ناخودآگاه شخصی

در روان‌شناسی تحلیلی، ناخودآگاه شخصی اصطلاحی یونگی است که به بخشی از ناخودآگاه اشاره دارد که می‌تواند به حیطه آگاهی راه یابد. این مفهوم، معادلِ ناخودآگاه فرویدی نزد کارل یونگ است و در تقابل با مفهوم یونگیِ ناخودآگاه جمعی قرار دارد. یونگ اغلب از ناخودآگاه شخصی با عنوان «سرزمین هیچ‌کس» یاد می‌کرد؛ این بخش در حاشیه خودآگاهی قرار دارد و میان دو جهان واقع شده است: «جهان بیرونی یا مکانی و جهان درونی یا روانیِ عینی» (النبرگر، ص. ۷۰۷). چنان‌که شارل بودوئن بیان می‌کند: «اینکه ناخودآگاه تا این اندازه فراتر از آگاهی امتداد می‌یابد، صرفاً قرینه‌ای است بر این واقعیت که جهان بیرونی نیز بسیار فراتر از میدان دید ما امتداد دارد» (النبرگر، ص. ۷۰۷).

ناخودآگاه شخصی از هر دو دسته خاطرات تشکیل شده است: خاطراتی که به‌آسانی به ذهن آورده می‌شوند و خاطراتی که فراموش شده یا سرکوب شده‌اند. نظریه یونگ دربارهٔ ناخودآگاه شخصی شباهت بسیاری به مفهوم فروید از ناحیه‌ای دارد که تجربه‌های سرکوب‌شده، فراموش‌شده یا نادیده‌گرفته‌شده فرد را دربرمی‌گیرد. بااین‌حال، یونگ ناخودآگاه شخصی را «لایه‌ای کمابیش سطحی از ناخودآگاه» می‌دانست. در ناخودآگاه شخصی، چیزی وجود دارد که او آن را «عقده‌های عاطفه‌مند» می‌نامید. به گفته او، این عقده‌ها «جنبه شخصی و خصوصی حیات روانی را تشکیل می‌دهند».

منابع

• C. G. Jung. The Archetypes and the Collective Unconscious, 2nd ed. , trans. by R.F.C. Hull. Princeton: Princeton University Press, 1969, p. 4.
• Henri Ellenberger (1970). The Discovery of the Unconscious: The History and Evolution of Dynamic Psychiatry. New York: Basic Books.