संसार

हिन्दी

व्युत्पति

संस्कृत संसार (saṃsāra)

उच्चारण

• (deprecated use of |lang= parameter) आईपीए^{(कुंजी)}: [sənˈsaːr]

संधि

1. संसार = सं + सार

1. विश्व

   This world is a creation of the Great Creator.

   He became detached from the world.

   Few are really happy in this world.

Synonyms

• दुनिया (duniyā)
• जगत् (jagat)

References

• साँचा:R:Bahri
• साँचा:R:UR-HI-EN

---

Sanskrit

Noun

1. going or wandering through, undergoing transmigration; samsara
2. course, passage, passing through a succession of states, circuit of mundane existence, transmigration, metempsychosis
3. the world, secular life, worldly illusion

   — from the beginning of the world

Descendants

• English: samsara

References

• Monier Williams (1899), “संसार”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1119.

प्रकाशितकोशों से अर्थ

शब्दसागर

संसार संज्ञा पुं॰ [सं॰]

१. लगातार एक अवस्था से दूसरी अवस्था में जाते रहना ।

२. बार बार जन्म लेने की परंपरा । आवागमन । भवचक्र । जगत् । दुनिया । विश्व । सृष्टि ।

४. इहलोक । मर्त्यलोक ।

५. मायाजाल । माया का प्रपंच । जीवन का जंजाल ।

६. गृहस्थी ।

७. दुर्गंध खदिर । विट् खदिर ।

९. मार्ग । पथ (को॰) । यौ॰—संसारगमन=जन्म मरण का चक्कर । संसारगुरु । संसार- चक्र । संसारतिलक । संसारपथ । संसारपदवी । संसारबंधन= जागतिक जीवन का पाश या मोह । संसार भावन । संसार मार्ग । संसारमोक्ष=संसार से छुटकारा । संसारमोक्षण= संसारयात्रा । संसारवर्जित=सांसारिकता से मुक्त । संसार- वर्त्म=संसार का मार्ग । संसारसंग=सांसारिकता । संसार- सुख=संसार का आनंद । भौतिक सुख ।