خپات

خپات
الهه حامی حلب و همسر خدای آب‌وهوا
خپات (راست)، تشوب (چپ) و خانواده‌شان، همانطور که بر نقش‌برجسته‌های یازلیکایا تصویر شده‌اند.
نام‌های دیگر	هالاباتو
مرکز فرهنگی غالب	حلب، کومانی
اطلاعات شخصی
شریک زندگی	ادد (در هزاره سوم پیش از دوران مشترک) تشوب (در دین هوری) تارهونز (در منابع لووی پسین
فرزندان	شاروما، آلانزو و کونزیشالی
همتایان
همتای هیتی	الهه خورشید آرینا
همتای اوگاریتی	پیدری

خپات (الگو:Lang-xhu، ^dḫe-pát؛ نیز Ḫebat؛ اوگاریتی 𐎃𐎁𐎚، ḫbt) الهه‌ای در ارتباط با حلب بود که در اصل در شمال سوریه امروزی در هزاره سوم پیشا دوران مشترک پرستش می‌شد.

نام و شخصیت

تئونیم خپات در خط میخی به صورت ^dḫé-pát یا ^dḫé-pá-at نوشته می‌شد، در حالی که در الفبای اوگاریتی به صورت ḫbt بود. لاتین‌نویسیهایی با صامت میانی که هم به p و هم به b ترجمه شده در ادبیات امروزی وجود دارد که اولی تلاشی است برای نمایش صامت‌های بی‌صدا که در زبان هوری وجود دارند. بریوِ زیر صامت اول گاهی حذف می‌شود.

ارتباط با سایر خداییان

خپات و خدایان آب‌وهوا

در سنت هوری خپات همسر تشوب بود.

پرستش

ابلا و منطق حاشیه آن

پرستش خپات ریشه در شمال سوریه امروزی داشت.

نام تئوفوری واحدی که خپات را فرا می‌خواند از ابلا در هزاره دوم پیش از دوران مشترک به دست آمده است.

یمحاض و ماری

گمان می رود که خپات تا دوره بابلی باستان در حلب پرستش می‌شد.

ایمار

عبادت خپات در متن‌های ایمار نیز مستند است.

منابع هوری غربی

همانطور که دانیل ای فلمینگ استدلال می‌کند، نقش خپات در دین هوری امروزه بیشتر شناخته شده است.

منابع اوگاریتی

خپات یکی از خداییان هوری بود که در اوگاریت پرستش می‌شد.

منابع هوری شرقی

پذیرش هیتی

خپات در دین هیتی نیز ادغام شد.

اساطیر

در اسطوره‌های هوری که اصطلاحا به چرخه کوماربی (دربارهٔ چالش بر سر پادشاهیِ خدایان مابین شخصیت نام‌بخش و پسرش تشوب) تعلق دارند، خپات در میان حامیان تشوب ظاهر می‌شود.

منابع

• Archi, Alfonso (2013). "The West Hurrian Pantheon and Its Background". In Collins, B. J.; Michalowski, P. (eds.). Beyond Hatti: a tribute to Gary Beckman. Atlanta: Lockwood Press. ISBN 978-1-937040-11-6. OCLC 882106763.
• Archi, Alfonso (2015). Ebla and Its Archives. De Gruyter. doi:10.1515/9781614517887. ISBN 978-1-61451-716-0.
• Archi, Alfonso (2015a). "A Royal Seal from Ebla (17th cent. B.C.) with Hittite Hieroglyphic Symbols". Orientalia. 84 (1). GBPress- Gregorian Biblical Press: 18–28. ISSN 0030-5367. JSTOR 26153279. Retrieved 2023-06-30.
• Beckman, Gary (1983). Hittite Birth Rituals. Harrassowitz. hdl:2027.42/163529. ISBN 3-447-02310-4.
• Beckman, Gary (2002). "The Pantheon of Emar". Silva Anatolica: Anatolian studies presented to Maciej Popko on the occasion of his 65th birthday. Warsaw: Agade. hdl:2027.42/77414. ISBN 83-87111-12-0. OCLC 51004996.
• Beckman, Gary (2005), "Pantheon A. II. Bei den Hethitern · Pantheon A. II. In Hittite tradition", Reallexikon der Assyriologie, retrieved 2022-04-02
• Feliu, Lluís (2003). The god Dagan in Bronze Age Syria. Leiden Boston, MA: Brill. ISBN 90-04-13158-2. OCLC 52107444.
• Fleming, Daniel E. (1992). The installation of Baal's high priestess at Emar: a window on ancient Syrian religion. Atlanta: Scholars Press. ISBN 978-90-04-36965-8. OCLC 645829438. Retrieved 2023-06-27.
• Fleming, Daniel E. (2000). Time at Emar: The Cultic Calendar and the Rituals from the Diviner's Archive. Mesopotamian civilizations. Pennsylvania State University Press. ISBN 978-1-57506-044-6. Retrieved 2023-06-27.
• García-Gasco, Rosa (2014). "Nonnus' Mystic Vocabulary Revisited: Mystis in Dionysiaca 9.111–31". Nonnus of Panopolis in Context. De Gruyter. pp. 211–228. doi:10.1515/9783110339420.211. ISBN 978-3-11-033937-6.
• Gray, John (1965). Legacy of Canaan. Brill. ISBN 978-90-04-28136-3.
• Haas, Volkert (2015). Geschichte der hethitischen Religion. Handbook of Oriental Studies. Section 1: The Near and Middle East (in German). Brill. ISBN 978-90-04-29394-6. Retrieved 2023-06-20.
• Hernández de la Fuente, David (2014). "Neoplatonic Form and Content in Nonnus: Towards a New Reading of Nonnian Poetics". Nonnus of Panopolis in Context. De Gruyter. pp. 229–250. doi:10.1515/9783110339420.229. ISBN 978-3-11-033937-6.
• Hoffner, Harry (1998). Hittite myths. Atlanta, GA: Scholars Press. ISBN 0-7885-0488-6. OCLC 39455874.
• Hutter, Manfred (2003). "Aspects of Luwian Religion". In Melchert, Craig (ed.). The Luwians. Handbook of Oriental Studies. Section 1 The Near and Middle East. Vol. 68. Leiden: Brill. ISBN 90-474-0214-6. OCLC 995012566.
• Lebrun, René (2016). "Kummanni et Tarse, deux centres ciliciens majeurs". Publications de l'Institut Français d'Études Anatoliennes (in French). 13 (1). Persée - Portail des revues scientifiques en SHS: 87–94. Retrieved 2023-07-03.
• Lemire, Vincent (2022). "The Birth of a Holy City: 4000 BCE to Second Century CE". Jerusalem. History of a Global City. University of California Press. pp. 7–59. ISBN 978-0-520-97152-3.
• Miguélez, Laura (2014). "Cavero Personifications at the Service of Dionysus: the Bacchic Court". Nonnus of Panopolis in Context. De Gruyter. pp. 175–192. doi:10.1515/9783110339420.175. ISBN 978-3-11-033937-6.
• Niehr, Herbert (2014). "Religion". The Aramaeans in Ancient Syria. Brill. pp. 127–203. doi:10.1163/9789004229433_007. ISBN 9789004229433.
• Oreshko, Rostislav (2021). "In Search of the Holy Cube Roots: Kubaba—Kubeleya—Κύβεβος—Kufaws and the Problem of Ethnocultural Contact in Early Iron Age Anatolia". Linguistic and Cultural Interactions between Greece and Anatolia. Brill. pp. 131–166. doi:10.1163/9789004461598_008. ISBN 978-90-04-46159-8. S2CID 240861527.
• Pardee, Dennis (2002). Ritual and cult at Ugarit. Atlanta: Society of Biblical Literature. ISBN 978-90-04-12657-2. OCLC 558437302.
• Richter, Thomas (2010). "Ein Hurriter wird geboren... und benannt". In Becker, Jörg; Hempelmann, Ralph; Rehm, Ellen (eds.). Kulturlandschaft Syrien: Zentrum und Peripherie. Festschrift für Jan-Waalke Meyer (in German). Münster: Ugarit-Verlag. ISBN 978-3-86835-034-0. OCLC 587015618.
• Rutherford, Ian (2020). Hittite Texts and Greek Religion. Oxford University Press. doi:10.1093/oso/9780199593279.001.0001. ISBN 978-0-19-959327-9.
• Schwemer, Daniel (2001). Die Wettergottgestalten Mesopotamiens und Nordsyriens im Zeitalter der Keilschriftkulturen: Materialien und Studien nach den schriftlichen Quellen (in German). Wiesbaden: Harrassowitz. ISBN 978-3-447-04456-1. OCLC 48145544.
• Schwemer, Daniel (2008). "The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies: Part II" (PDF). Journal of Ancient Near Eastern Religions. 8 (1). Brill: 1–44. doi:10.1163/156921208786182428. ISSN 1569-2116. Archived from the original (PDF) on 5 ژانویه 2023. Retrieved 22 نوامبر 2023.
• Singer, Itamar (2013). "Hittite Gods in Egyptian Attire: A Case Study in Cultural Transmission". Literature as Politics, Politics as Literature. Penn State University Press. pp. 433–458. doi:10.1515/9781575068671-027. ISBN 9781575068671.
• Taracha, Piotr (2009). Religions of Second Millennium Anatolia. Harrassowitz. ISBN 978-3447058858.
• Thames, John Tracy (2020). The politics of ritual change: the Zukru festival in the political history of late Bronze Age Emar. Leiden: Brill. ISBN 978-90-04-42911-6. OCLC 1157679792.
• Trémouille, Marie-Claude (2014), "Tijabenti", Reallexikon der Assyriologie (in French), retrieved 2022-04-02
• Válek, František (2021). "Foreigners and Religion at Ugarit". Studia Orientalia Electronica. 9 (2): 47–66. doi:10.23993/store.88230. ISSN 2323-5209.
• van Soldt, Wilfred H. (2016). "Divinities in Personal Names at Ugarit, Ras Shamra". Etudes ougaritiques IV. Paris Leuven Walpole MA: Editions recherche sur les civilisations, Peeters. ISBN 978-90-429-3439-9. OCLC 51010262.
• Wilhelm, Gernot (1989). The Hurrians. Warminster, England: Aris & Phillips. ISBN 978-0-85668-442-5. OCLC 21036268.
• Wilhelm, Gernot (1997), "Mušun(n)i, Mušni", Reallexikon der Assyriologie (in German), retrieved 2022-04-01
• Wilhelm, Gernot (1998), "Name, Namengebung D. Bei den Hurritern", Reallexikon der Assyriologie (in German), retrieved 2023-06-07
• Wilhelm, Gernot (2013), "Takitu", Reallexikon der Assyriologie (in German), retrieved 2022-04-02