Musulunci
| Musulunci | |
|---|---|
| Founded | 631 |
| Mai kafa gindi | Muhammad |
| Classification |
|
| Sunan asali | الإسلام |
| Practiced by | Musulmi da alummah |
| Branches | Rukunnan Musulunci Shahada Sallah Zakka Azumi A Lokacin Ramadan Aikin Hajji |



[1]Addinin Musulunci (Islama;[2] Larabci: ٱلْإِسْلَام, romanized: al-Islām, Turanci: Islam) Shi ne shaidawa babu abun bautawa da gaskiya sai Allah, kuma Annabi Muhammad (S A W) bawan Allah ne kuma manzon Allah ne.[3][4][5][6][7][8]
Addinin yana da alaƙa da Annabi Ibrahim kuma ya ƙunshi hukunce-hukunce daga Alqur'ani da kuma koyarwar Manzon tsira Annabi Muhammad (s a w) wanda shine ya zo da littafin sannan akwai aƙalla mabiya addinin musulunci mutum biliyan ɗaya da ɗugo tara (1.9B). Addinin musulunci shine addini na biyu dangane da yawan mabiya bayan addinin Kirista.[9][10][11]
Annabi Muhammad (S AW) tsira da amincin Allah su tabbata a gareshi,[12] shine manzo wanda Allah ya aiko shi zuwa ga mutane baki ɗaya kuma na ƙarshen/cikamakin annabawa a Duniya domin ya sake jaddada addinin Allah, a yi imani da Allah wanda ya halicci kowa da komai, mutum da Aljan.
Addinin musulunci na da mabiya a duk faɗin ƙasashen Duniya kuma mafiya yawa su na zaune ne a yankin gabas ta tsakiya, da yankin Afirka ta arewa waɗanda mafi yawancinsu Larabawa ne masu bin addinin musulunci, sai dai akwai ɗinbin mabiya addinin musulunci a ko'ina a faɗin duniya.[13] Ma'anar addinin Musulunci shine yarda da miƙa wuya da kaɗaita Allah Maɗaukakin Sarki, wato shaidawa babu abin bautawa da gaskiya sai Allah kuma Annabi Muhammad (s.a.w) Manzon Allah ne.[14][15][16][17][18]
Musulmai sun yi imani cewa addinin Musulunci shine cikakken addini kuma addini na gaskiya wanda aka turo Annabawa da manzanni da yawa a baya, wanda suka haɗa da kakanmu Annabi Adamu, annabi sulaiman annabiNuhu, Annabi Ibrahim, Annabi Musa da kuma Annabi Isah.[19][20][21][22]
Addinin musulumci addinine dake wanzar da zaman lafiya nuna so ah jama'ah yakan numah hanyah mafi sauqi don gudanar da inadah domin samun rabauta aranar qarshen.
Musulmai sunyi ittifaqi kan chewah musulumci itache hanyah mafi dachewah ga dukkan bayi subi domin rabauta dakumah bautar mahalinchi ta hanyar dayah dache.
Bautar Allah shine abunda dukkan kowani musulmi yakeyi domin tsirah ah ranar gobe qiyamah.
Chikah chinkan musulumci guda biyarr ne 5
[gyara sashe | gyara masomin].shaidawa babu abun bautawa da gaskia sai allah annabi Muhammad bawansa be kumah manzon sane
[gyara sashe | gyara masomin]. sannan ah tsaida sallah
. kumah ayi azumin watan Ramadan
.abada zakah gawanda allah yahorewa
. dakumah ziyartar dakin ka'abah ga Wanda yake da hali
Hakah zalikah chikah chinkan Imani guda shida 6.
[gyara sashe | gyara masomin].Imani da allah
[gyara sashe | gyara masomin].Imani da mala'ikuh
.dalutafan da ubangiji ya sauqar
.da duk manzannin daya aikoh
.Daranar karshe ba shakku
.Da kaddara intasauqo ( ta alkhairi koh sharri).
Har wa yau, Musulmai sun yi imani cewa Alqur'ani maganar Allah ne, kuma saƙon Ubangiji ne na ƙarshe wanda babu tawaya a cikin shi. Tare da Alqur'ani, Musulmai sunyi imani da sauran littattafan da aka turo kamar Attaura, Zabura da Injila. Kuma Annabi Muhammad (SAW) shine cikamakin Annabawan Musulunci, kuma ta shine addinin Musulunci ya cika. Koyarwarsa da umurninsa ana ƙiran su da Sunnah wanda aka rubuta a littattafai da ake ƙira Hadisi, wanda ke koyar da tsarin mulki da rayuwa.
ANNABAWA
An yi imani da cewa Allah Ta’ala ne ya zaɓi annabawa (Larabci: أنبياء, anbiyāʾ) domin su yi wa’azin saƙon Allah. Wasu daga cikin waɗannan annabawan kuma suna zuwa da sabon littafi, kuma ana kiran su “manzanni” (رسول, rasūl). Musulmai sun gaskata cewa annabawa mutane ne, ba alloli ba. An ce dukkan annabawan sun yi wa’azin saƙon Musulunci guda ɗaya – wato miƙa wuya ga nufin Allah – ga al’ummomi dabam-dabam a zamanin da suka gabata, kuma wannan shi ne dalilin da ake cewa ya haifar da kamanceceniya da yawa tsakanin addinai. Alqur’ani ya ambaci sunayen mutane da yawa waɗanda ake ɗauka a matsayin annabawa a Musulunci, ciki har da Adamu, Nuhu, Ibrahim, Musa, Dawuda da Isa, alaihimus salam, da sauransu. Labaran da suka shafi annabawan da suka wuce abin da Alqur’ani ya ambata an tattara su kuma an yi nazari a kansu a cikin Qisas al-Anbiya (Labarun Annabawa).[1][23]
Musulmai sun yi imani cewa Allah Ya aiko Muhammadu (Sallallahu Alaihi Wasallam) a matsayin annabi na ƙarshe (“Hatimin Annabawa”) domin ya isar da cikakken saƙon Musulunci. A Musulunci, misalin rayuwar Muhammadu (S.A.W.) wanda ya zama abin koyi shi ake kira sunnah (a zahiri “hanyar da aka bi”). Ana ƙarfafa Musulmai su yi koyi da ɗabi’un Muhammadu (S.A.W.) a rayuwarsu ta yau da kullum, kuma ana ganin sunnah tana da muhimmanci wajen jagorantar fassarar Alqur’ani. Wannan misali an kiyaye shi a cikin hadisai da ake kira hadisi, waɗanda suka ƙunshi ruwayoyin maganganunsa, ayyukansa, da halayensa. Hadisi Qudsi wani nau’i ne na hadisi, wanda ake ɗauka a matsayin kalmomin Allah na zahiri da Muhammadu (S.A.W.) ya ruwaito, waɗanda ba sa cikin Alƙur’ani. Hadisi yana ƙunshe da abubuwa biyu: sarkar masu ruwaya, da ake kira sanad, da kuma ainihin lafazin, da ake kira matn. Akwai hanyoyi dabam-dabam na rarraba ingancin hadisai, inda ma’aunin da aka fi amfani da shi ya kasance: “sahihi” ko “ingantacce” (صحيح, ṣaḥīḥ); “hasan” ko “mai kyau” (حسن, ḥasan); ko “ɗa’if” ko “mai rauni” (ضعيف, ḍaʻīf), [24]da sauransu. Kutub al-Sittah tarin littattafai ne guda shida, waɗanda ake ɗauka a matsayin mafiya ingantattun ruwayoyi a Musuluncin Ahlus-Sunnah. Daga cikinsu akwai Sahih al-Bukhari, wanda galibi Ahlus-Sunnah suke ɗaukarsa a matsayin ɗaya daga cikin mafiya ingantattun madogara bayan Alƙur’ani. Wani sanannen tushen hadisai kuma shi ne Littattafai Huɗu (Al-Kutub al-Arba’ah), waɗanda ‘yan Shi’a suke ɗauka a matsayin mafiya ingantaccen tushen hadisi.[8][25]
Manazarta.
[gyara sashe | gyara masomin]Etimology
[gyara sashe | gyara masomin]A cikin Larabci, Musulunci ( Arabic ) [26] shine sunan magana na Form IV wanda ya samo asali daga fi'ilin سلم ( salama ), daga tushen triliteral س-ل-م ( S-L-M ), wanda ke samar da babban rukuni na kalmomi waɗanda galibi suka shafi ra'ayoyin miƙa kai, aminci, da zaman lafiya. [27] A cikin mahallin addini, yana nufin mika wuya gaba ɗaya ga nufin Allah . Musulmi ( مُسْلِم ), kalmar da ke nufin mai bin Musulunci, ita ce ɓangaren aiki na wannan nau'in fi'ili, kuma tana nufin "miƙa wuya (ga Allah)" ko "wanda ya miƙa wuya (ga Allah)". Duk da haka, masanin nazarin Alƙur'ani Mohsen Goudarzi ya yi jayayya cewa a cikin Alƙur'ani kalmar dīn tana nufin " bauta ", Musulunci yana nufin " tauhidi " kuma musulmi yana nufin "mai tauhidi". [28] A cikin Hadisin Jibra'ilu, an gabatar da Musulunci a matsayin wani ɓangare na uku wanda ya haɗa da imān (imani), da ihsān (kyakkyawa). [ 19 ]
Musulunci da kansa a tarihi ana kiransa da addinin Musulunci a duniyar da ke amfani da Turanci . Wannan kalmar ta daina amfani kuma wani lokacin ana cewa tana da ban haushi, domin tana nuna cewa mutum, maimakon Allah, shine ginshiƙin addinin Musulmai.
Influences on other religions
[gyara sashe | gyara masomin]Ko ƙungiyoyi irin su Druze, Berghouata da Ha-Mim, ko dai sun fito ne daga Islama ko kuma sun zo su raba wasu imani tare da Islama, kuma ko kowannensu addini ne daban ko ƙungiyar Islama ra'ayoyi ne masu rikitarwa. Bangaskiyar Druze ta ci gaba da rabuwa da Isma'ili yayin da ta haɓaka koyarwarta ta musamman, kuma a ƙarshe ta rabu da Ismāʿīlīsm da Islama gaba ɗaya; waɗannan sun haɗa da imanin cewa Imam Al-Ḥākim bi-Amr Allāh Allah ne mai jiki.[29][30] Ana ganin Yazdânism a matsayin cakuda na imani na Kurdawa na gida da koyarwar Musulunci ta Sufi da Sheikh Adi ibn Musafir ya gabatar a Kurdistan a karni na 12. Babism ya samo asali ne daga Shia goma sha biyu ya wuce ta Siyyid 'Ali Muhammad i-Shirazi al-Bab yayin da daya daga cikin mabiyansa Mirza Husayn 'Ali Nuri Baha'u'llah ya kafa Bangaskiyar Bahá'í.[31] Yarsanism, Din-i Ilahi, da Ali-Illahism ana ɗaukar su rabuwa da Islama.[32][511] Sikhism, wanda Guru Nanak ya kafa a Punjab a ƙarshen karni na 15, Musulunci ne ya rinjayi shi.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- 1 2 https://islamqa.info/en/answers/172775
- ↑ "English pronunciation of Islam". Cambridge Dictionary. Archived from the original on 22 January 2021. Retrieved 19 Dec 2023.
- ↑ https://www.britannica.com/topic/Islam
- ↑ https://www.islamic‑relief.org.uk/resources/knowledge‑base/five‑pillars‑of‑islam/shahada/[permanent dead link]
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Shahada
- ↑ https://fredericksburgmuslimcommunity.org/shahada‑declaration‑of‑faith/[permanent dead link]
- ↑ https://www.quransheikh.com/shahada‑five‑pillars‑of‑islam/[permanent dead link]
- 1 2 https://www.muhammadiah.com/en/shahada/
- ↑ "Pew-Templeton Global Religious Futures Project - Research and data from Pew Research Center". 21 December 2022. Archived from the original on 5 February 2023. Retrieved 27 November 2023.
- ↑ https://religionmediacentre.org.uk/factsheets/islam/
- ↑ https://africame.factsanddetails.com/article/entry-357.html
- ↑ https://dictionary.cambridge.org/pronunciation/english/islam
- ↑ https://www.britannica.com/topic/Islam
- ↑ https://www.pewresearch.org/religion/2025/06/09/muslim-population-change/
- ↑ https://worldpopulationreview.com/country-rankings/muslim-population-by-country
- ↑ "Kwafin ajiya". Archived from the original on 2025-01-24. Retrieved 2025-06-24.
- ↑ https://www.educaislam.com/basic/shahadah-declaration-of-faith/
- ↑ https://africame.factsanddetails.com/article/entry-357.html
- ↑ https://qurantutorsacademy.com/islam/islam-and-prophets/[permanent dead link]
- ↑ https://islamqa.info/en/answers/172775
- ↑ https://islamic-invitation.com/article/details/English/155/Islam-Is-the-Religion-of-All-the-Prophets
- ↑ https://americanislamicoutreach.org/islam-and-prophets/
- ↑ https://books.google.com.ng/books?id=WNId86Eu4TEC&redir_esc=y
- ↑ https://web.archive.org/web/20170912144702/https://www.al-islam.org/al-tawhid/vol1-n12-3/outlines-development-science-hadith-dr-mustafa-awliyai/part-1#four-books
- ↑ https://web.archive.org/web/20170912191319/https://www.al-islam.org/quran-and-hadith-allamah-sayyid-saeed-akhtar-rizvi/chapter-4-hadith#four-books-al-kutubul-arbah
- ↑ "Definition of Islam | Dictionary.com". www.dictionary.com (in Turanci). Archived from the original on 9 May 2022. Retrieved 2022-05-09.
- ↑ Empty citation (help)
- ↑ Goudarzi, Mohsen (2023-08-01). "Worship (dīn), Monotheism (islām), and the Qurʾān's Cultic Decalogue". Journal of the International Qur'anic Studies Association (in Turanci). 8 (1): 30–71. doi:10.1515/jiqsa-2023-0006. ISSN 2474-8420.
- ↑ Poonawala, Ismail K. (July–September 1999). "Review: The Fatimids and Their Traditions of Learning by Heinz Halm". Journal of the American Oriental Society. American Oriental Society. 119 (3): 542. doi:10.2307/605981. ISSN 0003-0279. JSTOR 605981. LCCN 12032032. OCLC 47785421.
- ↑ Bryer, David R. W. (1975). "The Origins of the Druze Religion (Fortsetzung)". Der Islam. 52 (2): 239–262. doi:10.1515/islm.1975.52.2.239. ISSN 1613-0928. S2CID 162363556.
- ↑ House of Justice, Universal. "One Common Faith". reference.bahai.org. Retrieved 1 April 2017.
- ↑ Mir-Hosseini, Z. (1994). "Inner Truth and Outer History: The Two Worlds of the Ahl-e Haqq of Kurdistan". International Journal of Middle East Studies. 26: 267–268.