İçeriğe atla

Fatima Zahra El Mansuri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Fatima Ezzahra El Mansouri
Fatima Zahra El Mansuri (2026)
Fas başbakanı
Görevde
Makama geliş
29 Eylül 2026
Hükümdar VI. Muhammed
Yerine geldiği Aziz Ahnuş
Asalet ve Çağdaşlık Partisi ulusal koordinatörü
Yerine geldiği Abdellatif Ouahbi
Ulusal Planlama, Şehir Planlama, Konut ve Şehir Politikası Bakanı
Başbakan Aziz Ahnuş
Yerine geldiği Nouzha Bouchareb
Marakeş Belediye Başkanı
Yerine geldiği Mohamed Larbi Belcaid
Yerine geldiği Omar Jazouli
Yerine gelen Mohamed Larbi Belcaid
Milletvekili
Medina-Sidi Youssef seçim bölgesi
Kişisel bilgiler
Doğum 3 Ocak 1976 (50 yaşında)
Marakeş, Fas
Partisi Asalet ve Çağdaşlık Partisi (PAM)
Evlilik(ler) Choukri Berrada (boşandı)
Çocuk(lar) 2
Mesleği Avukat, siyasetçi

Fatima Zahra El Mansuri (Arapça: فاطمة الزهراء المنصوري; d. 3 Ocak 1976), 29 Eylül 2026'dan beri Fas'ın başbakanı olan Faslı siyasetçi ve avukattır. Bu görevi üstlenen ilk kadındır. Asalet ve Çağdaşlık Partisi (PAM) üyesi olan El Mansouri, daha önce ilk olarak 2009'dan 2015'e kadar, ardından 2021'den bu yana Marakeş belediye başkanı olarak görev yaptı.

El Mansouri, Fransa'da hukuk eğitimi aldı. 2000'li yıllarda PAM'a katıldı ve 2009'da belediye meclisinde bir sandalye kazandı; bunun ardından Marakeş belediye başkanı seçildi. El Mansouri daha sonra Başbakan Aziz Ahnuş döneminde Ulusal Planlama, Şehir Planlama, Konut ve Şehir Politikası Bakanı olarak görev yaptı. 29 Eylül 2026'da, partisinin 2026 genel seçimlerinde parlamentodaki en fazla sandalyeyi kazanmasının ardından Kral VI. Muhammed tarafından Fas başbakanı olarak atandı.[1]

İlk yılları

[değiştir | kaynağı değiştir]

Fatima Ezzahra El Mansouri, 3 Ocak 1976'da kökenleri Rehamna iline dayanan bir ailede doğdu.[2] Babası, Marakeş'in paşası (vali yardımcısı) ve Fas'ın Birleşik Arap Emirlikleri büyükelçisi olan Abderrahmane El Mansouri'dir.[3][4] Dayısı Albay Abdallah Mansouri'dir ve sömürgeleşmeye direnen Faslılara karşı Fransa'nın müttefiki Caid Ayadi ile Paşa Thami El Glaoui'ye yardım eden Ahmed Mansouri'nin torunudur.[5] Ayrıca Asalet ve Çağdaşlık Partisinin kurucusu ve Kral VI. Muhammed'in çocukluk arkadaşı Fouad Ali El Himma'nın akrabası, El Himma'nın kayınbiraderinin kuzenidir.[6]

El Mansouri, Marakeş'teki Fransız okullarında eğitim gördü. Küçük yaşlardan itibaren mahkemede babasının savunmalarını izleyerek ondan etkilendi ve Fransa'da hukuk okudu.[7] El Mansouri kariyerine avukat olarak başladı ve ticari işlemler ile gayrimenkul işlemlerinde uzmanlaşan bir hukuk bürosu kurdu.[8] Asalet ve Çağdaşlık Partisi (PAM) adına belediye meclis üyesi olarak görev yaptı.[9]

Siyasi kariyeri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Marakeş Belediye Başkanlığı (2009–2015, 2021–2026)

[değiştir | kaynağı değiştir]

Fas'ta belediye başkanları, seçilmiş belediye meclisi üyeleri arasından seçilir ve üyeler kendi aralarından bir kişiyi bu göreve seçer. Fatima Zahra El Mansuri, tartışmalı 2009 seçimlerinde [fr] belediye meclisin seçildi ve ardından belediye başkanlığı görevine seçildi.[10]

22 Haziran 2009'da Asalet ve Çağdaşlık Partisi (PAM) çatısı altında şehrin belediye başkanı adayı seçildi ve rakibi olan, Anayasal Birlik partisinden görevdeki belediye başkanı Omar Jazouli'yi 35'e karşı 54 oyla mağlup etti.[11] 75 yaşındaki Jazouli, mayıs ortasında bir seks işçisinin özel hayatına ilişkin iddialarının yol açtığı bir "mini skandal" nedeniyle itibar kaybetmiş olabilceği değerlendirildi.[12] Jazouli hakkında ayrıca basında kendisine karşı yürütülen ve eşcinsel olduğu iddiası gibi çeşitli söylentiler ortaya çıktı.[13]

Bir sonraki ay, Temmuz 2009'da bir mahkeme, rakip partilerin sunduğu hile kanıtları üzerine El Mansouri'nin seçilmesini iptal etti.[7][14] Demokratik Güçler Cephesi (FFD) şikâyette bulunduktan sonra mahkeme, oy pusulalarının erken verildiğini ve bazı oy kayıtlarının imha edildiğini tespit etti. PAM, kararı protesto etmek için 48 saatlik grev çağrısında bulundu.[15] Arap Baharının baskısı altında El Mansouri, 7 Temmuz 2011'de belediye başkanlığından istifa etti ancak daha sonra bu kararını geri çekti.[16] FFD'den Thami El Khyari [fr], şikâyetin Fatima Zahra El Mansuri'nin şahsına karşı değil seçim sürecine karşı olduğunu söyledi.[17] El Mansouri karara itiraz etti. Eylül 2009'da Marakeş İdari İstinaf Mahkemesi önceki mahkeme kararını bozdu ve seçimin geçerli olduğuna hükmetti.[18] Seçimi ilk olarak geçersiz sayan hâkim Jaafar Hassoun daha sonra görevden alındı.[14]

İktidardaki partiler, yetkilileri 2009 seçimlerinde PAM'ı aktif olarak desteklemekle suçladı ve El Mansouri'yi siyasetteki deneyimsizliği nedeniyle eleştirdi.[19] El Mansouri'nin babası seçim akşamı öldü.[7] Göreve başladıktan sonra, "Örnek olarak yönetmek istiyorum" açıklamasını yaptı ve 5.500 dirhemlik (480 euro) maaşını belediye çalışanlarının masraflarını karşılamak için bağışladı.[7]

Jeune Afrique dergisinde Ocak 2010'da yayımlanan bir profilde Mansouri'nin şeffaf ve katılımcı bir yaklaşım benimsediği ve her hafta vatandaşlarla toplantılar düzenlediği belirtildi. Yoksulluğu ortadan kaldırma ve içme suyuna veya elektriğe erişimi olmayan 20.000 hanenin sorunlarını çözme sözü vermişti. Ayrıca turizm politikasını, yoksullara nasıl yardım edileceğinden çok turizm ve otelcilik sektörüne dayalı olmasını yeniden ele almayı amaçlıyordu. Belediye başkanlığının başlamasından sonraki altı ay içinde şehrin gelirlerinin yaklaşık üçte bir oranında arttığını açıkladı.[7]

7 Temmuz 2011'de El Mansouri'nin istifasını belediye meclisine sunduğu bildirildi. Bunun nedeninin, yardımcısı Hamid Nargis'in kararlarını kabul etmesi yönündeki baskısı olduğu tahmin edildi.[20][21] El Mansouri ayrıca, görünüşe göre parti içindeki yetki mücadelesi nedeniyle PAM'dan ayrılmakla tehdit etmişti. Ayrıca şehir teşkilatı ve işe alım uygulamalarında gerçekleştirdiği bazı reformlar, yerleşik çıkar gruplarını rahatsız etmiş olabileceği şeklinde değerlendirildi.[22] Haber büyük yankı uyandırdı ancak Mansouri ertesi gün yeniden görevine döndü.[23] İstifa etmemeyi kabul etmesi karşılığında müdahale edilmeyeceğine dair güvenceler aldığı açıklandı.[24]

Nisan 2012'de El Mansouri, Adalet ve Özgürlükler Bakanı Mustapha Ramid'in açıklamalarını açık bir mektupla sert biçimde eleştirdi. Ramid, Marakeş'teki turizm ve turistler konusunda eleştirilerde bulunmuştu. El Mansouri, bulunduğu makam göz önüne alındığında açıklamalarının sorumsuzca olduğunu, şehri ve sakinlerini karaladığını ve hoşgörü ilkesini ihlal ettiğini söyledi.[25]

Partisinin Eylül 2021 yerel seçimlerindeki [fr] başarısının ardından El Mansouri yeniden Marakeş belediye başkanı seçildi.[26]

Konut Bakanlığı (2021–2026)

[değiştir | kaynağı değiştir]

7 Ekim 2021'de Aziz Ahnuş'un yeni hükûmetinde konut bakanı olarak atandı.[27]

Fas Başbakanlığı (2026–günümüz)

[değiştir | kaynağı değiştir]

PAM partisinin koordinatörü olarak partiyi 2026 Fas genel seçimlerinde yönetti ve iktidar partisinin yenilgisiyle seçimi kazandı.[28]

29 Eylül 2026'da VI. Muhammed kendisini Kraliyet Sarayı'nda kabul etti ve El Mansouri'yi Fas başbakanı olarak atadı; El Mansouri bu görevi üstlenen ilk kadın oldu.[1][29][30]

Özel hayatı

[değiştir | kaynağı değiştir]

El Mansouri, bir süre Choukri Berrada ile evlili kaldı. Bu evlilikten doğan iki çocuk annesidir.[7][31]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. 1 2 Habertürk (30 Eylül 2026). "Fas'ın ilk kadın başbakanı: Fatima Zahra El Mansuri kimdir? | Dış Haberler". Habertürk. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  2. ↑ Boum, Aomar; Park, Thomas K. (2016). Historical Dictionary of Morocco (İngilizce). Bloomsbury Publishing PLC. s. 326. ISBN 978-1-4422-6297-3.
  3. ↑ Alami, Aida; Livni, Ephrat (29 Eylül 2026). "Morocco's King Names a Female Prime Minister, in a Historic First". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. Erişim tarihi: 29 Eylül 2026.
  4. ↑ Wakil, Kawtar. "Morocco's King Names El Mansouri First Woman Head of Gov't". Asharq Al-Awsat (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Eylül 2026.
  5. ↑ "الكولونيل المنصوري يفتح علبة أسراره للأسبوع". Alousboue Assahafi. 8 Haziran 2013. 21 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2014.
  6. ↑ "لماذا لم يطرد حزب البام إلياس العماري بتهمة تحريض الصيادلة". الأسبوع. 16 Ocak 2014.
  7. 1 2 3 4 5 6 "Fatima Zahra Mansouri, first lady of Marrakech". Jeune Afrique30 Ekim 2012.
  8. ↑ "Fatima Zahra Mansouri woman mayor of Marrakech". Afric.com. 23 Haziran 2009. 14 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ekim 2012.
  9. ↑ "Biography of Fatima Zahra MANSOURI". African Success. 13 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2012.
  10. ↑ "Morocco's Managed Mayoral Selections". WikiLeanks. 14 Temmuz 2009. 25 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2014.
  11. ↑ "Buzzing Marrakech gets woman mayor". Middle East Online. 23 Haziran 2009. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2012.
  12. ↑ Maroc Hebdo. "Fatima Zahra Mansouri, Avocate, Élue Maire de Marrakech, La Tombeuse de Omar Jazouli". Lamarocaine. 17 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2012.
  13. ↑ "Affaire Jazouli : L'épouse de l'ex-maire dément tout !". Le360.ma. 28 Kasım 2011. Erişim tarihi: 6 Şubat 2014.
  14. 1 2 Ali Lmrabet (19 Mayıs 2011). "Fouad Ali El Himma, la voix et le bras de son maître". Demain Online. 22 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2014.
  15. ↑ "Morocco mayor's unseating prompts strike calls". Al Arabiya (Saudi Arabia). Saudi Arabia. 14 Temmuz 2009. Archived from the original on 25 Mayıs 2013. Erişim tarihi: 18 Ekim 2012 – HighBeam Research vasıtasıyla.
  16. ↑ "فاطمة الزهراء المنصوري تستقيل من عمودية مراكش". hespress. 7 Temmuz 2011. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2014.
  17. ↑ "Les résultats des élections communales au niveau de la circonscription Menara dans la ville de Marrakech ont été annulés en vertu du jugement rendu, lundi 13 juillet, par le tribunal administratif de la ville ocre". Aujourd'hui. 16 Temmuz 2009. Erişim tarihi: 5 Kasım 2012.
  18. ↑ "Fatima Zahra Mansouri reste Maire de Marrakech". bladi.net. 11 Eylül 2009. 17 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2012.
  19. ↑ Neue Bürgermeisterin (4 Temmuz 2009). "Frauenpower in Marrakesch – ein Porträt". Die Welt. 8 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi6 Kasım 2012.
  20. ↑ "Démission de Fatima-Zahra Mansouri" (Arapça). Hespress. 2011. 24 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2012.
  21. ↑ "فاطمة الزهراء المنصوري تستقيل من عمودية مدينة مراكش (Fatima Zahra Mansouri resign from vertical city of Marrakech)". Echoes Morocco. 8 Temmuz 2011. 15 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2012.
  22. ↑ Badra BERRISSOULE (11 Temmuz 2011). "Mairie de Marrakech Mansouri Refuse Le Diktat Du Pam". l′économiste. 20 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2012.
  23. ↑ "Fatima Zahra Mansouri, maire de Marrakech, retire sa démission !". eMarrakech. 7 Temmuz 2011. 12 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2012.
  24. ↑ "فاطمة الزهراء المنصوري تتراجع عن الاستقالة (Fatima Zahra Mansouri retreat from resignation)". Echoes Morocco. 8 Temmuz 2011. 15 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2012.
  25. ↑ "Fatima Zahra Mansouri, mairesse de Marrakech dénonce les propos de Mustapha Ramid". achnoo. 7 Nisan 2012. 13 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2012.
  26. ↑ "Women elected mayors of Rabat, Casablanca, Marrakesh". AW (İngilizce). 25 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2021.
  27. ↑ "Fatima Ezzahra El Mansouri, une dame de fer à l'Habitat et la Politique de la ville". Telquel.ma (Fransızca). 8 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2021.
  28. ↑ "PAM wins big in Morocco parliament elections but falls short of majority". Al Jazeera. 26 Eylül 2026. 28 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2026.
  29. ↑ "Morocco's king appoints first woman PM following Sept 23 election". Reuters (İngilizce). 29 Eylül 2026. Erişim tarihi: 29 Eylül 2026.
  30. ↑ "Morocco's king appoints Marrakesh mayor El Mansouri as first woman prime minister". France 24 (İngilizce). 29 Eylül 2026. 29 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2026.
  31. ↑ Kumar, Sumit (30 Eylül 2026). "Who is Choukri Berrada? Meet Morocco's first woman Prime Minister Fatima Ezzahra El Mansouri's ex-husband – Check his profession, business, family and more". The Sunday Guardian. 30 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Fatima_Zahra_El_Mansuri&oldid=38232680" sayfasından alınmıştır