داریوش دوم
| داریوش دوم 𐎭𐎠𐎼𐎹𐎺𐎢𐏁 | |
|---|---|
.jpg) نقش‌برجسته داریوش دوم در نقش رستم | |
| شاهنشاه هخامنشی | |
| سلطنت | ۴۲۳ – ۴۰۴ پ. م |
| پیشین | سغدیانه |
| جانشین | اردشیر دوم |
| فرعون مصر | |
| سلطنت | ۴۲۳ – ۴۰۴ پ. م |
| پیشین | سغدیانه |
| جانشین | آمیرتئوس |
| درگذشته | ۴۰۴ پ. م |
| آرامگاه | |
| همسر(ان) | پروشات |
| فرزند(ان) | |
| خاندان | هخامنشیان |
| پدر | اردشیر یکم |
| مادر | کسمارتیدن |
داریوش دوم (پارسی باستان: 𐎭𐎠𐎼𐎹𐎺𐎢𐏁 ت.ت. 'دارَیَوَئوش') شاهنشاه هخامنشی در میانه ۴۲۳ تا ۴۰۴ پیش از میلاد بود.
داریوش، نام سلطنتی این شاه بود. نام او در منابع کلاسیک «اُخس» گزارش شده است. پدرش اردشیر یکم و مادرش یک زن بابلی به نام کسمارتیدن بود. به نوشته کتزیاس، داریوش دوم پس از سلطنت کوتاه مدت دو تن از برادران ناتنی خود، به نامهای خشایارشا دوم و سغدیانه بر تخت نشست؛ اما در اسناد تجاری بابلی از این پادشاهان نامی برده نشده و داریوش دوم مستقیماً جانشین اردشیر یکم معرفی شده است. آثار بومی برای دوران سلطنت داریوش دوم بسیار کمیاب هستند و تمام کتیبه‌های او به فعالیت‌های ساختمانی وی اشاره دارند. داریوش دوم در سال ۴۰۴ پیش از میلاد در بابل درگذشت و در نقش رستم به خاک سپرده شد، او واپسین شاهنشاه هخامنشی بود که در نقش رستم به خاک سپرده شد.
نام‌شناسی
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]داریوش در زبان لاتین «دَرَیوس»، زبان یونانی «داریوس» و در پارسی باستان «دارَیَوَهوش» تلفظ می‌شود. شکل این نام در زبان عیلامی «داریامائویس»، در زبان اکدی «داریاموس» و در زبان آرامی «دِرایس» و «دِرایوس» است و احتمال می‌رود شکل یونانی این نام «داریائوس» باشد. این نام در زبان پارسی باستان به‌معنای «استوار و نگهدارِ نیکویی» است.[۱]
بحران جانشینی
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]متون موجود در بایگانی موراشو بابلی، انتقال قدرت از اردشیر یکم به داریوش دوم را بین دسامبر ۴۲۴ پیش از میلاد و فوریه ۴۲۳ پیش از میلاد تاریخ‌گذاری می‌کنند. این اسناد بابلی مستقیماً به هیچ مدعی دیگری برای تاج و تخت ایران اشاره نمی‌کنند، اما مورخان کلاسیک یونانی و لاتین، در درجه اول کتزیاس، از مبارزه‌ای برای قدرت در درون خانواده سلطنتی هخامنشی سخن می‌گویند. داریوش دوم نشان سلطنتی خود را از هوادارانش در بابل دریافت کرد، در حالی که برادران ناتنی‌اش، خشایارشا دوم و سغدیانه، ادعای اقتدار در نقاط دیگر شاهنشاهی را داشتند.[۲]
سغدیانه خشایارشا را به قتل رساند اما داریوش به‌سرعت حمایت چهره‌های بانفوذ شاهنشاهی را جلب کرد؛ در نهایت، داریوش به‌جای نبرد با سغدیانه، مقدمات مذاکره با او را فراهم کرد. اما هنگامی که سغدیانه برای مذاکره حاضر شد، دستگیر شد و در گودالی از خاکستر داغ اعدام گردید.[۳][۴]
دوران سلطنت
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
در اوایل دوران پادشاهی داریوش دوم، پیسوتنس، ساتراپ لیدیه، به دلایلی نامعلوم سر به شورش برداشت. پیسوتنس، یک سردار آتنی به نام لایکون را برای فرماندهی مزدوران یونانی به خدمت گرفت، اما داریوش، تیسافرن را برای سرکوب این شورش اعزام کرد. تیسافرن بی‌درنگ نامهای برای لایکون فرستاد و به مزدوران یونانی پیشنهاد داد که اگر علیه پیسوتنس اقدام کنند و به جناح ایران بپیوندند، مزد بیشتری دریافت خواهند کرد. در نتیجه، ساتراپ شورشی ناچار به مذاکره و تسلیم شد. تیسافرن او را برای اعدام به پایتخت فرستاد و خود به مقام ساتراپی لیدیه منصوب گردید.[۳] در سال ۴۱۴ پیش از میلاد، داریوش نسبت به افزایش قدرت آتن در دریای اژه احساس نگرانی کرد و تیسافرن را مأمور بستن پیمان اتحاد با اسپارت علیه آتن ساخت؛ اقدامی که در سال ۴۱۲ پیش از میلاد به تصرف ایونیا توسط ایران انجامید.[۵]
گزنوفون و دیودور سیسیلی در آثار خود به چندین شورش جزئی دیگر در دوران سلطنت داریوش دوم اشاره کرده‌اند، از جمله درگیری با مادها، کادوسی‌ها، پیسیدیایی‌ها، اعراب و مصریان.[۳] داریوش دوم در سال ۴۰۴ پیش از میلاد، پس از ۱۹ سال سلطنت درگذشت و اردشیر دوم جانشین او شد.
در ادبیات
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]داریوش دوم در تاریخ سنتی ایران با کی‌داراب از سلسله کیانیان همسان دانسته می‌شود.
پانویس
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]- ↑ Shahbazi، ۴۰.
- ↑ Stolper, Matthew W. (1985). Entrepreneurs and empire: the Muras̆û Archive, the Muras̆û Firm, and Persian rule in Babylonia. Uitgaven van het Nederlands Historisch-Archaeologisch Instituut te Istanbul = Publications de l'Institut historique et archéologique néerlandais de Stamboul. Istanbul: Nederlands Historisch-Archaeologisch Instituut te Istanbul. pp. 118–120. ISBN 978-90-6258-054-5.
- 1 2 3 Briant, Pierre (2002). From Cyrus to Alexander: a history of the Persian Empire. Winona Lake, IN: Eisenbrauns. pp. 588–597. ISBN 978-1-57506-574-8.
- ↑ Llewellyn-Jones, Lloyd; Robson, James (2009). Ctesias' History of Persia: Tales of the Orient. Routledge classical translations. Milton Park, Abingdon, Oxon New York: Routledge. pp. 193–196. ISBN 978-1-134-22046-5.
- ↑ Smith, William (1867). Dictionary of Greek and Roman biography and mythology. Vol. 3. Boston: Little, Brown. pp. 1154–1156.
منابع
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]- زرین کوب، عبدالحسین (۱۳۶۴)، تاریخ مردم ایران، پیش از اسلام، تهران: مؤسسهٔ انتشارات امیرکبیر
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
داریوش دوم زادهٔ: ؟ درگذشتهٔ: ۴۰۴ پ. م𐎭𐎠𐎼𐎹𐎺𐎢𐏁 | ||
عنوان سلطنتی | ||
|---|---|---|
| پیشین: ؟ |
شهربان هیرکانی ؟ – ۴۲۳ پ.م. |
پسین: ؟ |
| پیشین: سغدیانه |
شاهنشاه ایران ۴۲۳ – ۴۰۴ پ.م. |
پسین: اردشیر دوم |
| فرعون مصر ۴۲۳ – ۴۰۴ پ.م. |
پسین: آمیرتئوس | |
.svg){kind=small}
حاکمان در قلمرو شاهنشاهی هخامنشی | ||
|---|---|---|
| شاه شاهان شاهنشاهی هخامنشیان |  | |
| ساتراپ‌های اسپاردا | ||
| ساتراپ‌های فریگیه هلسپونت | ||
| ساتراپ‌های کاپادوکیه | ||
| حاکمان یونانی شهرهای آسیای کوچک | ||
| خاندان لیکیه | ||
| خاندان کاریا | ||
| پادشاهان مقدونیه | ||
| شاهان صور | ||
| شاهان صیدا |
| |
| ساتراپ‌های ارمنستان | ||
| ساتراپ‌های مصر | ||
| ساتراپ‌های باختریش | ||
| ساتراپ‌های ماد | ||
| ساتراپ‌های کیلیکیه | ||
| ساتراپ‌های بابیروش | ||
از سال ۳۳۰ پ. م در بیشتر مناطق، حاکمان هلنی جایگزین حاکمان هخامنشی شدند. | ||
| عمومی | |
|---|---|
| کتابخانه‌های ملی | |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | |
| سایر | |
- داریوش دوم
- ۴۰۴ (پیش از میلاد)
- اهالی ایران در سده ۵ (پیش از میلاد)
- پادشاهان شاهنشاهی ایران
- حاکمان سده ۵ (پیش از میلاد)
- درگذشتگان ۴۰۴ (پیش از میلاد)
- درگذشتگان دهه ۴۰۰ (پیش از میلاد)
- دودمان بیست و هفتم مصر
- دودمانهای مصر باستان
- شاهان ایران
- شاهان شاهنشاهی هخامنشی سده ۵ (پیش از میلاد)
- شاهان هخامنشی
- فرعونهای دودمان هخامنشی در مصر