Duutsland

Bundesrepublik Deutschland
Vlagge Waepen
Baosisgegevens
Officiële landstaele:	Duuts
Oôdstad:	Berlijn
Regeriengsvurm:	Federaole parlementaire rippebliek
Staetsoôd:	Frank-Walter Steinmeier (bonspresident)
Regeriengsleider:	Friedrich Merz (bonskanselier)
Oppervlakte:	357.684 km² (1,27% waeter)
Inweuners:	83.467.000 (2026) (233 inw. / km²)
Aore gegevens
Volkslied:	Deutschlandlied
Munte:	euro (EUR)
UTC:	UTC+1 (zeumertied: jaet)
Nationaole feêstdag:	3 oktober (Eêneidsdag)
Web | Code | Tel.	.de | DEU | +49

Kaerte

Landschapp'n

Dom van Trier (Rheinland-Pfalz)

't Kasteêl Neuschwanstein (Bayern) in leege mist

Den Elbphilharmonie in Hamburg

Val van den Berliense mure in november 1989

Rien bie Oberwesel (Rheinland-Pfalz)

Kust op Rügen (Mecklenburg-Vorpommern)

Thüringer Wald

Münsterland bie Dülmen (Nordrhein-Westfalen)

Waddeneiland Spiekeroog (Niedersachsen)

Regensburg (Bayern) an den Donau

Lüneburger Heide (Niedersachsen)

Görtowsee (Mecklenburg-Vorpommern)

Erfurt (Thüringen)

Duutsland (Duuts: Deutschland), offisjeel Bonsrippebliek Duutsland (Bundesrepublik Deutschland), is een land in Midden-Europa. Den 'oôdstad is Berlijn (Berlin).

't Land hrens op volhorde van noôrd ni oôst an de volhende lan'n: Denemarken, Poôl'n, Tsjehhië, Oesteriek, Zwitserland, Frankriek, Luxemburg, Belhië en Nederland.

In 't noôrdwessen liet Duutsland an den Noôrdzeê, in 't noôrdoôssen an den Oôstzeê en int uuterste zuden in de Alpen.

Duutsland is een belangriek lid van den Europeêse Unie en van politieke, militaire en economische organisaoties in den waereld (o.a. Vereênigde Naoties, NAVO en G7).

Bevolkienge

Duutsland ei mie zen ruum 83 meljoen inweuners (2026) nae Rusland den hroôtste bevolkienge van alle Europeêse lan'n.

Van den bevolkienge is 52% anesloôtn bie een relihieuze hemeênschap (2025).

Christelijk is 46% van den bevolkienge: 23% is roôms-katteliek en 20,7% is protestans (luthers en grifformeerd). De roôms-katteliek'n bevin'n der eihen vurral in 't zuden en wessen, de protestant'n in 't noôrn en oôssen.

Ok weun'n der 3,35 meljoen moslims (4%), 270.000 boeddhist'n (0,3%) en 100.000 relihieuze joôden (0,1%).

Meêr dan 50% van den voormaelihe Oôst-Duutse bevolkienge ang hin relihie an.

Onder den Duutse bevolkienge bevin'n zen eihen hroôte hroep'n allochtoon'n, wironder vee hastarbeiers uut de jaeren '70 uut Joehoslavië, Hriek'nland en Turkije en aore lan'n en ok binne d'r vee vluchteliengen uut Oekraïne en Syrië, wivandaen (uut vurral Turkije en Syrië) de 3,35 meljoen moslims komme. In totaol bevin'n zen eihen in Duutsland bieni 24 meljoen allochtoon'n (28,7%, 2022).

Bieni iedereên in Duutsland spreek Duuts. Der zien ienkele etnische minder'eden as Deên'n, Friezen, Sorben en siheuners die an der eihen taele praoten.

Inweuners

Ontwikkelieng vant antal inweuners:

• 1900 – 54 meljoen
• 1925 – 63 meljoen
• 1950 – 68 meljoen
• 1975 – 79 meljoen
• 2000 – 82 meljoen
• 2026 – 83 meljoen

Geografie

Duutsland lig in Centraol-Europa, hrens an de bovenhenoemde lan'n en wor verdeêld in de Duutse vlakt'n in 't noôrn, 't oôgland in 't midd'n en de uutèn'n van de Alpen in 't zuden. Een hroôt deêl, 30%, besti uut bossen, wivan vee nildbossen.

Noôrd-Duutsland wor ekenmerkt deur een vlak lanschap, evenas in 't iets noôrdelijker helehen Denemarken. Deur de vlakt'n stroômen rivier'n as de Wezer, den Elbe en den Oder, en der vin vee landbouw plekke. Der wor onder are terwe, petaoten en herst verbouwd en in Sleêswiek-'Olstein wor an veeteêlt edaene. In dit hebied lihhen hroôte steeën as den oôdstad Berlijn, Hamburg en Bremen.

Midd'n-Duutsland wor ekenmerkt deur 't oôgland. In dit hebied lihhen onder are de Rijnvallei en 't Thüriengse bos. Langs de Rijn zien vee wienhaern en kasteeln te vin'n en ok lihhen der industriehebieden as 't Ruhrhebied in de buurte. Ok langs de Moezel, ok in dit hebied, zien vee wienhaern te vin'n. Hroôte steeën in Midd'n-Duutsland zien Dresden, Leipzig, Keulen, Düsseldorf en Essen.

Zuud-Duutsland wor ekenmerkt deur zen oôhe berhen, mistal bebost bie nildboômen. Voebeêl'n zien 't Zwarte Woud en 't Bohemerwoud. 't Oôgste punt (2963 m) is de Zugspitze in de Beierse Alpen. Hroôte steeën in Zuud-Duutsland zien onder are München, Frankfurt am Main en Stuttgart.

Steê

Hroôtste steê binne (2026):

Steê Inweuners Berlin (Berlijn) 3.701.000 Hamburg 1.869.000 München 1.505.000 Köln (Keulen) 1.026.000 Frankfurt am Main 761.000 Düsseldorf 619.000 Leipzig 616.000 Stuttgart 609.000 Dortmund 601.000 Bremen 588.000 Essen 574.000 Dresden 563.000 Nürnberg 531.000 Hannover 523.000 Duisburg 501.000 Bochum 359.000 Wuppertal 357.000 Bielefeld 331.000 Bonn 324.000 Mannheim 320.000

Steê Inweuners Karlsruhe 309.000 Münster (Munster) 306.000 Augsburg 302.000 Wiesbaden 289.000 Mönchengladbach 267.000 Gelsenkirchen 266.000 Aachen (Aken) 264.000 Braunschweig 253.000 Kiel 252.000 Chemnitz 247.000 Magdeburg 244.000 Freiburg im Breisgau 238.000 Krefeld 231.000 Halle 226.000 Mainz 224.000 Erfurt 217.000 Lübeck 217.000 Oberhausen 213.000 Rostock 205.000 Kassel 197.000

Geschiedenisse

In d'ooge middeleeuwe wastet et hrootste land van Europa, ma laeter viel et elegaer uut mekaer in wè meer dan onderd lantjes. Duutsland wier pas in 1871 opniev een eeneid: 't Duutse Riek dat bestond toet 1945.

Tussen 1870 en 1914 groeiende Duutsland uut tot de een nae grooste industriestaet van Europa en van de waereld, nae Iengeland. Dat gaf noga wa conflicten mee de Iengelse, mae ok mie de Franse. Toe in 1914 de Eêste Waereldoôrlog uutbrak kwam Duutsland recht tegenover deze groôtmach'n (mie Rusland d'rbie) te stoôn, saeme mie Oôstenriek-Honharije. Duutsland voerde een tweêfrontenoorlog. Vier jaer lang durende deze oorlog weerbie naebie nehen meljoen man omkwamme. Duutsland wier een vernederende vrede opgeleid en vee historici dienke dat dit de opmaet gaf toet de Twidde Waereldoôrlog. In 1933 kwam Adolf Hitler an de macht. Duutsland begon in 1939 een oorlog tegen Iengeland en Frankriek en vanaf 1941 ok tehen Rusland en de VS. In 1945 wier het land eindelijk verslogen. Verbijsterd nam de weareld kennis van de Holocaust weerbie zo'n zes meljoen Joôden systematisch bin vermoôrd, vooral in Oôst-Europa.

't Land wier verdeeld in vier bezettingszones, naemelijk een Britse, Franse, Amerikaanse en Russische Zone. De Russische zone wier een apart land, de Duutse Democraotische Rippebliek (DDR). Duutsland wier zodoewnde verdeêld in een communistisch Oôst-Duutsland en een kapitalistisch West-Duutsland. Ok Berlijn was in vieren gedeeld, mar deze stad lag midden in het Russische deel, zoôdat een deel van Berlijn (dat bie West-Duutsland kwam) as een eiland in Oôst-Duutsland kwam te liggene. Vee burhers vluchttende van Oôst nae West en dat nam zoô groôte antallen an, da in 1961 een mure gebouwd wier deu de Oôst-Duutsers tussen Oôst en West Berlijn. Deze mure wier symbool van de Kouwe Oôrlog tussen de NAVO en het Warchaupact. In 1989 kwam 'ieran een ende toe de burhers van de communistische lan'n in Oost-Europa in opstand kwamme. De Sovjets onger leiding van Gorbatsjov kwamme in tehenstelling toet 1956 en 1968 niet in actie. In 1991 wiere de tweê lan'n weer bie mekaore gevoegd onger leiding van bondskanselier Kohl. Vee wier geïnvesteerd in de voormaelihe deelstaeten van de DDR, mae twintig jaer laeter was de werkloosheid nog aoltied 'oôger as in 't wes'n. Frankriek ging akkoord mie de 'erenigieng op voorwaerde dat Duutsland de euro zou invoere. Dit gebeurde dan ok, in 2002.

Economie

Duutsland is eên van de mist ontwikkelde lan'n ter waereld en ei ok eên van de sterkste economieën op aerde, mè onder are werkeloôs'eid is een hroôt probleem. Deur verhriezieng worn de lassen van werk ènde mensen hrotter en de sociaole zeker'eid wor kleinder. Een aor probleem is ok nog de minder loôpende economie van 't voormaelige Oôst-Duutsland, nog een overbluufsel uut de DDR-tied.

Defensie

't Leher van Duutsland 'iet Bundeswehr.

Deêze bestaet uut landmacht (Heer), marine (Deutsche Marine), luchwacht (Luftwaffe) en een ieneid vò cyber en informaotie (Cyber- und Informationsraum).

In 2014 waeren der ruum 33 meljoen mins'n beschikbaer voe in heval van oôrlog.

D'r binne 186.000 soldaten en 930.000 reservisten in 2026.

't 'Oôdkwartier is in Bonn en Berlin.

2,7% van 't bbp (2026) wor uuteheven an defensie.

Politiek

Duutsland is een democraotische parlementaire bonsstaet. 't Land ei sins 23 meie 1949 een hrondwet, die a deur een meêder'eid van twiderde deur de bonsdag (Bundestag) en bondsraed (Bundesrat) 'ewiezigd kan worn. Sommihe aspect'n kunn'n nie 'ewiezigd worn.

Sins 3 oktober 1990 binne West-Duutsland en Oôst-Duutsland vereênigd: den Duutse Democraotische Rippebliek (DDR) is toen offisjeel bie den Bonsrippebliek Duutsland (BRD) ekomme.

Binn'n Duutsland hel actief en passief kiesrecht vanof 18 jaer en der is spraeke van een twikaemersysteem, helieke as in Nederland. De bonsdag ei op z'n minst 598 leeën, en wor iedere vier jaer verkozen. Der hel een kiesdrempel van vuuf percent. De bonsraed ei 69 leeën, die an de deêlstaetreheriengen vertehenwoôrdihen. Iedere deêlstaet ((Bundes)land) ei ok een eihen hrondwet en deelstaetparlement, dat a om den vier jaer wor verkozen.

Den bonspresident (Bundespräsident), 't staetsoôd, wor voe vuuf jaer deur den bonsverhaoderienge verkozen en kan 1 keêr worn herverkozen. Den bonskanselier (Bundeskanzler) is 't oôd van den bonsreherieng (Bundesregierung) en wor verkozen deur den bonsdag.

Bonspresident'n

Bonsrippebliek Duutsland
President	Tied	Jaer	Partie	Opmerkienge
Theodor Heuss	1949 - 1959	10	FDP	West-Duutsland
Heinrich Lübke	1959 - 1969	10	CDU	West-Duutsland
Gustav Heinemann	1969 - 1974	5	SPD	West-Duutsland
Walter Scheel	1974 - 1979	5	FDP	West-Duutsland
Karl Carstens	1979 - 1984	5	CDU	West-Duutsland
Richard von Weizsäcker	1984 - 1994	10	CDU	(West-)Duutsland
Roman Herzog	1994 - 1999	5	CDU	Duutsland
Johannes Rau	1999 - 2004	5	SPD	Duutsland
Horst Köhler	2004 - 2010	6	CDU	Duutsland
Christian Wulff	2010 - 2012	2	CDU	Duutsland
Joachim Gauck	2012 - 2017	5	partieloôs	Duutsland
Frank-Walter Steinmeier	2017 - noe	9	SPD	Duutsland

Bonskanseliers

Bonsrippebliek Duutsland
Kanselier	Tied	Jaer	Partie	Opmerkienge
Konrad Adenauer	1949 - 1963	14	CDU	West-Duutsland
Ludwig Erhard	1963 - 1966	3	CDU	West-Duutsland
Kurt Georg Kiesinger	1966 - 1969	3	CDU	West-Duutsland
Willy Brandt	1969 - 1974	5	SPD	West-Duutsland
Helmut Schmidt	1974 - 1982	8	SPD	West-Duutsland
Helmut Kohl	1982 - 1998	16	CDU	(West-)Duutsland
Gerhard Schröder	1998 - 2005	7	SPD	Duutsland
Angela Merkel	2005 - 2021	16	CDU	Duutsland
Olaf Scholz	2021 - 2025	4	SPD	Duutsland
Friedrich Merz	2025 - noe	1	CDU	Duutsland

Bonsreherieng

x = reheriengspartie

b = reheriengspartie mie bonskanselier

Bonsrippebliek Duutsland
Kabinet	Tied	Jaer	Partieën					Opmerkienge
			CDU/CSU	FDP	Grüne	SPD	overige
Kabinet-Adenauer I	1949 - 1953	4	b	x			DP	West-Duutsland
Kabinet-Adenauer II	1953 - 1957	4	b	x			DP, GB/BHE	West-Duutsland
Kabinet-Adenauer III	1957 - 1961	4	b				DP	West-Duutsland
Kabinet-Adenauer IV	1961 - 1963	2	b	x				West-Duutsland
Kabinet-Erhard I	1963 - 1965	2	b	x				West-Duutsland
Kabinet-Erhard II	1965 - 1966	1	b	x				West-Duutsland
Kabinet-Kiesinger	1966 - 1969	3	b			x		West-Duutsland
Kabinet-Brandt I	1969 - 1972	3		x		b		West-Duutsland
Kabinet-Brandt II	1972 - 1974	2		x		b		West-Duutsland
Kabinet-Schmidt I	1974 - 1976	2		x		b		West-Duutsland
Kabinet-Schmidt II	1976 - 1980	4		x		b		West-Duutsland
Kabinet-Schmidt III	1980 - 1982	2		x		b		West-Duutsland
Kabinet-Kohl I	1982 - 1983	1	b	x				West-Duutsland
Kabinet-Kohl II	1983 - 1987	4	b	x				West-Duutsland
Kabinet-Kohl III	1987 - 1991	4	b	x				West-Duutsland
Kabinet-Kohl IV	1991 - 1994	3	b	x				Duutsland
Kabinet-Kohl V	1994 - 1998	4	b	x				Duutsland
Kabinet-Schröder I	1998 - 2002	4			x	b		Duutsland
Kabinet-Schröder II	2002 - 2005	3			x	b		Duutsland
Kabinet-Merkel I	2005 - 2009	4	b			x		Duutsland
Kabinet-Merkel II	2009 - 2013	4	b	x				Duutsland
Kabinet-Merkel III	2013 - 2018	5	b			x		Duutsland
Kabinet-Merkel IV	2018 - 2021	3	b			x		Duutsland
Kabinet-Scholz	2021 - 2025	4		x	x	b		Duutsland
Kabinet-Merz	2025 - noe	1	b			x		Duutsland

Bonsdag

Bonsdag vanof 1990 (vereênigde Duutsland).

oliefkleur is reherieng

Bonsrippebliek Duutsland
Partie	2025	2021	2017	2013	2009	2005	2002	1998	1994	1990
AfD	152	83	94
CDU	164	152	200	255	194	180	190	198	244	268
CSU	44	45	46	56	45	46	58	47	50	51
FDP		91	80		93	61	47	43	47	79
Grüne	85	118	67	63	68	51	55	47	49	8
Linke / PDS ¹	64	39	69	64	76	54	2	36	30	17
SPD	120	206	153	193	146	222	251	298	252	239
SSW	1	1
Totael	630	735	709	631	622	614	603	669	672	662
Reherieng	328	415	399	504	332	448	306	345	341	398
Kabinet	Merz	Scholz	Merkel IV	Merkel III	Merkel II	Merkel I	Schröder II	Schröder I	Kohl V	Kohl IV

¹ Linke vanof 2009

Bonslan'n

Duutsland wor inedeêld in 16 deêlstaeten (Bundesländer), naemelijk:

Bonsrippebliek Duutsland Deêlstaet Zeêuws Oôdstad Inweuners (2026) Oppervlak (km²) Dichteid (inw./km²) Zeêtels Bonsraed Baden-Württemberg Baden-Württemberg Stuttgart 11.200.000 35.700 314 6 Bayern Beieren München 13.200.000 70.500 188 6 Berlin Berlijn Berlin 3.700.000 900 4153 4 Brandenburg Brannburg Potsdam 2.600.000 29.700 86 4 Bremen Breem'n Bremen 700.000 400 1683 3 Hamburg Hamburg Hamburg 1.900.000 800 2476 3 Hessen Hessen Wiesbaden 6.300.000 21.100 297 5 Mecklenburg-Vorpommern Mecklenburg-Voepommern Schwerin 1.600.000 23.300 68 3 Niedersachsen Nedersaksen Hannover 8.000.000 47.700 168 6 Nordrhein-Westfalen Noôrdrien-Westfaolen Düsseldorf 18.000.000 34.100 527 6 Rheinland-Pfalz Rienland-Palts Mainz 4.100.000 19.900 208 4 Saarland Saorland Saarbrücken 1.000.000 2.600 392 3 Sachsen Saksen Dresden 4.000.000 18.500 218 4 Sachsen-Anhalt Saksen-Analt Magdeburg 2.100.000 20.600 103 4 Schleswig-Holstein Sleêswiek-'Olstein Kiel 3.000.000 15.800 187 4 Thüringen Thüriengen Erfurt 2.100.000 16.200 128 4 Totael 83.500.000 357.700 233 69

Lienks nae buten

• Landenweb
• Britannica
• World Factbook
• City Population
• AlleCijfers
• Klimaatinfo
• World Meteo. Org.
• Europese Unie
• deutschland.de
• Bundeszentrale für politische Bildung (bpb)
• Fact File
• Duitsland Instituut
• Historiek
• GeschiedenisExtra