Syria

Rencana ini mengenai negara moden di Asia Barat. Untuk pemerintahan Parti Ba'ath dari 1963 hingga 2024, sila lihat Syria di bawah pemerintahan Ba'ath.

Jangan terkeliru dengan Suria atau Stiria.

Republik Arab Syria الجمهورية العربية السورية (Arab)
Bendera Syria Lambang negara
Kedudukan Syria di Asia Barat
Ibu negara dan bandar terbesar}	Damsyik 33°30′U 36°18′T
Bahasa rasmi	Bahasa Arab
Pemerintah	Republik di bawah pemerintahan peralihan
• Presiden	Ahmad al-Sharaa
• Yang Dipertua Majlis Rakyat	Abdul Hamid al-Awak
Badan perundangan	Majlis Rakyat
Penubuhan
• Mandat Perancis	1922
• Anggota asal Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu	24 Oktober 1945
• Pengunduran terakhir tentera Perancis	17 April 1946
• Berpisah daripada Republik Arab Bersatu	28 September 1961
• Permulaan pemerintahan Ba'ath	8 Mac 1963
• Kejatuhan rejim Assad	8 Disember 2024
Keluasan
• Jumlah	185,180 km2 (71,500 bt2)
Populasi
• Perkiraan 2025	25,620,000
• Kepadatan	139.5/km2 (361.3/sq mi)
Gini (2022)	26.4 rendah
HDI (2023)	▼ 0.564 sederhana (162)
Mata wang	Paun Syria (SYP)
Zon waktu	UTC+3 (UTC+03:00)
Kod panggilan	+963
Kod ISO 3166	SY
DPT internet	.sy

Syria (Jawi dan Arab: سوريا, rumi: Sūriyā), secara rasmi Republik Arab Syria (Arab: الجمهورية العربية السورية, rumi: al-Jumhūriyyah al-ʿArabiyyah as-Sūriyyah), ialah sebuah negara di Asia Barat yang terletak di bahagian timur Laut Mediterranean dan rantau Masyrik. Syria bersempadan dengan Turki di utara, Iraq di timur, Jordan di selatan dan Lubnan di barat daya. Di barat daya negara ini terletak Dataran Tinggi Golan, yang sebahagian besarnya diduduki Israel sejak 1967 dan kekal dianggap sebagai wilayah Syria yang diduduki menurut Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. Ibu negara dan bandar terbesarnya ialah Damsyik. Syria mempunyai keluasan 185,180 km² dan anggaran penduduk kira-kira 25.62 juta pada 2025.

Wilayah Syria moden merupakan salah satu kawasan bersejarah utama di Syam dan telah menjadi persimpangan tamadun Mediterranean, Mesopotamia dan Semenanjung Arab sejak zaman purba. Damsyik berkembang sebagai sebuah pusat bandar penting dan menjadi ibu kota Kekhalifahan Umaiyah pada abad ke-7 dan ke-8. Selepas beberapa abad di bawah Empayar Uthmaniyah, wilayah Syria diletakkan di bawah Mandat Perancis untuk Syria dan Lubnan selepas Perang Dunia Pertama. Syria menjadi anggota asal Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu pada 1945 dan mencapai kemerdekaan penuh apabila tentera Perancis terakhir berundur pada April 1946.

Politik pascakemerdekaan dicirikan oleh beberapa rampasan kuasa tentera dan percubaan penyatuan Arab. Syria membentuk Republik Arab Bersatu bersama Mesir pada 1958 sebelum berpisah pada 1961. Parti Ba'ath Sosialis Arab merampas kuasa pada 1963; Hafez al-Assad mengukuhkan pemerintahannya selepas 1970, dan anaknya Bashar al-Assad menjadi presiden pada 2000. Bantahan pada 2011 berkembang menjadi Perang Saudara Syria, yang melibatkan kerajaan, kumpulan pembangkang bersenjata, kumpulan jihad, pasukan pimpinan Kurdi serta campur tangan beberapa kuasa asing. Peperangan itu menyebabkan kemusnahan yang luas dan perpindahan berjuta-juta penduduk. Pada Disember 2024, serangan pemberontak yang pantas menumbangkan pemerintahan Assad dan menamatkan lebih lima dekad pemerintahan keluarga Assad.

Sejak 2025, Syria berada dalam tempoh peralihan politik di bawah Presiden Ahmad al-Sharaa. Perisytiharan Perlembagaan Mac 2025 menetapkan tempoh peralihan selama lima tahun, memberikan kuasa perundangan kepada Majlis Rakyat dan kuasa eksekutif kepada presiden, serta menyatakan beberapa jaminan hak dan kebebasan. Kerajaan baharu dibentuk pada Mac 2025 tanpa jawatan perdana menteri, manakala Majlis Rakyat yang baharu memulakan persidangan pada Julai 2026. Negara ini masih menghadapi cabaran besar berkaitan pembinaan semula, pemulangan pelarian dan orang tersesar, pemulihan perkhidmatan awam, tadbir urus serta penyatuan semula institusi negara.

Etimologi

Nama Syria berasal daripada bentuk Yunani Kuno Συρία (Syría). Walaupun beberapa asal usul lain pernah dicadangkan, penjelasan yang paling luas diterima dalam kajian filologi menghubungkan nama ini dengan Assyria, yang dalam bahasa Yunani muncul sebagai Ἀσσυρία (Assyría). Hubungan antara kedua-dua nama itu turut tercermin dalam penggunaan penulis Yunani awal, yang tidak sentiasa membezakan Syria dengan Assyria secara konsisten.

Monumen Çineköy abad ke-8 SM, yang membawa prasasti dwibahasa Luwia–Fenisia.

Bukti epigrafi penting bagi hubungan tersebut datang daripada Prasasti Çineköy, sebuah prasasti dwibahasa Luwia–Fenisia dari Kilikia yang bertarikh abad ke-8 SM. Dalam bahagian kedua-dua teks yang sepadan, bentuk Luwia Sura/i berpadanan dengan bentuk Fenisia ʾŠR, iaitu Aššur atau Assyria; istilah yang merujuk penduduknya juga menunjukkan padanan yang sama. Robert Rollinger berhujah bahawa bukti ini menunjukkan bentuk tanpa bunyi awal /a/ telah pun wujud dalam lingkungan bahasa Anatolia, sekali gus memberikan sokongan langsung kepada hubungan etimologi antara Syria dengan Assyria.

Asal usul lain pernah dikemukakan. John A. Tvedtnes, misalnya, mencadangkan pada 1981 bahawa Syria tidak berasal daripada Assyria, tetapi berkaitan dengan suatu sebutan Mesir bagi orang Hurri. Frye kemudiannya menilai penjelasan tersebut sebagai kurang meyakinkan dari segi fonologi dan sejarah penggunaan, manakala penemuan serta pentafsiran prasasti Çineköy memberikan bukti tambahan yang menyokong hubungan Syria–Assyria. Walau bagaimanapun, hubungan etimologi itu tidak bererti kedua-dua nama sentiasa merujuk kawasan yang sama. Dalam penggunaan Yunani kemudiannya, makna kedua-dua istilah beransur-ansur dibezakan, dengan Syria digunakan terutamanya bagi kawasan di sebelah barat Euphrates dan Levant, manakala Assyria lebih khusus dikaitkan dengan Mesopotamia.

Selepas penaklukan Arab-Islam pada abad ke-7, nama yang lazim digunakan dalam bahasa Arab bagi rantau yang lebih luas ialah al-Shām (الشام; Syam) atau Bilād al-Shām (بلاد الشام), bukannya Sūriyā. Al-Shām lazimnya dihuraikan sebagai merujuk kepada “sebelah kiri”, iaitu kawasan di sebelah utara bagi seseorang di Semenanjung Arab yang menghadap ke timur; oleh itu, Bilād al-Shām secara sejarah merangkumi wilayah yang lebih luas daripada sempadan negara Syria moden. Bentuk Sūriyā (سوريا) kembali digunakan dengan lebih ketara dalam penulisan Arab pada abad ke-19, bersama-sama nama tradisional al-Shām, ketika penulis dan cendekiawan Arab menghidupkan semula nama klasik “Syria” di bawah pengaruh perkembangan intelektual dan hubungan yang semakin rapat dengan tradisi geografi Eropah. Dalam Empayar Uthmaniyyah, bentuk Suriyya atau Suriye turut digunakan bagi wilayah yang disusun semula berpusat di Damsyik pada 1865, sekali gus memasukkan nama tersebut ke dalam penggunaan pentadbiran rasmi Uthmaniyyah.

Sejarah

Rencana utama: Sejarah Syria

Zaman purba, klasik dan awal Islam

Halaman Masjid Umaiyah di Damsyik, sebuah masjid abad ke-8 yang menjadi antara peninggalan seni bina terpenting daripada zaman Umaiyah.

Kedudukan wilayah yang kini membentuk Syria di antara pesisir Mediterranean, Anatolia, Mesopotamia dan Semenanjung Arab menjadikannya salah satu persimpangan utama perdagangan, penghijrahan dan persaingan kuasa di Timur Dekat sejak zaman purba. Antara pusat bandar awal yang paling penting ialah Ebla, yang mengetuai sebuah kerajaan besar sekitar 2350 hingga 2200 SM, dan Ugarit di pesisir Mediterranean, sebuah pusat perdagangan kosmopolitan yang para jurutulisnya menghasilkan antara sistem tulisan berabjad terawal yang diketahui. Selepas keruntuhan beberapa kerajaan Zaman Gangsa, masyarakat Aram menjadi semakin berpengaruh di pedalaman Syria mulai sekitar abad ke-12 SM.

Mulai abad ke-8 SM, kerajaan-kerajaan Aram ditundukkan secara beransur-ansur oleh Empayar Assyria, diikuti pemerintahan Babylon dan Achaemenid. Penaklukan Alexander Agung pada abad ke-4 SM membuka zaman Helenistik; wilayah tersebut kemudiannya menjadi teras kekuasaan Seleukid sebelum Rom menjadikan Syria sebuah wilayah pada 64 SM. Selepas pembahagian Empayar Rom, kawasan itu menjadi sebahagian daripada Empayar Byzantine. Kota seperti Palmyra, Halab dan khususnya Damsyik berkembang sebagai pusat perdagangan, pentadbiran atau kebudayaan pada zaman-zaman yang berlainan. Damsyik, yang sejarah bandarnya dapat dikesan sekurang-kurangnya hingga milenium ketiga SM, memperlihatkan kesinambungan unsur Aram, Helenistik, Rom, Byzantine dan Islam dalam perkembangan bandarnya.

Penaklukan Arab-Muslim bermula pada 634 dan penguasaan Byzantine terhadap sebahagian besar Syria berakhir selepas beberapa kekalahan, termasuk Pertempuran Yarmuk. Pada 661, gabenor Syria Muawiyah bin Abu Sufyan menjadi khalifah dan mengasaskan pemerintahan Bani Umaiyah, dengan Damsyik sebagai ibu kota. Kota itu menjadi pusat politik kekhalifahan sehingga kejatuhan Umaiyah pada 750. Apabila Abbasiyah memindahkan pusat pemerintahan ke Baghdad, kedudukan politik Damsyik merosot, tetapi Syria kekal sebagai wilayah ekonomi dan budaya yang penting dalam dunia Islam.

Zaman Islam pertengahan dan Uthmaniyah

Kemerosotan kuasa pusat Abbasiyah sejak abad ke-9 menyebabkan Syria terbahagi antara beberapa dinasti serantau, termasuk Tuluniyah, Ikhshidiyah, Hamdaniyah dan Fatimiyah. Menjelang akhir abad ke-11, Seljuk menawan beberapa bandar utama Syria, tetapi perpecahan politik selepas kematian Malik Shah pada 1092 membantu kejayaan Perang Salib Pertama. Negara-negara Salib kemudian menguasai sebahagian kawasan pesisir dan utara, sementara bandar pedalaman seperti Damsyik, Hama, Homs dan Halab kekal di bawah pemerintah Islam.

Pada abad ke-12, Imaduddin Zengi dan penggantinya Nuruddin Zengi menyatukan sebahagian wilayah Syria; Nuruddin menguasai Damsyik pada 1154. Salahuddin al-Ayyubi kemudian membina kekuasaan yang merangkumi Mesir dan sebahagian besar Syria serta mengalahkan tentera Salib dalam Pertempuran Hattin pada 1187. Selepas kematiannya, wilayah itu sekali lagi terbahagi antara pemerintah Ayyubiyah. Pada abad ke-13, Mamluk yang berpusat di Kaherah menguasai Syria, menangkis beberapa serangan Mongol dan menawan baki penempatan utama tentera Salib menjelang 1291. Pemerintahan Mamluk berakhir selepas tentera Sultan Uthmaniyah Selim I menewaskan mereka dalam kempen 1516 hingga 1517.

Syria kemudiannya kekal di bawah Empayar Uthmaniyah sehingga 1918, walaupun bentuk dan sempadan pentadbirannya berubah dari semasa ke semasa. Damsyik, Halab dan Tripoli menjadi antara pusat utama pentadbiran wilayah, sementara hubungan perdagangan dengan Eropah berkembang. Pada 1831 hingga 1832, Ibrahim Pasha dari Mesir menawan Syria bagi pihak bapanya, Muhammad Ali dari Mesir; wilayah itu dikembalikan kepada pemerintahan Uthmaniyah pada 1840-an selepas campur tangan kuasa-kuasa Eropah. Pada penghujung abad ke-19 dan awal abad ke-20, perkembangan pendidikan, percetakan dan pertubuhan politik menyumbang kepada pertumbuhan nasionalisme Arab. Kekalahan Uthmaniyah dalam Perang Dunia Pertama membawa kepada pendudukan Syria oleh tentera British dan Arab pada 1918 serta berakhirnya pemerintahan Uthmaniyah selama kira-kira empat abad.

Mandat Perancis dan kemerdekaan

Selepas tentera Arab memasuki Damsyik pada September 1918, Faisal bin Hussein membentuk pusat pemerintahan Arab di kota itu. Pada Mac 1920, Kongres Kebangsaan Syria mengisytiharkan Kerajaan Arab Syria yang merdeka dan mengangkat Faisal sebagai raja. Bagaimanapun, Persidangan San Remo pada April 1920 memperuntukkan mandat ke atas Syria dan Lubnan kepada Perancis. Tentera Perancis menawan Damsyik dan menyingkirkan Faisal pada Julai 1920, manakala Liga Bangsa mengesahkan kerangka mandat tersebut pada 1922 hingga 1923.

Sultan al-Atrash, pemimpin utama gerakan bersenjata di Jabal Druze yang berkembang menjadi Pemberontakan Syria Besar, sekitar tahun 1926.

Pentadbiran Perancis membahagikan wilayah mandat kepada beberapa unit, termasuk negara Damsyik dan Halab, wilayah Alawi, Jabal Druze dan Sanjak Alexandretta. Damsyik dan Halab kemudiannya disatukan, tetapi pembahagian wilayah serta tahap autonomi kawasan lain berubah beberapa kali. Penentangan terhadap pemerintahan mandat memuncak dalam Pemberontakan Syria Besar pada 1925 hingga 1927. Pemberontakan itu bermula di Jabal Druze di bawah pimpinan Sultan al-Atrash sebelum merebak ke Damsyik dan kawasan lain, lalu menjadi cabaran bersenjata terbesar terhadap pemerintahan Perancis di Syria pada zaman mandat.

Gerakan nasionalis beralih semula kepada perjuangan politik selepas pemberontakan ditewaskan. Perjanjian Perancis-Syria yang dimeterai pada September 1936 membayangkan kemerdekaan Syria selepas tempoh peralihan, tetapi walaupun diratifikasi oleh Parlimen Syria, perjanjian itu tidak pernah dikemukakan untuk ratifikasi Parlimen Perancis. Pada Jun 1939, Perancis menyerahkan Sanjak Alexandretta kepada Turki, yang kemudian menjadi wilayah Hatay, suatu keputusan yang ditentang oleh nasionalis Syria.

Pada September 1941, pihak Perancis Bebas mengisytiharkan kemerdekaan Syria, tetapi penguasaan tentera asing berterusan sepanjang sebahagian besar Perang Dunia Kedua. Kehidupan berperlembagaan dipulihkan pada 1943 dan sebuah kerajaan Syria dipilih. Syria menjadi salah satu anggota asal Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu pada 24 Oktober 1945. Pengunduran tentera Perancis diselesaikan pada April 1946, menjadikan kemerdekaan Syria berkesan sepenuhnya. Tanggal 17 April diperingati secara rasmi sebagai Hari Pengunduran atau Hari Kemerdekaan.

Republik pascakemerdekaan dan pemerintahan Ba'ath

Republik yang baru merdeka mengalami ketidakstabilan politik yang berpanjangan. Syria mengambil bahagian dalam Perang Arab-Israel 1948, dan kekalahan negara-negara Arab memperhebat ketegangan dalam negeri. Pada Mac 1949, Husni al-Za'im menggulingkan kerajaan awam dalam rampasan kuasa tentera pertama negara itu. Beliau sendiri digulingkan oleh Sami al-Hinnawi pada Ogos, yang kemudiannya disingkirkan oleh Adib Shishakli pada Disember. Pemerintahan awam dipulihkan pada 1954, tetapi persaingan antara kelompok nasionalis Arab, sosialis, komunis, Ba'athis dan konservatif terus membentuk politik negara.

Pada Februari 1958, Syria dan Mesir bergabung membentuk Republik Arab Bersatu di bawah Gamal Abdel Nasser, didorong antara lain oleh kekuatan pan-Arabisme dalam politik Syria. Kesatuan itu berakhir selepas rampasan kuasa tentera di Syria pada September 1961, dan Syria kembali sebagai negara berasingan. Pada 13 Oktober 1961, negara itu menyambung semula keanggotaan berasingannya dalam Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.

Pada Mac 1963, pegawai tentera yang bersekutu dengan Parti Ba'ath Sosialis Arab merampas kuasa dan mengisytiharkan keadaan darurat. Satu lagi rampasan kuasa dalaman pada Februari 1966 menyingkirkan kepimpinan Ba'ath yang lebih lama. Dalam Perang Enam Hari pada Jun 1967, Syria kehilangan Bukit Golan kepada Israel. Pertelingkahan dalam kepimpinan Ba'ath akhirnya membawa Menteri Pertahanan Hafez al-Assad mengambil alih kuasa pada 13 November 1970 melalui apa yang dinamakan Gerakan Pembetulan. Beliau menjadi presiden pada Mac 1971 dan mengekalkan kedudukan utama Parti Ba'ath dalam sistem politik.

Syria menyertai Mesir dalam Perang Yom Kippur pada 1973, disusuli perjanjian pemisahan tentera dengan Israel pada Mei 1974. Pada 1976, tentera Syria memasuki Lubnan dalam konteks Perang Saudara Lubnan dan kemudian memainkan peranan besar dalam politik serta keselamatan negara itu selama beberapa dekad. Di dalam negeri, pemerintahan Hafez menjadi semakin berpusat pada kepresidenan, Parti Ba'ath, angkatan tentera dan perkhidmatan keselamatan. Konflik dengan kelompok pembangkang Islamis memuncak dalam Pemberontakan Hama 1982. Pasukan kerajaan mengepung dan membedil bandar Hama serta melakukan pelaksanaan hukuman mati secara besar-besaran; anggaran jumlah korban berbeza dengan ketara, dan Human Rights Watch kemudiannya menyifatkan laporan yang menganggarkan antara 5,000 hingga 10,000 orang terbunuh sebagai yang paling boleh dipercayai.

Hafez meninggal dunia pada Jun 2000 dan digantikan oleh anaknya, Bashar al-Assad, pada bulan berikutnya. Permulaan pemerintahannya disertai tempoh keterbukaan politik terhad yang dikenali sebagai Musim Bunga Damsyik, apabila forum perbincangan politik dan kegiatan masyarakat sivil berkembang. Tempoh itu tidak bertahan lama; tindakan keras terhadap aktivis dan pembangkang bermula semula pada 2001, sementara Parti Ba'ath dan perkhidmatan keselamatan terus menguasai kehidupan politik negara.

Perang saudara dan kejatuhan rejim Assad

Laman utama: Perang Saudara Syria dan Kejatuhan rejim Assad

Bantahan antikerajaan bermula pada 2011 dalam konteks gelombang Kebangkitan Dunia Arab. Demonstrasi yang pada mulanya sebahagian besarnya aman merebak selepas tindakan keras pasukan keselamatan, sementara sebahagian penunjuk perasaan mengangkat senjata dan anggota tentera berpaling tadah. Pemberontakan itu berkembang menjadi perang saudara yang semakin berpecah dan diantarabangsakan. Kerajaan Assad mendapat sokongan besar daripada Iran, Hezbollah dan, mulai 2015, campur tangan tentera Rusia. Pada pihak lain terdapat pelbagai kumpulan pembangkang bersenjata, Negara Islam Iraq dan Syam (IS), pasukan pimpinan Kurdi dan pihak tempatan yang lain, sementara Amerika Syarikat, Turki serta beberapa negara lain turut campur tangan secara langsung atau melalui sekutu masing-masing.

IS menguasai wilayah yang luas di Syria dan Iraq pada pertengahan 2010-an, termasuk Raqqa, sebelum kehilangan wilayahnya melalui kempen oleh pelbagai pihak. Pasukan pimpinan Kurdi yang disokong Amerika Syarikat memainkan peranan utama dalam memerangi IS di timur laut, manakala kerajaan Assad dengan sokongan Rusia dan Iran menawan semula beberapa pusat bandar utama, termasuk Halab pada 2016. Menjelang 2020, barisan hadapan sebahagian besarnya telah membeku: kerajaan menguasai kebanyakan bandar utama, kumpulan pembangkang mengekalkan kawasan di barat laut dan pasukan pimpinan Kurdi menguasai sebahagian besar timur laut.

Perang tersebut membawa kesan kemanusiaan dan ekonomi yang amat besar. Ratusan ribu orang terbunuh atau cedera, manakala menjelang Disember 2024 lebih 13 juta rakyat Syria telah dipaksa meninggalkan rumah mereka, kira-kira separuh daripada jumlah penduduk sebelum perang. Jutaan menjadi pelarian di luar negara dan jutaan lagi kehilangan tempat tinggal di dalam Syria. Konflik juga merosakkan perumahan, prasarana, kemudahan kesihatan, sekolah dan kegiatan ekonomi di sebahagian besar negara.

Pada 27 November 2024, gabungan kumpulan pembangkang yang dipimpin Hayat Tahrir al-Sham (HTS) melancarkan serangan besar dari barat laut Syria. Pertahanan kerajaan runtuh dengan cepat; pasukan pembangkang menawan Halab, Hama dan Homs dalam perjalanan ke selatan, sementara kumpulan bersenjata lain bangkit di bahagian selatan negara. Pada 8 Disember, pasukan pembangkang memasuki Damsyik. Bashar al-Assad meninggalkan Syria dan memperoleh perlindungan di Rusia, sekali gus menamatkan pemerintahan keluarganya yang telah berlangsung sejak Hafez al-Assad mengambil alih kuasa pada 1970.

Peralihan sejak 2024

Pembahagian kerusi Pemilihan Majlis Rakyat Syria 2025 mengikut daerah pilihan raya.

Selepas kejatuhan Assad, sebuah kerajaan sementara yang diketuai Mohammed al-Bashir mengambil alih pentadbiran harian sementara pihak berkuasa baharu berusaha menyatukan institusi negara dan pelbagai kumpulan bersenjata. Pada 29 Januari 2025, Ahmad al-Sharaa, yang sebelum itu mengetuai HTS dan pentadbiran baharu di Damsyik, diumumkan sebagai presiden bagi tempoh peralihan. Pada masa yang sama, perlembagaan era Assad digantung, Majlis Rakyat terdahulu dan Parti Ba'ath dibubarkan, dan rancangan diumumkan untuk mengintegrasikan kumpulan bersenjata ke dalam institusi negara.

Pada 10 Mac 2025, kerajaan dan Pasukan Demokratik Syria (SDF) yang dipimpin Kurdi mencapai perjanjian awal untuk mengintegrasikan institusi ketenteraan dan awam di timur laut ke dalam negara Syria. Perjanjian itu merangkumi kemudahan strategik seperti lintasan sempadan, lapangan terbang serta medan minyak dan gas, tetapi pelaksanaannya kemudiannya menjadi proses yang panjang dan dipertikaikan.

Pada 13 Mac, al-Sharaa menandatangani Perisytiharan Perlembagaan yang menetapkan kerangka peralihan selama lima tahun. Dokumen itu memberikan kuasa perundangan kepada Majlis Rakyat dan kuasa eksekutif kepada presiden, di samping menetapkan beberapa hak dan kebebasan serta kerangka sementara bagi institusi negara. Pada 29 Mac, sebuah kabinet peralihan seramai 23 anggota mengangkat sumpah. Susunan baharu itu tidak mempunyai jawatan perdana menteri; Mohammed al-Bashir, yang sebelum itu mengetuai kerajaan sementara, dilantik sebagai Menteri Tenaga.

Proses peralihan turut berdepan masalah keselamatan dan hubungan antara komuniti. Keganasan besar pada 2025 di kawasan pesisir yang didiami ramai orang Alawi dan kemudian di selatan yang mempunyai penduduk Druze menyebabkan ramai korban serta menimbulkan desakan daripada Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu dan pihak lain supaya orang awam dilindungi dan mereka yang melakukan pencabulan dipertanggungjawabkan. Peristiwa tersebut menjadi antara cabaran utama kepada usaha kerajaan baharu untuk membina institusi negara yang diterima oleh masyarakat Syria yang berbilang agama dan etnik.

Pada 12 Julai 2026, Majlis Rakyat baharu mengadakan persidangan pertamanya di Damsyik. Dewan peralihan itu diperuntukkan 210 kerusi: dua pertiga dipilih secara tidak langsung melalui badan pemilih wilayah pada 2025, manakala baki satu pertiga diperuntukkan untuk lantikan presiden. Empat kerusi masih kosong ketika persidangan pertama, termasuk tiga kerusi dari Suwayda. Pihak berkuasa menyatakan bahawa pilihan raya tidak langsung diperlukan kerana perpindahan penduduk secara besar-besaran dan ketiadaan daftar penduduk serta pengundi yang boleh dipercayai akibat perang; pengkritik pula berhujah bahawa sistem tersebut memberikan pengaruh yang luas kepada pihak eksekutif dalam menentukan keanggotaan dewan.

Pengintegrasian SDF berlanjutan selepas perjanjian awal 2025 dan satu perjanjian susulan pada Januari 2026 yang menetapkan penyerapan berperingkat pasukan Kurdi ke dalam angkatan tentera negara. Pada 25 Ogos 2026, komander SDF Mazloum Abdi secara rasmi mengumumkan pembubaran organisasi itu sebagai angkatan tentera bebas selepas proses pengintegrasiannya dengan tentera Syria. Perkembangan tersebut menamatkan struktur ketenteraan bebas utama SDF, walaupun persoalan tentang pelaksanaan hak politik, pentadbiran dan kebudayaan Kurdi terus menjadi sebahagian daripada proses peralihan yang lebih luas.

Geografi

Rencana utama: Geografi Syria

Syria terletak di Asia Barat pada hujung timur Laut Mediterranean dan mempunyai keluasan permukaan 185,180 km². Negara ini bersempadan dengan Turki di utara, Iraq di timur dan tenggara, Jordan di selatan dan Lubnan di barat, serta mempunyai pesisir Mediterranean sepanjang kira-kira 173 km. Di barat daya terletak Dataran Tinggi Golan, yang sebahagian besarnya berada di bawah pendudukan Israel sejak 1967 dan terus dirujuk oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu sebagai wilayah Syria yang diduduki.

Bentuk muka bumi dan iklim

Bentuk muka bumi Syria berubah dengan ketara dari barat ke timur. Di sepanjang Mediterranean terdapat dataran pantai yang sempit, di belakangnya terbentang Jabal an-Nusayriyah yang memanjang hampir selari dengan pesisir. Sistem tanah tinggi barat ini bersambung ke selatan dengan Pergunungan Anti-Lubnan dan Gunung Hermon, manakala Celah Homs membentuk laluan semula jadi penting antara kawasan pantai dengan pedalaman. Di sebelah timur pergunungan, muka bumi beralih kepada dataran dan dataran tinggi pedalaman yang luas sebelum menjadi steppe dan Gurun Syria yang semakin gersang ke arah timur dan tenggara. Di selatan, Jabal al-Druze merupakan kawasan tanah tinggi yang berasal daripada aktiviti gunung berapi.

Secara umum, Syria boleh dibahagikan kepada empat wilayah fisiografi utama, iaitu dataran pantai, banjaran pergunungan dan tanah tinggi barat, dataran pedalaman serta kawasan badia dan gurun di tenggara. Dataran al-Jazira di timur laut dan Hauran di selatan merupakan antara kawasan dataran pertanian yang utama, sementara lembah sungai membentuk jalur tanah subur di kawasan pedalaman yang lebih kering.

Iklim Syria memperlihatkan peralihan yang jelas daripada iklim Mediterranean di pesisir kepada keadaan separa gersang di steppe pedalaman dan iklim gurun di timur serta tenggara. Pesisir dan cerun barat pergunungan menerima hujan paling banyak kerana terdedah kepada udara lembap dari Mediterranean. Sebaliknya, jumlah hujan berkurang dengan cepat di sebelah timur banjaran pergunungan, yang mengehadkan pengaruh maritim terhadap kawasan pedalaman. Kebanyakan hujan turun pada musim sejuk dan awal musim bunga, manakala musim panas panjang, panas dan hampir kering di sebahagian besar negara. Kawasan pergunungan mengalami suhu yang lebih rendah dan boleh menerima salji pada musim sejuk.

Keadaan di Damsyik menggambarkan iklim pedalaman Syria yang lebih kering, tetapi bukan purata bagi seluruh negara. Data klimatologi Pertubuhan Meteorologi Sedunia menunjukkan perbezaan musim yang besar, dengan purata suhu maksimum harian meningkat daripada 12.6 °C pada Januari kepada 36.5 °C pada Julai.

Data iklim untuk Damsyik (purata suhu 1956–2004; hujan 1955–2004)
Bulan	Jan	Feb	Mac	Apr	Mei	Jun	Jul	Ogo	Sep	Okt	Nov	Dis	Tahun
Purata maksimum suhu harian, °C (°F)	12.6 (54.7)	14.8 (58.6)	18.9 (66.0)	24.5 (76.1)	29.7 (85.5)	34.2 (93.6)	36.5 (97.7)	36.2 (97.2)	33.4 (92.1)	28.0 (82.4)	20.3 (68.5)	14.2 (57.6)	25.3 (77.5)
Purata minimum suhu harian, °C (°F)	0.4 (32.7)	1.3 (34.3)	3.7 (38.7)	7.0 (44.6)	10.5 (50.9)	14.2 (57.6)	16.9 (62.4)	16.5 (61.7)	13.0 (55.4)	8.9 (48.0)	4.0 (39.2)	1.3 (34.3)	8.2 (46.8)
Purata curahan hujan, mm (inci)	27.9 (1.10)	22.7 (0.89)	16.9 (0.67)	7.9 (0.31)	3.3 (0.13)	0.4 (0.02)	0.0 (0.0)	0.0 (0.0)	0.2 (0.01)	7.1 (0.28)	21.4 (0.84)	25.8 (1.02)	133.6 (5.26)
Sumber:

Sungai Furat di Deir ez-Zor, 2004

Sungai Furat ialah sungai terbesar dan terpenting di Syria. Sungai ini memasuki negara dari Turki, mengalir kira-kira 680 km merentasi wilayah Syria sebelum memasuki Iraq, dan menjadi sumber utama air permukaan untuk pengairan serta penjanaan hidroelektrik. Pembinaan Empangan Tabqa di Sungai Furat menghasilkan takungan Tasik Assad, yang menjadi komponen utama sistem pengairan di bahagian utara dan timur negara.

Beberapa sungai lain merupakan sebahagian daripada sistem saliran rentas sempadan. Sungai Orontes (al-‘Asi) memasuki Syria dari Lubnan dan mengalir ke utara melalui bahagian barat negara sebelum memasuki Turki. Sungai Yarmouk mengalir di selatan dan membentuk sebahagian sempadan dengan Jordan sebelum menyertai Sungai Jordan, manakala Sungai Tigris menyusuri sebahagian kecil sempadan Syria dengan Turki di timur laut. Oleh sebab sebahagian besar sumber air permukaan Syria berasal daripada lembangan sungai rentas sempadan, ketersediaan air negara turut dipengaruhi oleh keadaan hidrologi dan pengurusan air di negara jiran.

Air dan alam sekitar

Kekurangan air merupakan salah satu kekangan alam sekitar utama Syria. Iklim yang sebahagian besarnya kering, turun naik hujan, kemarau berulang dan kebergantungan pada sungai rentas sempadan menjadikan bekalan air terdedah kepada perubahan hidrologi. Kesan tersebut diperburuk oleh kerosakan prasarana akibat konflik. Pada April 2026, Bank Dunia menganggarkan ketersediaan air di Syria telah menurun kepada kurang daripada 700 m³ seorang setahun. Lebih separuh prasarana bekalan air dan kira-kira 70% loji rawatan air sisa dilaporkan mengalami kerosakan teruk. UNICEF pula menganggarkan pada 2026 bahawa kira-kira 10 juta orang tidak dapat memenuhi keperluan asas air selamat.

Kemarau 2024–2025 merupakan antara kejadian terkini yang memperlihatkan kerentanan tersebut. Menurut Pertubuhan Makanan dan Pertanian (FAO), jumlah hujan sepanjang musim antara November 2024 dengan Mei 2025 lebih 50% di bawah purata jangka panjang. Pengeluaran bijirin pada 2025 dianggarkan hanya sekitar 1.2 juta tan, lebih 60% di bawah purata, akibat gabungan kemarau teruk, kos input yang tinggi dan gangguan terhadap kegiatan pertanian.

Selain kekurangan air, penggurunan, kemerosotan tanah dan kehilangan produktiviti tanah merupakan tekanan alam sekitar yang penting, terutamanya di kawasan steppe dan tanah pertanian yang terdedah kepada kemarau. Laporan kebangsaan mengenai penggurunan yang diterbitkan pada 2026 menilai perubahan litupan tanah, produktiviti tanah, karbon organik tanah dan kerentanan terhadap kemarau, serta mengaitkan proses kemerosotan tersebut dengan keselamatan makanan dan air serta daya tahan kehidupan luar bandar.

Politik dan kerajaan

Rencana utama: Politik Syria

Kerangka peralihan dan institusi

Selepas kejatuhan kerajaan Bashar al-Assad pada 8 Disember 2024, Syria memasuki tempoh peralihan politik dan perlembagaan. Pada 29 Januari 2025, Komando Operasi Ketenteraan yang mengetuai serangan terhadap kerajaan Assad mengumumkan pembatalan Perlembagaan 2012, pembubaran Majlis Rakyat era sebelumnya dan pelantikan Ahmad al-Sharaa sebagai presiden bagi tempoh peralihan.

Pada 13 Mac 2025, al-Sharaa menandatangani Perisytiharan Perlembagaan yang menjadi kerangka undang-undang sementara negara. Perisytiharan itu menetapkan tempoh peralihan selama lima tahun dan memperuntukkan kuasa perundangan kepada Majlis Rakyat, manakala presiden bersama para menteri menjalankan kuasa eksekutif. Presiden berkuasa melantik dan memecat menteri. Dokumen tersebut turut menjamin beberapa hak dan kebebasan, termasuk kebebasan berpendapat, bersuara dan menerbitkan, hak milik, hak wanita terhadap pendidikan, pekerjaan dan penyertaan politik, serta larangan penyeksaan dan kehilangan paksa; kuasa kehakiman pula diisytiharkan bebas.

Kerajaan peralihan baharu diumumkan pada 29 Mac 2025 dengan 23 orang menteri. Susunan tersebut tidak mempunyai jawatan perdana menteri, dan presiden mengetuai cabang eksekutif.

Perisytiharan Perlembagaan menetapkan kaedah tidak langsung bagi membentuk Majlis Rakyat peralihan. Sebuah jawatankuasa tinggi yang dilantik presiden menyelia badan-badan pemilih wilayah yang memilih dua pertiga anggota dewan, manakala baki satu pertiga dilantik terus oleh presiden. Tempoh Majlis Rakyat ialah 30 bulan dan boleh diperbaharui, dengan dewan menjalankan kuasa perundangan sehingga sebuah perlembagaan tetap diterima pakai dan pilihan raya diadakan. Pihak berkuasa menyatakan bahawa pemilihan tidak langsung digunakan kerana perpindahan penduduk secara besar-besaran akibat perang dan ketiadaan rekod penduduk serta daftar pemilih yang cukup dipercayai untuk mengadakan pilihan raya sejagat. Sebaliknya, sebahagian pertubuhan masyarakat sivil dan tokoh politik mengkritik sifat proses yang berpusat serta pengaruh presiden terhadap pembentukan badan perundangan.

Pada 1 Julai 2026, al-Sharaa melantik 70 anggota bagi bahagian satu pertiga yang diperuntukkan kepada presiden, selepas proses pemilihan anggota lain melalui badan pemilih wilayah. Majlis Rakyat baharu mengadakan persidangan sulungnya pada 12 Julai 2026. Pada hari yang sama, Abdul Hamid al-Awak dipilih sebagai Yang Dipertua Majlis Rakyat dengan memperoleh 99 undi.

Walaupun Perisytiharan Perlembagaan mengisytiharkan kebebasan kuasa kehakiman, Artikel 47 memberikan presiden kuasa melantik kesemua tujuh anggota Mahkamah Perlembagaan Tertinggi Syria. Pada 7 Julai 2026, al-Sharaa melantik Issam Khaled al-Khalif sebagai ketua mahkamah tersebut bersama enam anggota lain. Human Rights Watch berpendapat bahawa kuasa presiden untuk melantik anggota mahkamah, menteri dan sebahagian anggota Majlis Rakyat, di samping ketiadaan beberapa mekanisme pengawasan perundangan terhadap cabang eksekutif, mewujudkan mekanisme semak dan imbang yang lemah dan boleh menjejaskan kebebasan institusi.

Ahmad al-Sharaa, presiden Syria bagi tempoh peralihan, pada Januari 2025.

Hubungan luar

Syria ialah salah sebuah anggota asal Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu sejak 24 Oktober 1945; selepas penyatuan dengan Mesir dalam Republik Arab Bersatu, negara itu menyambung semula keanggotaan berasingannya pada 13 Oktober 1961. Syria juga merupakan anggota Liga Arab. Keanggotaannya dalam pertubuhan itu dipulihkan pada 2023 selepas digantung selama lebih sedekad. Dalam Pertubuhan Kerjasama Islam (OIC), keanggotaan Syria digantung pada 2012 dan dipulihkan oleh Majlis Menteri-Menteri Luar OIC pada 7 Mac 2025.

Pertikaian dengan Israel kekal sebagai salah satu isu utama hubungan luar Syria. Israel menawan sebahagian besar Dataran Tinggi Golan daripada Syria dalam Perang Enam Hari pada 1967 dan kemudian mengenakan undang-undang, bidang kuasa dan pentadbirannya di wilayah tersebut. Majlis Keselamatan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu dalam Resolusi 497 pada 1981 memutuskan bahawa tindakan Israel tersebut terbatal dan tidak mempunyai kesan undang-undang antarabangsa, serta terus merujuk kawasan itu sebagai Golan Syria yang diduduki.

Selepas kejatuhan Assad, hubungan Syria-Israel turut melibatkan rundingan keselamatan mengenai keadaan di selatan Syria. Pada 23 Ogos 2026, wakil kedua-dua negara mengadakan rundingan peringkat tinggi di Jordan dengan pengantaraan Amerika Syarikat. Syria menyatakan bahawa keutamaan segeranya ialah pengunduran tentera Israel ke kedudukan sebelum 8 Disember 2024 dan pemulihan penuh Perjanjian Pengunduran 1974. Damsyik pada masa yang sama menegaskan tuntutannya terhadap Golan, tetapi menyatakan bahawa perbincangan mengenai status akhir wilayah itu masih terlalu awal.

Dasar sekatan antarabangsa terhadap Syria berubah dengan ketara selepas 2024. Pada Mei 2025, Kesatuan Eropah menarik balik sekatan ekonomi terhadap Syria kecuali langkah yang berasaskan pertimbangan keselamatan, sambil mengekalkan sekatan bersasar terhadap individu dan entiti tertentu. Pada Mei 2026, Kesatuan Eropah memperbaharui sehingga 1 Jun 2027 langkah bersasar terhadap individu dan entiti yang dikaitkan dengan bekas pemerintahan Assad, selain mengekalkan sekatan berasaskan keselamatan.

Amerika Syarikat pula menamatkan program sekatan menyeluruh terhadap Syria pada 2025, tetapi mengekalkan langkah bersasar terhadap Bashar al-Assad dan sekutunya, pelaku pelanggaran hak asasi manusia, pengedar Captagon, kumpulan pengganas dan beberapa pelaku lain yang dianggap mengancam kestabilan Syria. Pada 24 Ogos 2026, Amerika Syarikat turut menggugurkan Syria daripada senarai negara penaja keganasan, menamatkan penetapan yang telah berkuat kuasa sejak 1979.

Hak asasi manusia dan keadilan peralihan

Warisan perang saudara dan pemerintahan Assad meninggalkan persoalan besar mengenai orang hilang dan mangsa kehilangan paksa, serta pertanggungjawaban terhadap pelanggaran berat yang dilakukan sepanjang konflik oleh kerajaan dan pelbagai pelaku bukan negara. Pada 17 Mei 2025, pihak berkuasa peralihan menubuhkan dua badan khusus melalui dekri presiden. Suruhanjaya Kebangsaan bagi Orang Hilang ditugaskan menyiasat nasib orang hilang dan mangsa kehilangan paksa, mendokumentasikan kes, membangunkan pangkalan data kebangsaan serta memberi sokongan undang-undang dan kemanusiaan kepada keluarga mereka.

Pada hari yang sama, Suruhanjaya Kebangsaan bagi Keadilan Peralihan ditubuhkan bagi menyiasat pelanggaran berat yang dilakukan di bawah pemerintahan terdahulu, menyokong usaha menentukan pertanggungjawaban, memberikan pemulihan kepada mangsa dan keluarga mereka serta menggalakkan jaminan supaya pelanggaran serupa tidak berulang. Human Rights Watch mengkritik skop awal suruhanjaya itu kerana mandatnya tertumpu pada jenayah yang dilakukan oleh kerajaan Assad dan tidak merangkumi secara setara mangsa pelanggaran yang dilakukan oleh pelaku bukan negara. Pertubuhan tersebut turut menggesa penyertaan mangsa dan masyarakat sivil yang lebih bermakna dalam reka bentuk serta pelaksanaan proses keadilan peralihan.

Isu hak asasi manusia turut berlanjutan selepas pertukaran kerajaan. Dalam laporan mengenai peristiwa 2025, Human Rights Watch mendokumentasikan pembunuhan berasaskan identiti dan pelanggaran lain semasa keganasan di kawasan pesisir pada Mac, yang melibatkan pasukan kerajaan, kumpulan bersenjata bersekutu dan sukarelawan bersenjata. Suruhanjaya Siasatan PBB mengenai Syria menilai bahawa sebahagian perbuatan dalam keganasan tersebut mungkin merupakan jenayah perang. Dalam pertempuran di Suwayda pada Julai 2025, pasukan kerajaan serta kumpulan bersenjata Badwi dan Druze turut dikaitkan dengan pelanggaran serius. Perkembangan ini menjadikan skop, kebebasan institusi dan keupayaan proses keadilan peralihan untuk merangkumi mangsa pelanggaran daripada semua pihak sebagai antara persoalan utama dalam pembentukan semula institusi negara.

Bahagian pentadbiran

Rencana utama: Kegabenoran di Syria

Empat belas kegabenoran Syria

Syria dibahagikan kepada 14 kegabenoran (Arab: muḥāfaẓah). Sumber semasa tidak sepenuhnya seragam mengenai peringkat pentadbiran di bawahnya. Factfile PCGN Januari 2026 menyenaraikan 61 daerah, manakala data operasi UNHCR menggunakan 62 daerah dan 272 subdaerah. Perbezaan utama ialah Tartus: EUAA menyenaraikan enam daerah termasuk Qadmous, sedangkan PCGN menyenaraikan lima. Jadual berikut menggunakan pengelasan operasi 62 daerah bagi menunjukkan perbezaan tersebut secara telus.

Kegabenoran Syria

Kegabenoran	Pusat pentadbiran	Kod ISO 3166-2	Bilangan daerah	Catatan
Al-Hasakah	Al-Hasakah	SY-HA	4
Latakia	Latakia	SY-LA	4
Quneitra	Quneitra	SY-QU	2	Sebahagian wilayah kegabenoran terletak di Dataran Tinggi Golan yang diduduki Israel.
Raqqa	Raqqa	SY-RA	3
As-Suwayda	As-Suwayda	SY-SU	3
Daraa	Daraa	SY-DR	3
Deir ez-Zor	Deir ez-Zor	SY-DY	3
Damsyik	Damsyik	SY-DI	1	Kegabenoran bandar yang berasingan daripada Rif Dimashq.
Halab	Halab	SY-HL	8
Hama	Hama	SY-HM	5
Homs	Homs	SY-HI	6
Idlib	Idlib	SY-ID	5
Rif Dimashq	Damsyik	SY-RD	9	Pusat pentadbirannya ialah Damsyik, yang sendiri merupakan kegabenoran berasingan.
Tartus	Tartus	SY-TA	6	Enam mengikut pengelasan EUAA yang merangkumi Qadmous; PCGN menyenaraikan lima.

Ekonomi

Rencana utama: Ekonomi Syria

Ekonomi Syria mengalami kemerosotan yang berpanjangan akibat konflik yang bermula pada 2011, termasuk kemusnahan stok modal, kehilangan dan perpindahan tenaga kerja, gangguan perdagangan dan pengeluaran, sekatan antarabangsa serta pemecahan ruang ekonomi kepada kawasan kawalan yang berasingan. Bank Dunia menganggarkan keluaran dalam negara kasar (KDNK) benar merosot hampir 53% antara 2010 dengan 2022, manakala KDNK nominal dianggarkan hanya AS$21.4 bilion pada 2024. Pengukuran prestasi ekonomi masih menghadapi kekangan besar kerana sistem statistik turut terjejas oleh perang. Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF) pada Ogos 2026 menyatakan bahawa kekurangan dan mutu data mengenai akaun negara, harga, imbangan pembayaran, kewangan kerajaan serta sektor monetari masih mengehadkan penilaian terperinci terhadap keadaan ekonomi Syria.

Selepas peralihan politik pada penghujung 2024, kegiatan ekonomi mula menunjukkan tanda pemulihan. Bank Dunia menganggarkan pertumbuhan KDNK benar pada 2025 berada dalam lingkungan 2 hingga 4%, sementara inflasi dianggarkan merosot daripada 72.1% pada 2024 kepada 11.5% pada 2025. IMF melaporkan pada Ogos 2026 bahawa pemulihan telah semakin pantas dan menjangkakan pertumbuhan dua angka pada 2026, disokong oleh pemulihan pertanian, peningkatan pengeluaran hidrokarbon dan bekalan elektrik, pertumbuhan perdagangan dan perkhidmatan serta kepulangan penduduk yang berpindah. Walau bagaimanapun, IMF menegaskan bahawa pertumbuhan masih tidak sekata antara wilayah, kemiskinan kekal meluas dan inflasi meningkat semula pada 2026 berikutan kenaikan harga import, khususnya bahan api dan makanan, serta permintaan dalam negeri yang lebih tinggi.

Pemulihan dan pembinaan semula

Pembinaan semula merupakan salah satu cabaran ekonomi utama Syria selepas lebih sedekad konflik. Penilaian Bank Dunia terhadap kerosakan antara 2011 dengan 2024 menganggarkan kerosakan fizikal langsung kepada prasarana serta bangunan kediaman dan bukan kediaman berjumlah kira-kira AS$108 bilion, bersamaan hampir satu pertiga daripada stok modal kasar negara sebelum konflik. Prasarana menyumbang AS$52 bilion daripada kerosakan tersebut, diikuti bangunan kediaman sebanyak AS$33 bilion dan bangunan bukan kediaman sebanyak AS$23 bilion. Kegabenoran Halab, Kegabenoran Rif Dimashq dan Kegabenoran Homs merupakan kawasan yang mengalami jumlah kerosakan terbesar.

Bank Dunia menganggarkan kos menggantikan dan membina semula aset fizikal yang rosak berada antara AS$140 bilion dengan AS$345 bilion, dengan anggaran utama sebanyak AS$216 bilion. Daripada jumlah terakhir itu, sekitar AS$82 bilion diperlukan untuk prasarana, AS$75 bilion untuk bangunan kediaman dan AS$59 bilion untuk bangunan bukan kediaman. Nilai anggaran tersebut hampir sepuluh kali ganda KDNK Syria yang diunjurkan bagi 2024, menunjukkan skala pembiayaan yang diperlukan bagi proses pemulihan.

Penglibatan institusi kewangan antarabangsa mula dipulihkan pada 2025. Pada 12 Mei, tunggakan Syria kepada Persatuan Pembangunan Antarabangsa (IDA) berjumlah kira-kira AS$15.5 juta dijelaskan oleh Arab Saudi dan Qatar, sekali gus mengembalikan kelayakan Syria untuk operasi baharu Bank Dunia, tertakluk pada dasar operasi institusi tersebut. Pada Jun 2025, Bank Dunia meluluskan geran IDA bernilai AS$146 juta bagi projek pemulihan bekalan elektrik, yang menjadi pembiayaan pertama Bank Dunia untuk Syria dalam tempoh hampir empat dekad.

Pertanian dan tenaga

Pertanian kekal penting kepada mata pencarian penduduk luar bandar, tetapi pengeluaran amat bergantung pada hujan, pengairan, kos input dan keadaan keselamatan. Kemarau yang teruk pada musim 2024–2025 menyebabkan jumlah hujan antara November 2024 dengan Mei 2025 lebih 50% di bawah purata jangka panjang. Pertubuhan Makanan dan Pertanian (FAO) menganggarkan pengeluaran bijirin pada 2025 hanya sekitar 1.2 juta tan, lebih 60% di bawah purata. Keperluan import gandum bagi tahun pemasaran 2025/26 pula diunjurkan sebanyak 3 juta tan, hampir 70% melebihi purata lima tahun. Keadaan hujan yang bertambah baik pada 2026 membantu pemulihan pengeluaran pertanian, namun kesan kemarau sebelumnya masih dirasai.

Sektor petroleum dan gas asli turut mengalami gangguan besar sepanjang konflik kerana kawasan pengeluaran utama berada di bawah pihak berkuasa yang berlainan. Pada Februari 2026, kerajaan pusat memperoleh semula kawalan terhadap beberapa kawasan minyak dan gas utama. Menurut Bank Dunia, perkembangan itu meningkatkan bahagian pengeluaran minyak negara yang berada di bawah kawalan kerajaan pusat daripada kira-kira 20% kepada sekitar 88%. Peningkatan pengeluaran hidrokarbon dan bekalan elektrik kemudiannya menjadi antara faktor yang menyokong pemulihan ekonomi pada 2026.

Perdagangan, kewangan dan sekatan

Hubungan ekonomi luar Syria mula pulih selepas 2024. Bank Dunia melaporkan peningkatan ketara dalam hubungan pengangkutan antarabangsa, termasuk trafik udara dan pelabuhan, manakala proses penyepaduan semula dengan ekonomi serantau dan dunia turut menyokong perdagangan dan pelaburan. Perubahan ini dipercepat oleh pelonggaran sekatan ekonomi yang sebelum itu mengehadkan urus niaga kewangan, perdagangan dan akses kepada pembiayaan luar.

Pada 28 Mei 2025, Kesatuan Eropah memansuhkan sekatan ekonominya terhadap Syria, kecuali langkah yang berasaskan pertimbangan keselamatan, sambil mengekalkan sekatan bersasar terhadap individu dan entiti tertentu. Pada Mei 2026, Kesatuan Eropah memperbaharui sehingga 1 Jun 2027 langkah bersasar terhadap individu dan entiti yang dikaitkan dengan bekas kerajaan Bashar al-Assad, di samping mengekalkan sekatan berasaskan keselamatan.

Amerika Syarikat pula menamatkan program sekatan menyeluruhnya terhadap Syria berkuat kuasa pada 1 Julai 2025, sementara sekatan bersasar terhadap Assad dan sekutunya, pelaku pencabulan hak asasi manusia, pengedar Captagon serta pihak lain yang ditetapkan di bawah kuasa sekatan berasingan dikekalkan. Caesar Syria Civilian Protection Act dimansuhkan melalui perundangan yang ditandatangani pada 18 Disember 2025. Pada 24 Ogos 2026, Amerika Syarikat turut menarik balik penetapan Syria sebagai negara penaja keganasan.

Walaupun sekatan ekonomi yang luas telah dilonggarkan, pemulihan sektor kewangan masih terbatas. IMF pada Ogos 2026 menyifatkan sistem perbankan Syria sebagai sangat tidak berfungsi dan menyatakan bahawa keadaan itu mengehadkan pengantaraan kewangan, pembayaran domestik dan antarabangsa serta keberkesanan dasar monetari. IMF turut menekankan keperluan memperkukuh penyeliaan bank dan rangka kerja pencegahan pengubahan wang haram serta pembiayaan keganasan. Setakat penilaian Pasukan Petugas Tindakan Kewangan (FATF) pada 19 Jun 2026, Syria masih tergolong dalam senarai bidang kuasa di bawah pemantauan dipertingkat, yang lazimnya dikenali sebagai "senarai kelabu".

Dari segi kewangan awam, IMF melaporkan bahawa belanjawan kerajaan pusat berakhir dengan lebihan kecil pada 2025 selepas perbelanjaan dihadkan mengikut sumber yang tersedia. Hasil kerajaan dijangka meningkat dengan ketara pada 2026 berikutan kutipan cukai dan kastam yang lebih tinggi serta pertambahan hasil hidrokarbon, tetapi kekangan pembiayaan masih mengehadkan ruang bagi perbelanjaan modal dan pembangunan.

Mata wang

Mata wang negara ialah paun Syria. Melalui Dekri No. 293 Tahun 2025, kerajaan memperkenalkan mata wang baharu mulai 1 Januari 2026 dengan menggugurkan dua sifar daripada nilai nominal mata wang lama. Kadar penukaran ditetapkan pada 100 paun Syria lama bagi satu paun Syria baharu. Dekri tersebut turut menetapkan bahawa satu paun baharu bersamaan 100 qirsh dan bahawa kedua-dua mata wang lama dan baharu kekal sebagai wang sah sepanjang tempoh peralihan yang ditetapkan oleh Bank Pusat Syria.

Tempoh pertukaran biasa wang kertas lama berakhir pada 30 Julai 2026. Mulai 31 Julai, wang lama kehilangan taraf wang sah dan tidak lagi boleh digunakan untuk pembayaran atau urus niaga kewangan. Walau bagaimanapun, pemegang wang lama tidak kehilangan nilai nominalnya kerana proses penarikan dan penebusan diteruskan di bawah tatacara Bank Pusat Syria untuk tempoh lima tahun.

Infrastruktur dan pengangkutan

Syria mempunyai rangkaian pengangkutan darat yang menghubungkan pusat penduduk dan kegiatan ekonomi di paksi utara-selatan serta timur-barat, di samping laluan rentas sempadan ke Turki, Iraq, Jordan dan Lubnan. Konflik yang bermula pada 2011 merosakkan jalan raya, jambatan, landasan kereta api, lapangan terbang dan kemudahan logistik serta menyebabkan sebahagian rangkaian terputus atau beroperasi jauh di bawah kapasiti asalnya. Penilaian Bank Dunia bagi tempoh 2011–2024 menganggarkan kerosakan fizikal langsung terhadap keseluruhan kategori infrastruktur Syria, yang merangkumi pengangkutan bersama sektor utiliti lain, berjumlah kira-kira AS$52 bilion atau 48% daripada jumlah kerosakan fizikal yang dinilai.

Pemulihan sistem pengangkutan selepas peralihan politik pada penghujung 2024 melibatkan pembaikan aset sedia ada, pembukaan semula laluan yang terputus dan pemulihan hubungan antarabangsa. Walau bagaimanapun, keadaan infrastruktur masih berbeza-beza mengikut wilayah. Runtuhan bangunan dan bahan letupan yang belum meletup turut menghalang sebahagian jalan dan kerja pembaikan; pada 2026, Program Pembangunan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNDP) melaksanakan kerja pembersihan 570,000 tan runtuhan dan pemulihan jalan serta rangkaian utiliti di Halab, Deir ez-Zor, Homs dan Rif Dimashq. Bank Dunia pula melaporkan bahawa hubungan Syria dengan luar negara bertambah baik dengan ketara sejak 2025, termasuk peningkatan trafik udara dan pelabuhan, meskipun pemulihan antara sektor kekal tidak sekata.

Jalan raya

Lebuh raya M5 di Kaseeba, Kegabenoran Halab, pada Julai 2026.

Jalan raya merupakan bentuk utama pengangkutan darat dan pengangkutan barang di Syria. Menurut Kementerian Pengangkutan Syria, pada Jun 2026 negara itu mempunyai 45,349 km jalan berturap. Daripada jumlah tersebut, agensi jalan raya kebangsaan mengurus kira-kira 9,058 km jalan utama yang menghubungkan kegabenoran serta pusat pengeluaran dan penggunaan, termasuk 1,618 km yang diklasifikasikan sebagai lebuh raya. Rangkaian itu turut merangkumi kira-kira 1,000 jambatan jalan raya, dengan 86 daripadanya dilaporkan mengalami kerosakan pada tahap yang berbeza-beza dan memerlukan penilaian atau pemulihan.

Antara paksi utama ialah M5, yang menghubungkan kawasan sempadan Turki di utara dengan Damsyik dan sempadan Jordan di selatan melalui Halab dan Homs. Dalam klasifikasi Rangkaian Jalan Antarabangsa Mashreq Arab, koridor rentas sempadan dari lintasan Bab al-Hawa ke Nasib dirujuk sebagai M45 dan seterusnya bersambung melalui Jordan dan Arab Saudi ke Semenanjung Arab. Pada Julai 2026, kerajaan mengumumkan tender dalam dan antarabangsa bagi pemulihan bahagian Nasib–Damsyik, Damsyik–Homs dan Homs–Halab serta sambungan Saraqib–Idlib. Projek lain meliputi pembinaan laluan kedua antara Damsyik dengan Palmyra serta penaiktarafan jalan Palmyra–Deir ez-Zor menjadi jalan berkembar.

Kereta api

Rangkaian pengangkutan kereta api di Syria dibangunkan untuk menghubungkan bandar pedalaman, kawasan perindustrian dan perlombongan dengan pelabuhan Mediterranean. Menurut Kementerian Pengangkutan pada Ogos 2026, keseluruhan rangkaian meliputi kira-kira 2,800 km, terdiri daripada sekitar 2,500 km landasan bertolok piawai dan 300 km landasan bertolok sempit. Walau bagaimanapun, hanya kira-kira 1,050 km landasan bertolok piawai ketika itu beroperasi. Data kementerian pada Jun tahun yang sama menunjukkan bahawa bahagian rangkaian yang beroperasi menghubungkan Halab, Hama, Homs, kawasan lombong fosfat di timur dan Damsyik dengan pelabuhan Tartus dan Latakia. Landasan tersebut digunakan terutamanya untuk mengangkut bahan api, bijirin, fosfat dan barangan, tetapi keadaan teknikal, kelajuan operasi dan kapasiti muatan pada banyak bahagian masih berada di bawah tahap biasa.

Salah satu langkah pemulihan utama ialah pembukaan semula laluan kargo sepanjang kira-kira 360 km dari Pelabuhan Latakia ke kawasan perindustrian Adra, berhampiran Damsyik, pada Mei 2026 selepas perkhidmatan kereta api di laluan itu terhenti selama lebih 14 tahun. Pemulihan tersebut membolehkan pengangkutan kontena secara langsung antara pelabuhan dengan kawasan perindustrian pedalaman dan mengurangkan pergantungan sepenuhnya pada pengangkutan jalan raya. Pemulihan rangkaian selebihnya memerlukan pembaikan landasan, jambatan, sistem isyarat dan aset operasi sebelum perkhidmatan yang lebih menyeluruh dapat dipulihkan.

Pelabuhan dan pengangkutan laut

Pelabuhan Latakia, salah satu pintu masuk perdagangan laut utama Syria.

Latakia dan Tartus ialah dua pelabuhan komersial utama Syria di pesisir Laut Mediterranean, manakala pelabuhan di Baniyas digunakan terutamanya bagi pengendalian produk petroleum. Struktur pentadbiran sektor ini disusun semula melalui Dekri No. 244 Tahun 2025, yang menubuhkan Pihak Berkuasa Am Sempadan dan Kastam. Badan yang beribu pejabat di Damsyik dan berkait secara langsung dengan kepresidenan itu menyatukan pentadbiran pintu masuk darat dan laut, kastam serta zon bebas. Direktorat pelabuhan, syarikat Pelabuhan Latakia dan Pelabuhan Tartus serta institusi pengangkutan laut diletakkan di bawah penyeliaannya.

Pemodenan kedua-dua pelabuhan utama menjadi antara projek pengangkutan terbesar selepas 2024. Pada Mei 2025, kerajaan Syria menandatangani konsesi 30 tahun dengan syarikat perkapalan Perancis CMA CGM bagi pengurusan dan peluasan Pelabuhan Latakia. Perjanjian itu memperuntukkan pelaburan €230 juta, termasuk pembinaan dermaga baharu yang lebih dalam untuk meningkatkan keupayaan terminal. Pada Julai tahun yang sama, Syria menandatangani perjanjian bernilai AS$800 juta dengan DP World yang tertumpu pada pembangunan terminal pelbagai guna di Tartus dan kemudahan logistik berkaitan. DP World mengambil alih operasi Pelabuhan Tartus secara rasmi pada November 2025 di bawah konsesi 30 tahun dan memulakan penilaian serta kerja pemodenan kemudahan, termasuk pengerukan, pemulihan peralatan pengendalian dan peningkatan kawasan penyimpanan. Nilai pelaburan dalam kedua-dua konsesi tersebut merupakan komitmen pembangunan sepanjang tempoh kontrak dan bukannya ukuran kapasiti yang telah siap dibina.

Pengangkutan udara

Lapangan Terbang Antarabangsa Damsyik dan Lapangan Terbang Antarabangsa Halab ialah dua pintu masuk utama bagi penerbangan antarabangsa. Selepas gangguan pada penghujung 2024, Lapangan Terbang Antarabangsa Damsyik kembali beroperasi pada awal Januari 2025 selepas kerja pemulihan asas, manakala lapangan terbang Halab dibuka semula pada 18 Mac selepas pembaikan landasan, pencahayaan navigasi, menara kawalan dan kemudahan terminal. Pada 2025, semakin banyak syarikat penerbangan Arab dan antarabangsa menyambung semula penerbangan ke kedua-dua lapangan terbang tersebut.

Pentadbiran penerbangan awam turut distrukturkan semula melalui Dekri No. 213 Tahun 2025, yang menubuhkan Pihak Berkuasa Am Penerbangan Awam dan Pengangkutan Udara Syria. Badan tersebut mempunyai keperibadian undang-undang serta kebebasan kewangan dan pentadbiran, beribu pejabat di Damsyik dan menggantikan institusi penerbangan awam serta direktorat pengangkutan udara yang terdahulu. Tanggungjawabnya merangkumi kawal selia lapangan terbang, navigasi udara, keselamatan penerbangan dan pembangunan infrastruktur sektor itu.

Pada November 2025, pihak berkuasa penerbangan menandatangani kontrak akhir bernilai AS$4 bilion dengan sebuah konsortium antarabangsa bagi pembangunan, peluasan dan pengendalian Lapangan Terbang Antarabangsa Damsyik. Projek itu merangkumi pembangunan terminal dan kemudahan lapangan terbang secara berperingkat; nilai serta kapasiti yang diumumkan bagi projek tersebut merupakan sasaran pembangunan dan bukannya kapasiti operasi semasa. Bersama-sama dengan pembukaan semula lapangan terbang dan pemulihan perkhidmatan antarabangsa, perkembangan ini menyumbang kepada peningkatan hubungan udara Syria yang dicatatkan oleh Bank Dunia pada 2025–2026.

Demografi

Rencana utama: Demografi Syria

Penduduk

Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) mengunjurkan penduduk Syria pada 2025 berjumlah kira-kira 25.62 juta orang, dengan kepadatan penduduk sekitar 139.5 orang bagi setiap km². Dalam unjuran yang sama, 28.4% penduduk berumur di bawah 15 tahun dan 7.5% berumur 60 tahun dan ke atas, manakala kadar kesuburan keseluruhan dianggarkan sebanyak 2.7 kelahiran bagi setiap wanita. Angka tersebut merupakan unjuran demografi, bukannya hasil banci semasa.

Data kependudukan mutakhir perlu ditafsirkan dengan berhati-hati. Bahagian Perangkaan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu menyenaraikan 22 September 2004 sebagai tarikh banci penduduk dan perumahan terakhir Syria, manakala tiada banci direkodkan bagi pusingan banci 2010 dan 2020. Ketiadaan banci pascaperang, bersama-sama penghijrahan ke luar negara dan perpindahan penduduk berskala besar sejak 2011, menyebabkan anggaran tentang jumlah serta komposisi penduduk semasa mempunyai tahap ketidakpastian yang ketara.

Etnik, bahasa dan agama

Majoriti penduduk Syria ialah orang Arab. Orang Kurdi merupakan minoriti etnik bukan Arab terbesar, manakala komuniti yang lebih kecil termasuk orang Armenia, Turkmen, Assyria dan Circassia. Orang Kurdi secara tradisinya tertumpu di utara dan timur laut negara, khususnya di kawasan Afrin, Kobani dan Jazira di sekitar al-Hasakah, di samping komuniti di Aleppo, Damsyik dan beberapa kawasan ar-Raqqah. Disebabkan perubahan demografi akibat konflik dan perpindahan, anggaran peratusan etnik sebelum perang tidak semestinya menggambarkan taburan penduduk pada masa ini.

Menurut Perkara 4 Deklarasi Perlembagaan 2025, bahasa Arab ialah bahasa rasmi negara. Pelbagai ragam bahasa Arab tempatan digunakan dalam pertuturan harian. Bahasa Kurdi, terutamanya ragam Kurmanji, digunakan dalam kalangan masyarakat Kurdi, sementara bahasa Armenia, bahasa Aramia, bahasa Circassia dan bahasa Turki digunakan oleh komuniti yang lebih kecil.

Pada 16 Januari 2026, Dekri Presiden No. 13 mengiktiraf bahasa Kurdi sebagai bahasa kebangsaan dan membenarkan pengajarannya di sekolah awam dan swasta di kawasan yang mempunyai perkadaran penduduk Kurdi yang ketara, sama ada sebagai mata pelajaran pilihan atau kegiatan pendidikan dan kebudayaan. Dekri itu turut memansuhkan undang-undang dan langkah luar biasa yang berpunca daripada banci khas 1962 di al-Hasakah serta memberikan kewarganegaraan Syria kepada penduduk berketurunan Kurdi di Syria, termasuk mereka yang sebelum itu tidak berdaftar. Dalam arahan pelaksanaannya bagi tahun persekolahan 2026–2027, Kementerian Pendidikan menetapkan bahasa Kurdi sebagai mata pelajaran pilihan sebanyak dua waktu seminggu pada semua peringkat persekolahan di sekolah yang berkenaan.

Islam Sunni dianuti oleh majoriti penduduk Syria. Minoriti keagamaan utama termasuk Alawi, komuniti Kristian daripada pelbagai gereja, Duruzi, Syiah Dua Belas dan Ismailiyah. Secara sejarah, masyarakat Alawi banyak tertumpu di kawasan pergunungan pantai, manakala masyarakat Duruzi mempunyai tumpuan utama di sekitar as-Suwayda, selain beberapa kawasan berhampiran Bukit Golan dan Damsyik. Perang, penghijrahan dan perpindahan penduduk telah mengubah taburan sesetengah komuniti, sehingga anggaran peratusan agama sebelum 2011 tidak boleh dianggap sebagai gambaran tepat komposisi semasa.

Perpindahan penduduk dan pemulangan

Perang saudara Syria menyebabkan perpindahan penduduk secara besar-besaran, baik ke luar negara mahupun di dalam Syria. Setakat 16 Julai 2026, platform Respons Pelarian Serantau Syria UNHCR merekodkan 3,945,949 pelarian Syria berdaftar di negara-negara yang diliputinya. Jumlah terbesar berada di Turki, diikuti Lubnan, Jordan, Iraq dan Mesir.

Di dalam negara, Pertubuhan Antarabangsa untuk Migrasi (IOM) melalui Displacement Tracking Matrix memantau 5,769,012 orang tersesar di dalam negara pada Jun 2026, berbanding kira-kira 6.08 juta pada Januari tahun yang sama. Walaupun jumlah yang dipantau menurun secara keseluruhan, pergerakan penduduk kekal dinamik dan perpindahan baharu terus berlaku akibat episod keganasan serta ketidakstabilan di beberapa wilayah.

Pemulangan dari luar negara dan dari tempat perpindahan dalaman meningkat selepas peralihan kuasa pada Disember 2024. UNICEF menganggarkan bahawa kira-kira 3.7 juta pelarian dan orang tersesar di dalam negara kembali ke Syria atau ke kawasan asal masing-masing sepanjang 2025, dan pemulangan berterusan pada 2026. Angka pemulangan daripada pelbagai agensi tidak semestinya boleh dibandingkan secara langsung kerana tempoh rujukan, liputan dan takrif pemantauan yang digunakan berbeza.

Keadaan kemanusiaan bagaimanapun kekal genting. UNICEF menganggarkan 15.6 juta orang, termasuk 7.2 juta kanak-kanak, masih memerlukan bantuan kemanusiaan pada 2026. IOM pula melaporkan bahawa kemampanan proses pemulangan terus dipengaruhi oleh keadaan keselamatan serta ketersediaan perumahan, perkhidmatan asas, sumber pendapatan dan infrastruktur. Oleh itu, peningkatan pemulangan tidak dengan sendirinya menandakan berakhirnya krisis perpindahan, khususnya apabila sesetengah kawasan masih mengalami perpindahan baharu dan kekurangan perkhidmatan asas.

Pendidikan dan kesihatan

Pendidikan

Sistem pendidikan formal Syria terdiri daripada 12 tahun persekolahan. Pendidikan asas berlangsung selama sembilan tahun dan merangkumi peringkat rendah (gred 1–6) serta menengah rendah (gred 7–9), diikuti tiga tahun pendidikan menengah atas (gred 10–12) dalam aliran umum atau vokasional. Pendidikan asas adalah wajib, manakala peperiksaan kebangsaan pada akhir gred 9 digunakan untuk menentukan kelayakan murid memasuki laluan pendidikan menengah yang seterusnya. Pendidikan tinggi ditadbir secara berasingan oleh Kementerian Pendidikan Tinggi dan Penyelidikan Saintifik Syria, yang menyelia universiti dan institut serta institusi pendidikan tinggi awam dan swasta.

Perang saudara Syria memberikan kesan berpanjangan terhadap pendidikan melalui kemusnahan dan kerosakan sekolah, perpindahan penduduk, kekurangan tenaga pengajar, kemiskinan serta ketidakselamatan. Pada September 2025, satu kalendar persekolahan dan rangka pendidikan kebangsaan yang disatukan digunakan di seluruh negara buat kali pertama dalam lebih sedekad, sebagai sebahagian daripada usaha menyatukan semula penyampaian pendidikan selepas bertahun-tahun gangguan. Namun, keadaan pendidikan masih genting. Menurut rayuan kemanusiaan UNICEF yang disemak pada Ogos 2026, sekitar 2.7 juta kanak-kanak berada di luar sekolah dan kira-kira 8,000 sekolah tidak berfungsi. Kesesakan bilik darjah berterusan, dan sebahagian bangunan sekolah masih digunakan sebagai tempat perlindungan.

Halangan kepada pendidikan bukan sahaja berpunca daripada kerosakan fizikal. Kemiskinan, perpindahan berulang, ketidakselamatan, risiko daripada bahan letupan sisa perang dan ketidakupayaan sesetengah keluarga menanggung kos berkaitan persekolahan turut meningkatkan risiko keciciran. Kepulangan pelarian dan penduduk yang pernah terlantar di dalam negara sejak perubahan politik pada penghujung 2024 pula menambahkan tekanan terhadap sekolah dan perkhidmatan asas di kawasan yang menerima ramai penduduk kembali. Oleh itu, usaha pemulihan merangkumi pembaikan sekolah, peluasan pendidikan formal dan tidak formal, peningkatan keupayaan guru, penyediaan bahan pembelajaran serta sokongan psikososial kepada murid yang terjejas oleh konflik.

Kesihatan

Sistem kesihatan Syria turut mengalami kemerosotan besar akibat lebih sedekad konflik dan kekurangan pelaburan. Kerosakan kemudahan, kekurangan ubat dan peralatan, kehilangan serta kekurangan tenaga kesihatan, kemerosotan ekonomi dan perpindahan penduduk telah mengehadkan keupayaan menyediakan rawatan. Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) menyatakan pada 2026 bahawa kemarau, wabak penyakit dan infrastruktur yang rosak terus menyukarkan akses kepada penjagaan kesihatan, sementara keperluan rawatan penyakit kronik semakin meningkat. Menurut UNICEF pada Ogos 2026, hanya sekitar 57% hospital dan 30% pusat penjagaan kesihatan primer berfungsi sepenuhnya.

Setakat Jun 2026, Sektor Kesihatan yang diselaraskan oleh WHO menganggarkan bahawa 12.8 juta orang di Syria memerlukan bantuan kesihatan, dengan 8.2 juta orang disasarkan melalui tindak balas sektor tersebut. Akses turut dihadkan oleh kos rawatan yang perlu ditanggung sendiri oleh pesakit, kekurangan tenaga kerja dan gangguan berulang terhadap kemudahan serta rantaian bekalan. Pada masa yang sama, sistem kesihatan perlu menangani penyakit berjangkit, penyakit tidak berjangkit serta keperluan kesihatan ibu dan kanak-kanak.

Gangguan bekalan air, sanitasi yang tidak mencukupi dan keadaan kemarau meningkatkan risiko penyakit bawaan air, sementara kolera, campak dan penyakit lain yang berpotensi mencetuskan wabak kekal sebagai ancaman kesihatan awam. UNICEF menganggarkan pada 2026 bahawa lebih 10 juta orang tidak dapat memenuhi keperluan asas terhadap air yang selamat, keadaan yang turut meningkatkan risiko penyakit dan masalah pemakanan. Dalam fasa pemulihan, keutamaan sektor kesihatan termasuk mengekalkan perkhidmatan penting, memulihkan kapasiti kemudahan, memperkukuh pengawasan penyakit dan memastikan akses yang lebih saksama kepada penjagaan bersepadu, khususnya di kawasan yang menanggung beban kemanusiaan yang tinggi.

Budaya

Rencana utama: Kebudayaan Syria

Budaya Syria berkembang dalam lingkungan Levant yang sejak zaman purba menghubungkan kawasan Laut Mediterranean timur dengan pedalaman Asia Barat. Bandar seperti Damsyik dan Aleppo menjadi pusat perdagangan, agama, pertukangan dan kegiatan intelektual, dengan landskap bandar yang memperlihatkan lapisan sejarah Hellenistik, Rom, Byzantine, Islam dan Uthmaniyah. Dalam zaman moden, penghasilan budaya Syria turut menjadi sebahagian daripada ruang budaya Arab yang lebih luas, dan sejak 2011 perpindahan penduduk serta penghijrahan penulis, seniman dan pembikin filem telah memperluas kegiatan budaya Syria ke bandar-bandar lain di Timur Tengah dan Eropah.

Kepelbagaian ini juga diiktiraf dalam kerangka perundangan semasa. Perkara 7 Pengisytiharan Perlembagaan 2025 menyatakan bahawa negara menjamin kepelbagaian budaya masyarakat Syria serta hak kebudayaan dan bahasa semua rakyat Syria.

Simbol kebangsaan

Bendera Syria ditakrifkan oleh Perkara 6 Pengisytiharan Perlembagaan 2025 sebagai bendera tiga jalur mendatar sama lebar, iaitu hijau di bahagian atas, putih di tengah dan hitam di bahagian bawah, dengan tiga bintang merah pada jalur putih. Pengisytiharan yang sama menetapkan bahawa lambang negara dan lagu kebangsaan hendaklah ditentukan melalui undang-undang.

Pada Julai 2025, pihak berkuasa Syria melancarkan identiti visual negara yang baharu, yang menampilkan seekor helang emas sebagai lambang baharu negara. Proses menentukan lagu kebangsaan bagi fasa peralihan diteruskan pada 16 Mac 2026 apabila Kementerian Kebudayaan Syria melancarkan pertandingan untuk menggubah lagu kebangsaan Syria.

Seni dan seni bina

Krak des Chevaliers, yang disenaraikan bersama Qal'at Salah El-Din sebagai satu tapak Warisan Dunia UNESCO

Warisan seni bina Syria mencerminkan sejarah penempatan dan pemerintahan yang panjang. UNESCO menyenaraikan enam tapak budaya Syria sebagai Warisan Dunia, iaitu Kota Purba Damsyik, Kota Purba Bosra, Tapak Palmyra, Kota Purba Aleppo, Perkampungan Purba Syria Utara, serta tapak bersama Krak des Chevaliers dan Qal'at Salah El-Din. Kesemua enam tapak dimasukkan ke dalam Senarai Warisan Dunia dalam Bahaya pada 2013 berikutan ancaman terhadap warisan budaya semasa konflik, dan kesemuanya masih tersenarai pada 2026.

Kota Purba Damsyik mengandungi tinggalan daripada zaman Rom dan Byzantine di samping bangunan Islam dan Uthmaniyah. Antara monumen utamanya ialah Masjid Umaiyah, yang dibina pada awal abad ke-8 ketika Damsyik menjadi ibu kota Kekhalifahan Umaiyah dan merupakan antara karya utama seni bina Islam awal. Aleppo pula berkembang di persimpangan laluan perdagangan sejak milenium kedua SM. Seni bina bandar lamanya merangkumi Kubu Aleppo, Masjid Agung Aleppo, madrasah, kediaman, khan, pasar dan hammam, yang mencerminkan pengaruh beberapa zaman pemerintahan termasuk Ayyubiyah, Mamluk dan Uthmaniyah.

Tradisi seni gunaan dan pertukangan kekal sebagai bahagian penting warisan bandar Syria. Peniupan kaca tradisional Damsyik, yang menghasilkan bekas, lampu dan barang hiasan daripada kaca terpakai, dimasukkan ke dalam Senarai Warisan Budaya Tidak Ketara yang Memerlukan Perlindungan Segera UNESCO pada 2023. Pertukangan sabun ghar Aleppo, yang berasaskan minyak zaitun dan minyak laurel, pula dimasukkan ke dalam Senarai Perwakilan Warisan Budaya Tidak Ketara Kemanusiaan pada 2024.

Dalam seni visual moden abad ke-20, Fateh al-Moudarres merupakan tokoh penting gerakan moden dan surealis Syria; karya beliau menggabungkan rujukan kepada seni purba dan simbolisme keagamaan dengan pendekatan yang kemudiannya semakin ekspresionis. Louay Kayyali, seorang lagi pelukis terkemuka dari Aleppo, terkenal dengan lukisan figuratif yang menumpukan kehidupan harian, kesusahan sosial dan pengalaman golongan biasa; beliau dan Moudarres mewakili Syria dalam Biennale Venice 1960.

Kesusasteraan

Kesusasteraan yang dihasilkan oleh penulis Syria merupakan sebahagian daripada tradisi kesusasteraan Arab yang merentas sempadan negara. Bahasa sastera yang dikongsi di seluruh dunia Arab, penerbitan karya Syria di pusat seperti Beirut, serta peranan akhbar, penerbit dan anugerah serantau menjadikan medan kesusasteraan Syria berkait rapat dengan rangkaian budaya Arab yang lebih luas. Puisi secara tradisinya mempunyai kedudukan yang tinggi, tetapi sejak penghujung abad ke-20 novel dan cerpen semakin menonjol, khususnya dalam kalangan pembaca antarabangsa.

Antara penyair Syria yang paling berpengaruh pada abad ke-20 ialah Nizar Qabbani, yang dilahirkan di Damsyik pada 1923. Karya awalnya terkenal dengan puisi cinta dan persoalan sosial, sebelum beliau turut menghasilkan puisi yang mengkritik keadaan politik dan masyarakat Arab; karyanya memperoleh pembaca yang luas di seluruh dunia Arab dan diterjemahkan ke dalam beberapa bahasa. Penyair Adonis, serta novelis seperti Hanna Mina, merupakan sebahagian daripada generasi penulis Syria yang mendapat pengiktirafan luas pada abad ke-20. Generasi kemudian termasuk Samar Yazbek dan Khaled Khalifa, yang menjadi antara suara penting dalam kesusasteraan Syria kontemporari.

Konflik yang bermula pada 2011 mengubah struktur dunia penerbitan Syria. Ramai penulis berpindah terlebih dahulu ke negara jiran seperti Lubnan dan Turki, sebelum sebahagian menetap di Eropah; Berlin khususnya berkembang sebagai salah satu pusat kegiatan seni Syria di luar negara. Perpindahan ini meningkatkan peranan penerbit asing, penterjemah dan wadah dalam talian dalam penyebaran karya penulis Syria.

Muzik dan seni persembahan

Tradisi muzik Syria berbeza mengikut wilayah dan komuniti, dengan Aleppo mempunyai kedudukan penting dalam sejarah muzik Arab bandar. Al-Qudud al-Halabiya ialah bentuk lagu tradisional Aleppo yang menggunakan melodi yang diwarisi dengan lirik yang dapat berubah mengikut acara dan konteks persembahan. Tradisi ini dimasukkan ke dalam Senarai Perwakilan Warisan Budaya Tidak Ketara Kemanusiaan UNESCO pada 2021.

Oud, alat muzik bertali berleher pendek yang memainkan peranan utama dalam banyak tradisi muzik Arab, turut menjadi sebahagian daripada warisan muzik Syria. Pengetahuan tentang pembuatan dan permainan oud di Syria dan Iran dimasukkan secara bersama ke dalam Senarai Perwakilan UNESCO pada 2022; kemahiran tersebut diwariskan melalui bengkel pertukangan, pendidikan muzik dan pembelajaran secara langsung antara pemain.

Syria juga mempunyai tradisi teater yang berkembang sejak abad ke-19. Abu Khalil al-Qabbani, pengarang, penggubah, pelakon dan penyair dari Damsyik, menubuhkan syarikat teater pertama di Syria serta menterjemahkan karya Molière ke dalam bahasa Arab. Satu lagi bentuk persembahan tradisional ialah teater bayang-bayang, yang menggunakan boneka di belakang layar bersama dialog, muzik, nyanyian dan sindiran sosial. Tradisi ini, yang pada zaman moden tertumpu terutamanya di Damsyik, dimasukkan ke dalam Senarai Warisan Budaya Tidak Ketara yang Memerlukan Perlindungan Segera UNESCO pada 2018.

Filem, televisyen dan media

Sinema Syria berkembang dalam hubungan yang rapat, dan sering tegang, dengan institusi negara. National Film Organisation (NFO), yang ditubuhkan sebagai cabang Kementerian Kebudayaan pada 1964, memegang peranan dominan dalam pembiayaan, pengeluaran, pengedaran dan penapisan filem sepanjang beberapa dekad pemerintahan Parti Ba'ath. Walaupun sistem ini mengehadkan kebebasan pengkarya, pengarah seperti Mohammad Malas, Omar Amiralay dan Oussama Mohammad menghasilkan filem yang menggunakan metafora, alegori dan latar sejarah untuk menangani persoalan sosial dan politik. Penyebaran teknologi video digital pada 2000-an membolehkan lebih ramai pembikin filem bekerja secara bebas, manakala selepas 2011 dokumentari, video dalam talian dan karya yang dihasilkan dalam buangan menjadi bahagian penting dalam penghasilan filem Syria.

Syria juga muncul sebagai salah satu pusat utama drama televisyen berbahasa Arab. Siri drama atau musalsal Syria diedarkan secara meluas melalui saluran satelit pan-Arab dan menjadi bentuk budaya popular serantau yang penting. Drama Syria sering dikenali kerana realisme, humor gelap dan penggunaan naratif sejarah atau kontemporari untuk mengulas persoalan sosial dan politik.

Persekitaran media Syria berubah dengan ketara selepas kejatuhan pemerintahan Bashar al-Assad pada Disember 2024. Dalam bulan-bulan awal peralihan, keperluan semakan sebelum penerbitan dan beberapa bentuk penapisan dimansuhkan atau digantung, media bebas baharu mula beroperasi dan sebahagian wartawan dalam buangan kembali ke negara itu. Walau bagaimanapun, laporan Agensi Kesatuan Eropah bagi Suaka pada Julai 2026 menyatakan bahawa pembaharuan struktur dan perundangan masih terbatas, sebahagian kerangka undang-undang lama masih berkuat kuasa, dan terdapat insiden penahanan serta sekatan terhadap wartawan. Pengisytiharan Perlembagaan 2025 pula secara rasmi menjamin kebebasan berpendapat, bersuara, mendapatkan maklumat, menerbit dan kebebasan akhbar.

Masakan

Hidangan sarapan Syria

Masakan Syria mempunyai variasi wilayah yang ketara, dengan tradisi bandar Aleppo dan Damsyik antara yang paling terkenal. Hidangan berasaskan gandum dan bulgur, daging, sayur-sayuran, kekacang, yogurt, buah-buahan dan kekacang pokok membentuk sebahagian besar repertoir masakan. Antara hidangan yang sering dikaitkan dengan Syria ialah kibbeh, yang menggabungkan bulgur dan daging cincang dalam pelbagai bentuk, serta fatayer, shish barak dan pelbagai jenis kebab.

Perbezaan wilayah turut membentuk rasa dan teknik penyediaan. Masakan Aleppo terkenal dengan penggunaan gabungan rasa manis, masam dan savuri, termasuk hidangan daging bersama ceri masam, kuins atau jus delima, yang mencerminkan sejarah bandar itu sebagai pusat perdagangan. Tradisi Damsyik pula merangkumi masakan yang dipengaruhi zaman Uthmaniyah serta pelbagai manisan seperti baklava.

Sebahagian sejarah masakan Syria dapat dijejaki melalui manuskrip. Sebuah buku masakan berbahasa Arab dari abad ke-13, Kitab al-Wuslah ila l-Habib fi Wasf al-Tayyibat wal-Tib, menghimpunkan kira-kira 700 resipi yang dikaitkan dengan masakan pemerintah Ayyubiyah yang berpusat di Aleppo. Beberapa bentuk hidangan yang dicatatkan di dalamnya, termasuk fatayer, shish barak dan kebab, terus mempunyai padanan dalam masakan Syria moden walaupun cara penyediaannya telah berubah.

Sukan

Bola sepak merupakan antara sukan utama dalam kehidupan sukan negara. Pasukan bola sepak kebangsaan Syria telah menyertai Piala Asia AFC beberapa kali. Pada Piala Asia AFC 2023, yang dimainkan di Qatar pada Januari 2024, Syria menewaskan India 1–0 untuk mara ke pusingan 16 buat kali pertama dalam sejarah penyertaannya, selepas menamatkan Kumpulan B di tempat ketiga.

Syria mula menyertai Sukan Olimpik pada 1948. Sehingga berakhirnya Sukan Olimpik Musim Panas 2024, atlet Syria telah memenangi empat pingat Olimpik: perak oleh ahli gusti Joseph Atiyeh pada 1984, emas oleh atlet heptatlon Ghada Shouaa pada 1996, gangsa oleh peninju Naser El-Shami pada 2004 dan gangsa oleh atlet angkat berat Man Asaad pada Tokyo 2020. Pingat Shouaa kekal sebagai satu-satunya pingat emas Olimpik Syria setakat 2024.

Lihat juga

• Bendera Syria
• Perang Saudara Syria
• Sejarah Syria