Перейти до вмісту

Афріканеры

Зо сторінкы Вікіпедія
Афріканеры
Популация
дас 2.8–3.5 млн[1]
Регионы зо значнов популациов
 ЮАР 2,710,461 (2011)[2]
 Намібія 92,400 (2003)[3]
 Замбія ≈41,000 (2006)[lower-alpha 1]
 Велика Брітанія ≈40,000 (2006)[lower-alpha 1]
 Ботсвана ≈20,000 (2010)[5]
 Есватіні ≈13,000 (2006)[lower-alpha 1]
 Австралія 5,079 (2011)[lower-alpha 2]
 Новый Зеланд 1,197 (2013)[lower-alpha 3]
 Арґентіна 650 (2019)[8]
Языкы
Першый язык
афріканс
Другі ци треті языкы
Религия

головно реформатство
(ник. афріканерськый калвінізм; specifically: Dutch Reformed • Dutch Reformed of Africa • Reformed • африканерські протестанты)
Minority
Нереліґійні (Атеізм, Аґностицизм) and Римокатолицтво

Близкы етничны групы

Афріка́неры (афрік. Afrikaners [afriˈkɑːnərs]) тото южноафриканська етнічна ґрупа, котра пушла головно уд нідерландськых поселенцюв, што прибыли до мыса Доброї Надії у році 1652.[9] До 1994. року они доміновали в політиці, комерційнум и ґаздувськум секторах Южної Африкы.[10]

Материнськым языком про афріканерув и бульшину капськых цвітных є афріканс, котрый ся розвив из голандського діалекта нідерландського языка, котрым приказувут у Южнуй Голандії.[10] Подля южноафриканського націоналного списованя людности 2022. року 10.6% южноафриканцюв приказувут дома афрікансом ги першов бесідов, што ї чинит третьов майвеликов домашньов бесідов по зулу и ч’осі.[11]

Прибытя портуґалського удкрывача Васка да Ґамы в Кожікоде, Індія, в 1498. році удкрыло слобудный доступ у Азію из западної Европы попри мыс Доброї Надії. Зад того ся появило жаданя на торгові пункты на африканськуй и азійськуй береговых линіях.[9] Портуґалці ся усадили на Моселбай у 1488. році, через два рокы розвідали Столову затоку и до року 1510 уже зачали правити рейды удну континента.[12] Мало май пак Споєна нідерландська республіка загнала купецькі шіфы до Індії и в 1602 заклала Споєну восточноіндійську компанію (нід. Vereenigde Oostindische Compagnie, VOC).[13] Позад збульшеня трафіка через мыс VOC у 1652 поклала у його природнуй гавани штацію про поповненя припасув у довгых вандрованьох до Восточної Азії.[9] Керовництво VOC не одобрьовало фурташньоє поселеня европейцюв на території їх торгової імперії, хоть бігом 140 рокув нідерландського правліня многі робутникы компанії ишли в удставку вадь были удсторонені и лишали ся там ги приватні особы.[13] Окрем того, потреба забезпечовати місні ґарнізоны и проходячі мімо флоты силовала адміністрацію давати робутникам статус слобудных громадянув и тручати їх ставати незалежными фермерами.[14]

На габі успіху сього експеримента компанія розшырила слобудноє проходжіня про файты, што хотіли ся поселити коло мыса, у 1685–1707. роках.[14] У році 1688 она профінанцовала поселеня 200 французькых гуґенотськых утіканцюв, котрых укіряли были едиктом Фонтенбло.[15] Гуґеноты ся согласили іміґровати пуд тыми такой условіями, што ся давали и другым субєктам VOC, у тум числі слобудный проход и кредит на фермерську серсаму. Пруйшлі провбы култивовати винниці вадь брати плоды з оливковых ліскув не мали успіх, того ся надіяло, ож гуґеноты, присохтовавші ся на середземноморськоє ґаздувство, могли бы тото поміняти.[16] Їм помагали катуны VOC, котрі ся вертали з Азії, головно німці, везені в Амстердам обшырнов рекрутнов сітков компанії.[17][18] Попри разні націоналності колонішты хосновали ворошный язык и зыйшли ся у похожых никаньох на політику.[19] Їхня ворошна атрибутика стала основов про розвуй афріканерської ідентичности и свідомости.[20]

У 20. сторочу афріканерськый націоналізм ся проявляв у політичных партіях и закрытых обществах, такых ги „Братство афріканерув“ (афрік. Afrikaner Broederbond). У році 1914 была закладена Націонална Партія, цільов котрої было тручаня афріканерськых інтересув.[9] Она си добыла власть, уйгравши на южноафриканськых убиранках у парламент 1948. року.[21] Партія увела жорстоку політику расової сеґреґації (апартеїд) и уголосила Южну Африку республіков у році 1961.[9] Далші десятьроча уднушньої напругы тай межинародных санкцій привели д два- и многосторонньым переговорам про завершеня апартеїда, а пак и першых нерасовых убиранках и общому праву голоса у році 1994.[22] Подля резултатув убиранок Націонална партія стратила власть и пак у 2005. році ся розпала.[21]

Запяткы

[едітовати | едітовати жрідло]
  1. 1 2 3 Ethnologue нараховав 41,000 хосновачув афріканса у Замбії и 13,000 у Свазіленді. Число афріканерув у кажджуй крайині годно быти высшоє вадь низшоє.[4]
  2. ↑ Австралійськоє списованя 2011. року нараховало 5,079 австралійцюв, котрі ся записали „афріканерами“ (т. є. не рахувучи тых, ко ся записав „африканцьом“ авадь „южноафриканцьом“); число нарахованых хосновачув афріканса было 35,031 чоловік.[6]
  3. ↑ Новозеландськоє списованя 2013. року нараховало 1,197 бывателюв, котрі ся записали „афріканерами“ (т. є. не рахувучи тых, ко ся записав „африканцьом“ авадь „южноафриканцьом“); число нарахованых хосновачув афріканса было 27,387 чоловік.[7]

Референції

[едітовати | едітовати жрідло]
  1. ↑ "Afrikaners constitute nearly three million out of approximately 53 million inhabitants of the Republic of South Africa, plus as many as half a million in diaspora." Afrikaner Архівовано 28 новембра 2017. – Unrepresented Nations and Peoples Organization. Retrieved 24 August 2014.
  2. ↑ Census 2011: Census in brief. Pretoria: Statistics South Africa. 2012. с. 26. ISBN 9780621413885. http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf. The number of people who described themselves as white in terms of population group and specified their first language as Afrikaans in South Africa's 2011 Census was 2,710,461. The total white population with a first language specified was 4,461,409 and the total population was 51,770,560.
  3. ↑ Demographics. http://www.namibiagovernment.com/demographics.htm. [перевірено 18 March 2015].
  4. ↑ Afrikaans. Ethnologue. 19 February 1999. http://www.ethnologue.com/language/AFR/***EDITION***. [перевірено 12 May 2014].
  5. ↑ Chris McIntyre (2010). Botswana: Okavango Delta - Chobe - Northern Kalahari (2010 ed.). Bradt Travel Guides Ltd. с. 37. ISBN 978-1-84162-308-5. https://archive.org/details/isbn_9781841623085/page/37.
  6. ↑ The People of Australia: Statistics from the 2011 Census – Department of Immigration and Border Protection. p. 29, p. 55. Retrieved 8 August 2014.
  7. ↑ 2013 Census QuickStats about culture and identity Архівовано 15 януара 2015. (Excel file) – Statistics New Zealand. Retrieved 8 August 2014.
  8. ↑ Afrikaans is making a comeback in Argentina - along with koeksisters and milktart. Business Insider South Africa. https://www.businessinsider.co.za/afrikaans-is-making-a-comeback-in-argentina-2019-1. [перевірено 11 October 2019].
  9. 1 2 3 4 5 Entry: Cape Colony. Encyclopædia Britannica Volume 4 Part 2: Brain to Casting. Encyclopædia Britannica, Inc. 1933. James Louis Garvin, editor.
  10. 1 2 Kaplan, Irving. Area Handbook for the Republic of South Africa. с. 46–771. http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED056947.pdf. [перевірено 7 March 2015].
  11. ↑ Census 2022: Statistical Release. 10 October 2023. https://census.statssa.gov.za/assets/documents/2022/P03014_Census_2022_Statistical_Release.pdf. [перевірено 8 July 2024].
  12. ↑ Alexander Wilmot & John Centlivres Chase (February 2010). History of the Colony of the Cape of Good Hope: From Its Discovery to the Year 1819 (2010 ed.). Claremont: David Philip (Pty) Ltd. с. 1–548. ISBN 978-1144830159.
  13. 1 2 Van Goor, Jurrien (2004). Prelude to Colonialism: The Dutch in Asia (2005 ed.). Verloren B.V., Uitgeverij. с. 9–83. ISBN 978-9065508065.
  14. 1 2 Keegan, Timothy (1996). Colonial South Africa and the Origins of the Racial Order (1996 ed.). David Philip Publishers (Pty) Ltd. с. 15–37. ISBN 978-0813917351. https://archive.org/details/colonialsouthafr0000keeg.
  15. ↑ Greaves, Adrian (2 September 2014). The Tribe that Washed its Spears: The Zulus at War (2013 ed.). Barnsley: Pen & Sword Military. с. 36–55. ISBN 978-1629145136. https://archive.org/details/zulusatwarhistor00unse.
  16. ↑ Theale, George McCall (4 May 1882). Chronicles of Cape Commanders, or, An abstract of original manuscripts in the Archives of the Cape Colony. Cape Town: WA Richards & Sons 1882. pp 24—387.
  17. ↑ Nigel Worden, Elizabeth Van Heyningen & Vivian Bickford-Smith (2004). Cape Town: The Making of a City (2012 ed.). New Africa Books. с. 51–93. ISBN 978-0864866561.
  18. ↑ Groenewald, Gerald (2015). D'Maris Coffman, Adrian Leonard & William O'Reilly. ed. The Atlantic World (2015 ed.). Routledge Books. с. 15–37. ISBN 978-0415467049.
  19. ↑ Worden, Nigel (5 August 2010). Slavery in Dutch South Africa (2010 ed.). Cambridge University Press. с. 94–140. ISBN 978-0521152662. https://archive.org/details/slaveryindutchso0000nige.
  20. ↑ Tamarkin, Mordechai (1996). Cecil Rhodes and the Cape Afrikaners: The Imperial Colossus and the Colonial Parish Pump (1996 ed.). Frank Cass & Co. Ltd. с. 24–92. ISBN 978-0714642673. https://archive.org/details/cecilrhodescapea0000tama.
  21. 1 2 National Party (NP) | South African History Online. https://www.sahistory.org.za/article/national-party-np. [перевірено 15 November 2023].
  22. ↑ 1994 Election – Apartheid Museum (по en). https://www.apartheidmuseum.org/exhibitions/1994-election. [перевірено 18 November 2023].
Обтримане з "https://rue.wikipedia.org/w/index.php?title=Афріканеры&oldid=171606"