Wikipedia:Houptsyte (Vorarlbergisch)

Grüaß Gott, habedere und willkomme uf dr alemannische Wikipedia!
D freie Enzyklopedi, wo alle mittua künnand.

Artikel fianda

Artikel nooch Kategorie:
Alle Kategorie • Bruuchtum • Ernährung • Geografi • Gschicht • Gsellschaft • Kunscht • Literatur • Musig • Natur • Persona • Politik • Religion • Sport • Sproch • Technik • Vrkehr • Würtschaft • Wüsseschaft

Themaportal: Regionale Artikel Alemanne Alemannisch Bade Bade-Württebärg Basel Elsass Friburg Liachtastua Schwiiz Schwoba Vorarlberg Züri
Geografi Gschicht Gsellschaft Kunscht Literatur Musik Natur Politik Religion Sport Sproch Technik Wüsseschaft

Suschtigs: Artikelindex vo A bis Z • Bsunders glungne Artikel • Lässige Artikel • Artikel nooch Dialäkt • Audioufnahma vo Artikel • Ufnama vu Dialäktwörtr • A Fabel in verschidnä Dialäkt übersetza • Alemannische Ortsnäma • Alemannische Tiernäma • Alemannische Pflanzanäma

D Alemannische Wikipedia

D alemannische Wikipedia isch a Enzyklopedi i dr Dialekt vom alemannische Sprochroum, also vo der Dütschschwyz, vom Elsass, vo Liachtastua, vo Oberbade, vom Schwobaland und vo Voradlberg.

Dia Enzyklopedi wachst durch d freiwillige Hilf vo allna, wo eappas in irer Mundard beiträga wänd. Yträg künnand vo allna Bsuechar gschriba und gändrat wörra. Alle siand härzlich yglade mitzmacha. Bringand öüar Wiassa i und healfand so mit, s Alemannische z pfleaga, ufzumwearta und z erhalta. Di erschta Schritt siand ganz uafach!

Wer mir vo dr Alemanische Wikipedia siand und was mir wänd, fiandasch in üsrem Profil.

D Inhalt vo dr Wikipedia dürfand frei kopiert und verbreitet wörra.

Bis jetz git s bi dr alemannische Wikipedia 31.832 Artikel.

Artikel vo dr Wocha: Schloss Sargans

S Schloss Sargans isch e Burgaalaag obe vo Sargans im Kanton Sanggalle in dr Schwiz. D Burg het zämme mit em Stedtli e Festigsaalaag bildet.

D Burg Sargans isch 1282 zum erste Mol urkundlig erwäänt worde, wo mä dr Grööfin Elisabeth vo Wärdebärg-Sargans en Urkunde für e dr Verchauf vo Güeter usgstellt het.

Under rm Groof Hugo vo Montfort (* um 1160, † 1228), het mä am Aafang vom 13. Joorhundert d Burg baut, vermuetlig e nchlini Burgaalag vergröösseret. Dr Bärgfriid mit dr Ringmuure mit Zinne druf isch dr eltist Däil vo dr Aalaag, wo no existiert.

Um d Middi vom 13. Joorhundert isch d Aalaag under em Hartmann I. dr Stammsitz vo de Groofe vo Wärdebärg-Sargans worde. Zu dere Zit het mä woorschinlig au dr Palas an dr Westsite aabaut, dr grösst Bau vo dr ganze Aalaag. 1459 isch er bim ene Ärdbebe iigstürzt. 1460 het mä aagfange mit Ufbaue und im östlige Däil isch s so genannte Hinderschloss an Durm aabaut worde. Wil s hät chönne iistürze het mä dä Däil noch 400 Joor abgrisse und an sim Blatz die hütige Ussichtsterrasse baut.

D Jooreszaal 1506 am ene Dachbalke vom Palas und d Zaale 1508 und 1510 an Düürestürz wiise aber druf aane, ass mä bis am Aafang vom 16. Joorhundert dra baut het. (…dr ganz Artikel leasa)

Früenere Artikel vo dr Wocha:

Häasch gwiasst ...

... dass dur d Gymnaestrada 1982 z Züri d Basis für dr international Rhönrad-Sport gleit worde isch?
... dass sich d Luzerner Neuste Nachrichten im 20. johrhundert zu dä gröschte ond für vili au innovativschte ziitig vo dä Zentralschwiiz entwicklet hät?
... dass de Leo Jutz mit em Vorarlbèèrgische Wöörterbuech und zwäi Büecher über di alemanische Mundaarte Grundlaagenaarbet für di alemanisch Dialäktology gläischtet hät?
... ass d Kantarama Gahigiri us em Matriaal fir s Brojäkt Postcards from the Future vum Locarno Feschtiwäl de Chuurzfilm Terra Mater – Motherland entwicklet het?
... dass d Sammlig vum Karl Friedrich Ehret s Fundamänt vum hitige Heimetmuseum Leffinge bildet het?
... dass 1664 di Burgschaft Vischp ufum Gräfibiel d Schitzulöiba gibüwwu het, wa bis hitu nu steit?

Alemannische Nochrichta:

6. Oktober 2026:
„Mer riede uch Såksesch – än der Schwäiz“ (Siebenbürger Zeitung)
Schwäbischkurs in Gmünd: So hilft der Dialekt im Berufsalltag (REms-Zeitung)
5. Oktober 2026:
Wie bringt man in Freiburg ein Mundartstück auf die Bühne – und warum macht man als junger Mensch dabei mit? (Badische Zeitung)
Wie deutsch darf unser Hochdeutsch tönen? (Zofinger Tagblatt)
Dialekt und Dialäggt (onlinereports.ch)
2. Oktober 2026:
Tausendsassa Wolfgang Miessmer aus Wittelbach wird 90: "Bei Stillstand werde ich unzufrieden" (Badische Zeitung)
„Dialekt und Du“ - ein neues Portal fördert Mehrsprachigkeit (Stuttgarter Nachrichten)

Mea Nochrichta uf Dialäkt-Nöüigkeita

13. Oktober

1534: S Konklave wehlt dr Alessandro Farnese zum Papscht, wu sich dr Name Paul III. git.
1898: Dr Kanton Schwyz un dr vu ihm 1832 abgfalle Kanton Schwyz ussers Land wäre uf dr Grundlag vun ere neie Verfassig widerveraint.
1918: In der Schwyz wird e Volksinitiative fir e Proporzwahl vum Nationalrot aagnuu.
2006: D Generalversammlig vu dr Verainte Natione wehlt dr sidkoreanisch Usseminischter Ban Ki-moon (Bild) zue ihrem neie Generalsekretär.