Орегон

АБШ-ны штаты
Орегон ингил. State of Oregon Орегон штат
Орегонну байрагъы Орегонну мухуру
Орегон штат АБШ-ны картасында
Штатны девизи	«Кесинги къанатларынг бла уч»
Штатны джыры: Oregon, My Oregon ("Орегон, Мени Орегон")
Штатны чам аты	«Къундузлу штат»
Демография билги
Ара шахар	Сейлем
Эм уллу шахар	Портленд
Уллу шахарла	Портленд, Сейлем, Юджин, Грешем
Халкъы	4 237 256 (2020 джыл) АБШ-да 27 орун
басыннганы	15 адам/км² АБШ-да 39 орун
География билги
Майдан	9 орун
• бютеулей	255 026 км²
• суу юсю	6 177 км²(2.4 %)
кенглик	640 км
узунлукъ	580 км
Тенгиз дараджагъа кёре мийиклик
• эм уллу	3428,8 м
• орта	1000 м
• эм гитче	0 м
Тарих билги
Штат статусну алыуу	1859 джылны 14 февраль 33 штат
бусагъатдагъы статусуна дери	Орегон Территория
Политика билги
Губернатор	Тина Котек (Д)
Вице-губернатор	Тобияс Ред (Орегон штатны секретари) (Д)
Закончыгъарыучу орган	Орегонну Закончыгъарыучу Ассамблеясы
• огъары палата	Орегонну Сенаты
• тёбен палата	Орегонну Келечилени Палатасы
Сенаторла	Рон Уайден (Д), Джефф Меркли (Д)
Башха билги
Сагъат бёлге	Шош океанны заманы: -8/-7
Къысхартыу	OR
Официал сайт	www.oregon.gov

Орегон (ингил. Oregon, американ айтыу: [ˈɒrɪɡən]) — АБШ-ны кюнбатыш джагъасында орналгъан, Шош океанны штатланы бириси. Бютеулей Орегонну территориясы - 255 026 км² (9-чу АБШ-ны штатланы ичинде), адам саны (2020 джылда) - 4 237 256 адам (27-чи АБШ-ны штатланы ичинде). АБШ-ны штатланы ичинде къуру Орегонну эки джаны болгъан байрагъы барды.

Официал болмагъан штатны чам аты - «Къундузлу штат» (ингил. Beaver State).

Ара шахары — Сейлем, эм уллу шахар — Портленд.

Географиясы

Орегон бла шималда Вашингтон, кюнчыгъышда Айдахо, къыбылада Невада эм Калифорния штатла чеклешедиле. Кюнбатышда Орегонну территориясыны Шош океанны суулары джуууладыла.

Орегонну алты баш физик-география регионлагъа юлеширге боллукъду. Кюнбатыш джанында Шош океанны джагъагъа параллель Орегон джагъадагъы сырт созулады, эм мийик джери - Мэрис-Пик тау (1249 м). Къыбыла - кюнбатышда Сиския таула орналыдыла, эм мийик джери - Ашленд тау (2296 м). Аланы кюнчыгъыш бла шималында Уилламетт сууну ёзени барады. Ол ёзенде Орегонну халкъыны 2/3 чакълы бир джашайды.

Бютеу штатны юсю бла шималдан къыбылагъа созулгъан Каскад таула, аны кюнбатыш эмда кюнчыгъыш кесеклеге юлешедиле. Каскад таулада кёб геотермал источникле бардыла. Штатны география аралыгъында суу саркъмагъан Дешут-Юматилла тюз джер турады. Шимал - кюнчыгъышда Блу-Маунтинс таула (3011 м) орналадыла. Штатны къыбыла-кюнчыгъышында уа Орегон къум тюз деген тузлу кёллери болгъан джарым къум тюз.

Штатны эм мийик джери — джукълаб тургъан Худ вулкан. Аны мийиклиги (тюрлю-тюрлю источниклеге кёре) 3424-3427 м, ахыр атылыуу 1790 джыл чакълы бир болгъанды.