, official tells state TV". Haaretz. Reuters. 28 June 2026.
- ↑ "U.S. and Iran agree to halt strikes and meet this week, U.S. official says". Axios. 28 June 2026.
- ↑ «هم جنگ، هم مذاکره؛ ۲۴ ساعت پرتنش در تنگه هرمز و منطقه». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۶-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «انجام «عملیات سنگین» و «تنبیهی» آمریکا در پاسخ به حمله سپاه به نفتکشها». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۷-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۷-۰۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Trump says MOU is 'over', calls Iranian leaders 'scum' following latest strikes". ABC News (in English). Retrieved 2026-07-09.
- 1 2 «سنتکام: در سومین موج حملات، ۱۴۰ هدف نظامی در ایران را هدف قرار دادیم». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۷-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۷-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Iran Hatched Fresh Plot to Kill Trump, Israel Told U.S." The Wall Street Journal. 10 July 2026.
- ↑ "US wants Iran to pledge to stop shooting at ships in Strait of Hormuz". BBC (in English). 2026-07-11.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|وبگاه=and|website=داده‌شده است (کمک) - 1 2 «در واکنش به حمله سپاه به یک کشتی تجاری، سنتکام از حملات تازه به ایران خبر داد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۷-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۷-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "IRGC navy says Strait of Hormuz closed until further notice, state media reports". Haaretz. Reuters. 11 July 2026.
- ↑ MacDonald، Alistair؛ Holliday، Shelby (۲۰۲۶-۰۷-۱۳). «America's Latest Weapon Against Iran: Sea Drones» (به انگلیسی آمریکا). Wall Street Journal. شاپا ۰۰۹۹-۹۶۶۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۷-۱۴.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Trump backs away from plans to charge fees in the Strait of Hormuz as attacks intensify". Associated Press. 14 July 2026.
- ↑ "U.S. naval blockade of Iran to begin Tuesday, maritime security information center says". Haaretz. Reuters. 13 July 2026.
- ↑ "Iran targeted U.S. military base in Jordan, state media says". Haaretz. 16 July 2026.
- ↑ "U.S. begins fifth wave of Iran strikes, CENTCOM says". Haaretz. Reuters. 16 July 2026.
- ↑ "At least 38 killed, 400 wounded in U.S. strikes on Iran this month, Iran Health Ministry says". Haaretz. Deutsche Presse-Agentur. 17 June 2026.
- ↑ «US renews strikes on Iran after two military personnel killed by Iranian attack». www.reuters.com.
- ↑ "How shipping insurance rates are rising, as Hormuz, Bab al-Mandeb shut down". Al Jazeera English. 23 July 2026.
- ↑ "US strikes Iran-Iraq border in latest hit on civilian structure". The New Arab. 23 July 2026.
- ↑ "Iran Rejects U.S. Cease-Fire Deal Presented by Iraqi Leader". The New York Times. 23 July 2026.
- ↑ «وال‌استریت ژورنال: جنگنده‌های بحرین و کویت به اهدافی در ایران حمله کرده‌اند». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۷-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۸-۰۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Trump Holds Off on Major War Escalation Against Iran as Advisers Raise Concerns". The New York Times. 25 July 2026.
- ↑ «رسانه‌ها در ایران: در حملات به حشد شعبی در عراق، ۴ عضو سپاه پاسداران کشته شدند». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۷-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۷-۳۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «اردن از رهگیری و سرنگونی پنج موشک جمهوری اسلامی خبر داد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۷-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۷-۳۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Trump Threatens to 'Absolutely Destroy' Iran; Piranshahr Border Area Hit". iranwire.com (in English). Retrieved 2026-07-30.
- ↑ «RPT Drone hits gas storage tanker at Egypt's Mediterranean port, Ambrey reports». www.reuters.com.
- ↑ «سنتکام: ده‌ها موضع متعلق به سپاه پاسداران را در درون ایران هدف حمله قرار دادیم». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۷-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۷-۳۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "تحقیقات بی‌بی‌سی: شواهد تازه از خسارت به مراکز آمریکایی هدف حملات ایران در خلیج فارس و اردن". BBC Persian. 1 August 2026.
- ↑ "Trump Says New Talks Are 'Last Chance' for Iran to Forge Deal and Avoid Escalation of US Strikes". U.S. News & World Report. Associated Press. 3 August 2026.
- ↑ "Iran's Supreme National Security Council issues drastic new demands of the US, as conditions for reopening Hormuz". The Times of Israel. Associated Press. 8 August 2026.
- ↑ "Iran offers $30,000 bounty for killing or capturing of US soldiers". The Times of Israel. Agence France Presse. 16 August 2026.
- ↑ "Iran hints at 'false flag' targeting Kurds after reports they mediated Trump talks". Haaretz. 17 August 2026.
- ↑ "Oman, Iran reach agreement to reopen Strait of Hormuz". MS NOW. 6 August 2026.
- ↑ "UAE state oil company reports attack on ship in Strait of Hormuz". The Times of Israel. Agence France Presse. 15 August 2026.
- ↑ "UAE trade embargo could shut Iran's key economic escape route: Here's why". Al Jazeera English. 19 August 2026.
- ↑ "NATO 'prepared to defend all allies,' says official after reports of Iran mulling attacks on US targets in Europe". WION. 19 August 2026.
- ↑ "Iran updates: Tehran says US sanctions 'declaration of war' on all nations". Al Jazeera English. 22 August 2026.
- ↑ «سنتکام ۵ نفتکش دیگر ایران را منهدم کرد، سپاه با موشک‌های خوشه‌ای اردن را هدف گرفت». عصر ایران. ۱۷ شهریور ۱۴۰۵.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «سنتکام: در پی حمله موشکی به دو ناو جنگی آمریکا، ۳ نفتکش متعلق به سپاه را منهدم کردیم». عصر ایران. ۱۴۰۵.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «عنوان گزارش رویترز دربارهٔ اظهارات مارکو روبیو». Reuters. ۱۷ شهریور ۱۴۰۵.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «سنتکام ۵ نفتکش دیگر ایران را منهدم کرد، سپاه با موشک‌های خوشه‌ای اردن را هدف گرفت». عصر ایران. ۱۷ شهریور ۱۴۰۵.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «سنتکام ۵ نفتکش دیگر ایران را منهدم کرد، سپاه با موشک‌های خوشه‌ای اردن را هدف گرفت». عصر ایران. ۱۷ شهریور ۱۴۰۵.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «سنتکام ۵ نفتکش دیگر ایران را منهدم کرد، سپاه با موشک‌های خوشه‌ای اردن را هدف گرفت». عصر ایران. ۱۷ شهریور ۱۴۰۵.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Saudi Arabia shuts down pipeline as Houthis seize island, opening new front in Iran war". The Tribune-Democrat. Associated Press. 10 September 2026.
- ↑ «پس از اصابت یک پرتابه به شناور ایرانی، ترامپ احتمال ماندن در ایران و کنترل نفت را مطرح کرد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۹-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۹-۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "3 camps belonging to Iranian Kurdish opposition groups targeted by missiles in Sulaimaniyah". L'Orient Today. 14 September 2026.
- ↑ "Iran security chief rejects any talks with US after Trump remarks". The Times of Israel. Agence France Presse. 15 September 2026.
- ↑ "Scoop: U.S. attacked Iranian boats trying to seize Navy drone". Axios. 15 September 2026.
- ↑ "IRGC downs another MQ-1 drone over Hormuz: Iranian media". Al Jazeera English. 15 September 2026.
- ↑ "Iran's IRGC says it struck Togo-flagged tanker in Strait of Hormuz", Deccan Herald, 18 September 2026
{{یادکرد}}: از پارامتر ناشناخته|agency=صرف‌نظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته|web url=صرف‌نظر شد (کمک); پارامتر|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک) - ↑ "Top Iranian official says it has given conditions to mediators for talks with US". The Times of Israel. Reuters. 19 September 2026.
- ↑ "Iran says Strait of Hormuz will remain closed until its conditions are met". Deccan Herald. Reuters. 20 September 2026.
- ↑ "Two crew members lightly wounded after tanker attacked in Strait of Hormuz". Haaretz. Reuters. 21 September 2026.
- ↑ "Two hurt, cargo ship ablaze in Strait of Hormuz attack, watchdog says". The Times of Israel. 23 September 2026.
- ↑ "Indian sailor killed in attack on vessel in Strait of Hormuz — Indian, Omani authorities". The Times of Israel. Agence France Presse. 23 September 2026.
- ↑ "Three oil tankers hit by projectiles in Hormuz strait on Tuesday, Marisks says". Reuters. 1 October 2026.
- ↑ "Iran threatens to paralyse airports in neighbouring countries if they stop Iranian flights". Reuters. 23 September 2026.
- ↑ "Official Media: Iran Seizes US Autonomous Submarine in Strait of Hormuz". Arab News. Reuters. 27 September 2026.
- ↑ "IRGC commander killed in clashes with gunmen in Iran's restive south-east". The National. 24 September 2026.
- ↑ { cite web| url=https://www.wsj.com/world/middle-east/trump-rejects-iran-ceasefire-expects-renewed-bombing-after-midterms-5982ee50|title=Trump Rejects Iran Ceasefire, Expects Renewed Bombing After Midterms|website=The Wall Street Journal|date=25 September 2026}}
- ↑ "Trump expects another round of US-Iran talks after rejecting Hormuz proposal". India Today. 27 September 2026.
- ↑ "Trump expects more Iran talks this week, says Tehran overplayed its hand". Operativ MM. 27 September 2026.
- ↑ null (۲۰۲۶-۰۲-۲۸). «Update from Tyler Pager» (به انگلیسی آمریکا). The New York Times. شاپا ۰۳۶۲-۴۳۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Treene, Samantha Waldenberg, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Tal Shalev, Mostafa Salem, Adam Pourahmadi, Eugenia Yosef, Oren Liebermann, Zachary Cohen, Satish Cheney, Kit Maher, Todd Symons, Isaac Yee, Teele Rebane, Alayna (2026-02-28). "Trump says military campaign is "massive and ongoing"". CNN (in English). Retrieved 2026-02-28.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - 1 2 Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). "Trump says military campaign is "massive and ongoing"". CNN (in انگلیسی). Retrieved 28 February 2026.
{{cite web}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ Treene, Samantha Waldenberg, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Tal Shalev, Mostafa Salem, Adam Pourahmadi, Eugenia Yosef, Oren Liebermann, Zachary Cohen, Satish Cheney, Kit Maher, Todd Symons, Isaac Yee, Teele Rebane, Alayna (2026-02-28). "Trump confirms in video message that military campaign in Iran has begun". CNN (in English). Retrieved 2026-02-28.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ "Trump urges Iran's IRGC to lay down arms, warns of "certain death"". Apa.az (in English). Retrieved 2026-02-28.
- ↑ «Iran Vows to Avenge Khamenei's Death; Tehran Struck By New Explosions: Live Updates». The Wall Street Journal (به انگلیسی آمریکا). ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام:16وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ «دونالد ترامپ: میهن‌پرستان ایرانی از این لحظه استفاده کنند و کشورشان را پس بگیرند». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ cbc (Aug 14, 2026). "Trump suggests in speech that 'pretty soon I'll be declaring' Hormuz strait a U.S. territory". cbc (in English).
- ↑ «Iran decries attacks, vows response as it appeals to Security Council». www.iranintl.com. ۲۸ February ۲۰۲۶..
{{cite news}}: تاریخ وارد شده در|تاریخ= - ↑ «"US AND ISRAEL ATTACK IRAN; TEHRAN FIRES BACK, EXPLOSIONS ACROSS REGION». Al Jazeera. ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ www.isna.ir https://www.isna.ir/news/1405053017793/پزشکیان-منکر-کمبودها-و-کاستی-ها-نیستیم-دولت-با-تمام-وجود-به. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۸-۳۱.
{{cite web}}: پارامتر|عنوان= یا |title=ناموجود یا خالی (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «معاون هماهنگ‌کننده ارتش: جنوبی‌ها آماده باشند جلوی ورود دشمن به خاک را بگیرند». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۹-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۱۰-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «واکنش‌ها به ظریف دربارهٔ پیشنهادش برای پایان جنگ؛ «سه روز فرصت دارد بگوید غلط کردم»». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۴-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Video: Iranians laugh as they witness airstrikes". Iran International (in انگلیسی). 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
- ↑ «US-Israeli attack triggers fear and panic in Iran». www.reuters.com.
- ↑ «Panic in the streets, but relief for some: The mood in Iran». www.bbc.com (به انگلیسی بریتانیا). ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «"U.S. -Led Strike on Iran: Live Updates as Trump Calls for Government Overthrow». The New York Times. ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Gas Lines, Protests, And Heavy Traffic In Tehran After US And Israeli Strikes». Radio Free Europe. ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Photos: Anti-US protest in Tehran». Al Jazeera English. ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Iranians in Switzerland rally against the Islamic Republic". www.iranintl.com (in English). 2026-02-28. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ "Rally in Sweden calls for 'regime change in Iran". www.iranintl.com (in English). 2026-02-28. Retrieved 2026-03-01.
- ↑ «Iran's supreme leader killed in Israeli-U.S. missile strikes». www.cbc.ca.
- ↑ "Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets". Iran International. 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
{{cite web}}: line feed character in|title=at position 7 (help) - ↑ "Iran's Prince Reza Pahlavi says "this is our chance" after Khamenei's death - CBS News" (in انگلیسی آمریکا). CBS News. 1 March 2026. Retrieved 2 March 2026.
- ↑ "'Remain near shelters, avoid non-essential travel': India warns citizens in Israel after Tehran attack". The Indian Express (in انگلیسی). 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
- ↑ Al-Samarraie, Jawad (28 February 2026). "URGENT: Iraqi aiarspace closed following joint U.S. -Israeli strikes on Iran". Iraqi News (in انگلیسی آمریکا). Retrieved 28 February 2026.
- ↑ «وزرای خارجه اتحادیه اروپا از حمایت از تغییر رژیم در ایران خودداری کردند». euronews. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Pager، Julian E. BarnesTyler؛ Washington، Eric SchmittReporting from (۲۰۲۶-۰۳-۲۴). «Saudi Leader Is Said to Push Trump to Continue Iran War in Recent Calls» (به انگلیسی آمریکا). The New York Times. شاپا ۰۳۶۲-۴۳۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۵.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «سفیر پیشین جمهوری اسلامی در روسیه: عملکرد مسکو در جنگ اخیر کمتر از حد انتظار بود». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۴-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۲۸.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Estrin, Daniel (11 March 2026). "Old-School Tricks and AI Tech Are Weapons in the Iran War". NPR (in انگلیسی). Retrieved 13 April 2026.
- 1 2 3 4 Avraham, Yaron; Davori, Nir; Segal, Amit (28 February 2026). "30 Bekirim Iranim Hutakfu Bechtzi Dka, Halkam Hutakfu Bemekum Hamistor" 30 בכירים איראנים הותקפו בחצי דקה, חלקם הותקפו במקום המסתור [30 Iranian senior officials attacked in half a minute, after Israeli deception: New details from the opening strike]. N12 (in عبری). Retrieved 1 March 2026.
- ↑ Eichner, Itamar (28 February 2026). "How Israel Pulled off a Second Surprise Against Iran". Ynet (in انگلیسی). Retrieved 9 April 2026.
- ↑ Levin, Hani (28 February 2026). "כך הורדמה טהרן: מבצע ההטעיה המתוחכם שסלל את הדרך לתקיפה - בחדרי חרדים" [This is how Tehran was lulled to sleep: the sophisticated deception operation that paved the way for the attack.]. Bhol (in عبری). Retrieved 12 April 2026. [The deception operation revealed: What secret moves caused Iranian intelligence to look away at the crucial moment, and how did Israeli-American cooperation create a false image of routine at IDF Headquarters? New details about the sophisticated deception that lulled Tehran to sleep]
- ↑ Mendelson, Allegra (2026-03-04). "Israel's jet-launched ballistic missile that took Khamenei by surprise". The Telegraph. Retrieved 18 July 2026.
- ↑ «اطلاعیه شهادت حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی حسینی خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی». khamenei.ir. ۱۰ اسفند ۱۴۰۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei Is Dead, State Media Says". BBC News (in انگلیسی بریتانیا). 1 March 2026. Retrieved 1 March 2026.
- ↑ "Iran Confirms Security Chief Larijani, Basij Commander Soleimani Killed". الجزیره انگلیسی (in انگلیسی). 17 March 2026. Retrieved 17 March 2026.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامii-khademiوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "Israeli Military Says 4,000–5,000 Iranian Forces Killed in Strikes so Far". ایران اینترنشنال (in انگلیسی). 13 March 2026. Retrieved 15 March 2026.
- ↑ "5,900 Killed in 21 Days of War, Including 595 Civilians: Hengaw's Sixth Report". Hengaw (in انگلیسی). 20 March 2026. Retrieved 20 March 2026.
- ↑ "Over 4,700 Security Forces Killed in US-Israeli Strikes on Iran". Iran International (in انگلیسی). 31 March 2026. Retrieved 31 March 2026.
- ↑ "Over 50 Killed in Strike on Girls' Elementary School in Iran". الجزیره انگلیسی (in انگلیسی). 28 February 2026. Archived from the original on 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
- ↑ "Al Jazeera Investigation: Iran Girls' School Targeting Likely 'Deliberate'". الجزیره انگلیسی (in انگلیسی). 3 March 2026. Retrieved 3 March 2026.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامBrowne-2026وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Angelovski, Ivan; Szeto, Eric; Bilhete, Britnei (4 March 2026). "Who Bombed a Girls' School in Iran? A Visual Investigation". CBC News (in انگلیسی). Retrieved 5 March 2026.
- ↑ Copp, Tara; Mekhennet, Souad; Kelly, Meg; Horton, Alex; Geroge, Susannah (11 March 2026). "Iranian School Was on U.S. Target List, May Have Been Mistaken as Military Site". واشینگتن پست. Retrieved 14 March 2026.
- ↑ McClure, Tess (9 March 2026). "Video Shows US Tomahawk Missile Hit Base Next to Bombed Iranian School". گاردین. Retrieved 9 March 2026.
- ↑ "United States Was "Likely" Responsible for Bombing of Girls' School in Iran, Per Early U.S. Assessment". سی‌بی‌اس نیوز (in انگلیسی آمریکا). 8 March 2026. Retrieved 9 March 2026.
- ↑ "Video Shows US Missile Likely Used in Deadly Strike on Iranian Town, Experts Say". BBC. 28 March 2026. Retrieved 29 March 2026.
- 1 2 Al-Maghafi, Nawal; Akgun, Ruzgar; Jhaveri, Ishaan; Costard, Emile (27 March 2026). "Iran War: Inside Tehran as the Civilian Toll of US-Israeli Strikes Rises". BBC (in انگلیسی بریتانیا). Retrieved 28 March 2026.
- ↑ "Iranian Media Say 20 Killed in Attack on Tehran's Niloofar Square". الجزیره انگلیسی. 2 March 2026.
- ↑ "Iran Death Toll Reaches 555 as US, Israel Escalate Attacks". الجزیره انگلیسی. 2 March 2026.
- ↑ "The Fourth Day of the U.S. –Israel War on Iran: Strikes Continue in Western Regions of the Country". HRANA. 4 March 2026.
- ↑ "US-Israeli Strikes Targeted at Least 6,668 Civilian Units: Red Crescent". الجزیره انگلیسی. 7 March 2026.
- ↑ "Exclusive: Iranian Girls Killed by 'Double-Tap' Strikes on Minab School". میدل ایست آی (in انگلیسی). 4 March 2026. Retrieved 8 March 2026.
- ↑ "Double-Tap Missile Attack Kills 20 in Iran's Najafabad: Report". میدل ایست آی (in انگلیسی). 8 March 2026. Retrieved 8 March 2026.
- ↑ "Day 23 of U.S. And Israeli Attacks on Iran: More Than 15% of the Total Fatalities Are Children". Human Rights Activists News Agency. 22 March 2026.
- ↑ "Iran Says US, Israeli Strikes Damage 120 Museums, Historic Buildings". الشرق الاوسط. 27 March 2026. Retrieved 28 March 2026.
- ↑ «آمار شهدای سه جنگ تحمیلی اخیر علیه ایران اعلام شد/ مدیرکل بنیاد شهید: ۶۴ تن از شهدا کمتر از ۶ سال سن داشتند». شفقنا. ۲۴ تیر ۱۴۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Video Shows US-Israel Strike Destroys IRGC's Malek-Ashtar Building". Iran International (in انگلیسی). 2 March 2026. Retrieved 3 March 2026.
- ↑ "Israel Bombs Iran's State TV After Threatening It Would 'Disappear'". Al Jazeera English (in انگلیسی). 16 June 2025.
- ↑ "IRIB Struck by Israel, Benjamin Netanyahu Hijacks Transmission". The Jerusalem Post (in انگلیسی). 2 March 2026.
- ↑ Ravid, Barak (3 March 2026). "Israel Bombs Council Choosing Iran's Next Supreme Leader, Official Says". Axios (in انگلیسی). Retrieved 3 March 2026.
- ↑ "Clerical Body in Charge of Choosing Iran's Next Leader Hit in Qom and Tehran". Iran International (in انگلیسی). 3 March 2026. Retrieved 3 March 2026.
- ↑ "WHO Says It Has Verified 13 Attacks on Health Sites in Iran". Reuters. 5 March 2026.
- ↑ "US Hit Desalination Plant on Qeshm Island, Iran FM Says". Iran International (in انگلیسی). 7 March 2026. Retrieved 13 March 2026.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامb673وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "Russian Consulate in Iran's Isfahan Damaged in Strikes, Moscow Says". TRT World (in انگلیسی). 11 March 2026. Retrieved 12 March 2026.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامGhaffariFT2026_06_09وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامreuters18julyوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ "تهاجم دشمن به آب‌شیرین‌کن بونجی جاسک/ ۲۰ روستا بی‌آب شدند". www.irna.ir. 2026-07-18. Retrieved 2026-07-18.
- 1 2 "Tehran governor seeks return of schools used by military forces". www.iranintl.com (in English). 2026-09-10. Retrieved 2026-09-17.
- ↑ فردا، رادیو. «استاندار تهران از همه دستگاه‌ها خواست برای بازگشایی مدارس در اول مهر همکاری کنند». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۹-۱۷.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hill, Evan; Ley, Jarrett; Horton, Alex; Copp, Tara; Lamothe, Dan (6 May 2026). "Iran Has Hit Far More U.S. Military Assets Than Reported, Satellite Images Show". The Washington Post.
- ↑ Kelly, Meg; Horton, Alex; Ley, Jarrett (4 March 2026). "U.S. Troops Had Little Protection from Drone Strike That Killed 6, Imagery Shows". The Washington Post (in انگلیسی آمریکا). ISSN 0190-8286. Archived from the original on 25 March 2026. Retrieved 11 March 2026 – via MSN.
- ↑ Mitchell, Ellen (9 March 2026). "US Military Reviewing National Guard Member's Death in Kuwait in Health-Related Incident". The Hill.
- ↑ "Statement by Commander of United States Space Command on Loss of USASMDC Soldier in Support of Operation Epic Fury". United States Space Command. 9 March 2026.
- ↑ Toropin, Konstantin; Finley, Ben; Tong-Hyung, Kim (13 March 2026). "All 6 Crew Members on a US Refueling Plane That Crashed in Iraq Are Dead, US Military Says". Associated Press. Retrieved 14 March 2026.
- ↑ Gordon, Chris (27 March 2026). "US Forces at Saudi Air Base Suffer Iranian Attack". Air & Space Forces Magazine (in انگلیسی آمریکا). Retrieved 6 April 2026.
- ↑ Rogoway, Tyler (29 March 2026). "Images Show E-3 Sentry Totally Destroyed From Iranian Strike (Updated)". The War Zone (in انگلیسی آمریکا). Retrieved 6 April 2026.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامapnews27marchوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Bath, Alison (16 March 2026). "Third Injured Sailor Flown off USS Gerald R. Ford After Fire Unrelated to Combat". Stars and Stripes. Retrieved 20 March 2026.
- 1 2 Shelbourne, Mallory; Lagrone, Sam (17 March 2026). "USS Gerald R. Ford Headed to Souda Bay for Repairs After Fire". USNI. Retrieved 20 March 2026.
- ↑ Zakir-Hussain, Maryam (19 March 2026). "Trump's Biggest Warship USS Gerald R Ford Limps to Crete for Repairs After Huge Fire". The Independent. Retrieved 20 March 2026.
- ↑ Saunokonoko, Mark (18 March 2026). "Fire Damage, Clogged Toilets, And Sinking Morale: USS Gerald R Ford to Set Sail for Repairs in Crete". The Guardian. Retrieved 20 March 2026.
- ↑ "Statement of USS Gerald R. Ford". U.S. Navy. 12 March 2026. Retrieved 20 March 2026.
- ↑ Walsh, Steve (17 March 2026). "USS Ford Has Seen War, Fire and Plumbing Woes as It Nears a Record Long Deployment". NPR. Retrieved 20 March 2026.
- ↑ Zhang, Sharon (26 March 2026). "As Trump Strikes Victorious Tone, Report Says Iran Rendered Many US Bases "All But Uninhabitable"". Truthout.
- ↑ "US Congressman Admits 39 Aircraft Losses in Iran War: F-35, AWACS and Reaper Attrition Sparks Questions Over America's Airpower Strategy". defencesecurityasia.com. 14 May 2026.
- ↑ "Pentagon Withheld Dozens of U.S. Military Injuries in Iran War". New York Times. 20 July 2026.
- ↑ "Pentagon reveals more troops died during Iran war, raises toll to 21". USA Today. 10 October 2026.
- ↑ "Five Pupils Reported Killed in Iran, Man Injured in Israel as War Starts". Premium Times (in انگلیسی بریتانیا). 28 February 2026. ISSN 2360-7688. Retrieved 28 February 2026.
- ↑ Fabian, Emanuel (28 February 2026). "Medics Treat 89 People During Iranian Strikes, Most Lightly Hurt Running for Shelter". The Times of Israel.
- ↑ "Woman Killed, 22 Injured in Direct Strike in Tel Aviv After Siren Sounded Late". Ynet. 28 February 2026.
- ↑ Levine, Heidi; Soroka, Lior; Chason, Rachel (2 March 2026). "From the Scene Where Nine People Were Killed in Central Israel". The Washington Post. Retrieved 2 March 2026.
- ↑ "Iranian Missile Strike Near Tel Aviv Kills 1, Injures 2". Xinhuanet. 9 March 2026. Retrieved 10 March 2026.
- ↑ Fabian, Emanuel (10 March 2026). "Second Victim Dies After Monday's Iranian Cluster Missile Strike in Central Israel". The Times of Israel. Retrieved 10 March 2026.
- ↑ "Iran Launches 'Revenge' Missile Attack on Israel After Assassinations". Al Jazeera English (in English). 18 March 2026. Retrieved 11 April 2026.
Iran has fired deadly cluster missiles at central Israel in what it says is 'revenge' for Israel's assassination of its security chief Ali Larijani, as the war the United States and Israel triggered against Iran rages towards a third week. The attack overnight on Tuesday used multiple-warhead missiles that can better evade defence systems, killing two people in Israel's Ramat Gan area near Tel Aviv.... In a statement, Iran's Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) said the attack exacted 'revenge for the blood of martyr Dr. Ali Larijani and his companions'
- ↑ Diamond, Jeremy; Mezzofiore, Gianluca; Saifi, Zeena (12 March 2026). "How Iran's Use of Cluster Munitions Is Challenging Israel's Air Defenses". CNN (in انگلیسی). Retrieved 18 March 2026.
- ↑ Willians, Dan (14 March 2026). "Israel Says Iran Is Firing Cluster Warheads Aimed at Civilians". Bloomberg News. Retrieved 18 March 2026.
'Iran appears to be launching them into relatively populated areas, probably with the goal of producing potential civilian harm,' said Daryl G. Kimball, executive director of the Arms Control Association.
- ↑ "6. Convention on Cluster Munitions". United Nations Treaty Collection (in انگلیسی). 30 May 2008. Archived from the original on 22 March 2022. Retrieved 20 March 2026.
- ↑ "Cluster Munition Monitor 2025". The Monitor (in انگلیسی آمریکا). 15 September 2025. Retrieved 20 March 2026.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامjpost4aprilوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Kurdistan24 (28 February 2026). "Israel Begins Attacks on Iran, Explosions Reported in Tehran Amid Preemptive Strike Declaration". Israel Begins Attacks on Iran, Explosions Reported in Tehran Amid Preemptive Strike Declaration (in انگلیسی). Retrieved 28 February 2026.
{{cite web}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link) - ↑ Liptak, Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin (28 February 2026). "Israel closes airspace after strikes on Iran". CNN (in انگلیسی). Retrieved 28 February 2026.
{{cite web}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ Boxerman, Aaron; Fassihi, Farnaz; Bergman, Ronen; Cooper, Helene (28 February 2026). "U.S. and Israel Strike Iran: Live Updates". The New York Times (in انگلیسی آمریکا). ISSN 0362-4331. Retrieved 28 February 2026.
- ↑ «با آغاز حملات هوایی به ایران، اینترنت بین‌الملل در کشور قطع شد». Zoomit. ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «افت ترافیک اینترنت بین‌الملل کشور به یک درصد». Zoomit. ۱ مارس ۲۰۲۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ https://mastodon.social/@netblocks/116147264437940657
- ↑ Guilfoil, Kyla (28 February 2026). "Ayatollah Ali Khamenei is dead, Iranian media confirms". NBC News. Retrieved 1 March 2026.
- ↑ "Iran Confirms Khamenei Killed In US-Israel Strikes, Announces 40-Day Mourning". News18. 1 March 2026. Retrieved 1 March 2026.
- ↑ "Ayatollah Ali Khamenei: Supreme leader dead, Iran TV confirms as 40-day mourning declared". Gulf News. 1 March 2026. Retrieved 1 March 2026.
- ↑ «Mojtaba Khamenei is uniting Iran against Trump – but he may not be alive». www.telegraph.co.uk.
- ↑ «Iran's new supreme leader wounded, likely disfigured, Hegseth says». www.reuters.com.
- ↑ parsi.euronews.com https://parsi.euronews.com/2026/03/16/al-jarida-claim-mojtaba-khamenei-secretly-transported-russia-medical-treatment-2026. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۰.
{{cite web}}: پارامتر|عنوان= یا |title=ناموجود یا خالی (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Smith، Helena (۲۰۲۶-۰۳-۱۱). «Mojtaba Khamenei was hurt in strike that killed his father, Iran's Cyprus ambassador confirms» (به انگلیسی بریتانیا). The Guardian. شاپا ۰۲۶۱-۳۰۷۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۲.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Habibinia، Omid (۲۰۲۶-۰۳-۱۲). «Errors in Mojtaba Khamenei's First Message Dictated by IRGC Raise Questions About His Condition». The Media Line (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۱۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ "Iran's unseen new leader issues first message in writing". www.iranintl.com (in English). 2026-03-12. Retrieved 2026-03-13.
- ↑ "Iran military units acting independently, Foreign Minister says". www.iranintl.com (in English). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-02.
- 1 2 3 "Conscripts say commanders abandoned them in bases after Khamenei's killing". www.iranintl.com (in English). 2026-03-06. Retrieved 2026-03-30.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام:3وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Visegrad24 (2026-03-12). "The Beginning of the End for Iran's Regime?". Visegrad24 (in English). Retrieved 2026-03-13.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های عددی:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ ««پرداخت مزد بسیجی‌ها به تعویق افتاده است»». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۴-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۲۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ بهرنگ، کامیار (۲۰۲۶-۰۴-۰۱). «پایان جمهوری اسلامی، آغاز حکومت متزلزل پاسداران». www.iranintl.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «شکاف میان پزشکیان و وحیدی دربارهٔ مدیریت جنگ و پیامدهای اقتصادی آن شدت گرفته است». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۲۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Luca Bindelli (March 2, 2026). "US-Israel-Iran conflict: macroeconomic and investment scenarios". Lombard Odier. Retrieved March 2, 2026.
- ↑ Editor۲، کتبه (۲۰۲۶-۰۳-۲۰). «تأثیر جنگ بر اقتصاد ایران به سوی فروپاشی پیش می‌رود». https://variran.com/. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۹.
{{cite web}}:|نام خانوادگی=نام عام دارد (کمک); پیوند خارجی در|وبگاه= - ↑ «Iran's shattered economy means any success in war may be fleeting». reuters.com.
- ↑ «اقتصاد ایران در سایه جنگ؛ اینترنت خاموش و بازارهای نیمه‌تعطیل». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Editor۲، کتبه (۲۰۲۶-۰۳-۲۰). «تأثیر جنگ بر اقتصاد ایران به سوی فروپاشی پیش می‌رود». https://variran.com/. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۹.
{{cite web}}:|نام خانوادگی=نام عام دارد (کمک); پیوند خارجی در|وبگاه= - ↑ «اقتصاد ایران در سایه جنگ؛ اینترنت خاموش و بازارهای نیمه‌تعطیل». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۰۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «هشدار بانک مرکزی به پزشکیان دربارهٔ فروپاشی اقتصادی: تورم ۱۸۰ درصدی در راه است». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۴-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۴-۱۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «گزارش رسانه‌های بین‌المللی از رایزنی آمریکا با گروه‌های کرد دربارهٔ سناریوهای احتمالی در ایران». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۳-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «دونالد ترامپ: از عملیات نظامی کردها در ایران حمایت می‌کنم». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «اورشلیم پست: احزاب کُرد دربارهٔ حمله به نیروهای امنیتی در ایران با آمریکا مشورت کرده‌اند». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Kurds backed by Mossad, CIA could lead next phase of war in Iran». Axios. ۵ مارس ۲۰۲۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Kurdish dissident groups say they are preparing to join the fight against Iran with US support». Halifax City News. ۴ مارس ۲۰۲۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Kurds backed by Mossad, CIA could lead next phase of war in Iran». Axios. ۵ مارس ۲۰۲۶.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «تشدید کارزار امنیتی کشورهای خلیج فارس علیه شبکه‌های وابسته به جمهوری اسلامی». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۵-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۵-۱۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Gorman, Steve (October 6, 2026). "Californians blast Trump remark that Iran could 'take out' Los Angeles, San Diego". Reuters. Retrieved October 6, 2026.
- 1 2 3 Whitehead, Jamie; Debusmann Jr, Bernd (October 6, 2026). "White House defends Trump comment to let Iran 'take out' LA and San Diego". BBC News. Retrieved October 6, 2026.
- ↑ Chung, Laura (October 6, 2026). "Trump Suggests Iran Could 'Take Out' L.A. or San Diego, Drawing Fury in California". The New York Times. Retrieved October 6, 2026.
- 1 2 3 "White House denies Trump suggested Iran should 'take out' US cities". France 24. Agence France-Presse. October 6, 2026. Retrieved October 6, 2026.
- ↑ Azhari, Timour (6 October 2026). "US Senator Murphy says Pentagon denied him access to US base in Qatar". Reuters (in English).
- ↑ "Trump says comment that Iran could 'take out' Los Angeles was misinterpreted". Reuters (in English). 8 October 2026.
- 1 2 Tannehill, Brynn (23 June 2026). "America's Big Mistake in Iran". The Atlantic.
- 1 2 Editorial Board (15 June 2026). "President Trump Lost This War". The New York Times.
- 1 2 Pirzadeh, Reza (2 April 2026). "War in Iran: Triple Failure and Strategic Deadlock". Institut Montaigne.
- 1 2 Este, Jonathan (7 May 2026). "Iran war has shown the limits of US power". The Conversation.
- 1 2 Bowen, Jeremy (15 June 2026). "Iran deal ends Trump's war that revealed limit of US dominance". BBC.
- ↑ "Iran has lost its fear of war". The Economist. 11 June 2026.
- ↑ Seth, Anika Anora; Holliday, Shelby; Blostein, Denise; Czerny, Milàn. "We Investigated Damage From Iran to a U.S. Naval Base. Here's What We Found". The Wall Street Journal.
- ↑ Sankey, Evan (21 April 2026). "Iran War Shows Vulnerability of US Forward Bases". The Cato Institute.
- 1 2 Bagchi, Aysha (5 March 2026). "'Might makes right'? Why experts have fears for rule of law". USA Today (in انگلیسی آمریکا). Retrieved 17 March 2026.
- ↑ Dannenbaum, Tom; Hamilton, Rebecca; Haque, Adil Ahmad; Hathaway, Oona A.; Rona, Gabor (2 April 2026). "Over 100 International Law Experts Warn: U.S. Strikes on Iran Violate UN Charter and May Be War Crimes". Just Security. Reiss Center on Law and Security, New York University School of Law.
- ↑ Siddique, Haroon (2 March 2026). "What is the legality of the US and Israeli attacks on Iran?". The Guardian (in انگلیسی بریتانیا). ISSN 0261-3077. Archived from the original on 2 March 2026. Retrieved 10 March 2026.
- ↑ Bateman, Tom; James, Imogen (3 April 2026). "Iran war: International law experts allege violations in Iran war". BBC.
- ↑ "What You Need to Know about The U.S. War on Iran". American Friends Service Committee. 9 March 2026.
- ↑ "UN Experts Denounce Aggression on Iran and Lebanon, Warn of Devastating Regional Escalation". Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights. 12 March 2026.
- ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامتحلیل جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران Chaisse-2026وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامتحلیل جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران Chellaney-2026وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامتحلیل جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران Tait-2026وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Martin, Peter; Martin, Eric (1 March 2026). "Trump's Iran Strikes Usher in an Era of Unrestrained American Power". Bloomberg News.
'Trump is clearly an imperialist president. He's clearly someone who is infatuated with his own power in terms of being able to deploy our military,' New Jersey Democratic Senator Andy Kim said
- ↑ "Iran war shows norms of international conflicts have been upended". www.bbc.com. 24 March 2026.
- ↑ Brown, Bridget; Belanger, Lorian; Hannon, Brian P. D. "Live updates: Iran receives 15-point US ceasefire proposal from Trump administration, Pakistan officials say". Associated Press (in انگلیسی). Retrieved 25 March 2026.
- ↑ Ali, Faisal; Sharma, Yashraj. "Pakistan shares US demands with Tehran as attacks continue across Iran". Al Jazeera English (in انگلیسی). Retrieved 25 March 2026.
- ↑ "Iran receives a US ceasefire plan, officials say, as strikes batter the Middle East". The Washington Post (in انگلیسی آمریکا). 25 March 2026. ISSN 0190-8286. Retrieved 25 March 2026.
- ↑ "US 'very close' to meeting main goals in Iran, White House says, as Tehran rejects peace plan". BBC News. 25 March 2026. Retrieved 25 March 2026.
- ↑ "Five-Point Initiative of China and Pakistan For Restoring Peace and Stability in the Gulf and Middle East Region_Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China". www.fmprc.gov.cn. Retrieved 6 April 2026.
- ↑ "China, Pakistan Propose 5-Point Initiative for Peace, Call for Immediate Halt to Hostilities". The Wall Street Journal (in انگلیسی آمریکا). Retrieved 6 April 2026.
- ↑ "Live updates: Trump agrees to two-week ceasefire after threatening massive attacks". NBC News. 7 April 2026. Retrieved 8 April 2026.
- ↑ "US-Iran talks: The five sticking points for Islamabad negotiations". www.bbc.com (in انگلیسی بریتانیا). 2026-04-10. Retrieved 2026-04-11.
- ↑ "Key takeaways from Vance's remarks". BBC News. Retrieved 12 April 2026.
پیوند به بیرون
| پیشینه | |
|---|---|
| درگیری ۱۴۰۳ ایران و اسرائیل |
|
| جنگ دوازده‌روزه | |
| جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران | |
| درگیری اسرائیل و حزب‌الله |
|
| درگیری اسرائیل و فلسطین | |
| درگیری اسرائیل و غزه |
|
| جنگ داخلی سوریه |
|
| بحران دریای سرخ | |
| حوادث بین‌المللی | |
| برنامه هسته‌ای ایران | |
| مرتبط |
|
| نمایندگی‌های دیپلماتیک | |
|---|---|
| دیپلماسی |
|
| درگیری‌ها | |
| رویدادهای پس از ۱۹۷۹ |
|
| قوانین |
|
| گروه‌ها و افراد |
|
| مرتبط |
|
- CS1 انگلیسی-language sources (en)
- CS1 انگلیسی آمریکا-language sources (en-us)
- CS1 آلمانی-language sources (de)
- CS1 انگلیسی بریتانیا-language sources (en-gb)
- CS1 errors: generic name
- CS1 errors: URL
- CS1 errors: invisible characters
- CS1 maint: multiple names: authors list
- CS1 پرتغالی برزیل-language sources (pt-br)
- CS1 Indian English-language sources (en-in)
- CS1 uses عبری-language script (he)
- CS1 عبری-language sources (he)
- CS1 maint: numeric names: authors list
- جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
- ایران در ۲۰۲۶ (میلادی)
- بریتانیا در ۲۰۲۶ (میلادی)
- بنیامین نتانیاهو
- پاکستان در ۲۰۲۶ (میلادی)
- ترکیه در ۲۰۲۶ (میلادی)
- جنگ نیابتی ایران و اسرائیل
- جنگ‌های اردن
- جنگ‌های امارات متحده عربی
- جنگ‌های بحرین
- جنگ‌های بریتانیا
- جنگ‌های ترکیه
- جنگ‌های جمهوری آذربایجان
- جنگ‌های سوریه
- جنگ‌های عراق
- جنگ‌های عربستان سعودی
- جنگ‌های عمان
- جنگ‌های فرانسه
- جنگ‌های قبرس
- جنگ‌های قطر
- جنگ‌های کویت
- جنگ‌های لبنان
- جنگ‌های یمن
- جنگ‌های یونان
- حملات هوایی آمریکا در طول جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
- حملههای هوایی ۲۰۲۶ (میلادی)
- حملههای هوایی انجام شده توسط ایالات متحده آمریکا
- حملههای هوایی انجامشده توسط اسرائیل
- حملههای هوایی انجامشده توسط ایران
- درگیری‌ها در ۲۰۲۶ (میلادی)
- روابط ایران و اسرائیل
- روابط ایران و ایالات متحده آمریکا
- ریاست‌جمهوری مسعود پزشکیان
- سید علی خامنه‌ای
- سید مجتبی خامنه‌ای
- عربستان سعودی در ۲۰۲۶ (میلادی)
- فرانسه در ۲۰۲۶ (میلادی)
- فلسطین در ۲۰۲۶ (میلادی)
- قبرس در ۲۰۲۶ (میلادی)
- لبنان در ۲۰۲۶ (میلادی)
- نیروی هوایی سلطنتی سعودی
- یونان در ۲۰۲۶ (میلادی)