Przejdź do zawartości

Kristi Noem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Kristi Noem
Ilustracja
Kristi Noem (2025)
Data i miejsce urodzenia

30 listopada 1971
Watertown

8. sekretarz bezpieczeństwa krajowego Stanów Zjednoczonych
Okres

od 25 stycznia 2025
do 24 marca 2026

Przynależność polityczna

Partia Republikańska

Poprzednik

Alejandro Mayorkas

Następca

Markwayne Mullin

33. gubernator Dakoty Południowej
Okres

od 5 stycznia 2019
do 25 stycznia 2025

Przynależność polityczna

Partia Republikańska

Poprzednik

Dennis Daugaard

Następca

Larry Rhoden

Członek Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych ze stanu Dakota Południowa
Okres

od 3 stycznia 2011
do 3 stycznia 2019

Przynależność polityczna

Partia Republikańska

Poprzednik

Stephanie Herseth

Następca

Dusty Johnson

Faksymile
Multimedia w Wikimedia Commons

Kristi Lynn Noem z domu Arnold (ur. 30 listopada 1971 w Watertown) – amerykańska polityk, członek Partii Republikańskiej. W latach 2011–2019 członek Izby Reprezentantów ze stanu Dakota Południowa, w latach 2019–2025 gubernator Dakoty Południowej, od 25 stycznia 2025 do 24 marca 2026 sekretarz bezpieczeństwa krajowego Stanów Zjednoczonych.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się 30 listopada 1971 roku w Watertown w stanie Dakota Południowa[1]. Ma pochodzenie norweskie[2]. Jest córką Rona i Corrine Arnoldów, farmerów oraz ranczerów[1]. Ma dwóch braci i siostrę[3]. W 1994 roku jej ojciec zginął w wypadku na rodzinnej farmie w Hazel w Dakocie Południowej[1][4].

Noem przez dwa lata uczęszczała na Northern State University(inne języki) w Aberdeen w Dakocie Południowej[5][1]. Później kształciła się także na South Dakota State University(inne języki) w Brookings w tym samym stanie i na Mount Marty College(inne języki) w Watertown[1][5]. W 1994 roku w związku ze śmiercią ojca Noem odłożyła studia, aby wraz z poślubionym dwa lata wcześniej mężem zarządzać rodzinną farmą, jako że starsze rodzeństwo żyło poza Dakotą Południową, a młodszy brat uczył się w szkole średniej[1][6]. Zajmowali się hodowlą bydła oraz uprawą kukurydzy, soi i pszenicy, a ostatecznie otworzyli domek myśliwski i restaurację[1]. W 2012 roku Noem uzyskała stopień bachelor’s degree z nauk politycznych na South Dakota State University[7][1].

Po tym, jak rodzeństwo wróciło do domu i przejęło większość obowiązków związanych z zarządzaniem farmą, Kristi Noem zajęła się polityką[6]. W 2006 roku została wybrana z listy Partii Republikańskiej na członkinię Izby Reprezentantów Dakoty Południowej(inne języki) z 6. okręgu wyborczego w tym stanie i objęła stanowisko w następnym roku[8][6]. W 2008 roku z powodzeniem ubiegała się o reelekcję do Izby Reprezentantów rodzinnego stanu[9]. Podczas swej drugiej kadencji w izbie była zastępczynią lidera republikańskiej większości[6].

W 2010 roku Kristi Noem wygrała prawybory Partii Republikańskiej na miano kandydata tej partii na jedyne miejsce dla stanu Dakota Południowa w Izbie Reprezentantów Stanów Zjednoczonych, a następnie w wyborach powszechnych pokonała urzędującą przez trzy kadencje Demokratkę Stephanie Herseth Sandlin[10][6]. Noem objęła urząd w 2011 roku i szybko stała się ważną postacią w swojej partii, zostając wraz z Timem Scottem wybrana przez republikańskich legislatorów na przedstawiciela partii w kierownictwie Izby Reprezentantów[6][11]. Jako członkini Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych w sumie trzykrotnie uzyskiwała reelekcję, zasiadając w izbie niższej amerykańskiego Kongresu do 2019 roku[6][1].

W 2016 roku Noem ogłosiła zamiar kandydowania na stanowisko gubernatora Dakoty Południowej[6]. Dwa lata później w wyborach gubernatorskich odniosła zwycięstwo nad kandydatem Demokratów Billiem Suttonem(inne języki) stosunkiem 51,0% do 47,6% głosów i jako pierwsza kobieta w historii została gubernatorem Dakoty Południowej[12][13]. W 2019 roku została zaprzysiężona na urząd, a trzy lata później uzyskała gubernatorską reelekcję, zdecydowanie pokonując w wyborach(inne języki) Demokratę Jamiego Smitha(inne języki)[6][14].

W 2020 roku, kiedy miały miejsce wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych, kandydat Republikanów Donald Trump wygrał w Dakocie Południowej z kandydatem Demokratów Joe Bidenem[15]. Noem została początkowo wyznaczona na jednego z trzech elektorów prezydenckich Trumpa w Dakocie Południowej, ale później wycofała się z tej roli[15][16]. We wrześniu 2023 roku poparła Donalda Trumpa w prawyborach prezydenckich Partii Republikańskiej 2024[17]. Podczas kampanii prezydenckiej(inne języki) Trumpa w 2024 roku niektórzy publicyści sugerowali, że Noem była potencjalną kandydatką na wiceprezydenta USA u boku Trumpa[18].

W listopadzie 2024 roku została nominowana przez prezydenta elekta Donalda Trumpa na stanowisko sekretarza bezpieczeństwa krajowego w jego drugim gabinecie[19]. 25 stycznia 2025 roku Senat Stanów Zjednoczonych zatwierdził jej nominację na to stanowisko stosunkiem głosów 59–34, a następnie odbyło się jej zaprzysiężenie na przedmiotowy urząd[20][21].

5 marca 2026 Donald Trump ogłosił zwolnienie Kristi Noem ze stanowiska sekretarza bezpieczeństwa wewnętrznego z dniem 31 marca[22]. Jej miejsce zajmie senator Markwayne Mullin z Oklahomy. Zmiana ta jest pierwszą dymisją członka gabinetu Trumpa w jego drugiej kadencji. Dymisja Noem nastąpiła po jej zeznaniach w Kongresie, podczas których stwierdziła, jakoby Biały Dom zatwierdził kosztowne kampanie reklamowe, zlecone przez nią firmie powiązanej z jej otoczeniem. Trump zaprzeczył temu w czwartek w wywiadzie udzielonym agencji Reuters, mówiąc: „nigdy nic o tym nie wiedziałem”. Ogłaszając dymisję Noem, Trump podał, że obejmie ona nowe stanowisko Specjalnego wysłannika ds. Tarczy Ameryk[23][24]. Urząd opuściła 24 marca, gdy zaprzysiężony został jej następca[25].

Poglądy

[edytuj | edytuj kod]

Popiera stosowanie kary śmierci. 4 listopada 2019 roku jako gubernator Dakoty Południowej odmówiła łaski 63-letniemu Charlesowi Russellowi Rhinesowi, skazanemu na najwyższy wymiar kary za zadźganie nożem 22-letniego Donnivana Schaeffera, pracownika sklepu z pączkami w Rapid City podczas napadu rabunkowego w 1992 roku, w wyniku czego został on stracony przez wstrzyknięcie śmiertelnej trucizny[26].

Kontrowersje

[edytuj | edytuj kod]

W książce swego autorstwa przyznała się do zastrzelenia własnego psa, 14-miesięcznego wyżła szorstkowłosego o imieniu Cricket. Uzasadniła tę decyzję nieprzydatnością psa do polowania oraz jego agresywnymi zachowaniami, takimi jak atak na inwentarz sąsiada (kurczaki) i próby ugryzienia ludzi[27]. Noem stwierdziła w książce, że "nienawidziła tego psa"[28]. Opisując ten przypadek, Noem zamierzała zilustrować swoją gotowość do podejmowania "trudnych, brudnych i brzydkich" decyzji, które uważa za niezbędne zarówno w życiu, jak i w polityce[27]. W tej samej publikacji Noem wspomniała także o zastrzeleniu kozła należącego do jej rodziny, którego określiła jako "złośliwego i brzydkiego"[28].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Od 1992 roku jest zamężna z Bryonem Noemem. Ma z nim troje dzieci[1]. Kontynuuje tradycję rodzinną uczęszczania do Kościoła Poczwórnej Ewangelii w Watertown[29].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 NOEM, Kristi. [w:] People Search [on-line]. web.archive.org. [dostęp 2024-11-12]. (ang.).
  2. ↑ „Uff-da!! Thank you Graysen for my awesome sweatshirt. As a proud Norwegian I have so many.... [w:] Twitter [on-line]. web.archive.org, 2017-12-09. [dostęp 2024-11-12]. (ang.).
  3. ↑ Emily Miller: Rep. Kristi Noem: Head of the Class. web.archive.org, 2011-02-14. [dostęp 2024-11-13]. (ang.).
  4. ↑ Kevin Woster: WOSTER: Noem ad: poignant or political?. rapidcityjournal.com, 2010-05-09. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  5. 1 2 Snow Queen title meant opportunity for Noem. web.archive.org, 2011-02-03. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Kristi Noem. britannica.com. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  7. ↑ Seung Min Kim: Rep. Kristi Noem earns her bachelor’s degree. politico.com, 2012-05-07. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  8. ↑ SD State House 06. ourcampaigns.com, 2006. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  9. ↑ 2008 South Dakota Official General Election Results; Legislature; November 4, 2008. web.archive.org. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  10. ↑ Noem Wins South Dakota’s GOP Primary for U.S. House Seat. [w:] Politics [on-line]. foxnews.com, 2010-06-08. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  11. ↑ Michael O’Brien: House GOP elects freshmen Reps. Noem, Scott to leadership. web.archive.org, 2010-11-17. [dostęp 2024-11-13]. (ang.).
  12. ↑ South Dakota Election Results. nytimes.com, 2018-11-06. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  13. ↑ Maciej Czarnecki, Wybory debiutów: muzułmanki na Kapitolu, gubernator gej, 29-letnia kongresmenka... Tak się zmienia amerykańska polityka, „wyborcza.pl”, 7 listopada 2018 [dostęp 2018-11-08] (pol.).
  14. ↑ Julia Mueller: Noem wins reelection in South Dakota governor’s race. [w:] Campaign [on-line]. thehill.com, 2022-11-08. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  15. 1 2 Bob Mercer: Noem sent letters a week ago bowing out as one of South Dakota’s presidential electors. [w:] Capitol News Bureau [on-line]. keloland.com, 2020-12-14. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  16. ↑ Bob Mercer: Lederman in, Noem out as S.D. Trump elector. [w:] Capitol News Bureau [on-line]. keloland.com, 2020-12-12. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  17. ↑ Jill Colvin, Stephen Groves: Gov. Kristi Noem endorses Trump as he visits South Dakota. [w:] Politics [on-line]. apnews.com, 2023. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  18. ↑ David Smith: 2024 Veepstakes: who will Donald Trump choose as his running mate?. [w:] News [on-line]. theguardian.com, 2023-01-02. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  19. ↑ Trump picks Kristi Noem to serve as his Homeland Security secretary. [w:] Politics [on-line]. Politics, 2024-11-12. [dostęp 2024-11-12]. (ang.).
  20. ↑ Luke Barr: Kristi Noem confirmed as secretary of homeland security. abcnews.go.com, 2025-01-25. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  21. ↑ Stephen Groves: Gov. Jeff Landry participates in Kristi Noem’s swearing-in as Trump’s homeland security pick. nola.com, 2025-01-25. [dostęp 2025-01-26]. (ang.).
  22. ↑ A.B.C. News, 'She's gone': Mood at DHS shifts after Kristi Noem's departure, sources say [online], ABC News [dostęp 2026-04-02] (ang.).
  23. ↑ Michael C. Bender, Michael Gold, Hamed Aleaziz, Maggie Haberman: Trump Announces He Is Replacing Noem With Oklahoma Senator. The New York Times, 5 marca 2026. [dostęp 2026-03-06]. (ang.).
  24. ↑ Oskar Górzyński: Donald Trump zdymisjonował szefową resortu bezpieczeństwa Kristi Noem. PAP, 5 marca 2026. [dostęp 2026-03-06].
  25. ↑ OFFICIAL: Markwayne Mullin is sworn in as Secretary of Homeland Security! [online], The White House, 24 marca 2026 [dostęp 2026-04-07] (ang.).
  26. ↑ Danielle Ferguson, Family of 1992 murder victim see ‘relief and justice’ in Charles Rhines execution, „Sioux Falls Argus Leader”, 5 listopada 2019 (ang.).
  27. 1 2 Anjali Huynh, ‘Where’s Cricket?’ Don’t Ask. Kristi Noem Defends Killing Her Dog., „The New York Times”, 26 kwietnia 2024, ISSN 0362-4331 [dostęp 2025-06-01] (ang.).
  28. 1 2 Grupa Wirtualna Polska, Zabiła szczeniaka, kozioł uciekał przed strzałami. Kontrowersyjna sekretarz USA ma poprzeć Nawrockiego, „WP Wiadomości”, 23 maja 2025 [dostęp 2025-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-08].
  29. ↑ Kevin Woster, The Bible and the law: finding a moral compass in the race for governor [online], South Dakota Public Broadcasting, 16 marca 2018 [dostęp 2025-01-27] (ang.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kristi_Noem&oldid=79699991”