Ernestina González Rodríguez
Ernestina González Rodríguez (Medina de Pomar, Burgos, 1896ko azaroaren 7a - Madril, 1976ko maiatzaren 2a) espainiar liburuzain, kazetari, irakasle eta aktibista politikoa izan zen, antifaxismoarekin eta Espainiako Gerra Zibilaren osteko erbestealdi errepublikarrarekin lotua.
| Ernestina González Rodríguez | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jaiotza | Medina de Pomar, 1896 |
| Herrialdea |  Espainia |
| Heriotza | Madril, 1976 (79/80 urte) |
| Familia | |
| Haurrideak | ikusi
|
| Hezkuntza | |
| Heziketa | Salamancako Unibertsitatea |
| Hizkuntzak | gaztelania |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | artxibozaina |
| Kidetza | Joint Anti-Fascist Refugee Committee (en)  Artxibozain, Liburuzain eta Arkeologoen Kidego Fakultatiboa |
Espainiako emakume unibertsitarioen lehen belaunaldiko kide izan zen, eta Artxibozain, Liburuzain eta Arkeologoen Fakultatiboen Kidegoko kide izan zen. Jarduera kultural eta politiko bizia izan zuen Espainian, Estatu Batuetan eta Mexikon. Jarduera Antiamerikarren Batzordeak epaitu zuen espainiar bakarra izan zen.[1]
Ibilbidea
aldatuIkasketak eta Madrileko lehen urteak
aldatuGonzález Rodríguezek Filosofia eta Letrak ikasi zituen Salamancako Unibertsitatean, eta Miguel Unamunoren ikasle izan zen. Ondoren, Madrilera joan zen Artxibozain, Liburuzain eta Arkeologoen Fakultatiboen Kidegorako oposizioak prestatzera, eta 1921ean hasi zen lanean. Garai horretan, Madrilen, Andereñoen Egoitzan eta Nazioarteko Institutuan bizi izan zen, eta 27ko Belaunaldiko hainbat kiderekin harremanetan jarri zen, hala nola Federico García Lorca, Luis Buñuel eta Salvador Dalírekin.[2]
Lehen egonaldia AEBn
aldatu1926an eszedentzia eskatu zuen Nebraskako Lincoln Unibertsitatean espainolezko irakurle izateko. Estatu Batuetan egon zen bitartean Leo Fleischman ingeniari estatubatuarra ezagutu zuen, eta harekin ezkondu zen New Yorken, 1932an. Hurrengo urtean, bikotea Madrilera joan zen.[3][2]
II. Errepublika eta Gerra Zibila
aldatu1934an Artxibozain, Liburuzain eta Arkeologoen Fakultatiboen Kidegora bueltatu zen eta Madrilgo Unibertsitate Zentraleko hainbat liburutegitan ibili zen. Azkenik, Pintura Eskola Bereziko Liburutegian amaitu zuen. Zerbitzu aktibotik 1939an banandu zuten, frankisten garbiketa-espediente baten ondorioz, Erantzukizun Politikoen Legea aplikatuta.
Senar-emazteak ezkerreko mugimenduetan inplikatu ziren II. Errepublika garaian. 1934ko Asturiasko Iraultzari buruzko informazioa nazioartean zabaltzen lagundu zuten, gatazkako errefuxiatuei ere lagunduz. 1936an gerra hasi ondoren, Fleischman errepublikanoen taldean sartu zen eta armak egiten aritu zen. Urte horretako urrian hil zen, munizio fabrika batean izandako leherketa baten ondorioz, eta gatazkan hildako lehen estatubatuarra izan zen.[3][3][4]
Erbestealdia Amerikan
aldatuAlargundu eta gutxira, Gonzalez New Yorkera joan zen, eta han Errepublikaren defentsan jarduera politiko bizia hasi zuen. Espainiako erbesteko erakunde antifaxistetan aktiboki parte hartu zuen New Yorken. La Prensa, La Voz eta Verdad bezalako gaztelaniazko egunkarietan idatzi zuen. Publiko gaztelaniadunari zuzendutako irratsaioak ere zuzendu zituen. Antifaxismoari, giza eskubideei eta emakumeek politikan duten zereginari buruzko hitzaldiak eman zituen. Mobilizazio politikoetan ere parte hartu zuen. Hala nola 1938ko apirilean Washington hirian egin zen martxan, non 3.000 emakume inguruk Estatu Batuetako Estatu Departamentuari eskatzen baitzioten Espainiako gobernu errepublikarrari egindako arma-enbargoa bertan behera uzteko.[3][1][3][5]
Bere aktibismoak AEBetako agintarien zaintzapean jarri zuen hamarkada luzez. FBIk ehunka orrialde biltzen zituzten hainbat espediente ireki zizkion, eta makartismo garaian Jarduera Antiamerikarren Batzordeak galdekatu egin zuen, erakunde honek egindako ikerketa antikomunisten testuinguruan. Hori guztia zela eta, Mexikora joan zen, eta han jarraitu zuen bere kazetaritza eta politika jardunarekin, erbeste errepublikanoaren zirkuluetan.[1][3]
Espainiara itzulera eta heriotza
aldatuOndoren, Espainiara itzuli zen eta 1966an Artxibozain eta Liburuzainen Fakultatiboen Kidegoan sartu zen berriro, erretiroa hartu baino urte batzuk lehenago.
Madrilen hil zen 1976an. Haren gorpuzkiak hiriko hilerri zibilean daude, Leo Fleischman senarrarenarekin batera.[6]
Erreferentziak
aldatu- 1 2 3 «Ernestina González, un pulso antifranquista» Editorial Renacimiento.
- 1 2 Marcos, Ana María Díaz. (2024-10-18). «Leo Fleischman, tres bibliotecarios y la Revolución de octubre del 34» El País.
- 1 2 3 4 5 6 Phillips, Kimberly. (2025-04-09). «Living Ernestina: A Woman’s Story of Bravery, Exile, Tragic Love, and Activism» UConn Today.
- ↑ Burgos, Diario de. (2025-07-20). «La burgalesa a la que investigó el FBI» Diario de Burgos.
- ↑ Travis, Roger. (2023-04-26). Ana María Díaz-Marcos will be an UCHI fellow | Literatures, Cultures, and Languages. .
- ↑ The Volunteer. Vol. 42, no. 1 (March 2025). New York: Abraham Lincoln Brigade Archives (ALBA).. .
Kanpo estekak
aldatu
Datuak: Q131167087