پرش به محتوا

گفته

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

گفته (به انگلیسی: Saying) هر عبارت مختصری است که به دلیل معنا یا سبک خود به‌ویژه به یاد ماندنی است. یک گفته اغلب یک خِرَد یا معیار فرهنگی را نشان می‌دهد و معنی‌های متفاوتی نسبت به خود کلمات دارد.[۱] گفته‌ها به صورت زیر دسته‌بندی می‌شوند:

  • پند و اندرز (کلام قصار): یک حقیقت کلی و مشاهده‌ای؛ «بیان مختصر و مفید حکمت یا حقیقت».
    • ضرب‌المثل، ضرب‌المثل یا پندی رایج و شناخته‌شده که به دلیل استفاده درازمدت یا سنت، اعتبار پیدا کرده است.
    • کژانگاره (Apothegam/Apophthegam): «جمله قصار تند و بدبینانه‌تری؛ مانند: «مردان معمولاً بیشتر مراقب نژاد اسب‌ها و سگ‌های خود هستند تا فرزندانشان.»»
  • اصل موضوع: گزاره‌ای که خود را در معرض پذیرش عمومی قرار می‌دهد؛ یک اصل تثبیت‌شده یا مورد پذیرش همگان؛ یک پند، قاعده یا قانون.
  • کلیشه یا بی‌معنی: گفته‌ای غیراصیل و بیش از حد استفاده‌شده.
    • کلیشه‌وار (Platitude): کلیشه‌ای که به طرز ناموفقی طوری ارائه می‌شود که انگار معنادار، بدیع یا مؤثر است.
  • اپیگرام: گفته‌ای هوشمندانه و اغلب شاعرانه که دربارهٔ یک شخص، ایده یا چیز خاص نوشته شده است؛ به ویژه به چنین گفته‌ای که به‌طور آشکار در آغاز متن قرار می‌گیرد، اشاره دارد.
  • گورنوشته (سنگ قبر): نوشته‌ای به افتخار درگذشته که اغلب روی سنگ قبر یا لوح یادبود کنده می‌شود.
  • لقب: کلمه یا گفته‌ای توصیفی که از پیش به‌طور گسترده با یک شخص، ایده یا چیز خاص مرتبط بوده است.
  • اصطلاح عامیانه یا عبارت‌واره: ضرب‌المثلی که فقط تعبیر غیر تحت‌اللفظی دارد؛ «عبارتی که معنای آن را نمی‌توان صرفاً با شنیدن آن استنباط کرد، مانند «به سطل لگد بزن .»»[۲]
    • اصطلاح چهار حرفی:
      • چنگیو: اصطلاحات چهارحرفی چینی
      • ساجاسئونگ-ائو: فرم کره‌ای اصطلاحات چهارحرفی
      • یوجی‌جوکوگو: شکل ژاپنی اصطلاحات چهارحرفی
  • مانترا: یک گفتهٔ مذهبی، عرفانی یا معنوی دیگر که برای نمونه در مراقبه تکرار می‌شود.
  • قاعده (ماکسیم): (۱) بیانی آموزنده از یک اصل یا قاعده کلی اخلاقی یا (۲) صرفاً مترادفی برای «کلمات قصار»؛ آنها عبارتند از:
    • بروکارد
    • گنوم
    • قاعده حقوقی
  • شعار (Motto): گفته‌ای که مکرراً توسط یک شخص یا گروه برای خلاصه کردن مأموریت کلی آن گروه استفاده می‌شود.
    • باور: شعاری که به‌طور ضمنی یا صریح برای بیان یک سیستم اعتقادی بزرگ‌تر گسترش داده شده است.
    • شعار تبلیغاتی: شعاری با هدف ترغیب.
  • کنایه: ضرب‌المثلی هوشمندانه یا طنزآمیز که بر اساس یک مشاهده ساخته شده است.
  • بذله‌گویی (Witticism): گفته‌ای هوشمندانه و معمولاً طنزآمیز اس که به همان اندازه یا حتی بیشتر از معنایش، به خاطر شکل یا سبکش قابل توجه است.
  1. ↑ "Cambridge Dictionary". Cambridge Dictionary. 14 October 2024.
  2. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب ‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام wtd وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).