پرش به محتوا

جایزه تمپلتون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
جایزه تمپلتون
برنارد دسپانی در حال دریافت جایزه تمپلتون از دوک ادینبرو در سال ۲۰۰۹
اهداء برایمشارکت‌های برجسته در تأیید بُعد معنوی زندگی، چه از طریق روشن‌بینی، شهود یا کارهای عملی
کشورایالات متحده
برگزارکنندهبنیاد جان تمپلتون
پاداش(ها)1.1 میلیون یورو (2019)
نخستین دوره1973
دریافت‌کننده کنونیبارتلمه یکم قسطنطنیه
وبگاه

جایزه تمپلتون جایزه‌ای سالانه است که به تشخیص داوران به یک فرد زنده اعطا می‌شود و هدف آن تقدیر از «دستاوردهای برجسته‌ای است که چشم‌انداز بشردوستانه سر جان تمپلتون را پیش می‌برد؛ یعنی استفاده از توان علمی برای کاوش در عمیق‌ترین پرسش‌های جهان و بررسی جایگاه و هدف بشر در آن». این جایزه از سال ۱۹۷۲ توسط جان تمپلتون تأسیس شده و تأمین مالی و مدیریت آن نیز توسط وی انجام گرفت. تأمین مالی جایزه توسط بنیاد جان تمپلتون، بنیاد مذهبی تمپلتون و بنیاد خیریه جهانی تمپلتون انجام می‌شود و اداره آن بر عهده بنیاد جان تمپلتون است.[۱]

این جایزه در ابتدا به افرادی اهدا می‌شد که در حوزه دین فعالیت می‌کردند و مادر ترزا نخستین برنده آن بود، اما در دهه ۱۹۸۰ دامنه اعطای آن گسترش یافت و شامل افرادی شد که در تقاطع علم و دین فعالیت دارند.[۲] تا سال ۲۰۰۱، نام رسمی این جایزه «جایزه تمپلتون برای پیشرفت در دین» بود و از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۸ با عنوان «جایزه تمپلتون برای پیشرفت در تحقیقات یا اکتشافات در مورد واقعیت‌های معنوی» شناخته می‌شد.[۳][۴] هیئت داوران و دریافت‌کنندگان این جایزه شامل پیروان مذاهب مختلف از جمله هندوها، مسیحیان، یهودیان، بودایی‌ها و مسلمانان بوده‌اند.[۵]

ارزش مالی این جایزه به‌گونه‌ای تعیین شده است که از جوایز نوبل بیشتر باشد؛ به گفته نشریه اکونومیست، جان تمپلتون بر این باور بود که در جوایز نوبل «معنویت نادیده گرفته شده است».[۶] تا سال ۲۰۱۹، ارزش این جایزه معادل ۱٫۱ میلیون پوند بوده است.[۷] نشان جایزه معمولاً توسط شاهزاده فیلیپ، در طول حیاتش، در مراسمی که در کاخ باکینگهام برگزار می‌شد، اهدا می‌گردید.[۸]

این جایزه به عنوان جایزه‌ای معتبر[۹] و مورد توجه گسترده شناخته می‌شود،[۱۰] و روزنامه واشینگتن پست آن را معتبرترین جایزه در حوزه دین توصیف کرده است.[۱۱] با این حال، برخی دانشمندان آتئیست، از جمله ریچارد داوکینز،[۱۲] هری کروتو[۱۳] و جری کوین، این جایزه را به دلیل «محو مرز مشخص بین دین و علم» و اعطای آن به «دانشمندانی که یا خود مذهبی هستند یا نظرات مثبتی دربارهٔ دین ارائه می‌دهند» مورد انتقاد قرار داده‌اند.[۱۴] این انتقاد توسط مارتین ریس، برنده جایزه سال ۲۰۱۱، رد شد؛ او با اشاره به آتئیسم خود و دیگر برندگان، تأکید کرد که تحقیقات آنان در حوزه‌هایی مانند روان‌شناسی، زیست‌شناسی تکاملی و اقتصاد به سختی می‌تواند به‌عنوان «ترویج دین» طبقه‌بندی شود.[۱۴]

سال دریافت‌کننده یادداشت‌ها منابع
۱۹۷۳ Mother Teresa facing right مادر ترزا بنیان‌گذار جمعیت مبلغان خیریه؛ برنده جایزه صلح نوبل ۱۹۷۹ [۱۵]
۱۹۷۴ Frère Roger in a group of people برادر راجر بنیانگذار جامعه تایزه [۱۶]
۱۹۷۵ سروپلی رادهاکرشنن رئیس‌جمهور سابق هند، طرفدار عدم تجاوز به پاکستان [۱۶]
۱۹۷۶ لئو جوزف سوئننس پیشگام در جنبش نوسازی کاریزماتیک کاتولیک [۱۷]
۱۹۷۷ Chiara Lubich, smiling, surrounded by other smiling people کیارا لوبیچ بنیانگذار جنبش فوکولار [۱۸]
۱۹۷۸
—
توماس اف. تورنس مدیر سابق مجمع عمومی کلیسای اسکاتلند [۱۷]
۱۹۷۹ نیکیو نیوانو هم‌بنیان‌گذار ریشو کوسی کای [۱۷]
۱۹۸۰
—
رالف وندل بورهو بنیان‌گذار مجله زیگون [۱۹]
۱۹۸۱ سیسلی ساندرز بنیان‌گذار جنبش مراقبت‌های تسکینی و مراقبت‌های هاسپیس [۲۰]
۱۹۸۲ A black-and-white image of Billy Graham بیلی گراهام مبلغ مسیحی [۲۱]
۱۹۸۳ Aleksandr Solzhenitsyn with his mouth open and lower teeth on show الکساندر سولژنیتسین رمان‌نویس مخالف شوروی؛ برنده جایزه نوبل [۲۱]
۱۹۸۴
—
مایکل بوردو بنیانگذار مؤسسه کستون [۱۶]
۱۹۸۵
—
آلیستر هاردی بنیانگذار مرکز تحقیقات تجربه دینی [۲۲]
۱۹۸۶
—
جیمز آی. مک‌کورد رئیس سابق مدرسه الهیات پرینستون [۲۳]
۱۹۸۷ استنلی جکی کشیش بندیکتی؛ استاد اخترفیزیک، دانشگاه سیتون هال [۲۱]
۱۹۸۸
—
انعام‌الله خان دبیرکل سابق کنگره مسلمانان جهان مدرن [۲۴]
۱۹۸۹ کارل فریدریش فون وایتسزکر[a] فیزیکدان و فیلسوف [۱۷]
—
جورج مک‌لئود[a] بنیانگذار انجمن آیونا [۲۵]
۱۹۹۰ بابا امت[b] توسعه‌دهنده جوامع مدرن برای افراد مبتلا به جذام [۲۶]
—
چارلز بیرچ[b] استاد بازنشسته دانشگاه سیدنی [۲۷]
۱۹۹۱ امانوئل یاکوبوویتس، بارون یاکوبوویتس خاخام اعظم سابق بریتانیای کبیر و کشورهای مشترک‌المنافع [۱۷]
۱۹۹۲ کیونگ-چیک هان مبلغ و بنیانگذار کلیسای پروتستان یانگناک، سئول. اهل کره شمالی. [۲۸]
۱۹۹۳ چارلز کولسون بنیانگذار انجمن کمک به زندانیان [۱۶]
۱۹۹۴ Michael Novak behind a lectern, speaking at the Foreign Press Center in Washington مایکل نواک فیلسوف و دیپلمات [۱۶]
۱۹۹۵ پل دیویس فیزیک‌دان نظری [۲۹]
۱۹۹۶ بیل برایت بنیانگذار جنبش دانشجویی برای مسیح [۳۰]
۱۹۹۷
—
پاندورنگ شاستری اتویل مصلح اجتماعی و فیلسوف، بنیانگذار جنبش سوادیایا [۳۰]
۱۹۹۸
—
سر زیگموند استرنبرگ نیکوکار؛ بنیانگذار انجمن سه دین [۱۶]
۱۹۹۹
—
ایان باربور استاد سابق علوم، فناوری و جامعه، کالج کارلتون [۳۱]
۲۰۰۰ فریمن دایسون فیزیکدان نظری و ریاضی، ریاضیدان و آماردان [۳۱]
۲۰۰۱
—
آرتور پیکوک رئیس سابق دانشکده کلر، کمبریج [۳۲]
۲۰۰۲ جان پولکینگ هورن فیزیک‌دان و الهی‌دان [۱۶]
۲۰۰۳ هلمز رولستون فیلسوف [۳۳]
۲۰۰۴ جرج الیس کیهان‌شناس فیزیکی و فیلسوف [۳۴]
۲۰۰۵ چارلز هارد تاونز برنده جایزه نوبل و فیزیک‌دان [۱۵]
۲۰۰۶ جان دی بارو کیهان‌شناس فیزیکی و فیزیک‌دان نظری [۳۵]
۲۰۰۷ Charles Taylor giving a lecture at the New School in 2007 چارلز تیلور فیلسوف [۳۶]
۲۰۰۸ میشائل هلر فیزیک‌دان و فیلسوف [۳۷]
۲۰۰۹ برنارد دسپانیات فیزیک‌دان [۳۸]
۲۰۱۰ فرانسیسکو جی ایالا زیست‌شناس [۳۹]
۲۰۱۱ مارتین ریس کیهان‌شناس و اخترفیزیک‌دان [۴۰]
۲۰۱۲ چهاردهمین دالایی لاما رهبر معنوی بودیسم تبتی و برنده جایزه صلح نوبل ۱۹۸۹ [۴۱]
۲۰۱۳ دزموند توتو برنده جایزه صلح نوبل، فعال حقوق اجتماعی و اسقف اعظم بازنشسته کلیسای انگلیکان [۴۲]
۲۰۱۴ توماس هالیک کشیش کاتولیک رومی، متکلم، فیلسوف [۴۳]
۲۰۱۵ ژان وانیه الهی‌دان کاتولیک، بشردوست و بنیانگذار L'Arche و Faith and Light [۴۴]
۲۰۱۶ جاناتان ساکس خاخام اعظم سابق بریتانیای کبیر، فیلسوف و محقق یهودیت [۴۵]
۲۰۱۷ الوین پلانتینگا محقق، فیلسوف و نویسنده آمریکایی [۴۶]
۲۰۱۸ عبدالله دوم پادشاه اردن [۴۷]
۲۰۱۹ مارسلو گلیزر فیزیکدان و ستاره‌شناس برزیلی، استاد فیزیک و نجوم در کالج دارتموث [۴۸][۴۹]
۲۰۲۰ فرانسیس کالینز متخصص ژنتیک و پزشک [۵۰]
۲۰۲۱ جین گودال رفتارشناس، فعال و محقق مشهور شامپانزه [۵۱]
۲۰۲۲ فرانک ویلچک فیزیک‌دان نظری [۵۲]
۲۰۲۳ ادنا عدن اسماعیل مدافع مراقبت‌های بهداشتی [۵۳]
۲۰۲۴ پوملا گوبودو-مادیکیسلا روان‌شناس [۵۴]
۲۰۲۵ بارتلمه یکم قسطنطنیه پاتریارک قسطنطنیه [۵۵]

یادداشت‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. 1 2 کارل فریدریش فون وایتسکر و لرد مک‌لئود اهل فویناری در سال ۱۹۸۹ به‌طور مشترک این جایزه را دریافت کردند.
  2. 1 2 بابا امت و چارلز بیرچ در سال ۱۹۹۰ به‌طور مشترک این جایزه را دریافت کردند.
  1. ↑ Online: https://templetonreligiontrust.org/areas-of-focus/
  2. ↑ Waldrop, M. Mitchell (17 February 2011). "Religion: Faith in Science". Nature. 470 (7334): 323–325. Bibcode:2011Natur.470..323W. doi:10.1038/470323a. PMID 21331019.
  3. ↑ Enman, Charles (8 July 2008). "Templeton Dies". Canada.com. Archived from the original on 9 May 2012. Retrieved 9 July 2009.
  4. ↑ Crewe, Daniel (15 March 2003). "Just Because Science Looks Forward, Religion Isn't Backward". The Times. London. Archived from the original on 4 دسامبر 2020. Retrieved 2 July 2009.
  5. ↑ "Judges". Templeton Prize. West Conshohocken, Pennsylvania: Templeton Foundation. Retrieved 2 July 2009.
  6. ↑ "Obituary – John Templeton". The Economist. London. 17 July 2008. Retrieved 2 July 2009.
  7. ↑ "Sir John Templeton, 1912–2008". Templeton Prize. West Conshohocken, Pennsylvania: Templeton Foundation. Retrieved 18 November 2019.
  8. ↑ Schneider, Nathan (3 June 2010). "God, Science and Philanthropy". The Nation. New York. Archived from the original on 27 February 2019. Retrieved 19 July 2018.
  9. ↑ Dwyer, Colin (19 March 2019). "Marcelo Gleiser Wins Templeton Prize For Quest To Confront 'Mystery Of Who We Are'". NPR. Retrieved 13 July 2019.
  10. ↑ Overbye, Dennis (16 March 2006). "Math Professor Wins a Coveted Religion Award". The New York Times. Retrieved 13 July 2019.
  11. ↑ "Dalai Lama wins Templeton Prize for work on science, religion". The Washington Post. 29 March 2012. Retrieved 13 July 2019.
  12. ↑ Jeffries, Stuart (8 December 2007). "Is That All There Is?". The Guardian. London. Retrieved 2 July 2009.
  13. ↑ Connor, Steve (7 April 2011). "For the Love of God... Scientists in Uproar at £1m Religion Prize". The Independent. London. Retrieved 11 March 2019.
  14. 1 2 Jones, Dan (8 April 2011). "The Templeton Foundation Is Not an Enemy of Science". The Guardian. London. Retrieved 11 March 2019.
  15. 1 2 "US Scientist Wins Religion Prize". BBC News. 9 March 2005. Retrieved 2 July 2009.
  16. 1 2 3 4 5 6 7 Akbar, Arifa (15 March 2007). "Philosopher Wins £800,000 Award for Spiritual Focus". The Independent. London. Archived from the original on 5 April 2008. Retrieved 2 July 2009.
  17. 1 2 3 4 5 Templeton, John (1998). The Humble Approach: Scientists Discover God. Philadelphia: Templeton Foundation Press. pp. 170–172. ISBN 978-1-890151-17-1.
  18. ↑ "Lubich, Chiara". Encyclopædia Britannica. Retrieved 2 July 2009.
  19. ↑ Saxon, Wolfgang (16 May 1997). "Ralph Wendell Burhoe, 85; Reconciled Science and Faith". The New York Times. Retrieved 2 July 2009.
  20. ↑ Clark, David (2005). Cicely Saunders – Founder of the Hospice Movement: Selected Letters 1959–1999. Oxford: Oxford University Press. p. 131. ISBN 978-0-19-856969-5.
  21. 1 2 3 "British Physicist Wins Religious Prize". BBC News. 14 March 2002. Retrieved 2 July 2009.
  22. ↑ Hood, Ralph Jr. (2003). The Psychology of Religion: An Empirical Approach (3rd ed.). New York: Guilford Press. p. 248. ISBN 978-1-57230-116-0.
  23. ↑ Berger, Joseph (27 February 1986). "Princeton Theologian Wins Templeton Prize of $250,000". The New York Times. Retrieved 2 July 2009.
  24. ↑ Steinfels, Peter (30 October 1988). "Religion Notes; Prize Winner, Accused of Bias, Collects Award". The New York Times. Retrieved 2 July 2009.
  25. ↑ MacLeod, George (1991). Ferguson, Ronald (ed.). Daily Readings with George Macleod. London: Fount. p. 15. ISBN 978-0-00-627513-8.
  26. ↑ Pandya, Haresh (17 February 2008). "Baba Amte, 93, Dies; Advocate for Lepers". The New York Times. Retrieved 2 July 2009.
  27. ↑ "Emeritus Professor Louis Charles Birch". Sydney: University of Sydney. Retrieved 2 July 2009.
  28. ↑ Brozan, Nadine (12 March 1992). "Chronicle". The New York Times. Retrieved 2 July 2009.
  29. ↑ Niebuhr, Gustav (9 March 1995). "Scientist Wins Religion Prize of $1 Million". The New York Times. Retrieved 2 July 2009.
  30. 1 2 Niebuhr, Gustav (6 March 1997). "Leader of Spiritual Movement Wins $1.2 Million Religion Prize". The New York Times. Retrieved 2 July 2009.
  31. 1 2 Connor, Steve (23 March 2000). "£600,000 Prize for Physicist Who Urges Ethics in Science". The Independent. London. Retrieved 2 July 2009.
  32. ↑ Niebuhr, Gustav (9 March 2001). "Religion Prize Won by Priest Much Involved with Science". The New York Times. Retrieved 2 July 2009.
  33. ↑ Sewell, Helen (19 March 2003). "Environmentalist Wins $1m Prize". BBC News. Retrieved 2 July 2009.
  34. ↑ Howse, Christopher (20 March 2004). "Sacred Mysteries". The Daily Telegraph. London. Retrieved 2 July 2009.
  35. ↑ "British Scientist Wins $1m Prize". BBC News. 15 March 2006. Retrieved 2 July 2009.
  36. ↑ Jeffries, Stuart (8 December 2007). "Is That All There Is?". The Guardian. London. Retrieved 2 July 2009.
  37. ↑ Hall, John (12 March 2008). "Cosmologist Wins World's Largest Monetary Award". The Independent. London. Retrieved 2 July 2009.
  38. ↑ Gledhill, Ruth (16 March 2009). "Bernard d'Espagnat Wins £1m Templeton Prize". The Times. London. Retrieved 2 July 2009.[پیوند مرده]
  39. ↑ Dean, Cornelia (25 March 2010). "Biologist Wins Templeton Prize". The New York Times. Retrieved 25 March 2010.
  40. ↑ Satter, Raphael (6 April 2011). "UK Astrophysicist Wins $1.6 Million Religion Prize". ABC News. Retrieved 6 April 2011.
  41. ↑ "Dalai Lama Wins 2012 Templeton Prize". Philanthropy News Daily. 30 March 2012. Archived from the original on 23 May 2013. Retrieved 30 March 2012.
  42. ↑ "Archbishop Desmond Tutu Wins £1.1m Templeton Prize". BBC News. 4 April 2013. Retrieved 4 April 2013.
  43. ↑ Bingham, John (13 March 2014). "Czech Priest and Former Dissident Tomáš Halík Wins £1.1m Templeton Prize". The Telegraph. London. Retrieved 13 March 2014.
  44. ↑ Blumberg, Antonia (19 June 2015). "For Jean Vanier, Templeton Prize Winner, Loving People With Disabilities Is A Religious Experience". هاف‌پست. Retrieved 5 October 2018.
  45. ↑ Cooper, Georgina (2 March 2016). "Former British Chief Rabbi Wins $1.5 Million Templeton Prize". رویترز. Archived from the original on 2 March 2016. Retrieved 5 October 2018.
  46. ↑ Shortt, Rupert (2 May 2017). "Alvin Plantinga and the Templeton Prize". The Times Literary Supplement. London. Retrieved 5 October 2018.
  47. ↑ "King Announced 2018 Templeton Prize Laureate for Interfaith, Intrafaith Harmony Efforts". جوردن تایمز. 28 June 2018. Retrieved 5 October 2018.
  48. ↑ "Current Winner". Templeton Prize. West Conshohocken, Pennsylvania: John Templeton Foundation. 19 March 2019. Retrieved 19 March 2019.
  49. ↑ "Brazilian Physicist Wins $1.4 Million Templeton Prize". رویترز. 19 March 2019. Retrieved 19 March 2019.
  50. ↑ "Francis Collins Awarded 2020 Templeton Prize". Templeton Prize. 20 May 2020. Retrieved 20 May 2020.
  51. ↑ Sherwood, Harriet (20 May 2021). "Naturalist Jane Goodall wins 2021 Templeton prize for life's work". گاردین.
  52. ↑ Henao, Luis Andres (11 May 2022). "Nobel laureate and physicist Wilczek wins Templeton Prize". AP News. Retrieved 9 August 2023.
  53. ↑ "Prominent Foe of Female Genital Mutilation Wins Prestigious Templeton Prize". VOA News. 16 May 2023. Retrieved 9 August 2023.
  54. ↑ Luscombe, Belinda (4 June 2024). "This Psychologist Just Won $1.3 Million for Her Work on Trauma and Repair". Time. Archived from the original on 26 ژوئن 2024. Retrieved 19 June 2024.
  55. ↑ "The 2025 Templeton Prize to Ecumenical Patriarch Bartholomew". hellenicnews.com. 11 April 2025. Retrieved 2025-08-18.

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]