Cartagena
| Cartagena Cartagena | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Alkatea | Noelia Arroyo (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Cartagena | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Cartagena | ||||||||||
| Posta kodea | 30200–30299, 30200–30205, 30290 eta 30300 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 30016 | ||||||||||
| Herriburua | Cartagena | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 37°36′07″N 0°59′03″W / 37.6019°N 0.9842°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 558,08 km² | ||||||||||
| Altitudea | 10 m | ||||||||||
| Mugakideak | Mazarrón, Murtzia, La Unión, Los Alcázares, Fuente Álamo de Murcia, San Javier eta Torre Pacheco | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 220.704 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 395 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Sorrera | K.a. 227 | ||||||||||
| Hiri senidetuak | Terni, Carthage (en) | ||||||||||
| cartagena.es | |||||||||||
Cartagena[1] Espainiako hego-ekialdeko hiri bat da, Murtziako Eskualdekoa. Azken erroldaren arabera 220.704 biztanle zituen 558,1 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Mazarrón, Murtzia, La Unión, Los Alcázares, Fuente Álamo de Murcia, San Javier eta Torre Pacheco.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 109.366 gizon, 111.034 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[2] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 65,9 udalerri berean jaioak ziren[3], probintziako batez bestekoaren (% 56,9) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 11 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 15,9 —probintzian % 20,4—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 34.961 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 44,6)[4]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Ekuador, Kolonbia dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 125.253 etxebizitza zeuden: 77.228 (% 61,7) nagusiak eta 48.025 (% 38,3) ez-nagusiak.[5] Kontsumo elektrikoaren arabera, 13.465 (% 10,8) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 16.640 (% 13,3) hutsik zeuden.[6] Etxebizitza nagusien % 77,9 jabetzan zegoen eta % 13,8 alokairuan.[7] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1.307 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 6.961 plazarekin (5,33 plaza etxebizitzako).[8]
Etxebizitza multzoa
Murtziako mapa
Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa)
Murtziako mapa
Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)
Guztira 77.393 etxegune zeuden, eta horietatik 17.953 (% 23,2) pertsona bakarrekoak ziren.[9] Etxeguneen % 73,5 familia batek osatzen zuen eta % 2,7 familiarik gabeko etxegune anitzak ziren.[10]
Etxeguneak tamainaren arabera
Etxeguneak motaren arabera
Etxebizitzen % 51,7 1980 baino lehen eraiki ziren, eta % 21,5 2001etik aurrera.[11] Etxebizitzen % 19,9 60 m²-tik beherako azalera zuten eta % 11,0 120 m²-tik gorakoa.[12]
Eraikuntza garaia
Azalera erabilgarria
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 185.356 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 29,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 31,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 22,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,8.[13] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 27,5 zen 2021ean eta % 29,1 2024an; beraz, 1,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,3 izatetik % 16,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 29,4 ziren, eta gizonen artean % 28,8; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 19,6 eta gizonen % 13,9 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 70,4 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 29,6 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 1.476 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 66,8 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 33,2. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 7,1 ziren.[13]
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 53.916 | % 29,1 | 26.344 | % 28,8 | 27.572 | % 29,4 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 58.276 | % 31,4 | 31.095 | % 34,0 | 27.181 | % 29,0 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 42.094 | % 22,7 | 21.398 | % 23,4 | 20.696 | % 22,1 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 31.070 | % 16,8 | 12.729 | % 13,9 | 18.341 | % 19,6 |
| Guztira | 185.356 | % 100,0 | 91.566 | % 100,0 | 93.790 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 27,5 | % 31,6 | % 22,5 | % 18,3 | 179.907 |
| 2022 | % 28,2 | % 31,3 | % 22,8 | % 17,8 | 181.596 |
| 2023 | % 28,6 | % 31,3 | % 22,7 | % 17,3 | 183.559 |
| 2024 | % 29,1 | % 31,4 | % 22,7 | % 16,8 | 185.356 |
Ikasten ari direnak
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 12,4 ikasten ari zen (23.038 pertsona).[14] Ikasten ari zirenetatik, % 47,4 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 28,4 batxilergoan, % 15,9 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 6,6 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 49,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 44,9; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 17,2 eta emakumeen % 14,8. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 85,2 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 42,1 eta 25–29 urtekoen % 15,8; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,7 baino ez.[15] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 40,2 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 30,0.
Jaiolekuaren arabera
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 83,3 estatuan jaio zen, eta % 16,7 atzerrian.[13] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 32,3 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 8,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 12,2 eta % 38,9, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 31,7 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,3; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 17,0 eta % 42,2, hurrenez hurren.
Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 13,5 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 7,0.[14] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 47,9 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 42,9 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.126 euro-koa zen[16], eta etxegune bakoitzeko 36.484 euro-koa, probintziako 3. altuena. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.446 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.150 euro zen. Errenta gordina 15.783 euro-koa izan zen pertsonako, probintziako 3. altuena.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 61,8[17]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 21,5), beste diru-sarrerak (% 9,6), langabezia-prestazioak (% 2), beste prestazioak (% 5,1).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[18][oh 1]. Udalerrian indizea 31,3 da, probintziakoaren (31,1;
Murtziako mapa) parean eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,5;
Murtziako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Cartagena udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 97.416 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,4; gainerako % 46,6 inaktibo zeuden (beste inaktiboak % 48,3, erretiratuak % 35,9 eta ikasleak % 15,8).[19] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 13,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 57,8 zen eta emakumezkoena % 49,1; langabezia-tasa, aldiz, % 9,2 eta % 18,5 zen, hurrenez hurren.[19]
Okupatuen kopurua 82.466 zen 2023ean, 2021eko 77.466etik gora.[20] Emakumeek okupatuen % 43,4 osatzen dute, eta gizonek % 56,6.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 84.260 | % 46,2 | 47.299 | % 52,5 | 36.961 | % 40,0 |
| Langabeak | 13.156 | % 7,2 | 4.782 | % 5,3 | 8.374 | % 9,1 |
| Inaktiboak | 85.057 | % 46,6 | 37.981 | % 42,2 | 47.076 | % 50,9 |
| Guztira | 182.473 | % 100,0 | 90.062 | % 100,0 | 92.411 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 75,3), industria (% 10,6), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 7,4) eta eraikuntza (% 6,7).[20] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 16,5), ondoren manufaktura-industria (% 9,4) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 9,2) datoz.
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 50,5; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 31,2), eta oinarrizko okupazioak % 14,1.[21] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 52,6 eta emakumeen % 47,9).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 25.757 | % 31,2 | 13.524 | % 29,0 | 12.233 | % 34,2 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 41.680 | % 50,5 | 24.536 | % 52,6 | 17.144 | % 47,9 |
| Oinarrizko okupazioak | 11.646 | % 14,1 | 6.549 | % 14,0 | 5.097 | % 14,2 |
| Ez dago jasota | 3.383 | % 4,1 | 2.068 | % 4,4 | 1.315 | % 3,7 |
| Guztira | 82.466 | % 100,0 | 46.677 | % 100,0 | 35.789 | % 100,0 |
Okupatuen % 87,2 besteren konturako langileak dira, eta % 12,8 norberaren konturakoak.[22]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 10.566 | % 12,8 | 6.342 | % 13,6 | 4.224 | % 11,8 |
| Besteren kontura | 71.900 | % 87,2 | 40.335 | % 86,4 | 31.565 | % 88,2 |
| Guztira | 82.466 | % 100,0 | 46.677 | % 100,0 | 35.789 | % 100,0 |
Jaiolekuaren arabera
Jarduera
16 urte edo gehiagokoen % 83,6 estatuan jaio zen, eta % 16,4 atzerrian.[19] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 52,1 okupatuak dira, % 25,7 erretiratuak, % 8,0 bestelako inaktiboak, % 7,9 ikasleak eta % 6,3 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 53,1 okupatuak dira, % 30,0 bestelako inaktiboak, % 8,5 erretiratuak, % 4,7 langabeak eta % 3,7 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 40,6 okupatuak dira, % 30,7 bestelako inaktiboak, % 11,4 erretiratuak, % 9,5 langabeak eta % 7,8 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 45,7 bestelako inaktiboak dira, % 31,1 okupatuak, % 12,0 langabeak, % 6,1 erretiratuak eta % 5,2 ikasleak.
Okupazioa
Okupatuen % 84,7 estatuan jaio zen, eta % 15,3 atzerrian.[21] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 54,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 33,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 7,9 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 43,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 42,9 oinarrizko okupazioetakoak eta % 9,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 48,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 36,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,9 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 42,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 38,2 oinarrizko okupazioetakoak eta % 15,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.
Jarduera-sektoreak
Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[23] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 68,7 zerbitzuetan ari dira, % 17,2 industrian, % 10,7 eraikuntzan eta % 3,3 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 42,3 nekazaritzan ari dira, % 41,2 zerbitzuetan, % 10,4 eraikuntzan eta % 6,1 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 91,7 zerbitzuetan ari dira, % 4,8 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 78,6 zerbitzuetan ari dira, % 17,5 nekazaritzan eta % 2,8 industrian.
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 845 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 17.896 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[24][oh 2]. Udalerriaren azalera 558,1 km² denez, NAE lurraldearen % 32,1 da[25]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 65,7 lur goldagarria (11.759 ha, 490 ustiategitan), % 30,7 arbolak (5.497 ha, 627 ustiategitan), % 2,5 larre iraunkorrak (453 ha, 50 ustiategitan), % 1 berotegiak edo babes garai irisgarriak (184 ha, 54 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (2,6 ha, 84 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 4.911 behi (probintziako 3. kopururik handiena), 61.284 ardi eta ahuntz, 43.747 txerri eta 213.666 hegazti zeuden[26].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 132.978 gidari zeuden erroldatuta: 75.423 gizon (% 56,7) eta 57.555 emakume (% 43,3)[27]. Biztanleen % 60,3 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 167.611 ibilgailuk osatzen zuten: 118.623 turismo, 18.146 motozikleta, 8.782 kamioi, 8.483 furgoneta eta 7.689 ziklomotor[27]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 538 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (536) parean.
Turismoen batez besteko adina 13 urtekoa zen; turismoen % 9,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 10,6k 25 urte baino gehiago[27]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 53,8 diesel zen eta % 45 gasolinazko; 1.123 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,7; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 27,5k ez zuen etiketarik[oh 4].
Banaketa administratiboa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
|
|
Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 15 | 17 | 19 | 19 | 23 | 27 | 29 | 30 | 28 | 24 | 21 | 17 | 22.4 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 4 | 5 | 8 | 9 | 13 | 17 | 20 | 21 | 18 | 14 | 11 | 8 | 12.3 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 28 | 23 | 56 | 79 | 15 | 28 | 0 | 5 | 48 | 58 | 30 | 30 | 401.3 |
| Iturria: Weatherbase [28] | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 109.366 gizon, 111.034 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[29] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 65,9 udalerri berean jaioak ziren[3], probintziako batez bestekoaren (% 56,9) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 11 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 15,9 —probintzian % 20,4—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 34.961 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 44,6)[4]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Ekuador, Kolonbia dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 125.253 etxebizitza zeuden: 77.228 (% 61,7) nagusiak eta 48.025 (% 38,3) ez-nagusiak.[5] Kontsumo elektrikoaren arabera, 13.465 (% 10,8) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 16.640 (% 13,3) hutsik zeuden.[6] Etxebizitza nagusien % 77,9 jabetzan zegoen eta % 13,8 alokairuan.[7] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1.307 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 6.961 plazarekin (5,33 plaza etxebizitzako).[8]
Etxebizitza multzoa
Murtziako mapa
Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa)
Murtziako mapa
Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)
Guztira 77.393 etxegune zeuden, eta horietatik 17.953 (% 23,2) pertsona bakarrekoak ziren.[9] Etxeguneen % 73,5 familia batek osatzen zuen eta % 2,7 familiarik gabeko etxegune anitzak ziren.[10]
Etxeguneak tamainaren arabera
Etxeguneak motaren arabera
Etxebizitzen % 51,7 1980 baino lehen eraiki ziren, eta % 21,5 2001etik aurrera.[11] Etxebizitzen % 19,9 60 m²-tik beherako azalera zuten eta % 11,0 120 m²-tik gorakoa.[12]
Eraikuntza garaia
Azalera erabilgarria
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 185.356 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 29,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 31,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 22,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,8.[13] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 27,5 zen 2021ean eta % 29,1 2024an; beraz, 1,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,3 izatetik % 16,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 29,4 ziren, eta gizonen artean % 28,8; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 19,6 eta gizonen % 13,9 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 70,4 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 29,6 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 1.476 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 66,8 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 33,2. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 7,1 ziren.[13]
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 53.916 | % 29,1 | 26.344 | % 28,8 | 27.572 | % 29,4 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 58.276 | % 31,4 | 31.095 | % 34,0 | 27.181 | % 29,0 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 42.094 | % 22,7 | 21.398 | % 23,4 | 20.696 | % 22,1 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 31.070 | % 16,8 | 12.729 | % 13,9 | 18.341 | % 19,6 |
| Guztira | 185.356 | % 100,0 | 91.566 | % 100,0 | 93.790 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 27,5 | % 31,6 | % 22,5 | % 18,3 | 179.907 |
| 2022 | % 28,2 | % 31,3 | % 22,8 | % 17,8 | 181.596 |
| 2023 | % 28,6 | % 31,3 | % 22,7 | % 17,3 | 183.559 |
| 2024 | % 29,1 | % 31,4 | % 22,7 | % 16,8 | 185.356 |
Ikasten ari direnak
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 12,4 ikasten ari zen (23.038 pertsona).[14] Ikasten ari zirenetatik, % 47,4 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 28,4 batxilergoan, % 15,9 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 6,6 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 49,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 44,9; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 17,2 eta emakumeen % 14,8. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 85,2 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 42,1 eta 25–29 urtekoen % 15,8; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,7 baino ez.[15] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 40,2 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 30,0.
Jaiolekuaren arabera
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 83,3 estatuan jaio zen, eta % 16,7 atzerrian.[13] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 32,3 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 8,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 12,2 eta % 38,9, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 31,7 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,3; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 17,0 eta % 42,2, hurrenez hurren.
Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 13,5 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 7,0.[14] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 47,9 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 42,9 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.
Garraioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Herritar ezagunak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- María Teresa Cervantes (1931-2024) idazlea.
- José María Sánchez Carrión (1952-) hizkuntzalaria.
- Arturo Pérez-Reverte (1951-) kazetari eta idazlea.
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskaltzaindiaren 157. araua - Europako hiriak
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- 1 2 INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Murtzia.tab.
- 1 2 INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Murtzia.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Etxebizitza nagusiak jabetza-erregimenaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Etxeguneak motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak eraikuntza-urtearen arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak azaleraren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- 1 2 3 4 5 6 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 3 4 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Murtzia.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Murtzia.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Murtzia.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q162615.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Murtzia.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Murtzia.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Weatherbase: Historical Weather for Cartagena, Spain. Weatherbase.[Betiko hautsitako esteka] Retrieved on 24 November 2011.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Cartagena hiriko webgune ofiziala
| Artikulu hau Murtziako Eskualdeko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

