Жалеза
| Вонкавы выгляд простага рэчыва | |
|---|---|
Коўкі, вязкі метал срабрыста-белага колеру |
|
| Уласцівасці атама | |
| Атамны нумар | 26 |
| Сімвал | Fe |
| Група, перыяд, блок | 8, 4, d |
| Тып элемента | Пераходныя металы |
| Атамная маса | 55,847(2)[1] а. а. м. (г/моль) |
| Электронная канфігурацыя | [Ar] 3d6 4s2 |
| Радыус атама | 126 пм |
| Кавалентны радыус | 117 пм |
| Іонны радыус | (+3e) 64 (+2e) 74 пм |
| Электраадмоўнасць | 1,83 |
| Электродны патэнцыял |
Fe←Fe3+ −0,04 В Fe←Fe2+ −0,44 В |
| Ступені акіслення | 6, 3, 2, 0 |
| Энергія іанізацыі |
1-я: 759,1 (7,87) кДж/моль 2-я: 16,19921 эВ 3-я: 30,651 эВ |
| Тэрмадынамічныя ўласцівасці простага рэчыва | |
| Шчыльнасць | 7,874 г/см³ |
| Тэмпература плаўлення | 1812 K (1538,85 °C) |
| Тэмпература кіпення | 3134 K |
| Цеплыня плаўлення | 247,1 кДж/кг 13,8 кДж/моль |
| Цеплыня выпарэння | ~6088 кДж/кг ~340 кДж/моль |
| Малярная цеплаёмістасць | 25,14[2] Дж/(K·моль) |
| Малярны аб’ём | 7,1 см³/моль |
| Крышталічная структура простага рэчыва | |
| Структура рашоткі | кубічная аб'ёмнацэнтраваная |
| Параметры рашоткі | 2,866 Å |
| Тэмпература Дэбая | 460 K |
| Іншыя характарыстыкі | |
| Цеплаправоднасць | 80,4 Вт/(м·К) |
Жалеза (лац.: Ferrum) Fe — хімічны элемент VIII групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 26. Бліскучы серабрыста-белы метал.
Прыродныя крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]Адзін з найбольш распаўсюджаных у прыродзе элементаў — па ўтрыманню ў зямной кары (4,65% па масе) саступае толькі кіслароду, крэмнію і алюмінію. Мільярды тон жалеза па ўсім свеце сканцэнтраваныя ў выглядзе радовішчаў, прыдатных для прамысловай распрацоўкі. Найбольшыя запасы руд жалеза — у былым СССР: Расіі, Украіне, Казахстане; а таксама ў ЗША, КНР, Індыі, Аўстраліі, Канадзе, Бразіліі, ФРГ, Францыі, Іспаніі і інш.
Прымяненне
[правіць | правіць зыходнік]Выкарыстоўваецца пераважна для атрымання разнастайных сплаваў, важнейшыя з якіх — сталь і чыгун. Гл. таксама: чорныя металы.
Зноскі
- ↑ Michael E. Wieser, Norman Holden, Tyler B. Coplen, John K. Böhlke, Michael Berglund, Willi A. Brand, Paul De Bièvre, Manfred Gröning, Robert D. Loss, Juris Meija, Takafumi Hirata, Thomas Prohaska, Ronny Schoenberg, Glenda O’Connor, Thomas Walczyk, Shige Yoneda, Xiang‑Kun Zhu. Atomic weights of the elements 2011 (IUPAC Technical Report)(англ.) // Pure and Applied Chemistry. — 2013. — Т. 85. — № 5. — С. 1047-1078. — ISSN 0033-4545. — DOI:10.1351/PAC-REP-13-03-02
- ↑ Химическая энциклопедия: в 5 тт. / Редкол.: Кнунянц И. Л. (гл. ред.). — М.: Советская энциклопедия, 1990. — Т. 2. — С. 140. — 671 с. — 100 000 экз.
