Jump to content

Քրիստա Փայք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քրիստա Փայք
Ծնվել էմարտի 10, 1976(1976-03-10) (50 տարեկան)
ԾննդավայրBeckley, Արևմտյան Վիրջինիա, ԱՄՆ
Քաղաքացիություն ԱՄՆ
Մասնագիտությունգերի
 Christa Pike Վիքիպահեստում


Քրիստա Գեյլ Փայք (անգլ.՝ Christa Gail Pike, մարտի 10, 1976(1976-03-10), Beckley, Արևմտյան Վիրջինիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դատապարտված մարդասպան, որը գտնվում է Թենեսի նահանգի մահապատժի դատապարտվածների շարքում։ 1995 թվականին՝ 18 տարեկան հասակում, Փայքը Նոքսվիլում սպանել է իր 19-ամյա դասընկերուհի՝ Job Corps-ի սան Քոլին Սլեմերին։ Փայքը և նրա երկու ընկերները Սլեմերին խաբեությամբ տարել են անտառ, որտեղ նրան ծեծել, խոշտանգել և սպանել են։ 1996 թվականին՝ 20 տարեկանում, Փայքը դատապարտվել է մահապատժի և Ֆյուրմանի գործից հետո ժամանակաշրջանում ԱՄՆ-ում մահապատժի դատապարտված ամենաերիտասարդ կանանցից մեկն է եղել[1]։

2026 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Թենեսիում նրան մահացու ներարկմամբ մահապատժի ենթարկելու փորձ է կատարվել, սակայն մահապատիժը չի իրականացվել․ Փայքը կենդանի է մնացել՝ ստանալով պենտոբարբիտալի երկու դեղաչափ[2]։ Թենեսիի նահանգապետ Բիլ Լին հրամայել է անցկացնել «համապարփակ անկախ վերանայում» և կասեցրել է նահանգում նախատեսված հետագա մահապատիժները[2][3]։ Եթե մահապատիժը կատարվեր, Փայքը կդառնար Թենեսիում ավելի քան 200 տարում մահապատժի ենթարկված առաջին կինը[4]։

Վաղ կյանք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քրիստա Գեյլ Փայքը վաղաժամ ծնվել է 1976 թվականի մարտի 10-ին՝ Կարիսա Հանսենի և Էմիլ Գլեն Փայքի ընտանիքում, Բեքլիում (Արևմտյան Վիրջինիա), որտեղ սկզբում մեծացել է իր ավագ կիսաքրոջ հետ[5]։ Էմիլը պնդել է, թե Կարիսան Փայքին հղիության ընթացքում պարբերաբար ալկոհոլ և ծխախոտ է օգտագործել, ինչը Կարիսան հերքել է[6]։ Նրա ծնողների հարաբերությունները բարդ են եղել․ նրանք ամուսնացել են, երկու տարուց ամուսնալուծվել են, երբ պարզվել է, որ Հանսենը դավաճանել է, և նորից ամուսնացել են ևս երկու տարով՝ այն բանից հետո, երբ Հանսենը ինքնասպանության փորձ է արել[5]։ Մորաքույրը պատմել է, որ Փայքին հաճախ գտել են հատակին սողալիս, որը ծածկված է եղել «շան կղանքի կույտերով», և նաև ասել է, որ Կարիսայի և Էմիլի անուշադրության պատճառով հաճախ ինքն է կերակրել Փայքին ու նրա քրոջը[6]։ Փայքի հայրական տատիկն էլ հաճախ է օգնել նրա խնամքին[5]։ Փայքի մայրը վկայել է, որ երրորդ դասարանում Փայքը փորձել է գերդոզավորում առաջացնել ացետամինոֆենով․ դրանից հետո Փայքը ստացել է հոգեբուժական բուժում, իսկ տարբեր ժամանակներում՝ նաև հոգեբանական խնամք և թերապիա[5]։ Փայքը պնդում է, որ մի քանի անգամ սեռական բռնության է ենթարկվել, այդ թվում՝ մանկության տարիներին[6]։ Նա նաև ասում է, որ տարրական դպրոցում սեռականացված նկարներ է արել, որոնց վրա ազդել է իր կրած բռնությունը[6]։

Փայքի վաղ կյանքը նշանավորվել է անկայունությամբ և բռնությամբ։ Նախաչափահաս տարիքում Փայքը սեռական բռնության է ենթարկվել Քլոդ Դեյվիսի կողմից, ով ապրել է նույն ավանում։ Դեյվիսը երդվյալ ատենակալների դատավարությամբ մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել է երկու տարվա ազատազրկման[7][8]։ Թեև Փայքը բռնության մասին պատմել է մորը, Հանսենը չի հավատացել, որ նա բռնաբարվել է։ 1988 թվականին տատիկի մահից հետո՝ 12 տարեկանում, Փայքը ինքնասպանության փորձ է արել։ Դրանից հետո նա հոգեկան առողջության ոլորտում քիչ աջակցություն է ստացել[9]։ Մեկ այլ դեպքում մոր ընկերներից մեկը հարվածել է Փայքի դեմքին այն բանից հետո, երբ Փայքը նրան հետապնդել է կարագի դանակով․ քրեական մեղադրանք է առաջադրվել, ապա հարթվել է[5]։ Մեկ այլ դեպքում, երբ Փայքը գտնվել է հոր նոր ընտանիքում, նրա կրտսեր ոչ հարազատ քույրերից մեկը պնդել է, թե Փայքը իրեն սեռական հարձակման է ենթարկել, սակայն հայրը դա հերքել է[5]։ Նրա մայրն ասել է, որ Քենի Քլայդ անունով մի տղամարդ հեռախոսով սպառնացել է բռնաբարել նրան։ Ի պատասխան՝ Փայքը և մի ընկերուհի նրան փայտով ծեծել են ավտոկայանատեղիում[5]։ 17 տարեկանում Փայքն ասել է, որ կրկին բռնաբարվել է, այս անգամ անծանոթի կողմից, ով նրան քարշ է տվել անտառ[10]։ Փայքը փախել է՝ քարով հարվածելով հարձակվողին[6], և մոտակա հիվանդանոցում նրանից բռնաբարության փաթեթ է հավաքվել, սակայն հանցագործը երբեք չի բռնվել[10]։

Տնային անկայուն կյանքի պատճառով Քրիստան հաճախ է փոխել դպրոցները, ինչը զգալիորեն ազդել է նրա առաջադիմության վրա[8]։ Փայքը հաճախ վատ է պահվել․ դասեր է բաց թողել և երբեմն փախել է տանից[5]։ Տասներորդ դասարանում նրան մեկ տարով ուղարկել են անչափահասների հաստատություն, որտեղ նա հետաքրքրվել է Job Corps-ով՝ կառավարական ծրագրով, որի նպատակն է օգնել ցածր եկամուտ ունեցող երիտասարդներին՝ առաջարկելով մասնագիտական ուսուցում և կարիերայի հմտություններ։ Փայքը, ըստ տեղեկությունների, ավարտել է իր GED ծրագիրը և նպատակ է ունեցել դառնալ բուժքրոջ օգնական[5]։ 1994 թվականի վերջին Փայքը հաճախել է Նոքսվիլի (Թենեսի) Job Corps կենտրոնը (այժմ չի գործում)։

Թեև Քրիստան Job Corps ծրագիր էր ընդունվել բուժքույր դառնալու հույսով, միջավայրը վտանգավոր է եղել։ Սաները իրենց պաշտպանելու համար կրել են սափրիչի ածելիներ կամ դանակներ, իսկ բանդաները սովորական երևույթ են եղել[11]։ Կրտսեր կուրսում նա սկսել է հանդիպել Թադարիլ Շիփ անունով տղայի հետ։ Շիփը կլանված է եղել կախարդությամբ և Փայքին պատմել է օկուլտիզմի և սատանայապաշտության մասին[11]։ Շիփը բռնարար է եղել, և Job Corps ծրագրի մյուս սաները վախեցել են նրանից[11]։ Նա ծեծել և ոտքով հարվածել է Փայքին և արգելել է նրան այլ տղաների հետ խոսել[11]։ Շիփը դավաճանել է Փայքին և սիրային կապ է ունեցել Քոլին Սլեմերի հետ[6]։

Քոլին Սլեմերի սպանությունը

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինչ-որ պահի Փայքը խանդել է Սլեմերին, ում կարծել է, թե փորձում է «գողանալ» իր սիրեցյալին[10]։ Մոտավորապես նույն ժամանակ Փայքը բռնել է Սլեմերին իր սենյակում՝ իր իրերը քրքրելիս[11]։

Իր 18-ամյա ընկերուհի Շադոլա Պիտերսոնի հետ Փայքը նախատեսել է Սլեմերին խաբեությամբ տանել Թենեսիի համալսարանի համալսարանական քաղաքի մոտակայքում գտնվող մեկուսի, լքված շոգեկայան[12]։ 1995 թվականի հունվարի 12-ին Փայքը, Շիփը, Պիտերսոնը և Սլեմերը հանրակացարանից դուրս գալով գնացել են անտառ, որտեղ Սլեմերին ասել են, թե ուզում են հաշտվել՝ առաջարկելով նրան մարիխուանա[12]։ Մեկուսի վայր հասնելուն պես Սլեմերի վրա հարձակվել են Փայքը և Շիփը, իսկ Պիտերսոնը հսկել է։ Ըստ հետագա դատական ցուցմունքների՝ հաջորդ երեսուն րոպեների ընթացքում Սլեմերին ծաղրել, ծեծել և կտրատել են։ Շիփը նրա կրծքին փորագրել է հնգաթև աստղ[13][14][8]։ Վերջում Փայքը ասֆալտի մեծ կտորով ջախջախել է Սլեմերի գանգը՝ սպանելով նրան։ Փայքը պահել է Սլեմերի գանգի մի կտոր[12]։

Փայքը սկսել է գանգի կտորը ցուցադրել դպրոցում, և երեքն էլ ձերբակալվել են 36 ժամվա ընթացքում։ Մատյանը ցույց է տվել, որ Փայքը, Շիփը, Պիտերսոնը և Սլեմերը միասին դուրս են եկել, իսկ վերադարձել են միայն երեքը։ Խուզարկուները գանգի կտորը գտել են Փայքի բաճկոնի գրպանում։ Ձերբակալվելուց կարճ ժամանակ անց Փայքը հրաժարվել է իր Միրանդայի իրավունքներից և ոստիկանությանը խոստովանել է, թե ինչպես է մասնակցել Սլեմերի սպանությանը[5]։ Այդուհանդերձ, Փայքը պնդել է, որ ինքը և իր համախոհները պարզապես փորձել են վախեցնել Սլեմերին, և նրանց պլանը դուրս է եկել վերահսկողությունից[12]։

Սլեմերի մայրը բազմիցս խնդրել է Թենեսիի իշխանություններին՝ գանգը վերադարձնել իրեն պատշաճ թաղման համար, սակայն այն մնացել է պետության տիրապետության տակ՝ որպես ապացույց։ Իշխանությունները հայտարարել են, որ այն չի վերադարձվի, քանի դեռ գործը բաց է՝ սպասելով Փայքի մահապատժին[15]։

Դատավարություն և դատավճիռ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Փայքին, Շիփին և Պիտերսոնին առաջադրվել է առաջին աստիճանի սպանության և առաջին աստիճանի սպանության դավադրության մեղադրանք։ Շիփը, որ սպանությունից երկու ամիս առաջ դարձել էր 17 տարեկան, դատվել է որպես չափահաս։ Պիտերսոնը, ով համաձայնել է դառնալ մեղադրանքի վկա, փորձաշրջան է ստացել՝ հանցագործությունից հետո օժանդակություն ցուցաբերելու մեղքն ընդունելու դիմաց[14]։ Մեղադրանքը պահանջել է մահապատիժ Փայքի համար և ցմահ ազատազրկում՝ առանց պայմանական վաղաժամկետ ազատման, Շիփի համար[16]։

Փայքի դատավարության ժամանակ մեղադրանքին օգնել են ապացույցները և Փայքի խոստովանությունը։ Փայքին առաջադրվել է առաջին աստիճանի սպանության և սպանության դավադրության մեղադրանք։ 1996 թվականի մարտի 22-ին, ընդամենը մի քանի ժամ տևած խորհրդակցությունից հետո, Փայքը մեղավոր է ճանաչվել երկու կետերով։ Մարտի 30-ին Փայքը դատապարտվել է մահապատժի էլեկտրական աթոռով՝ սպանության մեղադրանքով, և 25 տարվա ազատազրկման՝ դավադրության մեղադրանքով։ 1997 թվականի հունվարին Շիփը նույնպես մեղավոր է ճանաչվել երկու կետերով։ Սակայն այն բանից հետո, երբ երդվյալ ատենակալները չեն կարողացել միաձայն որոշել՝ նրան դատապարտել ցմահ ազատազրկման առանց պայմանական վաղաժամկետ ազատման հնարավորության։ Դատավորը նրան դատապարտել է ցմահ ազատազրկման՝ պայմանական վաղաժամկետ ազատման իրավունքով[12]։ Շիփին նկարագրելով որպես վտանգավոր անձ՝ դատավորը դավադրության համար նրան լրացուցիչ, հաջորդական 25-ամյա ազատազրկում է նշանակել, ինչով ապահովել է, որ նա պայմանական վաղաժամկետ ազատման իրավունք չստանա մինչև իր 40-ականների վերջը կամ 50-ականների սկիզբը[17]։ Շիփին պայմանական վաղաժամկետ ազատում չի շնորհվել 2025 թվականի հոկտեմբերին, և նա շարունակում է գտնվել Հյուսիսարևմտյան ուղղիչ համալիրում՝ նվազագույն հսկողության ներքո[18]։

Բողոքարկումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեղավոր ճանաչվելուց հետո Փայքը Թենեսիի նահանգային դատարաններում իր դատավճռի դեմ բողոքարկումը «սկսել է, չեղարկել, ապա կրկին սկսել է»[19]։ 2001 թվականի հունիսին, ապա նորից 2002 թվականի հունիսին՝ իր փաստաբանների խորհրդին հակառակ, Փայքը դատարաններին խնդրել է հրաժարվել իր բողոքարկումից և ցանկացել է մահապատժի ենթարկվել էլեկտրահարմամբ։ Քրեական դատարանի դատավոր Մերի Բեթ Լեյբովիցը բավարարել է խնդրանքը, և մահապատժի օրը սահմանվել է 2002 թվականի օգոստոսի 19-ը։ Փայքը շուտով փոխել է միտքը, և 2002 թվականի հուլիսի 8-ին պաշտպանության փաստաբանները միջնորդություն են ներկայացրել՝ թույլ տալու բողոքարկման գործընթացի շարունակությունը։ Այս միջնորդությունը մերժվել է։ Սակայն 2002 թվականի օգոստոսի 2-ին նահանգային վերաքննիչ դատարանի եռադատավորանոց կազմը որոշել է, որ վարույթը պետք է շարունակվի, և մահապատիժը չի կատարվել[20]։ 2008 թվականի դեկտեմբերին Փայքի՝ նոր դատավարության վերջին խնդրանքը մերժվել է, և նա վերադարձվել է մահապատժի դատապարտվածների շարք[19]։ Այս մերժումով Թենեսի նահանգի քրեական արդարադատության համակարգի կանոններով և ընթացակարգերով Փայքին թույլատրված բողոքարկումները սպառվել են[21]։

2014 թվականի մայիսին Փայքի փաստաբանները բողոքարկում են ներկայացրել դաշնային դատական համակարգում[22]։ Նրա փաստաբանները խնդրել են մահապատիժը ազատազրկմամբ փոխարինել հետևյալ հիմքերով․ փաստաբանի անարդյունավետ օգնություն, հոգեկան հիվանդություն և Թենեսիում կիրառվող մահապատժի հակասահմանադրականություն։ ԱՄՆ շրջանային դատարանի դատավոր Հարի Սենդլին Մաթիս կրտսերի կողմից 2016 թվականի մարտի 11-ին կայացված 61 էջանոց վճռով բոլոր հիմքերը մերժվել են, իսկ հայցվող փոխարինումը մերժվել է[23][24]։ 2019 թվականի օգոստոսի 22-ին, Փայքի փաստաբանների նույն բողոքարկումը 2018 թվականի հոկտեմբերի 1-ին լսելուց հետո, ԱՄՆ Վեցերորդ շրջանի վերաքննիչ դատարանի եռադատավորանոց կազմը միաձայն թողել է ուժի մեջ ստորադաս դատարանի վճիռը և մերժել օգնությունը[9]։

Պատրիսիա Ջոնսի վրա հարձակում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2001 թվականի օգոստոսի 24-ին Փայքը և կալանավոր Նատաշա Կորնետը մեղադրվել են կալանավոր Պատրիսիա Ջոնսի վրա հարձակվելու և նրան կոշկակապով խեղդելու փորձի մեջ[1]։ Հարձակման պահին Ջոնսը կրել է ցմահ ազատազրկում՝ 1994 թվականին Նոքսվիլում 84-ամյա Ալբերտա Քոքերի սպանության համար[25]։ Փայքը մեղավոր է ճանաչվել առաջին աստիճանի սպանության փորձի մեջ 2004 թվականի օգոստոսի 12-ին[26]։ Թեև Թենեսիի ուղղիչ վարչությունը պնդել է, որ Կորնետը օժանդակել է այս հանցագործությանը, նրա քննիչները եզրակացրել են, որ բավարար ապացույցներ չկան՝ նրան Ջոնսի վրա Փայքի հարձակմանը օգնելու համար մեղադրելու համար։ 2003 թվականին Փայքը մեղավոր է ճանաչվել առաջին աստիճանի սպանության փորձի մեջ և Ջոնսի վրա հարձակման համար ստացել է 25 տարվա ազատազրկում[27]։

Փախուստի ծրագիր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2012 թվականի մարտին բացահայտվել է, որ Փայքը փախուստի ծրագրեր է կազմել՝ ներգրավելով ուղղիչ հիմնարկի աշխատակից Ջասթին Հեֆլինին, ինչպես նաև Նյու Ջերսիից Դոնալդ Կոհուտին[28]։ Կոհուտը՝ 30-ն անց անձնական մարզիչ, 2011 թվականի սկզբի շրջանում նամակագրական կապ էր հաստատել Փայքի հետ։ Այդ տարվա հուլիսին Կոհուտը ամսական մեկ կամ երկու անգամ անցնում էր մոտ 2700 կմ ճանապարհ Նյու Ջերսիի Ֆլեմինգթոն քաղաքից Թենեսիի Նեշվիլ և հետ՝ Փայքին անձամբ այցելելու համար։ Ի վերջո Կոհուտը փախուստի ծրագիր է հաղորդել Փայքին և ներգրավել ուղղիչ հիմնարկի աշխատակից Հեֆլինի օգնությունը, ով համաձայնել է մասնակցել՝ դրամի և նվերների դիմաց[29]։

Անվտանգության նկատառումներով Թենեսիի ուղղիչ վարչությունը ծրագրի մասին շատ մանրամասներ չի տրամադրել։ Սակայն մեղադրական եզրակացությունը ներկայացրել է սցենար, ըստ որի՝ բանտի բանալին պետք է կրկնօրինակվեր՝ նախ ուրվագծվելով, ապա պատրաստվելով կրկնօրինակ[30]։ 2012 թվականի սկզբին բանտի անձնակազմը տեղեկություն է ստացել կազմակերպվող փախուստի մասին[29][31]։ Սա հանգեցրել է բանտից փախուստի փորձի կասեցմանը՝ Թենեսիի ուղղիչ վարչության, Թենեսիի քննչական բյուրոյի (TBI) և Նյու Ջերսիի նահանգային ոստիկանության համատեղ քննության արդյունքում[28]։ TBI-ի տվյալներով՝ ծրագիրը բացահայտվելու պահին այնքան էլ առաջ չէր գնացել, և «փախուստը անմիջական չէր»[29]։

2012 թվականի մարտին Կոհուտը ձերբակալվել է և մեղադրվել կաշառակերության և փախուստի դավադրության մեջ, իսկ Հեֆլինը ձերբակալվել է և մեղադրվել կաշառակերության, պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահման և փախուստի դավադրության մեջ[32]։ Փայքին մեղադրանք չի առաջադրվել, և քննիչների համար պարզ չի եղել, թե արդյոք նա դավադրության մասնակից է եղել՝ ծրագրի մասին իր տեղեկացվածությունից դուրս[29]։

2012 թվականի մայիսի 31-ին Կոհուտը դատապարտվել է յոթ տարվա ազատազրկման, որը պետք է կրի Թենեսի նահանգի Հյուսիսարևելյան ուղղիչ համալիրում[33]։ Հեֆլինը, ով իր ձերբակալությունից հետո համագործակցել է իշխանությունների հետ, ազատազրկում չի կրել, սակայն աշխատանքից ազատվել է Թենեսիի ուղղիչ վարչությունում[29]։

Մահապատժի օրվա սահմանում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2020 թվականի օգոստոսի 27-ին Թենեսիի գլխավոր դատախազ Հերբերտ Սլեյթերիի գրասենյակը խնդրել է Թենեսիի Գերագույն դատարանին Փայքի համար մահապատժի օր սահմանել։ Թենեսիում COVID-19 համավարակի և տարբեր այլ գործոնների պատճառով դատարանը Փայքի փաստաբաններին երկարաձգումներ է տրամադրել՝ նրանց ավելի շատ ժամանակ տալով հիմնավորելու, թե ինչու Փայքը չպետք է մահապատժի ենթարկվի։ Նահանգը չի առարկել երկարաձգումներին։ 2021 թվականի հունիսի 7-ին Փայքի փաստաբանները միջնորդություն են ներկայացրել՝ առարկելով մահապատժի օրվա սահմանմանը և խնդրելով փոխարինման վկայական։ Միջնորդությունը մերժվել է։

2022 թվականի նոյեմբերից առաջ Փայքը լիովին սպառել էր բողոքարկման բոլոր գործընթացները։ Սակայն 2022 թվականի նոյեմբերին նահանգի Գերագույն դատարանը հակասահմանադրական է ճանաչել այն նահանգային օրենքը, ըստ որի՝ անչափահասները ավտոմատ կերպով դատապարտվում են ցմահ ազատազրկման՝ առանց պայմանական վաղաժամկետ ազատման հնարավորության։ 2023 թվականի օգոստոսի 30-ին Փայքի փաստաբանները օգտագործել են այս վճիռը՝ փորձելով վերաբացել իր 1996 թվականի դատավճիռն ու պատիժը չեղարկելու խնդրանքը։ Փայքի փաստաբանները պնդել են, որ սպանության պահին նրա երիտասարդ տարիքը և հոգեկան առողջության դժվարությունները պետք է նրան ազատեն մահապատժից։

2023 թվականի հոկտեմբերին Նոքս շրջանի քրեական դատարանի դատավոր Սքոթ Գրինը մերժել է Փայքի խնդրանքը՝ ասելով, որ 2022 թվականի նոյեմբերի Գերագույն դատարանի վճիռը չի տարածվում նրա վրա։ «Բուքերի գործը վերաբերել է միայն Թենեսիի անչափահաս հանցագործներին», նշել է դատավոր Գրինը։ «Բարձրագույն դատարանը՝ այժմ թոշակի անցած դատավոր Շարոն Լիի գրած կարծիքում, հատուկ անդրադարձել է անչափահասների, ոչ թե չափահասների հարցին։ Այս վճիռը վերաբերում է միայն անչափահաս սպանության հանցագործներին, ոչ թե չափահասներին», ասվում է որոշման մեջ, և Փայքը օրինականորեն չափահաս է եղել, գրել է Գրինը[34]։

2025 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Թենեսիի Գերագույն դատարանը Փայքի համար մահապատժի կարգադրագիր է տվել՝ մահապատժի օր սահմանելով ուղիղ մեկ տարի անց՝ 2026 թվականի սեպտեմբերի 30-ը[35]։ Փայքը կարող էր ընտրել էլեկտրական աթոռի և մահացու ներարկման միջև[35]։

Եթե Փայքը մահապատժի ենթարկվեր, նա կդառնար Թենեսիում մոտավորապես երկու դար անց մահապատժի ենթարկված առաջին կինը[36][37]։

Մահապատժի անհաջող փորձ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2026 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, առավոտյան ժամը 10-ին, Փայքի համար նախատեսված էր մահապատիժ Նեշվիլի Ռիվերբենդի առավելագույն անվտանգության հաստատությունում[2]։ Թենեսիի պաշտոնյաները չեն կարողացել մահապատժի ենթարկել Փայքին՝ թեև նրան տվել են պենտոբարբիտալի երկու դեղաչափ[2]։ Փայքը գիտակից է եղել մահապատժի խցում[3]։ Նրա փաստաբանները նույն օրը Թենեսիի Գերագույն դատարանին արտակարգ միջնորդություն են ներկայացրել՝ մահապատիժը անհապաղ կասեցնելու խնդրանքով՝ պնդելով, որ նա գտնվում է «անհարկի տառապանքի» մեջ, և ընթացակարգը խախտում է դաժան և անսովոր պատժի արգելքը[3]։

Նահանգապետ Բիլ Լին հրամայել է անցկացնել «համապարփակ երրորդ կողմի վերանայում»՝ պարզելու, թե ինչ է տեղի ունեցել, և կասեցրել է այս տարի նախատեսված մյուս մահապատիժը[2]։ Փայքի փաստաբանների խոսքով՝ նա գտնվում է անգիտակից վիճակում, հիվանդանոցում, արհեստական շնչառության սարքին միացված[38]։ 2026 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Լին հայտարարել է, որ Թենեսիի ուղղիչ վարչության ղեկավար Ֆրենկ Ստրադան կհրաժարվի պաշտոնից, իսկ վերանայումը կանցկացնի նախկին ԱՄՆ դատախազ Էդ Սթենտոնը, ով նույն դերն է ունեցել 2022 թվականին մահապատժի մեկ այլ հետաձգումից հետո[39]։

Մշակույթում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քոլին Սլեմմերի սպանությունը ներկայացվել է «Մահացու կանայք», «Իմ տղամարդու համար», «Մարդասպան երեխաներ», «Մարտինիներ և սպանություն», «Մահ բամբասանքից Վենդի Ուիլյամսի հետ», «Սնեփ. մարդասպան զույգեր» և «Մեծ աղջիկների սպանություններ» հեռուստաշոուներում [40]: Քրիստա Փայքը նաև ներկայացվել է «Աշխարհի ամենավտանգավոր հանցագործները» հեռուստասերիալի առաջին եթերաշրջանի դրվագում: Պատրիսիա Սփրինգերը գրել է «Սեր՝ մեռնելու համար» գիրքը սպանության մասին[41]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 «Chattanooga Federal Judge Upholds Conviction of Christa Pike, Who Carried out Torture Murder Of Romantic Rival». The Chattanoogan. 2016-03-17. Վերցված է 2017-06-06-ին.
  2. 1 2 3 4 5 «Tennessee governor halts executions after Christa Gail Pike survives lethal injection». NPR. 2026-10-01. Վերցված է 2026-10-04-ին.
  3. 1 2 3 «Tennessee governor calls Christa Pike's failed execution 'deeply disturbing' and calls for a review». CNN. Վերցված է 2026-10-04-ին.
  4. ↑ Bedard, Hayley (2026-01-27). «Death-Sentenced Prisoner Christa Pike Files Religious Challenge to Tennessee's Execution Protocol». Death Penalty Information Center. Վերցված է 2026-06-19-ին.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 «Pike v. State». casetext.com. No. E2009-00016-CCA-R3-PD (Tenn. Crim. App. Apr. 25, 2011). Արխիվացված է օրիգինալից 2023-11-16-ին. Վերցված է 2025-05-27-ին.
  6. 1 2 3 4 5 6 Brand, Bethany (2023-07-29). «Forensic Psychological Evaluation». Google Docs. Վերցված է 2026-06-30-ին.
  7. ↑ «Claude Davis Charging & No Contest Plea». Google Docs. Վերցված է 2026-06-30-ին.
  8. 1 2 3 «Defendant Christa Pike's Response in Opposition to the State's Motion to Set Execution Date and Request for a Certificate of Commutation» (PDF). tncourts.gov. Knox County Appellate Court, Tennessee Judiciary. 2021-06-07. Վերցված է 2025-05-23-ին.
  9. 1 2 «Pike v. Gross» (PDF). ca6.uscourts.gov. US Court of Appeals for the Sixth Circuit. էջեր 8–10. Վերցված է 2023-11-16-ին.
  10. 1 2 3 Brand, Bethany (2026-06-01). «Forensic Psychological Addendum». Google Docs. Վերցված է 2026-06-30-ին.
  11. 1 2 3 4 5 «Petition alleging violations of the human rights of Christa Pike by the United States of America and request for precautionary measures». Google Docs. 2020-11-16. Վերցված է 2026-06-30-ին.
  12. 1 2 3 4 5 Kern, Will (2001-04-22). «Angel's Face, Devil's Heart». The Straits Times. Վերցված է 2025-05-23-ին – via willkern.com.
  13. ↑ Satterfield, Jamie (2008-12-21). «Rejected appeal for Pike revealing: Defense's testimony details death row inmate's childhood». Knoxville News Sentinel. Արխիվացված է օրիգինալից 2012-07-17-ին. Վերցված է 2025-05-27-ին.
  14. 1 2 Lakin, Matt (2008-04-07). «Hearing for convicted Job Corps killer Pike resumes». Knoxville News Sentinel. Արխիվացված է օրիգինալից 2012-07-17-ին. Վերցված է 2025-05-27-ին.
  15. ↑ «Murder victim's mother begs TN to release skull fragment». wbir.com. 2015-01-16. Վերցված է 2025-06-19-ին.
  16. ↑ «Slaying suspect, 17, will be tried as adult grisly tale of Job Corps victim's death told at hearing». www.knoxnews.com. Վերցված է 2025-06-19-ին.
  17. ↑ «Tadaryl Shipp Convicted». The Orlando Sentinel. 1997-03-09. էջ 181. Վերցված է 2025-06-19-ին.
  18. ↑ «Detailed Results». foil.app.tn.gov. Վերցված է 2025-06-19-ին.
  19. 1 2 Satterfield, Jamie (2008-12-11). «Judge denies Job Corps killer's appeal: Pike will stay on death row». Knoxville News Sentinel. Արխիվացված է օրիգինալից 2012-07-17-ին. Վերցված է 2025-05-27-ին.
  20. ↑ Kenner, Randy (2002-08-02). «Court of Criminal Appeals grants Pike stay of execution». Knoxville News Sentinel. Արխիվացված է օրիգինալից 2008-12-02-ին. Վերցված է 2025-05-27-ին – via tcask.org.
  21. ↑ Satterfield, Jamie (2008-12-04). «Final death-row appeal of Christa Gail Pike delayed again». Knoxville News Sentinel. Արխիվացված է օրիգինալից 2008-09-15-ին. Վերցված է 2025-05-27-ին.
  22. ↑ Satterfield, Jamie (2013-02-13). «Killer Christa Gail Pike asks fed court to block her execution: Argues courts violated her rights». Knoxville News Sentinel. Արխիվացված է օրիգինալից 2014-06-08-ին. Վերցված է 2014-05-13-ին.
  23. ↑ Donila, Mike (2016-03-11). «Federal court denies Pike's request to overturn death penalty». wbir.com. WBIR-TV.
  24. ↑ Satterfield, Jamie (2016-03-11). «Federal judge's ruling opens death chamber door for Christa Gail Pike». Knoxville News Sentinel.
  25. ↑ Satterfield, Jamie (2006-03-09). «Pike's own words did her in - Court not convinced killer reacted to save another inmate's life». Knoxville News Sentinel. Վերցված է 2024-04-28-ին.
  26. ↑ «Women on Death Row». state.tn.us. Թենեսիի ուղղիչ վարչություն. Արխիվացված է օրիգինալից 2009-06-27-ին. Վերցված է 2025-05-27-ին.
  27. ↑ Loggins, Kirk (2003-07-06). «Love and Hate on Death Row». The Tennessean. Արխիվացված է օրիգինալից 2017-09-20-ին. Վերցված է 2025-05-27-ին – via prisontalk.com.
  28. 1 2 Holt, Erin (2012-03-22). «Christa Pike woos Donald Kohut and Justin Heflin to help plan escape». KSDK.com. WATE-TV|WATE/WSMV-TV|WSMV/CNN. Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-29-ին. Վերցված է 2025-05-27-ին.
  29. 1 2 3 4 5 Queally, James (2019-03-30). «Raritan TWP Man Arrested». The Star-Ledger. Արխիվացված է օրիգինալից 2020-11-12-ին. Վերցված է 2025-05-28-ին – via nj.com.
  30. ↑ «Pair Planned to Copy Jail Key». Chattanooga Times Free Press. Associated Press. 2012-03-24. Վերցված է 2025-05-27-ին – via abcnews.go.com.
  31. ↑ Ng, Christina (2012-03-21). «Tennessee Death Row Woman's Escape Plot Foiled». ABC News. Վերցված է 2025-05-27-ին.
  32. ↑ Caulfield, Philip (2012-03-22). «2 Busted in Plot To Spring Female Killer From Death Row». New York Daily News.
  33. ↑ «Tennessee prisoner faces 45 more counts in N.J.». Hunterdon County Democrat. 2019-03-29 – via nj.com.
  34. ↑ North, John (2023-10-31). «Judge dismisses death row inmate Christa Pike's bid to reopen her criminal case». wbir.com. WBIR-TV. Վերցված է 2025-05-27-ին.
  35. 1 2 North, John. «September 2026 execution date set for Christa Gail Pike, only woman on Tennessee's death row». 10 News. Վերցված է 2025-10-01-ին.
  36. ↑ Hale, Steven (2021-06-08). «Tennessee Is Seeking an Execution Date for the Only Woman on the State's Death Row». Nashville Scene. Վերցված է 2021-06-08-ին.
  37. ↑ Jorge, Kaylin (2021-06-08). «Only woman on death row in Tennessee seeks commutation of sentence». WZTV.com. Վերցված է 2021-06-08-ին.
  38. ↑ «Tennessee prison chief resigns after Christa Pike's failed execution». Yahoo News. 2026-10-03. Վերցված է 2026-10-04-ին.
  39. ↑ «Tennessee's prisons chief is resigning after the failed execution of Christa Pike». PBS NewsHour. 2026-10-03. Վերցված է 2026-10-04-ին.
  40. ↑ Mealins, Evan (2024-05-21). «Tennessee's only woman on death row featured in 'Mean Girl Murders.' Here's what to know». USA Today. Վերցված է 2024-10-02-ին.
  41. ↑ Springer, Patricia (2000). A Love To Die For. Նյու Յորք: Pinnacle Books. ISBN 978-0-7860-1086-8 – via Internet Archive text collection.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Քրիստա_Փայք&oldid=10932892» էջից