Jump to content

దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే పురస్కారం

వికీపీడియా నుండి
(దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు నుండి దారిమార్పు చెందింది)
A Black and White photo of Dadasaheb Phalke looking at the filmstrip
దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే - భారతదేశపు తొట్టతొలి సినిమా నిర్మాత (1913).

దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు భారతీయ సినిమాకు గణనీయమైన సేవ చేసిన వారికి ప్రతి సంవత్సరం ఇచ్చే పురస్కారం. భారతీయ సినిమా పితామహుడిగా భావించబడే దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే శతజన్మదినం సందర్భంగా 1969లో ఈ పురస్కారం ఏర్పాటు చేయబడింది. ఒక సంవత్సరానికి సంబంధించిన పురస్కారం మరుసటి ఏడాది చివర్లో ఇచ్చే జాతీయ సినిమా అవార్డుల తోపాటు ఇస్తారు.[1]

చరిత్ర

[మార్చు]

భారతీయ సినిమా పరిశ్రమ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పరిశ్రమలలో ఒకటి. ఎన్నో వేల కుటుంబాలకు జీవనాధారంగా ఉంటూ, కోట్ల ప్రజానీకానికి వినోదాన్ని, ఆటవిడుపునూ అందిస్తున్న సాధనం సినిమా. ఇటువంటి భారత సినీ పరీశ్రమకు ఆద్యునిగా పేరుగాంచింది దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే. అతను అసలు పేరు ధుండిరాజ్ గోవింద్ ఫాల్కే. నాసిక్ పట్టణానికి 30కిలోమీటర్ల దూరంలోని త్రయంబకేశ్వరంలో జన్మించాడు. బొంబాయి లోని జె.జె.స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్, బరోడాలోని కళాభవన్‌లలో అతను విద్యాభ్యాసం చేశాడు.

1896లో అతను బొంబాయిలోని వాట్సన్ హోటల్‌లో ఏసుక్రీస్తు చరితం పై ప్రదర్శించబడిన సినిమాను చూశాడు. ఆ ప్రభావంతో అతను హైందవ దేవతలను చూపుతూ సినిమాలు తీయ్యాలన్న సంకల్పానికి వచ్చాడు. 1913లో అతను తీసిన రాజా హరిశ్చంద్ర సినిమాతో మొదలైన అతను సినీ జీవితం 19 సంవత్సరాలు సాగింది. సినీ నిర్మాతగా, దర్శకుడుగా, స్క్రీన్‌ప్లే రచయితగా ఈ కాలంలో అతను 95 చిత్రాలను, 26 లఘుచిత్రాలను రూపొందించాడు. తాను ఎంతో ధనం సంపాదించినా అదంతా కూడా అతను సినీపరిశ్రమకు తిరిగి ఖర్చుచేశాడు. సినిమా పరిశ్రమలోని వాణిజ్య పరమైన విషయాలను అతను పెద్దగా పట్టించుకోలేదు. భారతదేశంలో చలనచిత్ర పరిశ్రమ అభివృద్ధి చెందడానికి అతను ఎంతో కృషిచేశాడు.

అవార్డు వివరాలు

[మార్చు]

1969లో మొట్టమొదటి సారిగా ప్రకటించిన ఈ పురస్కారాన్ని నటీమణి దేవికా రాణికి అందచేశారు. ఆ తర్వాత కాలంలో పృధ్వీ రాజ్ కపూర్, రూబీ మేయర్స్, బి.యన్ సర్కార్ లాంటి వాళ్ళకు ఈ అవార్డ్ అందచేశారు. కానీ మొట్టమొదటగా ఈ అవార్డు అందుకొన్న తెలుగు వారు మాత్రం బియన్ రెడ్డిగా పిలవబడే బొమ్మిరెడ్డి నరసింహా రెడ్డి. తెలుగు వారే కాదు భారతదేశం గర్వించదగ్గ సినిమాలైన మల్లీశ్వరి, బంగారు పాప లాంటి అత్యుత్తమ సినిమాలు రూపొందించిన బి.యన్.రెడ్డి సోదరుడైన మరో బియన్ రెడ్డి కూడా ఈ పురస్కారాన్ని పొందడం విశేషం.

బియన్ రెడ్డి లతో పాటు ఈ అవార్డు అందుకొన్న తెలుగు వారిలో పైడి జైరాజ్, ఎల్వీ ప్రసాద్, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, డి.రామానాయుడు, కె. విశ్వనాథ్ ఉన్నారు. దర్శకులు సత్యజిత్ రే, అదూర్ గోపాల కృష్ణన్, మృణాళ్ సేన్, శ్యాం బెనగల్, తపన్ సిన్హా, శాంతారాం, హృషికేష్ ముఖర్జీలు ఈ పురస్కారం అందుకొన్నారు. కేవలం దర్శకులే కాకుండా శివాజీ గణేశన్, దిలీప్ కుమార్, రాజ్ కుమార్ లాంటి నటులు కూడా ఈ పురస్కారాన్ని అందుకొన్నారు. నేపథ్యగాయకులైన మన్నాడే, లతా మంగేష్కర్, ఆశా భోంస్లే కూడా ఈ అవార్డు గ్రహీతలే.

గ్రహీతలు

[మార్చు]
సంవత్సరాల వారీగా పురస్కార గ్రహీతల జాబితా
సంవత్సరం
(ప్రధానోత్సవం)		 చిత్రం గ్రహీత చలనచిత్ర పరిశ్రమ విశేషాలు
1969
(17వ NFA)		 దేవికా రాణి హిందీ "భారతీయ సినిమా ప్రథమ మహిళ"గా విస్తృతంగా గుర్తింపు పొందిన ఈమె,[2] కర్మ (1933) చిత్రం ద్వారా పరిచయమయ్యారు. ఇది మొదటి భారతీయ ఆంగ్ల భాషా చిత్రం, తెరపై ముద్దు ఘట్టం ఉన్న తొలి భారతీయ చిత్రం.[3] ఈమె 1934లో మొదటి భారతీయ పబ్లిక్ లిమిటెడ్ ఫిల్మ్ కంపెనీ అయిన బాంబే టాకీస్ ని కూడా స్థాపించారు.[4]
1970
(18వ NFA)		 బీరేంద్రనాథ్ సర్కార్ బెంగాలీ ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్‌క్రాఫ్ట్, న్యూ థియేటర్స్ అనే రెండు నిర్మాణ సంస్థల వ్యవస్థాపకుడైన సర్కార్, భారతీయ సినిమా మార్గదర్శకులలో ఒకరిగా పరిగణించబడతారు. ఈయన కలకత్తాలో బెంగాలీ, హిందీ చిత్రాల ప్రదర్శన కోసం రెండు సినిమా థియేటర్లను నిర్మించారు.[5]
1971
(19వ NFA)		 పృథ్వీరాజ్ కపూర్[a] హిందీ కపూర్ నాటకాలతో తన నటనా జీవితాన్ని ప్రారంభించి, భారతదేశపు మొదటి టాకీ చిత్రం ఆలం ఆరా (1931) లో నటించారు. "హిందీ నాటకరంగాన్ని ప్రోత్సహించడానికి" ఈయన 1944లో పృథ్వీ థియేటర్స్ అనే సంచార నాటక సంస్థను స్థాపించారు.[7]
1972
(20వ NFA)		 పంకజ్ మల్లిక్  •బెంగాలీ
 •హిందీ		 సంగీత దర్శకుడు, గాయకుడు, నటుడైన మల్లిక్, మూగ సినిమాల ప్రదర్శన సమయంలో లైవ్ ఆర్కెస్ట్రాలను నిర్వహించడం ద్వారా నేపథ్య సంగీతాన్ని అందిస్తూ తన కెరీర్‌ను ప్రారంభించారు.[8] 1931లో స్వరపరిచిన మహిషాసురమర్దిని అనే రేడియో సంగీత రూపకంతో ఈయన బాగా ప్రసిద్ధి చెందారు.[9]
1973
(21వ NFA)		 రూబీ మైయర్స్ (సులోచన) హిందీ తన కాలంలో అత్యధిక పారితోషికం పొందిన నటీమణులలో ఒకరైన సులోచన, వీర్ బాలా (1925) చిత్రంతో అరంగేట్రం చేశారు. ఈమె "భారతీయ సినిమా తొలి సెక్స్ సింబల్"గా పరిగణించబడ్డారు.[10]
1974
(22వ NFA)		 బి.ఎన్.రెడ్డి తెలుగు తెలుగులో పదిహేను ఫీచర్ చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించిన రెడ్డి, డాక్టర్ ఆఫ్ లెటర్స్ గౌరవాన్ని పొందిన మొదటి భారతీయ చలనచిత్ర ప్రముఖుడు, భారతదేశపు మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మభూషణ్ పొందిన తొలి సినీ వ్యక్తి.[11]
1975
(23వ NFA)		 ధీరేంద్ర నాథ్ గంగూలీ బెంగాలీ బెంగాలీ చిత్ర పరిశ్రమ వ్యవస్థాపకులలో ఒకరిగా పరిగణించబడే గంగూలీ, బిలాత్ ఫెరత్ (1921) చిత్రంలో నటుడిగా పరిచయమయ్యారు. ఈయన అనేక బెంగాలీ చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించడానికి ఇండో బ్రిటిష్ ఫిల్మ్ కంపెనీ (1918), లోటస్ ఫిల్మ్ కంపెనీ (1922), బ్రిటిష్ డొమినియన్ ఫిల్మ్స్ స్టూడియో (1929) అనే మూడు నిర్మాణ సంస్థలను స్థాపించారు.[12]
1976
(24వ NFA)		 కానన్ దేవి బెంగాలీ "బెంగాలీ సినిమా ప్రథమ మహిళ"గా గుర్తింపు పొందిన కానన్ దేవి, 1920లలో మూగ చిత్రాలలో నటిగా పరిచయమయ్యారు. ఈమె రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రాసిన పాటలను పాడటంతో పాటు తన శ్రీమతి పిక్చర్స్ ఫిల్మ్ కంపెనీతో నిర్మాతగా కూడా వ్యవహరించారు.[13]
1977
(25వ NFA)		 నితిన్ బోస్  •బెంగాలీ
 •హిందీ		 ఛాయాగ్రాహకుడు, దర్శకుడు, స్క్రీన్‌ప్లే రచయిత అయిన బోస్, 1935లో తన బెంగాలీ చిత్రం భాగ్య చక్ర, దాని హిందీ రీమేక్ ధూప్ ఛావోన్ ద్వారా భారతీయ సినిమాకు నేపథ్య గానాన్ని పరిచయం చేసిన వ్యక్తిగా ప్రసిద్ధి చెందారు.[14][15]
1978
(26వ NFA)		 రాయ్‌చంద్ బోరల్  •బెంగాలీ
 •హిందీ		 భారతీయ చలనచిత్ర సంగీత మార్గదర్శకులలో ఒకరిగా పరిగణించబడే బోరల్, దర్శకుడు నితిన్ బోస్‌తో కలిసి భారతీయ సినిమాలో నేపథ్య గాన విధానాన్ని పరిచయం చేసిన సంగీత దర్శకుడు.[16]
1979
(27వ NFA)		 సోహ్రాబ్ మోదీ హిందీ నటుడు, దర్శకుడైన మోదీ, విలియం షేక్స్‌పియర్ రచనలను భారతీయ సినిమాకి తీసుకువచ్చిన ఘనత పొందారు. ఈయన అలవోకగా ఉర్దూ సంభాషణలు చెప్పడంలో ప్రసిద్ధి చెందారు.[17]
1980
(28వ NFA)		 పైడి జైరాజ్ హిందీ ప్రారంభంలో బాడీ డబుల్ గా పనిచేసిన నటుడు-దర్శకుడు జైరాజ్, భారతీయ చారిత్రక పాత్రల చిత్రీకరణకు పేరుగాంచారు. ఈయన ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డుల స్థాపనలో కూడా భాగస్వామిగా ఉన్నారు.[18]
1981
(29వ NFA)		 నౌషాద్ హిందీ సంగీత దర్శకుడు నౌషాద్ ప్రేమ్ నగర్ (1940) చిత్రంతో పరిచయమయ్యారు.[19] ఈయన భారతీయ సినిమాకు సౌండ్ మిక్సింగ్ సాంకేతికతను పరిచయం చేసిన ఘనత పొందారు.[20]
1982
(30వ NFA)		 ఎల్. వి. ప్రసాద్  •తెలుగు
 •తమిళం
 •హిందీ		 నటుడు-దర్శకుడు-నిర్మాత అయిన ఎల్.వి. ప్రసాద్ మూడు భాషలలో నిర్మించబడిన మొదటి టాకీ చిత్రాలలో నటించిన ఏకైక వ్యక్తి: హిందీ ఆలం ఆరా, తమిళ కాలిదాస్, తెలుగు భక్త ప్రహ్లాద (అన్నీ 1931లో విడుదలయ్యాయి).[21] ఈయన 1965లో ప్రసాద్ స్టూడియోస్, 1976లో కలర్ ఫిల్మ్ లాబొరేటరీని స్థాపించారు.[22] ప్రసాద్ స్టూడియోస్ వివిధ భారతీయ భాషలలో 150కి పైగా చిత్రాలను నిర్మించింది.[23]
1983
(31వ NFA)		 దుర్గా ఖోటే  •హిందీ
 •మరాఠీ		 మొదటి మరాఠీ టాకీ చిత్రం అయోధ్యేచ రాజా (1932) లో నటించిన ఖోటే, భారతీయ సినిమాలో మహిళా మార్గదర్శకురాలిగా పరిగణించబడతారు.[24] ఈమె ఫ్యాక్ట్ ఫిల్మ్స్, దుర్గా ఖోటే ప్రొడక్షన్స్ అనే రెండు నిర్మాణ సంస్థలను నెలకొల్పి లఘు చిత్రాలు, డాక్యుమెంటరీలను నిర్మించారు.[25]
1984
(32వ NFA)		 సత్యజిత్ రే బెంగాలీ పథేర్ పాంచాలి (1955) చిత్రంతో దర్శకుడిగా పరిచయమైన సత్యజిత్ రే, భారతీయ సినిమాకు ప్రపంచ స్థాయి గుర్తింపు తెచ్చిన గొప్ప దర్శకుడిగా పేరు పొందారు.[26][27]
1985
(33వ NFA)		 వి. శాంతారాం  •హిందీ
 •మరాఠీ		 నటుడు, దర్శకుడైన వి. శాంతారాం భారతదేశపు మొదటి రంగుల చిత్రం సైరంధ్రి (1931) ని నిర్మించి దర్శకత్వం వహించారు.[28] ఈయన మొదటి మరాఠీ టాకీ చిత్రం అయోధ్యేచ రాజా (1932) కి కూడా నిర్మాణం, దర్శకత్వం వహించారు. 50 ఏళ్ల కాలంలో దాదాపు 100 చిత్రాలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు.[29]
1986
(34వ NFA)		 బి.నాగిరెడ్డి తెలుగు నాగిరెడ్డి 1950ల నుండి ప్రారంభించి 50కి పైగా చిత్రాలను నిర్మించారు. ఈయన ఆసియాలోనే ఆనాటి అతిపెద్ద ఫిల్మ్ స్టూడియో అయిన విజయా వాహిని స్టూడియోస్ ని స్థాపించారు.[30]
1987
(35వ NFA)		 రాజ్ కపూర్ హిందీ "ది షో మ్యాన్" గా కీర్తించబడిన నటుడు, దర్శకుడు రాజ్ కపూర్ హిందీ చిత్రం ఆవారా (1951) లో కనబరిచిన నటనను 2010లో టైమ్ మ్యాగజైన్ అత్యుత్తమ పది నటనలలో ఒకటిగా ఎంపిక చేసింది.[31]
1988
(36వ NFA)		 అశోక్ కుమార్ హిందీ "దాదామోని" గా ప్రసిద్ధి చెందిన అశోక్ కుమార్, అఛూత్ కన్య (1936), బంధన్ (1940), భారతీయ సినిమాలో మొదటి బ్లాక్‌బస్టర్‌గా నిలిచిన కిస్మత్ (1943) చిత్రాలలో పాత్రలకు పేరుగాంచారు.[32]
1989
(37వ NFA)		 లతా మంగేష్కర్  •హిందీ
 •మరాఠీ		 "భారత కోకిల"గా పిలువబడే నేపథ్య గాయని లతా మంగేష్కర్, 1942లో తన ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించి 36కు పైగా భాషల్లో పాటలు పాడారు.[33]
1990
(38వ NFA)		 అక్కినేని నాగేశ్వరరావు తెలుగు ధర్మపత్ని (1941) చిత్రంతో అరంగేట్రం చేసిన అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ప్రధానంగా తెలుగులో 250కి పైగా చిత్రాలలో నటించారు.[34]
1991
(39వ NFA)		 భాల్జీ పెంధార్కర్ మరాఠీ చలనచిత్ర దర్శకుడు భాల్జీ పెంధార్కర్ 1920లలో తన ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించి 60కి పైగా మరాఠీ చిత్రాలు, ఎనిమిది హిందీ చిత్రాలను నిర్మించారు. ఈ చిత్రాలలో చూపించిన చారిత్రక, సామాజిక కథనాలకు ఈయన విస్తృత గుర్తింపు పొందారు.[35]
1992
(40వ NFA)		 భూపేన్ హజారికా అస్సామీ "బ్రహ్మపుత్ర గాయకుడు" అని పిలువబడే సంగీత విద్వాంసుడు హజారికా, అస్సామీ భాషలో పాడిన జానపద గేయాలు, బల్లాడ్స్ (జానపద పాటలు) ద్వారా ప్రసిద్ధి చెందారు.[36]
1993
(41వ NFA)		 మజ్రూహ్ సుల్తాన్‌పురి హిందీ గేయ రచయిత సుల్తాన్‌పురి షాజహాన్ (1946) చిత్రం కోసం తన మొదటి హిందీ పాటను రాశారు. 350కి పైగా హిందీ చిత్రాలకు దాదాపు 8000 పాటలు రాశారు.[37]
1994
(42వ NFA)		 దిలీప్ కుమార్ హిందీ జ్వార్ భాతా (1944) చిత్రంతో అరంగేట్రం చేసిన "ట్రాజెడీ కింగ్" దిలీప్ కుమార్, ఆరు దశాబ్దాలకు పైగా సాగిన తన కెరీర్‌లో 60కి పైగా హిందీ చిత్రాలలో నటించారు.[38]
1995
(43వ NFA)		 రాజ్ కుమార్ కన్నడ 45 ఏళ్లకు పైగా సాగిన కెరీర్‌లో రాజ్‌కుమార్ 200 పైగా కన్నడ భాషా చిత్రాలలో నటించారు. 1992లో ఉత్తమ పురుష నేపథ్య గాయకుడిగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాన్ని కూడా గెలుచుకున్నారు.[39]
1996
(44వ NFA)		 శివాజీ గణేషన్ తమిళం గణేషన్ పరాశక్తి (1952) చిత్రంతో నటుడిగా పరిచయమై 300 పైగా చిత్రాలలో నటించారు. తన "గాంభీర్యమైన స్వరానికి" పేరుగాంచిన గణేషన్, 1960లో ఈజిప్ట్‌లోని కైరోలో జరిగిన ఆఫ్రో-ఆసియన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్‌లో "ఉత్తమ నటుడు" అవార్డును గెలుచుకున్న మొదటి భారతీయ నటుడు. ఈయన మరణించినప్పుడు 'లాస్ ఏంజెల్స్ టైమ్స్' ఈయన్ను "దక్షిణ భారత చలనచిత్ర పరిశ్రమ మార్లన్ బ్రాందో"గా అభివర్ణించింది.[40]
1997
(45వ NFA)		 కవి ప్రదీప్ హిందీ ప్రసిద్ధ దేశభక్తి గీతం "ఏ మేరే వతన్ కే లోగో" ద్వారా ప్రసిద్ధి చెందిన గేయరచయిత ప్రదీప్, 80కి పైగా హిందీ చిత్రాలకు పాటలతో పాటు దాదాపు 1700 పాటలు, ప్రార్థనలు, ఆవేశపూరిత దేశభక్తి కవితలు రాశారు.[41]
1998
(46వ NFA)		 బి. ఆర్. చోప్రా హిందీ చలనచిత్ర దర్శకుడు బి.ఆర్. చోప్రా 1956లో బి.ఆర్. ఫిల్మ్స్ అనే సొంత నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించారు.[42] ఈయన నయా దౌర్ (1957), హమ్రాజ్ (1967) వంటి చిత్రాలతో పాటు మహాభారతం ఆధారంగా తీసిన మహాభారత్ టీవీ సీరియల్‌తో బాగా ప్రసిద్ధి చెందారు.[43]
1999
(47వ NFA)		 హృషికేష్ ముఖర్జీ హిందీ 45 హిందీ చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించిన ముఖర్జీ, అనురాధ (1960), ఆనంద్ (1971), గోల్‌మాల్ (1979) వంటి చిత్రాల ద్వారా మిడిల్-ఆఫ్-ది-రోడ్ సినిమాను ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చారు.[44]
2000
(48వ NFA)		 ఆశా భోంస్లే  •హిందీ
 •మరాఠీ		 అసాధారణమైన పరిధి, బహుముఖ ప్రజ్ఞ ఉన్న నేపథ్య గాయనిగా ప్రసిద్ధి చెందిన భోంస్లే, 1943లో తన గాయన ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించారు.[45]
2001
(49వ NFA)		 యష్ చోప్రా హిందీ యష్ రాజ్ ఫిల్మ్స్ వ్యవస్థాపకుడైన చోప్రా, ధూల్ కా పూల్ (1959) చిత్రంతో దర్శకుడిగా పరిచయమయ్యారు. ఈయన 22 హిందీ చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించారు.[46]
2002
(50వ NFA)		 దేవ్ ఆనంద్ హిందీ "హిందీ సినిమా ఎవర్ గ్రీన్ స్టార్"గా కొనియాడబడిన నటుడు, దర్శకుడు దేవ్ ఆనంద్, 1949లో నవకేతన్ ఫిల్మ్స్‌ను సహ-స్థాపించి 35 చిత్రాలను నిర్మించారు.[47]
2003
(51వ NFA)		 మృణాళ్ సేన్  •బెంగాలీ
 •హిందీ		 భారతదేశపు అత్యంత ముఖ్యమైన దర్శకులలో ఒకరుగా పరిగణించబడే సేన్, రాత్ భోరే (1955) చిత్రంతో దర్శకుడిగా పరిచయమై 50 ఏళ్లలో 27 చిత్రాలను తీశారు.[48]
2004
(52వ NFA)		 అదూర్ గోపాలకృష్ణన్ మలయాళం మలయాళ సినిమాలో నవ్యతరంగ సినిమా ఉద్యమానికి నాంది పలికిన ఘనత పొందిన దర్శకుడు అదూర్ గోపాలకృష్ణన్, తన మొదటి చిత్రం స్వయంవరం (1972) కి గాను ఉత్తమ దర్శకత్వానికి జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాన్ని గెలుచుకున్నారు. సంక్లిష్టమైన సమస్యలను సరళమైన రీతిలో చిత్రీకరించే నైపుణ్యానికి ఈయన ప్రశంసలు పొందారు.[49]
2005
(53వ NFA)		 శ్యామ్ బెనెగల్ హిందీ బెనెగల్ ప్రకటనల చిత్రాలను రూపొందించడం ద్వారా తన కెరీర్‌ను ప్రారంభించారు. ఈయన 1973లో తన మొదటి ఫీచర్ ఫిల్మ్ అంకుర్ కు దర్శకత్వం వహించారు. ఈయన తీసిన చిత్రాలు ప్రధానంగా మహిళలు, వారి హక్కులపై దృష్టి సారించాయి.[50]
2006
(54వ NFA)
(తండ్రి తరపున అవార్డును స్వీకరిస్తున్న అతని కుమారుడు)
 తపన్ సిన్హా  •బెంగాలీ
 •హిందీ		 చలనచిత్ర దర్శకుడు తపన్ సిన్హా 1954లో దర్శకుడిగా పరిచయమై బెంగాలీ, హిందీ, ఒరియా భాషల్లో 40కి పైగా ఫీచర్ చిత్రాలను రూపొందించారు. ఈ చిత్రాలలో ఎక్కువ భాగం సామాన్య ప్రజలు ఎదుర్కొనే సమస్యలను స్పృశించాయి.[51]
2007
(55వ NFA)		 మన్నా డే  •బెంగాలీ
 •హిందీ		 ఐదు దశాబ్దాలకు పైగా సాగిన కెరీర్‌లో, నేపథ్య గాయకుడు మన్నా డే వివిధ భారతీయ భాషలలో 3500 కంటే ఎక్కువ పాటలను పాడారు. "భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని పాప్ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లో మేళవించి ఒక కొత్త శైలికి శ్రీకారం చుట్టిన" ఘనత కూడా ఈయనకు దక్కుతుంది.[52]
2008
(56వ NFA)		 వి. కె. మూర్తి హిందీ దర్శకుడు గురుదత్‌తో కలిసి పనిచేసినందుకు బాగా పేరు పొందిన ఛాయాగ్రాహకుడు మూర్తి, భారతదేశపు మొదటి సినిమాస్కోప్ చిత్రం కాగజ్ కే ఫూల్ (1959) కి పనిచేసారు.[53] ప్యాసా (1957) లోని లైటింగ్ పద్ధతులు, కాగజ్ కే ఫూల్ లోని "బీమ్ షాట్" ఈయన ప్రసిద్ధ పనులుగా పరిగణించబడతాయి.[54]
2009
(57వ NFA)		 డి.రామానాయుడు తెలుగు 50 ఏళ్లకు పైగా సాగిన కెరీర్‌లో డి. రామానాయుడు వివిధ భారతీయ భాషల్లో, ప్రధానంగా తెలుగులో 130 కి పైగా చిత్రాలను నిర్మించారు.[55] తొమ్మిది భాషల్లో సినిమాలు నిర్మించినందుకు ఈయన గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లో చోటు సంపాదించుకున్నారు.[56]
2010
(58వ NFA)		 కె. బాలచందర్ తమిళం చలనచిత్ర దర్శకుడు కె. బాలచందర్ నీర్కుమిళి (1965) చిత్రంతో దర్శకుడిగా పరిచయమయ్యారు. నలభై ఏళ్లకు పైగా సాగిన కెరీర్‌లో, ఈయన తన నిర్మాణ సంస్థ (1981లో స్థాపించబడిన కవితాలయ ప్రొడక్షన్స్) ద్వారా వివిధ భారతీయ భాషలలో 100 కంటే ఎక్కువ చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించి నిర్మించారు.[57]
2011
(59వ NFA)		 సౌమిత్ర ఛటర్జీ బెంగాలీ దర్శకుడు సత్యజిత్ రేతో తరచూ పనిచేసినందుకు ప్రసిద్ధి చెందిన ఛటర్జీ, అపూర్ సంసార్ (1959) చిత్రంతో నటుడిగా పరిచయమయ్యారు. 60 ఏళ్లకు పైగా సాగిన కెరీర్‌లో మృణాళ్ సేన్, తపన్ సిన్హా వంటి ఇతర దర్శకులతో కలిసి పనిచేశారు.[58] 1999లో ఫ్రాన్స్ దేశపు అత్యున్నత కళా పురస్కారమైన 'ఒర్ద్రే దెస్ ఆర్ట్స్ ఎట్ దెస్ లెటర్స్' లో కమాండర్ బిరుదు పొందిన మొదటి భారతీయ సినీ వ్యక్తిగా నిలిచారు.[59]
2012
(60వ NFA)		 ప్రాన్ హిందీ తన "ప్రభావితం చేసే, విలక్షణమైన నటనకు" పేరుగాంచిన నటుడు ప్రాన్, 50 ఏళ్లకు పైగా సాగిన కెరీర్‌లో హిందీ చిత్రాలలో ఎక్కువగా విలన్ పాత్రలను పోషించారు.[60]
2013
(61వ NFA)		 గుల్జార్ హిందీ గుల్జార్ బంధిని (1963) చిత్రం ద్వారా గేయరచయితగా ప్రస్థానం ప్రారంభించి, మేరే అప్నే (1971) చిత్రంతో దర్శకుడిగా పరిచయమయ్యారు. ఆర్.డి. బర్మన్, ఎ.ఆర్. రెహమాన్ వంటి సంగీత దర్శకులతో విజయవంతమైన సహకారానికి పేరుగాంచిన గుల్జార్, 50 ఏళ్లకు పైగా సాగిన కెరీర్‌లో తన పాటలకు గాను పలు అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.[61][62]
2014
(62వ NFA)		 శశి కపూర్ హిందీ 1985లో న్యూఢిల్లీ టైమ్స్ చిత్రానికి గాను ఉత్తమ నటుడితో సహా రెండు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలను గెలుచుకున్న కపూర్, తన తండ్రి పృథ్వీరాజ్ కపూర్ దర్శకత్వం వహించిన నాటకాలలో నాలుగేళ్ల వయసులో బాలనటుడిగా, తరువాత 1961 లో వచ్చిన ధర్మపుత్ర చిత్రంలో కథానాయకుడిగా పరిచయమయ్యారు. 1978లో కపూర్ "ఫిల్మ్ వాలాస్" అనే తన నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించి, తన తండ్రి నెలకొల్పిన పృథ్వీ థియేటర్ గ్రూప్‌ను పునరుద్ధరించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు.[63]
2015
(63వ NFA)		 మనోజ్ కుమార్ హిందీ దేశభక్తి కథానాయకుడిగా గుర్తింపు పొందిన మనోజ్ కుమార్, 1957 హిందీ చిత్రం ఫ్యాషన్ తో నటుడిగా పరిచయమయ్యారు. దేశభక్తి నేపథ్య చిత్రాలకు నటుడిగా, దర్శకుడిగా వ్యవహరించిన కుమార్‌ను ఆప్యాయంగా "భారత్ కుమార్" అని పిలుస్తారు.[64]
2016
(64వ NFA)		 కె. విశ్వనాథ్ తెలుగు విశ్వనాథ్ శబ్ద గ్రహీతగా (సౌండ్ రికార్డిస్ట్) తన కెరీర్‌ను ప్రారంభించారు. అరవై ఏళ్ల సినీ ప్రస్థానంలో విశ్వనాథ్ ప్రదర్శన కళలు, దృశ్య కళలు, సౌందర్యశాస్త్రం ఆధారంగా రూపొందించిన చిత్రాలతో సహా వివిధ శైలులలో 53 ఫీచర్ చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించారు. విశ్వనాథ్ ఐదు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలను అందుకోవడమే కాకుండా తన రచనలకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపును పొందారు.[65][66]
2017
(65వ NFA)
(కుటుంబ సభ్యులు అవార్డును స్వీకరిస్తున్న చిత్రం)
 వినోద్ ఖన్నా[b] హిందీ మన్ కా మీత్ (1968) చిత్రంతో పరిచయమైన ఖన్నా, 1970లలో హిందీ చిత్రాలలో నటుడిగా బాగా ప్రసిద్ధి చెందారు.[68] ఈయన సినిమాల నుండి కొంతకాలం విరామం తీసుకుని (1982–1987), 1997లో రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించారు.[69]
2018
(66వ NFA)		 అమితాభ్ బచ్చన్ హిందీ సాత్ హిందూస్తానీ చిత్రంతో పరిచయమైన బచ్చన్, తన ప్రత్యేకమైన గంభీర స్వరానికి, నటనా రంగంలో ప్రతిభకు పేరుగాంచారు. బాలీవుడ్ షాహెన్‌షా అని పిలువబడే ఈయన, ఐదు దశాబ్దాలకు పైగా సాగిన కెరీర్‌లో 200 కంటే ఎక్కువ భారతీయ చిత్రాలలో నటించారు. భారతీయ సినిమాతో పాటు ప్రపంచ సినిమా చరిత్రలోనే అత్యంత గొప్ప, అత్యంత ప్రభావవంతమైన నటులలో ఒకరిగా ఈయన పరిగణించబడతారు. ఫ్రెంచ్ దర్శకుడు ఫ్రాంకోయిస్ ట్రుఫాట్ ఈయన్ను "వన్-మ్యాన్ ఇండస్ట్రీ" అని అభివర్ణించారు.[70]
2019
(67వ NFA)		 రజినీకాంత్ తమిళం అపూర్వ రాగంగళ్ (1975) చిత్రంతో పరిచయమైన రజినీకాంత్, ప్రధానంగా తమిళ సినిమాలో పనిచేసే భారతీయ నటుడు. ఈయన్ను అభిమానులు ఆప్యాయంగా సూపర్ స్టార్ అని పిలుచుకుంటారు. ఈయనను భారత ప్రభుత్వం పద్మభూషణ్ (2000), పద్మవిభూషణ్ (2016) పురస్కారాలతో సత్కరించింది. కోవిడ్-19 మహమ్మారి కారణంగా ఈయనకు 2019 సంవత్సరానికి గాను 2021లో పురస్కారం అందజేయబడింది.[71]
2020
(68వ NFA)		 ఆశా పరేఖ్ హిందీ మా (1952) చిత్రంలో బాలనటిగా పరిచయమైన ఆశా పరేఖ్, ప్రధానంగా హిందీ సినిమాలో పనిచేసిన భారతీయ నటి. ఈమెను ఆప్యాయంగా జూబ్లీ గర్ల్ అని పిలుస్తారు. నటనతో పాటు, భారతదేశంలో శాటిలైట్ టెలివిజన్ ప్రారంభ రోజుల్లో ఈమె అనేక టెలివిజన్ సీరియళ్లకు దర్శకత్వం వహించారు. ఈమెను భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ (1992) తో సత్కరించింది. కోవిడ్-19 మహమ్మారి కారణంగా ఈమెకు 2020 సంవత్సరానికి గాను 2022లో పురస్కారం అందజేయబడింది.[72]
2021
(69వ NFA)		 వహీదా రెహమాన్ హిందీ వహీదా రెహమాన్ తెలుగు చిత్రం రోజులు మారాయి (1955) తో నటనారంగంలోకి అడుగుపెట్టారు. ఈమె సి.ఐ.డి. (1956), ప్యాసా (1957), కాగజ్ కే ఫూల్ (1959), చౌద్విన్ కా చాంద్ (1960), గైడ్ (1965), ఖామోషి (1969), రేష్మా ఔర్ షేరా (1971), ఫాగున్ (1973), కభీ కభీ (1976), చాందిని (1989), లమ్హే (1991), రంగ్ దే బసంతి (2006), దెల్లీ-6 (2009) చిత్రాలలో నటించారు. వహీదా రెహమాన్‌ను భారత ప్రభుత్వం 1972లో పద్మశ్రీ, 2011లో పద్మభూషణ్ పురస్కారాలతో సత్కరించింది. ఈమె చివరిగా స్కేటర్ గర్ల్ (2021) చిత్రంలో కనిపించారు.[73]
2022
(70వ NFA)		 మిథున్ చక్రవర్తి  •హిందీ
 •బెంగాలీ		 మిథున్ చక్రవర్తి 1976లో మృగయా చిత్రంతో తన సినీ ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించారు, ఈ చిత్రం ఆయనకు ఉత్తమ నటుడిగా జాతీయ పురస్కారాన్ని తెచ్చిపెట్టింది. 1990లలో రెండు జాతీయ అవార్డులు, ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారాలను గెలుచుకోగా, 2020లలో మరో రెండు ఫిల్మ్‌ఫేర్ బంగ్లా అవార్డులను గెలుచుకున్నారు. కెరీర్‌లో పలు హెచ్చుతగ్గులు ఉన్నప్పటికీ, మిథున్ చక్రవర్తి వివిధ భాషల సినిమాలతో పాటు హిందీ, బెంగాలీ టెలివిజన్ రంగంలో విజయాన్ని సాధించి తనను తాను కొత్తగా ఆవిష్కరించుకున్నారు. ఈయన చివరిగా శాస్త్రి (2024) చిత్రంలో కనిపించారు, ఈ చిత్రం ఈయనకు దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ప్రదానం చేసిన రోజునే విడుదల కావడం విశేషం.[74]
2023
(71వ NFA)		 మోహన్‌లాల్ మలయాళం మోహన్‌లాల్ 1978లో 18 ఏళ్ల వయస్సులో తిరనోట్టం చిత్రంతో తన నటనా జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా సాగిన ప్రస్థానంలో, ఈయన ప్రధానంగా మలయాళ సినిమాలో 360 కంటే ఎక్కువ చిత్రాలలో నటించారు.[75] ఈయన కళాత్మకత ఐదు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలతో గుర్తించబడింది; ఇందులో రెండు ఉత్తమ నటుడి పురస్కారాలు, ఒక ప్రత్యేక జ్యూరీ పురస్కారం, ఒక ప్రత్యేక ప్రస్తావన (స్పెషల్ మెన్షన్), ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్ నిర్మాతగా ఒక పురస్కారం, అలాగే తొమ్మిది కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాలు ఉన్నాయి.[76][77] భారతీయ సినిమాకు ఈయన చేసిన సహకారానికి గుర్తింపుగా, భారత ప్రభుత్వం ఈయనకు 2001లో పద్మశ్రీ, 2019లో పద్మభూషణ్ పురస్కారాలను ప్రదానం చేసింది.[75] నటనతో పాటు, మోహన్‌లాల్ నిర్మాతగా, పంపిణీదారుడిగా, నేపథ్య గాయకుడిగా, దర్శకుడిగా కూడా సహకారాన్ని అందించారు.[76]
2024
(72వ NFA)		 అనంత్ నాగ్ కన్నడ ఐదు దశాబ్దాల కాలంలో, అనంత్ నాగ్ కన్నడ సినిమాలో అత్యంత బహుముఖ ప్రజ్ఞజ్ఞత కలిగిన, శాశ్వతమైన తారలలో ఒకరిగా నిలిచారు. అంకుర్, హంసగీతే, మంథన్ నుండి మింబిన ఓట, నా నిన్న బిడలారె, గణేశన మదువే, గౌరి గణేశ, గోధి బన్నా సాధారణ మైకట్టు వరకు, ఈయన సమాంతర సినిమా, రొమాన్స్, కామెడీ, సహాయ పాత్రల మధ్య అలవోకగా సాగారు. నాలుగుసార్లు కర్ణాటక రాష్ట్ర ఉత్తమ నటుడి పురస్కారాన్ని, ఆరుసార్లు ఫిల్మ్‌ఫేర్ కన్నడ అవార్డును గెలుచుకోవడంతో పాటు పద్మభూషణ్ పొందిన నాగ్, తరతరాలుగా అందరి ఆదరాభిమానాలను పొందుతున్నారు.[78]

మూస:Infobox postage stamp

దాదాసాహెబ్‌ ఫాల్కే అవార్డు అందుకున్న తెలుగు ప్రముఖులు

[మార్చు]

దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ అవార్డ్స్ - 2022

[మార్చు]

2022 ఫిబ్రవరి 20న ముంబైలో దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ఫంక్షన్ ఘనంగా నిర్వహించారు. ఈ వేడుకలో భారతీయ చలనచిత్ర పరిశ్రమకు చెందిన పలువురు ప్రముఖులు హాజరయ్యారు. 2021లో విడుదలై విశేష ఆదరణ పొందిన సినిమాలు, నటులు అవార్డులు అందుకున్నారు. అల్లు అర్జున్ హీరోగా సుకుమార్ తెరకెక్కించిన పాన్ ఇండియా సినిమా పుష్ప: ది రైజ్ ఫిల్మ్ ఆఫ్ ది ఇయర్ గా నిలిచింది. షేర్షా  ఉత్తమ చిత్రంగా ఎన్నికైంది. 83 సినిమాలో నటించిన రణవీర్ సింగ్కు ఉత్తమ నటుడు, మిమీ సినిమాలో నటించిన కృతి సనన్కు ఉత్తమ నటి అవార్డులు దక్కాయి.[80]

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "శ్రీ ఎల్.వి. ప్రసాద్ కు దాదా సాహెబ్ ఫాల్కే". ఆంధ్రపత్రిక. 3 June 1983. Retrieved 17 May 2021.
  2. ↑ "Shiraz, 1928: Silent Film Festival". San Francisco Silent Film Festival. Archived from the original on 10 July 2014. Retrieved 13 June 2014.
  3. ↑ "Devika Rani". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 24 మే 2014. Retrieved 23 జనవరి 2025.
  4. ↑ Sen, Mamta (7 December 2013). "Bombay Talkies of Devika Rani fame set to be revived". The Sunday Guardian. Archived from the original on 10 July 2014. Retrieved 8 June 2014.
  5. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, p. 632.
  6. ↑ "Rishi Kapoor remembers grandfather Prithviraj Kapoor on his birth anniversary". The Times of India. 29 January 2017. Archived from the original on 7 July 2018. Retrieved 9 April 2018.
  7. ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని ట్యాగు; "PRK" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  8. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, p. 593.
  9. ↑ "Tagore songs set to tune by Pankaj Mullick, now published". The Indian Express. Mumbai. Press Trust of India. 13 June 2014. Archived from the original on 14 June 2014. Retrieved 16 June 2014.
  10. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, pp. 36, 41, 231.
  11. ↑ "9th International Film Festival of India" (PDF). Directorate of Film Festivals. pp. 132–143. Archived from the original (PDF) on 2 అక్టోబరు 2013. Retrieved 22 మే 2014.
  12. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, p. 552.
  13. ↑ Singh, Kuldip (22 July 1992). "Obituary: Kanan Devi". The Independent. Archived from the original on 24 May 2014. Retrieved 22 May 2014.
  14. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, pp. 262–264.
  15. ↑ "India: Culture". Michigan State University Press. Archived from the original on 7 November 2013. Retrieved 8 June 2014.
  16. ↑ "26th National Film Awards" (PDF). Directorate of Film Festivals. p. 16. Archived from the original (PDF) on 24 ఏప్రిల్ 2012. Retrieved 4 అక్టోబరు 2011.
  17. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, p. 590.
  18. ↑ Khubchandani, Lata (24 July 2000). "Impeccable lineage, towering presence". Rediff.com. Archived from the original on 23 May 2014. Retrieved 22 May 2014.
  19. ↑ Dhawan, M.L. (14 May 2006). "Tribute: Naushad Ali, the Greatest". The Tribune. Archived from the original on 9 February 2007. Retrieved 13 June 2014.
  20. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, pp. 501, 502.
  21. ↑ Narasimham, M. L. (8 September 2006). "A leader and a visionary". The Hindu. Archived from the original on 15 April 2014. Retrieved 22 May 2014.
  22. ↑ "Dadasaheb Phalke Award for 1982". lvprasad.org. Archived from the original on 21 February 2015. Retrieved 8 June 2014.
  23. ↑ "Chennai Expressed". India Today Group. 3 July 2013. Archived from the original on 5 January 2014. Retrieved 13 June 2014.
  24. ↑ Dharker, Anil. "Durga Khote and Madhubala". India Today Group. Archived from the original on 8 January 2009. Retrieved 13 June 2014.
  25. ↑ Rajadhyaksha, Mukta (5 March 2006). "A Durga Khote Production". The Times of India. Archived from the original on 22 October 2012. Retrieved 8 June 2014.
  26. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, p. 612.
  27. ↑ "Sight and Sound Poll 1992: Critics". California Institute of Technology. Archived from the original on 16 October 2013. Retrieved 3 February 2013.
  28. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, p. 253.
  29. ↑ Gangadhar, V. (30 November 2001). "Well ahead of his times". The Hindu. Archived from the original on 22 May 2014. Retrieved 22 May 2014.
  30. ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని ట్యాగు; "34thawardPDF" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  31. ↑ Corliss, Richard (19 January 2010). "Great Performances: Raj Kapoor, Awara". Time. Archived from the original on 15 April 2014. Retrieved 9 June 2014.
  32. ↑ "Veteran actor Ashok Kumar passes away". The Economic Times. 10 December 2001. Archived from the original on 31 December 2013. Retrieved 9 June 2014.
  33. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, pp. 486, 487.
  34. ↑ "Legendary Telugu actor Akkineni Nageswara Rao no more". Rediff.com. 22 January 2014. Archived from the original on 3 February 2014. Retrieved 22 May 2014.
  35. ↑ "39th National Film Awards" (PDF). Directorate of Film Festivals. p. 9. Archived from the original (PDF) on 15 December 2017. Retrieved 4 October 2011.
  36. ↑ "Celebrated Indian singer Bhupen Hazarika dies". BBC News. BBC News Asia. 5 November 2011. Archived from the original on 30 December 2011. Retrieved 22 May 2014.
  37. ↑ "Who's Who: Majrooh Sultanpuri". Research, Reference and Training Division, Ministry of Information and Broadcasting. Archived from the original on 1 January 2012. Retrieved 9 June 2014.
  38. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, pp. 269, 470, 548.
  39. ↑ "Nata Saarvabhouma Dr Rajkumar no more". Deccan Herald. 12 April 2006. Archived from the original on 17 October 2013. Retrieved 22 May 2014.
  40. ↑ "Marlon Brando Sivaji Ganesan | Sivaji Ganesan; the Brando of South India – Los Angeles Times". Articles.latimes.com. 23 July 2001. Archived from the original on 6 June 2010. Retrieved 5 May 2011.
  41. ↑ Singh, Kuldip (15 December 1998). "Obituary: Kavi Pradeep". The Independent. Archived from the original on 26 February 2014. Retrieved 22 May 2014.
  42. ↑ Dubey, Bharati (6 November 2008). "Films transformed Chopra's destiny and vice-versa". The Times of India. Mumbai. Archived from the original on 10 July 2014. Retrieved 14 June 2014.
  43. ↑ "B.R.Chopra made socially relevant films". The Hindu. Mumbai. 6 November 2008. Archived from the original on 3 December 2013. Retrieved 14 June 2014.
  44. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, pp. 492, 494, 592.
  45. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, p. 532.
  46. ↑ Shah Rangachari, Gayatri (23 October 2012). "The Man Who Sparked Bollywood's Love of Foreign Locales". The New York Times. Archived from the original on 4 December 2013. Retrieved 22 May 2014.
  47. ↑ "With Navketan Films, Anand brothers among Bollywood's first families". The Economic Times. 5 December 2011. Archived from the original on 24 September 2013. Retrieved 14 June 2014.
  48. ↑ "Feature films @mrinalsen.org". mrinalsen.org. Archived from the original on 30 డిసెంబరు 2013. Retrieved 14 జూన్ 2014.
  49. ↑ "Adoor selected for Phalke award". The Hindu. 6 September 2005. Archived from the original on 5 May 2014. Retrieved 22 May 2014.
  50. ↑ "When I make a film, I have no silly delusion". Rediff.com. 28 July 1999. Archived from the original on 16 October 2012. Retrieved 22 May 2014.
  51. ↑ Joshi, Lalit Mohan (11 May 2009). "Tapan Sinha: Award-winning Indian film-maker influenced by Capra and Wilder". The Guardian. Archived from the original on 23 May 2014. Retrieved 22 May 2014.
  52. ↑ "The life of legendary singer Manna Dey, golden voice of Indian cinema". Hindustan Times. Bangalore. 24 October 2013. Archived from the original on 21 December 2013. Retrieved 22 May 2014.
  53. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, pp. 495–500.
  54. ↑ Khajane, Muralidhara (20 January 2010). "Murthy first cinematographer to win Phalke award". The Hindu. Archived from the original on 6 March 2014. Retrieved 22 May 2014.
  55. ↑ "Veteran Film Producer Dr. D.Ramanaidu to be Honoured With Dada Saheb Phalke Award for the Year 2009". Press Information Bureau. 9 సెప్టెంబరు 2010. Archived from the original on 11 ఆగస్టు 2014. Retrieved 22 మే 2014.
  56. ↑ Burman, Jivraj (4 January 2008). "D Rama Naidu enters Guinness book". Hindustan Times. Mumbai. Indo-Asian News Service. Archived from the original on 10 July 2014. Retrieved 22 June 2014.
  57. ↑ "58th National Film Awards". International Film Festival of India. Archived from the original on 14 ఏప్రిల్ 2012. Retrieved 14 జూన్ 2014.
  58. ↑ "59th National Film Awards: The Official Catalogue". International Film Festival of India. Archived from the original on 14 జూలై 2014. Retrieved 14 జూన్ 2014.
  59. ↑ Mitra, Ipshita (9 May 2014). "Soumitra Chatterjee on his master Satyajit Ray". The Times of India. Archived from the original on 8 June 2014. Retrieved 22 May 2014.
  60. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, pp. 505–509.
  61. ↑ Gulzar, Nihalani & Chatterjee 2003, p. xvi.
  62. ↑ "Dadasaheb Phalke award has come at a right time, says Gulzar". India Today Group. 12 April 2014. Archived from the original on 3 May 2014. Retrieved 14 June 2014.
  63. ↑ "Shashi Kapoor to get Dada Saheb Phalke award". The Indian Express. New Delhi. Press Trust of India. 23 మార్చి 2015. Archived from the original on 24 మార్చి 2015. Retrieved 23 మార్చి 2015.
  64. ↑ "Dadasaheb Phalke award for Manoj Kumar". The Indian Express. New Delhi. 5 మార్చి 2016. Archived from the original on 5 మార్చి 2016. Retrieved 5 మార్చి 2016.
  65. ↑ "Kasinathuni Viswanath to be conferred Dadasaheb Phalke Award for the year 2016" (Press release). Press Information Bureau, India. 24 ఏప్రిల్ 2017. Archived from the original on 26 ఏప్రిల్ 2017. Retrieved 25 ఏప్రిల్ 2017.
  66. ↑ "64th National Film Awards" (PDF). Directorate of Film Festivals. p. 183. Archived from the original (PDF) on 6 జూన్ 2017. Retrieved 15 మే 2017.
  67. ↑ "65th National Film Awards: Late veteran actor Vinod Khanna honoured with Dadasaheb Phalke Award posthumously". The Times of India. 13 April 2018. Archived from the original on 29 June 2018. Retrieved 14 April 2018.
  68. ↑ "Vinod Khanna honoured with Dadasaheb Phalke Award". The Indian Express. 13 April 2018. Archived from the original on 15 June 2018. Retrieved 14 April 2018.
  69. ↑ Somaaya, Bhawana (5 October 2016). "Vinod Khanna: The Actor Who Became a Monk and Sold His Mercedes". The Quint. Archived from the original on 15 April 2018. Retrieved 14 April 2018.
  70. ↑ "Amitabh Bachchan: The Man and The Legend". Diplomacy & Beyond (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 1 November 2017. Archived from the original on 24 October 2021. Retrieved 24 October 2021.
  71. ↑ "Rajinikanth to be bestowed with Dada Saheb Phalke award". The Hindu (in Indian English). 2021-04-01. ISSN 0971-751X. Archived from the original on 11 April 2021. Retrieved 2021-04-01.
  72. ↑ "Veteran star Asha Parekh to be conferred with Dada Saheb Phalke award". The Times Of India (in Indian English). 2022-09-27. Archived from the original on 8 October 2022. Retrieved 2022-09-27.
  73. ↑ The Indian Express (26 September 2023). "Waheeda Rehman honoured with Dadasaheb Phalke Award for contributions to Indian cinema, exemplifying 'strength of Bharatiya Nari'" (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 26 September 2023. Retrieved 26 September 2023.
  74. ↑ The Hindu (8 October 2024). "President confers 70th National Film Awards; Mithun Chakraborty receives Dadasaheb Phalke Award" (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 9 October 2024.
  75. 1 2 Indo-Asian News Service (27 March 2025). "I'm just learning, let me become a good actor, says Malayalam superstar Mohanlal". Gulf News. Retrieved 20 September 2025.
  76. 1 2 Entertainment Desk (20 September 2025). "Malayalam superstar Mohanlal honoured with the Dadasaheb Phalke Award 2023". The Indian Express. Retrieved 20 September 2025.
  77. ↑ George, Anjana (1 February 2021). "Check out this throwback video of Mohanlal singing with Prithviraj". The Times of India. Retrieved 20 September 2025.
  78. ↑ "From parallel cinema to Phalke glory: The 50-year journey of Anant Nag". 16 September 2026.
  79. ↑ "దాదాసాహెబ్‌ ఫాల్కే అవార్డు అందుకున్న తెలుగు ప్రముఖులు వీరే". Telugu Prabha. 21 September 2025. Archived from the original on 22 September 2025. Retrieved 22 September 2025.
  80. ↑ "Dadasaheb Phalke: అట్టహాసంగా 'దాదా ఫాల్కే' అవార్డుల వేడుక.. మూవీ ఆఫ్‌ ది ఇయర్‌గా 'పుష్ప'". EENADU. Retrieved 2022-02-21.

నవతరంగం వెబ్ లో

గమనికలు

[మార్చు]
    1. ↑ పృథ్వీరాజ్ కపూర్ 1972 మే 29న తన 65వ ఏట మరణించారు.[6] ఈయనకు మరణానంతరం 1971 సంవత్సరానికి గాను ఈ పురస్కారం అందించబడింది.
    2. ↑ వినోద్ ఖన్నా 2017 ఏప్రిల్ 27న తన 70వ ఏట మరణించారు.[67] ఈయనకు మరణానంతరం 2017 సంవత్సరానికి గాను ఈ పురస్కారం అందించబడింది.
    ఉల్లేఖన లోపం: "lower-alpha" అనే గ్రూపులో ట్యాగులు ఉన్నాయి గానీ, దానికి సంబంధించిన ట్యాగు కనబడలేదు
    "https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=దాదాసాహెబ్_ఫాల్కే_పురస్కారం&oldid=4978529" నుండి వెలికితీశారు