Iran
| ایران (fa) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
|
|||||
| Ino | Ino Nasionałe de the Islamic Republic of Iran | ||||
| Bomò | «Takbir» | ||||
| Sinboło ufisałe | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Soranome | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Epònemo | Aryia (it) | ||||
| Pozision | |||||
| Continente | Asia | ||||
| Teritòrio reclamà da | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Exclave de | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Enclave in | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Cavedałe de | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
| ||||
| Capitałe | |||||
| Popołasion | |||||
| Totałe | 92 417 700 (2025) | ||||
| Densità | 56,07 hab./km² | ||||
| Caze abitae | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Zènaro | |||||
| Demònemo | iraniana, iraniane, iraniani, iranian | ||||
| Idioma | persian | ||||
| Rełijon | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Speransa de vita | 75 (2022) | ||||
| Taso de suicìdio | 5,1 (2019) | ||||
| Putełi no scołarizai | 1 595 342 (2015) | ||||
| Zeografia | |||||
| Rejon statìstega | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Parte de | Mèdio Oriente | ||||
| Diòceze | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Àrea | 1 648 195 km² | ||||
| Àcua | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Mezurasion | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. ( | ||||
| Lìnea costiera | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Bagnà da | Mar Caspio, Golfo Pèrsego e Golfo de Omán | ||||
| Altitùdene | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Ponto pì alto | Damavand (5 610 m) | ||||
| Ponto pì baso | Mar Caspio (−28 m) | ||||
| Rente a | |||||
| Dati istòreghi | |||||
| Fondador | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Desolvimento | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Avegnimento ciave | |||||
| Prima mesion documentada | Stato Inperiałe de l'Iran | ||||
| Dì festivo | Nawruz · (1 Farvardin (en) Eid al-Ghadir (18 Dhu'l-Hijja (en) Muhammad's first revelation (en) Islamic Republic Day (en) Sizdah bedar (it) Tasu'a (en) Asciurà (10 Muharram (en) Arba'een (en) Id al-fitr (2 Shawwal (it) Id al-adha (10 Dhu al-Hijjah (it) Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
| ||||
| Patrono | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Catedrałe | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Organizasion pułìtega | |||||
| Forma de goerno | repubblica islamica (it) | ||||
| Òrgano ezecutivo | goerno de l'Iran | ||||
| Òrgano lejislativo | Asenblea Consultiva Islàmega | ||||
| Presidente de ła Repùblega Islàmega de l'Iran | Mojtaba Khamenei (8 de marso del 2026) | ||||
| Presidente de ła Repùblega Islàmega de l'Iran | Maʾsud Pezeškiyān (28 de lujo del 2024) | ||||
| Màsema autorità zudisiałe | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Ìndaze de Democrasia | 1.95/10 | ||||
| Menbro de | Organizasion de łe Nasion Unìe, Movimento dei paezi no lineai, Organizasion de ła Confarensa Islàmega[1], Organizasion dei Paezi esportatori de petrojo, Banca Internasionałe par ła Recostrusion e Desviłupo, Asociasion Internasionałe del Desviłupo, Corporasion Finansiària Internasionałe, Organismo Multilaterałe de Garansia dei Investimenti, Union Africana - Oparasion Ibrida de łe Nasion Unie a Darfur, Interpol[2], Organizasion par ła Proibision de łe Arme Chìmeghe[3], Organizasion Idrogràfega Internasionałe[4], UNESCO[5], Grupo de Oservasion de ła Tera, Union Postałe Universałe[6], Union Internasionałe de Tełecomunicasion[7], Organizasion mondiałe de ła sanità[8], Organizasion Mondiałe de łe Dogane[9], BRICS e Tratà de No-Prołifarasion Nucleare | ||||
| Economia | |||||
| PIL nomenałe | 359 096 907 773 $ (2021) | ||||
| PIL pro càpite | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Persentuałe IVA | 9 % | ||||
| Reserve totałi | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. (Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.) | ||||
| Budget | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. (Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.) | ||||
| Speza pùblega | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. (Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.) | ||||
| Esportasion totałi | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. (Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.) | ||||
| Inportasion totałi | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. (Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.) | ||||
| Ìndaze de desviłupamento oman | 0,774[10] | ||||
| Moneda | riyal iranian | ||||
| Banca sentrałe | Banca Sentrałe de ła Repùblega Islàmega de Iràn | ||||
| Taso de dezocupasion | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Coefisente de Gini | 40.9/100 | ||||
| Còdazi de identifegasion | |||||
| ISO 3166-1 | IR | ||||
| ISO 3166-2 | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Còdaze postałe | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Còdaze de matricołasion | IR | ||||
| Fuzo oràrio | |||||
| Clasifegasion climàtega | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Domìnio de primo liveło | .ir | ||||
| Prefiso tełefònego | +98 | ||||
| Tełèfono d'emerzensa | |||||
| Catàłogo | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||
| Preza ełètrega | |||||
Premi Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
| |||||
| Istòrego | |||||
Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. → | |||||
| Sito web | president.ir… | ||||
|
| |||||
L'Iran (persian: ايران, /irɒn/), ufisialmente la Republica Islamica de l'Iran el xe un paese medioriental situà inte el sud-ovest asiatico[12]
El confina a ovest co la Turchia e l'Iraq; a nord col Turkmenistan, l'Azerbaijan e l'Armenia, oltre al Mar Caspio; a est col Pakistan e l'Afghanistan, mentre a sud el xe delimità dal Golfo Persico e dal Golfo de l'Oman.
El nome
[canbia | canbia el còdaxe]Na olta el jera conossesto come Persia, ma el 21 marso del 1935 el scià Reza Pahlavi el ga dimandà formalmente a la comunità internasional de ciamar el paese col nome orixinario de Iran, che vorìa dir "(paese) dei Arii". Serti studiosi i ga protestà contro de sta decision, parché el canbio de nome el gavarià separà el paese da la so storia.
Inte el 1959, el novo scià Mohammad Reza Pahlavi el ga dito che se podea doparar sia el nome Persia che el nome Iran, ma ormai tuti i s'avea 'bituà a ciamarghe Iran e quindi el nome xe restà quelo.
Guera del 2026
[canbia | canbia el còdaxe]El 28 febraro 2026 la xe tacà la guera in Iran, co na operasione militare conjunta da parte de i Stati Unidi e Israel contro obietivi militari, civili,[13][14] ufici politici[15] e leader de comando in Iran.[16]
Gałeria de someje
[canbia | canbia el còdaxe]- monte Damavand, a nord
- dezerto de Lut, a est
- panorama de Mašhad
- sito istorego de Persepołi
Note
[canbia | canbia el còdaxe]- ↑ URL de refarensa: https://www.oic-oci.org/states/?lan=en. Data de consultasion: 29 de otobre del 2022.
- ↑ URL de refarensa: https://www.interpol.int/Member-countries/World. Editor: Interpol. Data de consultasion: 7 de disenbre del 2017.
- ↑ URL de refarensa: https://www.opcw.org/about-opcw/member-states/. Editor: Organizasion par ła Proibision de łe Arme Chìmeghe. Data de consultasion: 7 de disenbre del 2017.
- ↑ URL de refarensa: https://www.iho.int/srv1/index.php?option=com_wrapper&view=wrapper&Itemid=452&lang=en. Editor: Organizasion Idrogràfega Internasionałe. Data de consultasion: 8 de disenbre del 2017.
- ↑ URL de refarensa: http://www.unesco.org/eri/cp/ListeMS_Indicators.asp.
- ↑ URL de refarensa: http://www.upu.int/en/the-upu/member-countries.html. Data de consultasion: 4 de majo del 2019.
- ↑ URL de refarensa: https://www.itu.int/online/mm/scripts/gensel8. Data de consultasion: 4 de majo del 2019.
- ↑ URL de refarensa: https://www.who.int/choice/demography/by_country/en/. Data de consultasion: 21 de lujo del 2020.
- ↑ URL de refarensa: https://www.wcoomd.org/-/media/wco/public/global/pdf/about-us/wco-members/list-of-members-with-membership-date.pdf. Data de consultasion: 16 de marso del 2024. Pàzena: 9. Sostiene il qualificatore: data del scumìsio.
- 1 2 voze de refarensahdr.undp.org.
- 1 2 voze de refarensaiec.ch.
- ↑ "cerniera tra mondo arabo e mondo asiatico, pur sensa far parte de nissun dei du", sevente P. L. Petrillo, Iran, Il Mulino, 2008, p. 9.
- ↑ (EN) US, Israel Attack Iran Broadcasting (IRIB) Buildings - Politics newstasnimnews.ir. Entrada il 5 de marso 2026.
- ↑ (EN) AFP, Iran media outlets report strikes hit hospital in Tehran, in The Times of Israel, 1º de marso 2026. Entrada il 5 de marso 2026.
- ↑ Giulia Norvegno, Raffica di missili mentre si vota la nuova Guida suprema, l'edificio raso al suolo. Media iraniani: «Palazzo evacuato prima del raid» - Il videoopen.online, 3 marzo 2026. Entrada il 5 de marso 2026.
- ↑ (EN) Israel and the United States launches a joint attack on the Islamic Republicfrance24.com, 28 de febraro 2026. Entrada il 1º de marso 2026.
Altri projeti
[canbia | canbia el còdaxe]
Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so Iran
el detien schemi gràfeghi so
Łinganbi foresti
[canbia | canbia el còdaxe]- Sito ufisałepresident.ir.
- IranTreccani.it – Enciclopedie on line, Istituto de ła Ençiclopedia Italiana.
- Iran, in Disionàrio de istòria, Istituto de ła Ençiclopedia Italiana, 2010.
- Iransapere.it, De Agostini.
- (IT, DE, FR) Iranhls-dhs-dss.ch, Disionàrio stòrego de ła Svìsara.
- (EN) Peter William Avery, Janet Afary e Khosrow Mostofi, IranEnçiclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc.
- (EN) Iran, in Encyclopædia Iranica, Ehsan Yarshater Center, Columbia University.
| Controło de autorità | VIAF (EN) 149669363 · ISNI (EN) 0000 0004 0453 9679 · LCCN (EN) n79039880 · GND (DE) 4027653-3 · BNF (FR) cb153420449 (data) · BNE (ES) XX451360 (data) · NLA (EN) 35236304 · NDL (EN, JA) 00564213 · WorldCat Identities (EN) n79-039880 |
|---|
