مواد ڏانھن هلو

آرڪٽڪ

کليل ڄاڻ چيڪلي، وڪيپيڊيا مان
The Arctic Circle, currently at roughly 66° north of the Equator, defines the boundary of the Arctic seas and lands

آرڪٽڪ (Arctic)[1] هڪ قطبي علائقو آهي جيڪو ڌرتيء جي اترئين حصي تي واقع آهي. آرڪٽڪ علائقو، IERS ريفرنس ميريڊين کان اوڀر طرف سفر ڪري ٿو، اتر ناروي جي حصن (نارڊلينڊ، ٽرمس، فنمارڪ، سوالبارڊ ۽ جان ميين)، اتر ۾ سويڊن (ويسٽربوٽن، ناربوٽن ۽ لپلينڊ)، اتر فنلينڊ (اتر اوسٽروبوٿنيا، ڪيينويو ۽ لاپ)، روس (مرمانسڪ، سائبيريا، نينٽس اوڪروگ، نووا زيميليا)، گڏيل رياستون (الاسڪا)، ڪئناڊا (يوڪون، اتر اولهه وارا علائقا، نوناوت)، ڊينش ريم (گرين لينڊ) ۽ اتر آئس لينڊ (گريمسي ۽ ڪولبينسي) سان گڏ آرڪٽڪ سمنڊ ۽ ڀرسان سمنڊ تي مشتمل آهي. آرڪٽڪ علائقي جي زمين ۾ موسمي طور تي مختلف برف ۽ برف جو ڍڪ آهي، جنهن ۾ ٽنڊرا جي هيٺان گهڻو ڪري وڻن کان سواءِ پرما فراسٽ آهي. آرڪٽڪ سمنڊ ڪيترن ئي هنڌن تي موسمي سامونڊي برف تي مشتمل آهي. آرڪٽڪ علائقو ڌرتيء جي ماحولياتي نظام جي وچ ۾ هڪ منفرد علائقو آهي. علائقي جي ثقافتن ۽ آرڪٽڪ جي مقامي ماڻهن ان جي سرد ​​۽ انتهائي حالتن سان مطابقت پيدا ڪئي آهي. آرڪٽڪ ۾، زو پلانڪٽن ۽ ڦائٽو پلانڪٽن، مڇي ۽ سامونڊي ٿلها جانور، پکي، زميني جانور، ٻوٽا ۽ انساني سماج شامل آهي.[2] آرڪٽڪ جي زمين سب آرڪٽڪ سان لڳل آهي.

وصف ۽ اصطلاح

[سنواريو]

لفظ آرڪٽڪ يوناني لفظ ἀρκτικός (arktikos) مان نڪتل آهي، ”ريڇ جي ويجهو، اتر“ ۽ لفظ ἄρκτος (arktos) مان ورتل آهي، جنهن جي معنيٰ آهي کڻو. نالو يا ته اُرسا ميجر جي نالي سان سڃاتل برج، ”گرٽ بيئر“ ڏانهن اشارو ڪري ٿو، جيڪو آسماني دائري جي اترئين حصي ۾ نمايان آهي، يا برج ارسا مائنر، ”ننڍو بيئر“ ڏانهن، جنهن ۾ آسماني اتر قطب شامل آهي ( في الحال پولارس جي بلڪل ويجهو، موجوده اتر قطب اسٽار، يا اتر اسٽار). آرڪيڪڪ جي اندر ڪهڙي علائقي تي مشتمل آهي ان بابت ڪيتريون ئي وصفون آهن. علائقي کي آرڪٽڪ سرڪل جي اتر (اٽڪل 66° 34' اتر)، اڌ رات جي سج جي لڳ ڀڳ ڏاکڻي حد ۽ پولر رات جي طور تي بيان ڪري سگهجي ٿو. آرڪٽڪ جي هڪ ٻي تعريف، جيڪا ماحوليات جي ماهرن ۾ مشهور آهي، اتر اڌ گول ۾ اهو علائقو آهي جتي گرم ترين مهيني (جولاءِ) لاءِ سراسري گرمي پد °10 سينٽي گريڊ (°50 فارنھائٽ) کان گهٽ آهي؛ اتر ۾ وڻ جي لڪير لڳ ڀڳ هن علائقي جي حد ۾ آئسوتھرم (isotherm) جي پٺيان لڳندي آهي.

موسم

[سنواريو]
Artificially coloured topographical map of the Arctic region
MODIS image of the Arctic

نباتات ۽ جانور

[سنواريو]

قدرتي وسيلا

[سنواريو]

حياتيات جو علم

[سنواريو]

مقامي آبادي

[سنواريو]

بين الاقوامي تعاون ۽ سياست

[سنواريو]
آرڪٽڪ علائقو

آبهوا جي تبديلي

[سنواريو]

آرڪٽڪ پاڻي

[سنواريو]

آرڪٽڪ زمينون

[سنواريو]
A political map showing land ownership within the Arctic region

پڻ ڏسو

[سنواريو]

خارجي لنڪس

[سنواريو]

سانچو:Arctic topics سانچو:Deserts سانچو:Polar exploration {{ |ڌرتيء جا علائقا |vte

  • زمين جا بنيادي علائقا ۽ ذيلي علائقا
  • خشڪي جا وڏا علائقا ۽ کنڊ
  • اولهه ايشيا
  • عربستان
  • قفقاز
  • ڏکڻ قفقاز
  • سرزمين شام
  • مردار سمنڊ
  • ليوانٽائن لنگهه (ڪوريڊور)
  • ليوانٽائن سمنڊ
  • ويجهو اوڀر
  • ٻيا خطا
  • هماليه وارو علائقو
  • هندستاني هماليه وارو خطو
  • اندرين ايشيا
  • وسيع ايشيا
  • يورپ
  • اتر-اولهه يورپ
  • ٻيا
  • وسيع گاهه جا ميدان
    • مرڪزي
    • اوڀر وارو
    • اتر وارو
    • اولهه وارو
    • وچ آمريڪا
  • آريڊو-آمريڪا (خشڪ علائقا)
    • اتر ميڪسيڪو
    • ميسو-آمريڪا
    • باجيو (Bajío)
    • هواسٽيڪا (Huasteca)
    • ٽيرا ڪاليئنٽي (Tierra Caliente)
    • ميڪسيڪو جي وادي
  • ڪيريبين
  • وڏا علائقا
    • ڊچ
    • اولهه وارو.
    • ويسٽ انڊيز. مرڪزي آمريڪا. اتر وارو ٽڪنڊو (Northern Triangle). موسڪيٽو ڪوسٽ. ڏکڻ آمريڪا. ايمازون جو ميدان. ايمازون جو طاس (Basin). ايمازون جا برساتي ٻيلا. اينڊين رياستون. برازيلي مٿانهون علائقو (Highlands). ** ڪيريبين. ** ڏکڻ آمريڪا. *** ڪولمبين. وينزويلن. گويانا (The Guianas). سدرن ڪون (Southern Cone). پيٽاگونيا. ٽيرا ڊيل فيوگو. ** زيلينڊيا. اتر زيلينڊيا. ڏکڻ زيلينڊيا. ** ٻيا * تقسيمون ** آفريڪا-يوريشيا. آمريڪا. اوشينيا. *** آسٽريليشيا. ميلانيشيا. مائڪرونيشيا. پولينيشيا. * جيو پوليٽيڪل (جاگرافيائي-سياسي) خطا ** عالمي *** اوڀر. هارٽ لينڊ (مرڪزي خطو). اتر. اتر-اولهه. ڏکڻ. ڏکڻ-اوڀر. ڏکڻ-اولهه. ايشيا-پئسفڪ. پرے وارو اوڀر (Far East). پئسفڪ ايشيا. سينوسفيئر (چيني تهذيب جو دائرو). وڏو چين (Greater China). انڊوسفيئر (هندستاني تهذيب جو دائرو). وڏو هندستان (Greater India). يورپ، وچ اوڀر ۽ آفريڪا. بحر روم (Mediterranean). *** وڏو (Greater) **** وچ اوڀر. وچ اوڀر ۽ اتر آفريڪا. وچ اوڀر. عرب دنيا. مشرق. مغرب. وڏو ايران (Greater Iran). ايراني مٿانهون ميدان (Plateau). ** آمريڪا کنڊ (Americas). *** اينگلو. ڊچ. فرانسيسي. ** لاطيني آمريڪا ۽ ڪيريبين *** لاطيني. آئبيرو-هسپانوي. پرتگالي. * دنيايون ** نئين دنيا. پୁراڻي دنيا. ٽي دنيايون. پهرين دنيا. ٻيون دنيا. ٽيون دنيا. چوٿين دنيا. اوڀر واري دنيا. اولهه واري دنيا. * جزيرا ** براعظم جي لحاظ کان *** آفريڪا. آمريڪا کنڊ. اتر آمريڪا. ڪيريبين. مرڪزي آمريڪا. ڏکڻ آمريڪا. انٽارڪٽيڪا. ايشيا. يورپ. ** رقبي جي لحاظ کان ** آبادي جي لحاظ کان *** اوشينيا. آسٽريليا. نيوزي لينڊ. ** سمنڊن جي لحاظ کان *** آرڪٽڪ. ائٽلانٽڪ. بالٽڪ سمنڊ. ڪارو سمنڊ (Black Sea). ڪيريبين سمنڊ. آئرش سمنڊ. بحيره روم (Mediterranean Sea). ايڊرياٽڪ سمنڊ. ايجين سمنڊ. آئونيئن سمنڊ. هند (سمنڊ). خليج فارس. پئسفڪ. اوڀر چين جو سمنڊ. ڏکڻ چين جو سمنڊ. ڏکڻ (سمنڊ). * پاڻي جا ذخيرا ** ڍنڍون. فهرستون. درياهه. سمنڊ. وڏا سمنڊ (Oceans) *** انٽارڪٽڪ/ڏکڻ. انٽارڪٽڪ. * ملاپ جا هنڌ (Convergence) ** آرڪٽڪ. ائٽلانٽڪ. هند. پئسفڪ. *** گريٽ بيئرر ريف. ماريانا ٽرينچ. چيلينجر ڊيپ. رنگ آف فائر. * عالمي سامونڊي پٽي (World Ocean Rim) ** آرڪٽڪ. ائٽلانٽڪ. هماليه. انڊو-ميڊيٽرينين. هند وڏو سمنڊ. بحيره روم. پئسفڪ. قطبي. انٽارڪٽڪ. آرڪٽڪ. * ٽيڪٽونڪ پليٽس ** آفريڪي پليٽ. انٽارڪٽڪ پليٽ. عربي پليٽ. ڪيريبين پليٽ. ڪوڪوس پليٽ. يوريشين پليٽ. انڊو-آسٽريلين پليٽ. آسٽريلين پليٽ. انڊين پليٽ. جوان ڊي فوڪا پليٽ. نازڪا پليٽ. اتر آمريڪي پليٽ. پئسفڪ پليٽ. فلپائن سمنڊ جي پليٽ. اسڪوشيا پليٽ. صومالي پليٽ. ڏکڻ آمريڪي پليٽ. * ڌرتيءَ جا کنڊ / سمنڊن جي فهرست / طبعي ڌرتي ذيلي خطو


  • Prairies

    Central

      Eastern

        Northern

          Western

            Middle America

              Aridoamerica

                Northern Mexico

                  Mesoamerica

                    Bajío

                      Huasteca

                        Tierra Caliente

                          Valley of Mexico

                            Caribbean

                              Greater

                                Dutch

                                  Western

                                    West Indies

                                      Central America

                                        Northern

                                          Triangle

                                            Mosquito Coast

                                              South America

                                                Amazon Plain

                                                  Amazon Basin

                                                    Amazon Rainforest

                                                      Andean States

                                                        Brazilian Highlands

                                                          Caribbean

                                                            South America

                                                              • Colombian

                                                            Venezuelan

                                                              The Guianas

                                                                Southern Cone

                                                                  Patagonia

                                                                    Tierra del Fuego

                                                                      Zealandia

                                                                        North Zealandia

                                                                          South Zealandia

                                                                            Other

                                                                              divisions

                                                                                Africa-Eurasia

                                                                                  America

                                                                                    Oceania

                                                                                      Australasia

                                                                                        Melanesia

                                                                                          Micronesia

                                                                                            Polynesia

                                                                                              Geopolitical regions

                                                                                                Global

                                                                                                  East

                                                                                                    Heartland

                                                                                                      North

                                                                                                        Northwest

                                                                                                          South

                                                                                                            Southeast

                                                                                                              Southwest

                                                                                                                Asia-Pacific

                                                                                                                  Far East

                                                                                                                    Pacific Asia

                                                                                                                      Sinosphere

                                                                                                                        Greater China

                                                                                                                          Indosphere

                                                                                                                            Greater India

                                                                                                                              Europe, the Middle East and Africa

                                                                                                                                Mediterranean

                                                                                                                                  Greater

                                                                                                                                    Middle East

                                                                                                                                      Middle East and North Africa

                                                                                                                                        Middle East

                                                                                                                                          Arab world

                                                                                                                                            Mashriq

                                                                                                                                              Maghreb

                                                                                                                                                Greater Iran

                                                                                                                                                  Iranian Plateau

                                                                                                                                                    Americas

                                                                                                                                                      Anglo

                                                                                                                                                        Dutch

                                                                                                                                                          French

                                                                                                                                                            Latin America and the Caribbean

                                                                                                                                                              Latin

                                                                                                                                                                Ibero Hispanic

                                                                                                                                                                  Portuguese

                                                                                                                                                                    Worlds

                                                                                                                                                                      New World

                                                                                                                                                                        Old World

                                                                                                                                                                          Three Worlds

                                                                                                                                                                            First World

                                                                                                                                                                              Second World

                                                                                                                                                                                Third World

                                                                                                                                                                                  Fourth World

                                                                                                                                                                                    Eastern World

                                                                                                                                                                                      Western World

                                                                                                                                                                                        Islands

                                                                                                                                                                                          By continent

                                                                                                                                                                                            Africa

                                                                                                                                                                                              Americas

                                                                                                                                                                                                North America

                                                                                                                                                                                                  Caribbean

                                                                                                                                                                                                    Central America

                                                                                                                                                                                                      South America

                                                                                                                                                                                                        Antarctica

                                                                                                                                                                                                          Asia

                                                                                                                                                                                                            Europe

                                                                                                                                                                                                              by area

                                                                                                                                                                                                                by population

                                                                                                                                                                                                                  Oceania

                                                                                                                                                                                                                    Australia

                                                                                                                                                                                                                      New Zealand

                                                                                                                                                                                                                        By ocean

                                                                                                                                                                                                                          Arctic

                                                                                                                                                                                                                            Atlantic

                                                                                                                                                                                                                              Baltic Sea

                                                                                                                                                                                                                                Black Sea

                                                                                                                                                                                                                                  Caribbean Sea

                                                                                                                                                                                                                                    Irish Sea

                                                                                                                                                                                                                                      Mediterranean Sea

                                                                                                                                                                                                                                        Adriatic Sea

                                                                                                                                                                                                                                          Aegean Sea

                                                                                                                                                                                                                                            Ionian Sea

                                                                                                                                                                                                                                              Indian

                                                                                                                                                                                                                                                Persian Gulf Pacific

                                                                                                                                                                                                                                                  East China Sea

                                                                                                                                                                                                                                                    South China Sea

                                                                                                                                                                                                                                                      Southern

                                                                                                                                                                                                                                                        Water bodies

                                                                                                                                                                                                                                                          Lakes

                                                                                                                                                                                                                                                            lists

                                                                                                                                                                                                                                                              Rivers

                                                                                                                                                                                                                                                                Seas

                                                                                                                                                                                                                                                                  Oceans

                                                                                                                                                                                                                                                                    Antarctic/Southern

                                                                                                                                                                                                                                                                      Antarctic

                                                                                                                                                                                                                                                                        • Convergence

                                                                                                                                                                                                                                                                        Arctic

                                                                                                                                                                                                                                                                          Atlantic

                                                                                                                                                                                                                                                                            Indian

                                                                                                                                                                                                                                                                              Pacific

                                                                                                                                                                                                                                                                                Great Barrier Reef

                                                                                                                                                                                                                                                                                  Mariana Trench

                                                                                                                                                                                                                                                                                    Challenger Deep

                                                                                                                                                                                                                                                                                      Ring of Fire

                                                                                                                                                                                                                                                                                        World Ocean Rim

                                                                                                                                                                                                                                                                                          Arctic

                                                                                                                                                                                                                                                                                            Atlantic

                                                                                                                                                                                                                                                                                              Himalayan

                                                                                                                                                                                                                                                                                                Indo-Mediterranean

                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Indian Ocean

                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Mediterranean

                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Pacific

                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Polar

                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Antarctic

                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Arctic

                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Tectonic plates

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                African Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Antarctic Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Arabian Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Caribbean Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Cocos Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Eurasian Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Indo-Australian Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Australian Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Indian Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Juan de Fuca Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Nazca Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      North American Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Pacific Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Philippine Sea Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Scotia Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Somali Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                South American Plate

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                • Continents of Earth / List of seas / Physical Earth
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                • Subregion

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                }}

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                حوالا

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                [سنواريو]
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                1. ↑ "The American Heritage Dictionary entry: arctic". www.ahdictionary.com. Houghton Mifflin Harcourt. اصل نسخو مان 12 June 2018 تي محفوظ ڪيل. 4 January 2019 تي حاصل ڪيل.
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                2. ↑ Krembs, Christopher and Jody Deming. "Organisms that thrive in Arctic sea ice." آرڪائيو ڪيا ويا 23 March 2010 حوالو موجود آهي وي بيڪ مشين. National Oceanic and Atmospheric Administration. 18 November 2006.