সমললৈ যাওক

ক'ষ্টা ৰিকা

আন্তঃৱিকি লিংক সম্পাদনা কৰক
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ পৰা
কষ্টা ৰিকা গণৰাজ্য
República de Costa Rica
Flag of কষ্টা ৰিকা
Flag
Coat of arms of কষ্টা ৰিকা
Coat of arms
Motto: "¡Vivan siempre el trabajo y la paz!"
"শ্ৰম আৰু শান্তি চিৰজীৱী হওক!"
Anthem: Himno Nacional de Costa Rica (National anthem of Costa Rica)
"কষ্টা ৰিকাৰ জাতীয় সংগীত"
Location of কষ্টা ৰিকা
ৰাজধানী
and largest city
ছান হোছে
9°56′N 84°5′W / 9.933°N 84.083°W / 9.933; -84.083
Official languagesস্পেনীয়
Recognized regional languages
Ethnic groups
(2021[1])
ধৰ্ম
(2021)[3]
Demonyms
Governmentএকক ৰাষ্ট্ৰপতিশাসিত গণৰাজ্য
ল'ৰা ফাৰ্নাণ্ডেছ ডেলগাডো
ফ্ৰান্সিস্কো গাম্বোৱা
ডাগলাছ ছ'টো
Legislatureবিধানসভা
স্বাধীনতা
• স্পেইনৰ পৰা
15 September 1821
1 July 1823
14 November 1838
7 November 1949[1]
• স্পেইনৰ স্বীকৃতি লাভ
10 May 1850
Area
• Total
51,179.92 বৰ্গ কি.মি. (১৯,৭৬০.৬৮ বৰ্গ মাইল) (১২৬তম)
• Water (%)
1.05 (২০১৫ চনলৈকে)[5]
Population
• 2026 estimate
5,160,700[6] (১২৭তম)
• 2022 census
5,044,197[7]
• Density
220 /বৰ্গ মাইল (৮৪.৯ /কিমি২) (১০৭তম)
GDP (PPP)2025 estimate
• Total
বৃদ্ধি $169.034 billion[8] (৯০তম)
• Per capita
বৃদ্ধি $31,462[8] (৬৬তম)
GDP (nominal)2025 estimate
• Total
বৃদ্ধি $102.591 billion[8] (৮৫তম)
• Per capita
বৃদ্ধি $19,095[8] (৬৪তম)
Gini (2022)positive decrease 47.2[9]
high inequality
HDI (2023)বৃদ্ধি 0.833[10]
very high (৬২তম)
Currencyকষ্টা ৰিকান ক'লন (Costa Rican colón) (CRC)
Time zoneUTC−6 (কেন্দ্ৰীয় সময় অঞ্চল (CST))
Date formatdd/mm/yyyy
Calling code+506
Internet TLD.cr
.co.cr

ক'ষ্টা ৰিকা (Costa Rica),[টোকা 1] আনুষ্ঠানিকভাৱে ক'ষ্টা ৰিকা গণৰাজ্য (Republic of Costa Rica),[টোকা 2] মধ্য আমেৰিকা (Central America)-ত অৱস্থিত এখন দেশ। ইয়াৰ উত্তৰত নিকাৰাগুৱা, উত্তৰ-পূবে কেৰিবিয়ান সাগৰ, দক্ষিণ-পূবে পানামা আৰু দক্ষিণ-পশ্চিমে প্ৰশান্ত মহাসাগৰ অৱস্থিত। দক্ষিণে কোকোচ দ্বীপ (Cocos Island)-ৰ ওচৰত ইয়াৰ সামুদ্ৰিক সীমা (Maritime boundary) ইকুৱেডৰৰ সৈতে সংযুক্ত। প্ৰায় [11][12] পঞ্চাশ লাখ লোকৰ বাস এই দেশখনৰ মুঠ মাটিকালিৰ পৰিমাণ প্ৰায় ৫১,১৮০ বৰ্গ কি.মি. (৫.১১৮×১০১০ বৰ্গ মিটাৰ)।[13] ৰাজধানী তথা সৰ্ববৃহৎ চহৰ ছান হোছে (San José), য'ত প্ৰায় ৩.৫ লাখ লোক বাস কৰে আৰু ইয়াৰ আশে-পাশৰ মহানগৰীয় অঞ্চলত প্ৰায় ২০ লাখ লোকৰ বাস।[14]

খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০,০০০-ৰ পৰা ৭,০০০ বছৰৰ ভিতৰত কোনো এক সময়ৰ পৰাই ক'ষ্টা ৰিকাত মানুহৰ বসবাস (Pre-Columbian history of Costa Rica) আৰম্ভ হৈছিল। ষোড়শ শতিকাত স্পেনীয় সাম্ৰাজ্য (Spanish Empire)-ই উপনিৱেশ স্থাপন কৰাৰ পূৰ্বে এই অঞ্চলত বিভিন্ন ক'ষ্টা ৰিকাৰ থলুৱা জনগোষ্ঠী (Indigenous peoples of Costa Rica)-এ বাস কৰিছিল। ১৮২১ চনত প্ৰথম মেক্সিকান সাম্ৰাজ্য (First Mexican Empire)-ৰ অংশ হিচাপে স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ আগলৈকে ক'ষ্টা ৰিকা স্পেনীয় সাম্ৰাজ্যৰ এক প্ৰান্তীয় উপনিৱেশ আছিল। ইয়াৰ পিছত ১৮২৩ চনত ই মধ্য আমেৰিকাৰ যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় গণৰাজ্য (Federal Republic of Central America)-ৰ সদস্য হয় আৰু ১৮৪৭ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে স্বাধীনতা ঘোষণা কৰে। ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষভাগত দেশখন তুলনামূলকভাৱে স্থিতিশীল স্বৈৰশাসনৰ অধীনত ক্ৰমাৎ আধুনিকীকৰণৰ মাজেৰে আগবাঢ়ে। সেই সময়তে এখন উদাৰ সংবিধান প্ৰৱৰ্তন কৰা হয় আৰু মধ্য আমেৰিকাৰ প্ৰথমখন মুক্ত আৰু নিৰপেক্ষ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হয়।[15]

১৯৪৮ চনৰ ক'ষ্টা ৰিকাৰ গৃহযুদ্ধ (Costa Rican Civil War)-ৰ পিছত ১৯৪৯ চনত ক'ষ্টা ৰিকাই ইয়াৰ বৰ্তমানৰ সংবিধান (Constitution of Costa Rica) গৃহীত কৰে। এই সংবিধানে সাৰ্বজনীন ভোটাধিকাৰ (Women's suffrage) প্ৰদান কৰাৰ লগতে সকলো নাগৰিকৰ বাবে বিভিন্ন সামাজিক, অৰ্থনৈতিক আৰু শৈক্ষিক অধিকাৰ নিশ্চিত কৰে। লগতে দেশখনে স্থায়ীভাৱে ক'ষ্টা ৰিকাৰ জনসাধাৰণৰ বাহিনী (Public Force of Costa Rica)-ৰ বাহিৰে নিয়মীয়া সেনাবাহিনী বিলুপ্ত কৰে আৰু স্থায়ী সেনাবাহিনী নথকা (List of countries without armed forces) বিশ্বৰ অতি কম সংখ্যক সাৰ্বভৌম ৰাষ্ট্ৰৰ অন্যতম হিচাপে পৰিগণিত হয়।[16][17][18] ক'ষ্টা ৰিকা এখন ৰাষ্ট্ৰপতিশাসিত গণৰাজ্য (Presidential system) আৰু শক্তিশালী তথা সুস্থিৰ গণতান্ত্ৰিক দেশ।[19] ১৮৮৬ চনৰ পৰা দেশখনত শিক্ষা বিনামূলীয়া আৰু বাধ্যতামূলক। ৰাষ্ট্ৰীয় বাজেটৰ প্ৰায় এক-চতুৰ্থাংশ শিক্ষা খণ্ডত ব্যয় কৰা হয়, যি দেশখনৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ (GDP) প্ৰায় ৬.২%—বিশ্বব্যাপী গড় ৩.৮%-তকৈ যথেষ্ট বেছি।[20] পূৰ্বতে কৃষিনিৰ্ভৰ ক'ষ্টা ৰিকাৰ অৰ্থনীতি (Costa Rican economy) বৰ্তমান বিত্তীয় সেৱা, বিদেশী কোম্পানীৰ কৰ্প'ৰেট সেৱা, ঔষধ উদ্যোগ আৰু পৰিৱেশ পৰ্যটন (ecotourism)-ক সামৰি বহুমুখী অৰ্থনীতিলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছে।[21][22]

তথ্য়সূত্ৰ

[সম্পাদনা কৰক]
  1. 1 2 সাঁচ:Cite CIA World Factbook
  2. ↑ "Live Costa Rica Population Clock 2017 – Population of Costa Rica Today". www.livepopulation.com. Archived from the original on 4 January 2016. https://web.archive.org/web/20160104210502/https://www.livepopulation.com/country/costa-rica.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 6 August 2017.
  3. ↑ Murillo, Alvaro (7 July 2021). "Encuesta CIEP-UCR evidencia a una Costa Rica estatista y menos religiosa". Semanario Universidad. https://semanariouniversidad.com/pais/encuesta-ciep-ucr-evidencia-a-una-costa-rica-estatista-y-menos-religiosa/.
  4. ↑ "International Religious Freedom Report for 2017". www.state.gov. 2018. https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/religiousfreedom/index.htm?year=2017&dlid=281062। আহৰণ কৰা হৈছে: 29 December 2018.
  5. ↑ "Surface water and surface water change". Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER। আহৰণ কৰা হৈছে: 11 October 2020.
  6. ↑ "Population of Costa Rica". worldpopulationreview. https://worldpopulationreview.com/countries/costa-rica। আহৰণ কৰা হৈছে: 17 January 2026.
  7. ↑ "National Institute of Statistics and Census of Costa Rica". Instituto Nacional de Estadística y Censos de Costa Rica, or INEC. 2022. Archived from the original on 28 August 2023. https://web.archive.org/web/20230828175018/https://inec.cr/estimaciones-poblacion-vivienda-2022। আহৰণ কৰা হৈছে: 28 August 2023.
  8. 1 2 3 4 "World Economic Outlook Database, April 2025 Edition. (Costa Rica)". International Monetary FundIMF.org. https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/april/weo-report?c=238,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2023&ey=2030&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1। আহৰণ কৰা হৈছে: 26 April 2025.
  9. ↑ "Gini Index". World Bank. https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/। আহৰণ কৰা হৈছে: 25 November 2023.
  10. ↑ "Human Development Report 2025". United Nations Development Programme. 6 May 2025. https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 6 May 2025.
  11. ↑ ""World Population prospects – Population division"". United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Divisionpopulation.un.org. https://population.un.org/wpp/। আহৰণ কৰা হৈছে: November 9, 2019.
  12. ↑ ""Overall total population" – World Population Prospects: The 2019 Revision" (xslx). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Divisionpopulation.un.org. https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx। আহৰণ কৰা হৈছে: November 9, 2019.
  13. ↑ Instituto Geográfico Nacional del Registro Nacional (2 July 2021). "Actualización en el Cálculo de las Áreas Continental e Insular de Costa Rica [Update on the Calculation of the Continental and Insular Areas of Costa Rica]" (es ভাষাত). Sistema Nacional de Información Territorial. https://files.snitcr.go.cr/boletines/ACTUALIZACION_DE_LAS_AREAS_CONTINENTAL_E_INSULAR_DE_COSTA_RICA_02_07_2021.pdf। আহৰণ কৰা হৈছে: 23 April 2024.
  14. ↑ "Capital Facts for San José, Costa Rica". World's Capital Cities. 18 October 2017. Archived from the original on 13 April 2020. https://web.archive.org/web/20200413020706/https://www.worldscapitalcities.com/capital-facts-for-san-jose-costa-rica/। আহৰণ কৰা হৈছে: 6 August 2017.[Full citation needed]
  15. ↑ "Costa Rica - Independence, Democracy, Nature" (en ভাষাত). Britannica. 27 August 2025. https://www.britannica.com/place/Costa-Rica/Independence। আহৰণ কৰা হৈছে: 28 August 2025.
  16. ↑ "Abolición del Ejército" (es ভাষাত). El Espíritu del 48. Archived from the original on 9 September 2011. https://web.archive.org/web/20110909091956/http://www.elespiritudel48.org/docu/h013.htm। আহৰণ কৰা হৈছে: 9 March 2008.
  17. ↑ "Costa Rica". World Desk Reference. http://dev.prenhall.com/divisions/hss/worldreference/CR/defense.html। আহৰণ কৰা হৈছে: 9 June 2009.
  18. ↑ "Costa Rica". Uppsala University. Archived from the original on 10 May 2011. https://web.archive.org/web/20110510015146/http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=39®ionSelect=4-Central_Americas। আহৰণ কৰা হৈছে: 9 June 2009.
  19. ↑ "Amazon invests in Costa Rica as tiny nation carves out profitable niche in world economy". 11 March 2017. http://www.seattletimes.com/business/amazon/amazon-invests-in-costa-rica-as-it-carves-itself-a-profitable-niche-in-the-world-economy/। আহৰণ কৰা হৈছে: 4 August 2017.
  20. ↑ "World Bank Open Data". World Bank Open Data. https://data.worldbank.org/। আহৰণ কৰা হৈছে: 28 August 2025.
  21. ↑ "The Investment Promotion Agency of Costa Rica". www.cinde.org. Archived from the original on 7 August 2017. https://web.archive.org/web/20170807232641/http://www.cinde.org/en/why/incentives। আহৰণ কৰা হৈছে: 7 August 2017.
  22. ↑ Brierley, Tor (29 September 2023). "Why This Popular Central American Country Is Breaking All Tourism Records Right Now" (en-US ভাষাত). Travel Off Path. https://www.traveloffpath.com/why-this-popular-central-american-country-is-breaking-all-tourism-records-right-now/। আহৰণ কৰা হৈছে: 17 January 2024.

টোকা

[সম্পাদনা কৰক]
  1. ↑ UK: /ˌkɒstə ˈriːkə/, US: /ˌkoʊstə-/ ( শুনক)
       Spanish pronunciation: [kosta ˈrika] ⓘ; আক্ষৰিক অৰ্থ "সমৃদ্ধ উপকূল"
  2. ↑ Spanish: República de Costa Rica, [reˈpuβlika ðe ˈkosta ˈrika]
"https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=ক%27ষ্টা_ৰিকা&oldid=634860"ৰ পৰা অনা হৈছে