رنځور
| بنسټیز مالومات | |
|---|---|
| علمي برخه: | طب او روغتیا |
| اصلي نښې: | د بدن د دندو ګډوډېدل، درد، تبه |
| اړتیا: | طبي پاملرنه او درملنه |
رنځور (په انګلیسي: Patient يا Sick) هغه ژوندي موجود (په ځانګړې توګه انسان) ته ویل کېږي چې د روغتیايي حالت د خرابوالي، بدني یا رواني زیان، یا د داسې ناروغۍ له امله چې د بدن طبعي دندې ګډوډوي، تر طبي پاملرنې، تشخیص یا درملنې لاندې وي. په ټولیزه توګه، دا اصطلاح په طبي علومو او ټولنپوهنه کې د هغو افرادو لپاره کارول کېږي چې د روغتیایي سیسټم خدمتونو ته اړتیا لري.
لغوي او اصطلاحي مانا
[سمول]په پښتو ژبه کې د «رنځور» ویې (لغت) له «رنځ» څخه اخیستل شوی چې د درد، ناروغۍ یا تکلیف مانا لري. په طبي ادبیاتو کې، رنځور یوازې هغه چا ته نه ویل کېږي چې په بستر پروت وي، بلکې هر هغه څوک پکې شامل دی چې د فزیکي، کیمیاوي، یا بیولوژیکي عواملو له امله یې د بدن هومیوستازیس (Homeostasis - د بدن د داخلي چاپیریال ثبات) زیانمن شوی وي او د رغېدو په حال کې وي.
په طب او ټولنه کې د رنځور موقف
[سمول]په معاصر طب او اخلاقو کې، د رنځور او ډاکټر ترمنځ اړیکه پر ځانګړو اصولو ولاړه ده. رنځور د خپلې درملنې په پړاوونو کې د پرېکړې کولو، د رازونو د ساتلو (Confidentiality)، او د خپل حالت په اړه د بشپړو معلوماتو د ترلاسه کولو قانوني او اخلاقي حق لري.
د رنځور حقونه
[سمول]- د معلوماتو حق: رنځور حق لري چې د خپلې ناروغۍ د نوعیت، د درملنې د لارو چارو او د هغو د جانبي عوارضو په اړه پوه شي.
- خپلواکي (Autonomy): ناروغ کولای شي وړاندیز شوې طبي درملنه ومني یا یې رد کړي.
- رازداري: د رنځور د دوتنې (فایل) او روغتیايي حالت اړوند معلومات باید له قانوني اجازې پرته چا ته ښکاره نه شي.
د رنځورانو ډلبندي
[سمول]پوهان او طبي مرکزونه رنځوران د درملنې د جديوالي او نوعیت له مخې په لاندې ډولونو وېشي:
- سرپایي رنځوران (Outpatients): هغه کسان چې روغتون ته یوازې د معاینې یا نسخې اخیستلو لپاره راځي او بستر کېدو ته اړتیا نه لري.
- بستر شوي رنځوران (Inpatients): هغه ناروغان چې د جراحي، دقيق څار، یا دوامداره درملنې لپاره په روغتون کې د یوې یا څو شپو لپاره پاتې کېږي.
- عاجل رنځوران (Emergency Patients): هغه کسان چې د ناڅاپي پېښو، تروما (صدمې) یا جدي ناروغیو له امله سمدستي طبي مداخلې ته اړتیا لري.
سرچینه
[سمول]==={| class="wikitable" style="width:100%;|-| John Doe (2020). Modern Medical Ethics. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-880000-0. {{cite book}}: Check |isbn= value: checksum (help)
|-
| "The Patient-Doctor Relationship in Contemporary Healthcare". Journal of Medical Ethics. 45 (3): 150–155. 2021. doi:10.1136/medethics-2021.|}===