1922
| Historio 19ma yarcento  20ma 21ma yarcento
|
| Yardeki: 1900a • 1910a • 1920a • 1930a • 1940a |
| Yari: 1901 • 1902 • 1903 • 1904 • 1905 |
La yaro 1922 (MCMXXII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Gregoriala kalendario, ed ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 922ma yaro di la duesma yarmilo, la 22ma yaro di la 20ma yarcento, e la 3ma yaro di la yari 1920a. Kande 1922 komencis, Gregoriala kalendario esis 13 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.
Eventi
[redaktar | redaktar fonto]- 7ma di januaro - Kontrato di London, qua agnoskas la nedependo di Libera Stato Irlando, aprobesas.
- 6ma di februaro - Pius la 11ma divenas papo, kom sucedanto dil papo Benedictus la 15ma.
- 15ma di februaro - Latvia unesmafoye adoptas sua konstituco.
- 16ma di aprilo - Traktato di Rapallo, inter Rusia e Germania, signatesas e riestablisas diplomacala relati e sekreta militara kunlaboro inter la du landi.[1]
- 30ma di oktobro - Benito Mussolini divenas chefministro di Italia.
- 6ma di decembro - La Libera Stato Irlando adoptas lua unesma konstituco.
- 23ma di decembro - BBC komencas emisar omnadie novaji per radio.
- 30ma di decembro - Rusia, Ukraina, Bielorusia e soviet-republiki di Transkaukazia fondas Sovietia.
- Chechenia divenas autonoma regiono en Sovietia.
- 20ma di aprilo - Autonoma oblast (regiono) Sud-Osetia kreesas en la nuna Gruzia.
- 1ma di novembro - Sultano Mehmed la 6ma Vahidettin abdikas, ed Otoman imperio cesas existar.
- Turkia remplasas Otoman imperio.
- 28ma di februaro - Rejo Fuad separas Egiptia de Britanian imperio.
- 4ma di novembro - Britanian arkeologo Howard Carter deskovras che Valo dil Faraoni, Luxor, Egiptia, skalo qua duktos a la deskovro dil tombo di faraono Tutankhamon.
- 24ma di novembro - Howard Carter deskovras la sepulto-chambro di Tutankhamun.
- 26ma di novembro - La tombo di Tutankhamon deskovresas da Howard Carter e George Herbert (pose lordo* Carnarvon) che la valo dil faraoni. Ol esas l'unesma deskovrita tombo quo ne spoliabis.
- L'unesma radiorecevilo por automobili konstruktesas en Usa.
- februaro - L'unesma Selekturo di la Lektanto (Reader’s Digest) publikigesas en Usa.
Naski
[redaktar | redaktar fonto]- 1ma di januaro - George Passantino, Usan artisto e docisto (m. 2004)
- 7ma di januaro - Jean Pierre Rampal, Franca flutisto (m. 2000)
- 8ma di januaro - Jan Nieuwenhuys, Nederlandana piktisto (m. 1986)
- 9ma di januaro - Har Gobind Khorana, Indiana biokemiisto, Nobel-laureato (m. 2011)
- 9ma di januaro - Ahmed Sékou Touré, prezidanto di Guinea (m. 1984)
- 17ma di januaro - Luis Echeverría Álvarez, prezidanto di Mekixia[2] (m. 2022)
- 17ma di januaro - Betty White, Usan aktorino e komediistino (m. 2021)
- 22ma di januaro - Leonel Brizola, Braziliana politikistulo (m. 2004)[3]
- 23ma di januaro - Leon Golub, Usana piktisto (m. 2004)
- 23ma di januaro - Gunnar Staern, Sueda maestro (m. 2011)
- 28ma di januaro - Robert W. Holley, Usana biokemiisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (m. 1993)
- 8ma di februaro - Yuri Averbah, Rusa shakoludisto (m. 2022)
- 10ma di februaro - Árpád Göncz, prezidanto di Hungaria (m. 2015)
- 12ma di februaro - Hussein Onn, chefministro di Malaizia (m. 1990)
- 24ma di februaro - Richard William Hamilton, Britaniana piktisto (m. 2011)
- 1ma di marto - Ichak Rabin, chefministro di Israel (m. 1995)
- 5ma di marto - Pier Paolo Pasolini, Italiana filmifisto (m. 1975)
- 11ma di marto - Tun Abdul Razak, chefministro di Malaizia (m. 1976)
- 11ma di marto - Cornelius Castoriadis, Greka-Franciana filozofo (m. 1997)
- 12ma di marto - Jack Kerouac, Usana skriptisto (m. 1969)
- 20ma di marto - Carl Reiner, Usan, aktoro, komediisto e skriptisto (m. 2020)
- 23ma di marto - Ugo Tognazzi, Italian aktoro (m. 1990)
- 3ma di aprilo - Doris Day, Usan aktorino (m. 2019)
- 7ma di aprilo - Mongo Santamaría, Kubana tamburisto (m. 2003)
- 13ma di aprilo - Julius Nyerere, unesma prezidanto di Tanzania (m. 1999)
- 15ma di aprilo - Michael Ansara, Usan aktoro (m. 2013)
- 16ma di aprilo - Leo Tindemans, chefministro di Belgia (m. 2014)
- 21ma di aprilo - Alistair MacLean, Skota skriptisto (m. 1987)
- 22ma di aprilo - Charles Mingus, Usana jazo-muzikisto (m. 1979)
- 22ma di aprilo - Richard Diebenkorn, Usana piktisto (m. 1993)
- 29ma di aprilo - Jacques Bol, Belga injenioro, Esperantisto ed Idisto (m. 2009)
- 29ma di aprilo - Toots Thielemans, Belga muzikisto e kompozisto (m. 2016)
- 5ma di mayo - Adil Çarçani, chefministro di Albania (m. 1997)
- 14ma di mayo - Franjo Tuđman, prezidanto di Kroatia (m. 1999)
- 14ma di mayo - Sinan Hasani, prezidanto di Yugoslavia (m. 2010)
- 27ma di mayo - Christopher Lee, Angla aktoro (m. 2015)
- 28ma di mayo - José Craveirinha, Mozambikana poeto (m. 2003)
- 29ma di mayo - Iannis Xenakis, Greka-Franca kompozisto (m. 2001)
- 1ma di junio - Bibi Ferreira, Brazilian aktorino (m. 2019)
- 10ma di junio - Judy Garland, Usan aktorino (m. 1969)
- 19ma di junio - Aage Niels Bohr, Dana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2009)
- 26ma di junio - Eleanor Parker, Usan aktorino (m. 2013)
- 3ma di julio - Guillaume Cornelis van Beverloo, Nederlandana piktisto e skultisto (m. 2010)
- 12ma di julio - Ray Crooke, Australiana piktisto (m. 2015)
- 13ma di julio - Anker Jørgensen, chefministro di Dania (m. 2016)
- 14ma di julio - Käbi Laretei, Estonian-Sueda pianisto, kompozisto e skriptisto (m. 2014)
- 15ma di julio - Leon Max Lederman, Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2018)
- 18ma di julio - Thomas Kuhn, Usana filozofo (m. 1996)
- 19ma di julio - Tuanku Jaafar ibni Almarhum Tuanku Abdul Rahman, rejulo di Malaizia (m. 2008)
- 25ma di julio - John Bannister Goodenough, Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2023)
- 28ma di julio - Jacques Piccard, Suisa injenioro, oceanografiisto ed inventero (m. 2008)
- 22ma di agosto - Tônia Carrero, Brazilian aktorino (m. 2018)[4]
- 24ma di agosto - René Lévesque, Kanadana jurnalisto (m. 1987)
- 24ma di agosto - Lennart Nilsson, Sueda fotografisto e ciencisto (m. 2017)
- 27ma di agosto - Sosuke Uno, chefministro di Japonia (m. 1998)
- 1ma di septembro - Vittorio Gassman, Italian aktoro e filmifisto (m. 2000)
- 2ma di septembro - Arthur Ashkin, Usana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2020)[5]
- 4ma di septembro - Per Olof Sundman, Sueda skriptisto (m. 1992)
- 9ma di septembro - Hans Georg Dehmelt, Germana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2017)
- 13ma di septembro - Yma Súmac, Peruana kantistino (m. 2008)
- 17ma di septembro - Agostinho Neto, prezidanto di Angola (m. 1979)
- 19ma di septembro - Emil Zátopek, Chekoslovakian atleto (m. 2000)
- 25ma di septembro - Hammer DeRoburt, prezidanto di Nauru (m. 1992)
- 27ma di oktobro - Carlos Andrés Pérez, prezidanto di Venezuela (m. 2010)
- 1ma di oktobro - Yang Chen-Ning,[6] Chiniana fizikisto, Nobel-laureato
- 25ma di oktobro - Gloria Lasso, Hispana kantistino (m. 2005)
- 31ma di oktobro - Norodom Sihanouk, rejulo di Kambodja (m. 2012)
- 31ma di oktobro - Anatoli Papanov, Rusa aktoro (m. 1987)
- 4ma di novembro - Stanisław Fijałkowski, Polona piktisto (m. 2020)
- 8ma di novembro - Aldemir Martins, Braziliana piktisto (m. 2006)
- 9ma di novembro - Dorothy Dandridge, Usana cinem-aktorino (m. 1965)
- 9ma di novembro - Imre Lakatos, Hungara filozofo (m. 1974)
- 9ma di novembro - Har Gobind Khorana, Indiana biokemiisto, Nobel-laureato (m. 2011)
- 11ma di novembro - Kurt Vonnegut Jr., Usana skriptisto (m. 2007)
- 14ma di novembro - Boutros Boutros-Ghali, chef-sekretario dil Unionita Nacioni (m. 2016)
- 16ma di novembro - José Saramago, Portugalana skriptisto, Nobel-laureato pri literaturo (m. 2010)[7]
- 17ma di novembro - Stanley Cohen, Usana biokemiisto, Nobel-laureato pri Fiziologio o Medicino (m. 2020)
- 18ma di novembro - Luis Somoza Debayle, prezidanto di Nikaragua (m. 1967)
- 8ma di decembro - Lucian Freud, Britaniana piktisto (m. 2011)
- 12ma di decembro - Christian Dotremont, Belga piktisto (m. 1979)
- 14ma di decembro - Nikolai Gennadiyevich Basov, Sovietiana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2001)
- 20ma di decembro - Svend Wiig Hansen, Dana piktisto (m. 1997)
- 24ma di decembro - Ava Gardner, Usan aktorino (m. 1990)
- 28ma di decembro - Stan Lee, Usana skriptisto (m. 2018)
Morti
[redaktar | redaktar fonto]
- 5ma di januaro - Ernest Shackleton, Britaniana polar-explorero (n. 1874)[8]
- 10ma di januaro - Shigenobu Okuma, chefministro di Japonia (n. 1838)
- 22ma di januaro - Papo Benedictus la 15ma (n. 1854)[9]
- 22ma di januaro - Fredrik Bajer, Dana skriptisto e pacifisto, Nobel-laureato pri paco (n. 1837)
- 3ma di februaro - John Butler Yeats, Nord-Irlandana piktisto, patro di William Butler Yeats (n. 1839)
- 16ma di marto - Robert Russ, Austriana piktisto (n. 1847)
- 1ma di aprilo - Imperiestro Karl la 1ma di Austria (n. 1887)
- 2ma di aprilo - Hermann Rorschach, Suisa psikiatriisto (n. 1884)
- 3ma di aprilo - Serapio Calderón, prezidanto di Peru (n. 1843)
- 10ma di aprilo - Jiří František Chaloupecký, Cheka skriptisto (n. 1890)
- 19ma di aprilo - Ernesto Tisdel Lefevre, Panamana politikisto (n. 1876)
- 28ma di aprilo - Paul Deschanel, prezidanto di Francia (n. 1855)[10]
- 18ma di mayo - Charles Louis Alphonse Laveran, Franca mediko, Nobel-laureato (n. 1845)
- 21ma di mayo - Michael Mayr, kancelero di Austria (n. 1864)
- 25ma di mayo - Konrad Krzyżanowski, Polona piktisto (n. 1872)
- 26ma di mayo - Ernest Solvay, Belga kemiisto (n. 1838)
- 9ma di junio - Albert Baertsoen, Belga piktisto (n. 1866)
- 21ma di junio - Take Ionescu, chefministro di Rumania (n. 1858)
- 8ma di julio - Ferdinand von Keller, Germana piktisto (n. 1842)
- 2ma di agosto - Alexander Graham Bell, Skota inventisto e ciencisto (n. 1847)
- 4ma di agosto - Robert Bateman, Angla piktisto (n. 1842)
- 12ma di agosto - Arthur Griffith, Irlandana politikisto (n. 1872)
- 21ma di agosto - Jørgen Løvland, chefministro di Norvegia (n. 1848)
- 22ma di agosto - Liberato Marcial Rojas, prezidanto di Paraguay (n. 1870)
- 29ma di agosto - Georges Sorel, Franca filozofo (n. 1847)
- 2ma di septembro - Henry Archibald Lawson, Australiana skriptisto (n. 1867)
- 8ma di oktobro - Jorge Montt, prezidanto di Chili (n. 1845)
- 15ma di novembro - Dimitrios Gounaris, chefministro di Grekia (n. 1867)
- 15ma di novembro - Petros Protopapadakis, chefministro di Grekia (n. 1872)
- 18ma di novembro - Marcel Proust, Franca skriptisto (n. 1871)
- 13ma di decembro - John William Godward, Angla piktisto (n. 1861)
- 16ma di decembro - Gabriel Narutowicz, prezidanto di Polonia (n. 1865)
Nobel-laureati
[redaktar | redaktar fonto]Referi
[redaktar | redaktar fonto]- ↑ Treaty of Rapallo|European History - Publikigita da Britannica.com. URL vidita ye 3ma di novembro 2018.
- ↑ Heads of States and Governments Since 1945 - Autoro: Harris M. Lentz. URL vidita ye 6ma di agosto 2017.
- ↑ Biografia de Leonel Brizola - eBiografia - URL vidita ye 11ma di aprilo 2020. Idiomo: Portugalana.
- ↑ Morre aos 95 anos a atriz Tônia Carrero - Publikigita da UOL. Dato di publikigo: 4ma di marto 2018. Idiomo: Portugalana.
- ↑ Eine Zange aus lauter Licht - Publikigita da Frankfurter Allgemeine Zeitung. Dato di publikigo: 2ma di oktobro 2018. URL vidita ye 6ma di oktobro 2018. Idiomo: Germana.
- ↑ Biography of C.N. Yang - Autoro: Bing-An Li, Yuefan Deng. URL vidita ye 11ma di septembro 2007.
- ↑ Biografia de José Saramago - URL vidita ye 20ma di oktobro 2018. Idiomo: Portugalana.
- ↑ Ernest Shackleton - Publikigita da Encyclopaedia Britannica.
- ↑ Benedict XV - Publikigita da Encyclopaedia Britannica.
- ↑ Paul Deschanel - Publikigita da Encyclopaedia Britannica.