Edukira joan

Fresno de Río Tirón

Wikipedia, Entziklopedia askea
Fresno de Río Tirón
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
Probintzia Burgosko probintzia
AlkateaSergio Maria Garcia
Izen ofizialaFresno de Río Tirón
Posta kodea09272
INEk ezarritako kodea09132
HerriburuaFresno de Río Tirón
Geografia
Koordenatuak42°27′36″N 3°10′29″W / 42.46°N 3.1747222222222°W / 42.46; -3.1747222222222
Mapa
Azalera9,68 km²
Altitudea703 m
MugakideakBelorado, Cerezo de Río Tirón eta Redecilla del Campo
Demografia
Biztanleria156 (2025)
alt_left 63 (%40,4) (%59,6) 93 alt_right
Dentsitatea16 bizt/km²
MatrikulaBU
fresnoderiotiron.es

Fresno de Río Tirón Burgosko udalerria da, Montes de Oca eskualdean dagoena.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 203 biztanle zituen.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Belorado, Cerezo de Río Tirón eta Redecilla del Campo.

Mapa
Fresno de Río Tirón eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea140160180200220240260200020052010201520202025Fresno de Río TirónBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 93 gizon, 63 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
1.59
2.15
 
90-94
 
7.94
1.08
 
85-89
 
9.52
7.53
 
80-84
 
6.35
8.60
 
75-79
 
7.94
6.45
 
70-74
 
11.11
5.38
 
65-69
 
3.17
17.20
 
60-64
 
15.87
12.90
 
55-59
 
7.94
6.45
 
50-54
 
6.35
4.30
 
45-49
 
4.76
7.53
 
40-44
 
3.17
2.15
 
35-39
 
0.00
6.45
 
30-34
 
3.17
2.15
 
25-29
 
4.76
3.23
 
20-24
 
3.17
0.00
 
15-19
 
1.59
1.08
 
10-14
 
0.00
3.23
 
5-9
 
0.00
2.15
 
0-4
 
1.59
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 54,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 12,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 2,6 —probintzian % 14,4—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Burgosko mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 54,5Probintzia berean · % 28,8Erkidegoan · % 1,9Beste erkidegoa · % 12,2Estatutik kanpo · % 2,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 4 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 75)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Errumania, Bolivia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 75Europa · % 25
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
0
Kolonbia
2
1
Bolivia
0
0
Errumania
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 193 etxebizitza zeuden: 87 (% 45,1) nagusiak eta 106 (% 54,9) ez-nagusiak.[4]

193etxebizitza
87etxegune

Etxebizitza multzoa Burgosko mapa

87
106
Etxebizitza nagusia (87)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (106)

Guztira 87 etxegune zeuden, eta horietatik 35 (% 40,2) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 135
2 pertsona27
3 pertsona17
4 pertsona3
5 edo gehiago5

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 154 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 22,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 36,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 18,8.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 20,1 zen 2021ean eta % 22,7 2024an; beraz, 2,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 21,3 izatetik % 18,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 20,3 ziren, eta gizonen artean % 24,4; 4,1 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 23,4 eta gizonen % 15,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

154biztanle 15 urte edo +, 2024
% 22,7goi-mailako ikasketak+2,6 puntu 2021etik mapa
% 18,8lehen hezkuntza edo gutxiago−2,5 puntu 2021etik mapa
% 18,8
% 36,4
% 22,1
% 22,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 18,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 36,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,1Goi-mailako ikasketak · % 22,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Burgosko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Fresno de Río Tirón, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak35% 22,722% 24,413% 20,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa34% 22,120% 22,214% 21,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)56% 36,434% 37,822% 34,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago29% 18,814% 15,615% 23,4
Guztira154% 100,090% 100,064% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Fresno de Río Tirón, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 20,1% 21,3% 37,3% 21,3169
2022% 21,1% 22,3% 36,1% 20,5166
2023% 21,4% 22,6% 36,5% 19,5159
2024% 22,7% 22,1% 36,4% 18,8154
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.670 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 28.227 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.988 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 15.810 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 49,9[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 30,2), beste diru-sarrerak (% 12,8), langabezia-prestazioak (% 3,4), beste prestazioak (% 3,8).

50%
30%
13%
Soldata · % 49,9Pentsioak · % 30,2Langabezia · % 3,4Beste prestazioak · % 3,8Beste sarrerak · % 12,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 28,8 da, probintziakoaren (28,5; Burgosko mapa) parean eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,9 da, probintziakoaren (2,4; Burgosko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Fresno de Río Tirón udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 72 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 47,1; gainerako % 52,9 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 15,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,7 zen eta emakumezkoena % 33,3; langabezia-tasa, aldiz, % 15,7 eta % 14,3 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 68 zen 2023ean, 2021eko 67etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 25,0 osatzen dute, eta gizonek % 75,0.

68okupatu, 2023+% 1,5 2021etik
% 25,0emakumeak okupatuen artean
% 47,1jarduera-tasa, 2024
% 15,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 39,9
% 52,9
Okupatuak · % 39,9Langabeak · % 7,2Inaktiboak · % 52,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Fresno de Río Tirón, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak61% 39,943% 47,818% 28,6
Langabeak11% 7,28% 8,93% 4,8
Inaktiboak81% 52,939% 43,342% 66,7
Guztira153% 100,090% 100,063% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 38,2), industria (% 29,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 23,5) eta eraikuntza (% 8,8).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Burgosko mapa
% 23,5
% 29,4
% 8,8
% 38,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 23,5Industria · % 29,4Eraikuntza · % 8,8Zerbitzuak · % 38,2

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 58,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 17,6), eta oinarrizko okupazioak % 10,3.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 54,9 eta emakumeen % 70,6).

% 17,6
% 58,8
% 10,3
% 13,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 17,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 58,8Oinarrizko okupazioak · % 10,3Ez dago jasota · % 13,2
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Fresno de Río Tirón, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak12% 17,610% 19,62% 11,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak40% 58,828% 54,912% 70,6
Oinarrizko okupazioak7% 10,36% 11,81% 5,9
Ez dago jasota9% 13,27% 13,72% 11,8
Guztira68% 100,051% 100,017% 100,0

Okupatuen % 58,8 besteren konturako langileak dira, eta % 41,2 norberaren konturakoak.[13]

% 41,2
% 58,8
Norberaren kontura · % 41,2Besteren kontura eta beste egoera bat · % 58,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Fresno de Río Tirón, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura28% 41,223% 45,15% 29,4
Besteren kontura40% 58,828% 54,912% 70,6
Guztira68% 100,051% 100,017% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 914 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 9,7 km² denez, NAE lurraldearen % 94,4 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 95,6 lur goldagarria (874 ha, 24 ustiategitan), % 4,4 larre iraunkorrak (40,2 ha, 6 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,1 ha, 4 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
94%
NAE · 914 ha (% 94,4)Gainerako azalera · 54,1 ha (% 5,6)
NAE, lur-erabileraren arabera
96%
Lur goldagarria · 874 ha (% 95,6)Larre iraunkorrak · 40,2 ha (% 4,4)Baratzeak · 0,1 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 2.655 ardi eta ahuntz zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 111 gidari zeuden erroldatuta: 80 gizon (% 72,1) eta 31 emakume (% 27,9)[17]. Biztanleen % 71,2 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 1.273 ibilgailuk osatzen zuten: 810 turismo, 305 furgoneta, 122 kamioi, 16 motozikleta eta 6 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 5.192 turismokoa zen (probintziako altuena), probintziako batez bestekoaren (555) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 4,3 urtekoa zen; turismoen % 67,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 2,6k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,4 diesel zen eta % 36,2 gasolinazko; 40 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 3,2; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 18,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 6,2k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
13%
71%
0 etiketa · 74 (% 5,8)ECO · 160 (% 12,6)C etiketa · 896 (% 70,6)B etiketa · 60 (% 4,7)Etiketarik gabe · 79 (% 6,2)
Turismoak, adinaren arabera
67%
21%
< 4 urte · 545 (% 67,3)4–8 urte · 173 (% 21,4)8–15 urte · 20 (% 2,5)15–25 urte · 51 (% 6,3)≥ 25 urte · 21 (% 2,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Burgos.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Burgos.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Burgos.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Burgos.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Burgos.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1751509.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Burgos.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Burgos.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Fresno_de_Río_Tirón&oldid=11790650"(e)tik eskuratuta