सप्टेंबर १७

सप्टेंबर १७ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील २६० वा किंवा लीप वर्षात २६१ वा दिवस असतो.

ठळक घटना आणि घडामोडी

नववे शतक

• ८७微 - चार्ल्स तिसरा (चार्ल्स द सिंपल) याच्या जन्माने फ्रँकिश साम्राज्यातील पुढील कॅरोलिंजियन राजवंशाची पायाभरणी झाली.

सोळावे शतक

• १५४३ - फिनिश भाषेतील पहिले पुस्तक 'ॲबकेरिया' (Abckiria) मायकेल ॲग्रिकोला यांनी स्टॉकहोम येथे प्रकाशित केले.
• १५७७ - फ्रान्सचा राजा हेन्री तिसरा आणि ह्युगेनॉट्स (ह्युगेनो पंथीय) यांच्यात बर्जेरॅकचा तह झाला, ज्यामुळे धर्मायुद्धाला तात्पुरता पूर्णविराम मिळाला.

सत्रावे शतक

• १६२० - पोलिश-ऑटोमन युद्धादरम्यान सेसोराच्या लढाईत ऑटोमन साम्राज्याने पोलिश-लिथुआनियन राष्ट्रकुल सैन्याचा पराभव केला.
• १६३० - पुरिटन वसाहतकारांनी उत्तर अमेरिकेत बॉस्टन शहराची पायाभरणी केली.
• १६३१ - ३० वर्षांच्या युद्धादरम्यान स्वीडनच्या गुस्तावस ॲडॉल्फसने ब्रायटेनफेल्डच्या लढाईत पवित्र रोमन साम्राज्याचा पराभव केला.
• १६८३ - ॲंटनी व्हॅन लीवेनहॉक यांनी रॉयल सोसायटीला लिहिलेल्या पत्रात सूक्ष्मजीवांचे (Animalcules - प्रोटोझोआ) प्रथमच वैज्ञानिक वर्णन केले.

अठरावे शतक

• १७७५ - अमेरिकन क्रांतिकारक युद्धादरम्यान कॉन्टिनेन्टल सैन्याने कॅनडातील फोर्ट सेंट जीनला वेढा घालून क्यूबेकवर आक्रमण सुरू केले.
• १७७६ - स्पॅनिश शोधकांनी आजच्या सॅन फ्रान्सिस्को शहरामध्ये 'प्रेसिडिओ ऑफ सॅन फ्रान्सिस्को' लष्करी तळाची स्थापना केली.
• १७७८ - युनायटेड स्टेट्स आणि लेनपे (डेलावेअर) या मूळ अमेरिकन आदिवासी जमातीत 'फोर्ट पिटचा तह' झाला; हा अमेरिकेने आदिवासींशी केलेला पहिला औपचारिक तह होता.
• १७८७ - फिलाडेल्फिया येथील कॉन्स्टिट्यूशनल कन्व्हेन्शनमध्ये ३९ प्रतिनिधींनी स्वाक्षऱ्या करून अमेरिकेचे संविधान अधिकृतपणे स्वीकारले.

एकोणिसावे शतक

• १८०९ - फिनलंडच्या युद्धात स्वीडन आणि रशियादरम्यान फ्रेड्रिक्सहाम्नचा तह झाला; स्वीडनने फिनलंडचा प्रदेश रशियन साम्राज्याला सोपवला.
• १८४९ - अमेरिकन दासप्रथाविरोधी कार्यकर्त्या हॅरियट टबमन यांनी मेरीलँडमधील दास्यातून यशस्वी पलायन केले.
• १८६२ - अमेरिकन यादवी युद्ध - अँटीएटामची लढाई. तसेच पेन्सिल्व्हेनियातील ॲलेघेनी शस्त्रागारात झालेल्या स्फोटात ७८ नागरी कामगार ठार झाले.
• १८९४ - पहिल्या चीन-जपान युद्धादरम्यान यालू नदीची सागरी लढाई लढली गेली.

विसावे शतक

• १९४८ - ऑपरेशन पोलो (हैदराबाद मुक्ती संग्राम) - भारतीय सैन्यासमोर निजामाचे सैन्य शरण आले; मराठवाडा व हैदराबाद संस्थान भारतात अधिकृतपणे विलीन झाले. हा दिवस मराठवाडा मुक्तीसंग्राम दिन म्हणून साजरा केला जातो.
• १९५७ - मलेशियाला संयुक्त राष्ट्रांचे सदस्यत्व मिळाले.
• २००४ - हरिकेन आयव्हनने अमेरिकेच्या फ्लोरिडा राज्यातील पेन्साकोला शहराजवळ किनारा गाठला व संपत्तीची अमाप हानी केली.

एकविसावे शतक

• २०१० - पंतप्रधान नरेन्द्र मोदी यांच्या जन्मदिनानिमित्त बेरोजगारीच्या समस्येकडे लक्ष वेधण्यासाठी काही संघटनांतर्फे हा दिवस 'राष्ट्रीय बेरोजगार दिवस' म्हणून पाळण्याची मोहीम राबवली गेली.

जन्म

• ८७९ - चार्ल्स तिसरा, फ्रान्सचा राजा.
• १५५० - पोप पॉल पाचवा.
• १८५४ - डेव्हिड डनबार ब्युइक, अमेरिकन कार अभियंता.
• १८७९ - पेरियार ई.व्ही. रामसामी, भारतीय समाजसुधारक व विचारवंत.
• १८८५ - प्रबोधनकार ठाकरे उर्फ केशव सीताराम ठाकरे - पत्रकार, समाजसुधारक, विचारवंत व वक्ते.
• १९०० - जॉन विलार्ड मॅरियट, अमेरिकन उद्योगपती.
• १९०७ - वॉरेन बर्गर, अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे १५वे सरन्यायाधीश.
• १९१८ - चैम हेर्झॉग, इस्रायलचे ६वे राष्ट्राध्यक्ष.
• १९२३ - हँक विल्यम्स, अमेरिकन गायक व संगीतकार.
• १९३० - लालगुडी जयरामन, प्रसिद्ध भारतीय शास्त्रीय व्हायोलिन वादक.
• १९३१ - ऍन बँक्रॉफ्ट, ऑस्कर विजेती अमेरिकन अभिनेत्री.
• १९३३ - चक ग्रासली, अमेरिकन सेनेटर.
• १९३८ - दिलीप पुरुषोत्तम चित्रे - ख्यातनाम मराठी व इंग्रजी कवी, कथाकार, समीक्षक.
• १९३९ - डेव्हिड सूटर, अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश.
• १९५० - नरेन्‍द्र मोदी, भारताचे १५वे पंतप्रधान व गुजरातचे माजी मुख्यमंत्री.
• १९६० - डेमन हिल, ब्रिटिश एफ-१ कार शर्यत विश्वविजेता.
• १९८६ - रविचंद्रन अश्विन, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.

मृत्यू

• ११७९ - हिल्डेगार्ड ऑफ बिंगेन, जर्मन लेखिका व संगीतकार.
• १६६५ - फिलिप चौथा, स्पेनचा राजा.
• १९९४ - विठ्ठलराव गाडगीळ, काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते व माजी केंद्रीय मंत्री.
• १९९९ - हसरत जयपुरी, प्रसिद्ध हिंदी चित्रपट गीतकार.
• २००२ - वसंत बापट, ज्येष्ठ मराठी कवी व साहित्यिक.
• २०१५ - अमरिंदर सिंग (कॅप्टन), पंजाबचे माजी मुख्यमंत्री (मृत्यू संदर्भ).

प्रतिवार्षिक पालन

• मराठवाडा मुक्तीसंग्राम दिन - महाराष्ट्रातील मराठवाडा प्रशासकीय विभागात अधिकृत सुट्टी.
• विश्वकर्मा जयंती - भारतीय शिल्पकार व कारागिरांचा दिवस.
• राष्ट्रीय कामगार/श्रम दिवस - भारतात पाळला जाणारा दिवस.
• विश्वकर्मा पूजा दिन.

बाह्य दुवे

• बीबीसी न्यूजवर सप्टेंबर १७ च्या विशेष घटना (इंग्रजी मजकूर)

संदर्भ आणि नोंदी

सप्टेंबर १५ - सप्टेंबर १६ - सप्टेंबर १७ - सप्टेंबर १८ - सप्टेंबर १९ - सप्टेंबर महिना

---