Tajemnica twierdzy szyfrów

Tajemnica twierdzy szyfrów
	; Cezary Żak w roli Harry’ego Sauera na planie serialu (Zamek Książ, 2006)
Gatunek	wojenny, szpiegowski
Kraj produkcji	Polska
Oryginalny język	polski
Liczba odcinków	13
Liczba serii	1
	Produkcja
Produkcja	Bogusław Wołoszański (Wołoszański Sp. z o.o.), Telewizja Polska – Agencja Filmowa
Reżyseria	Adek Drabiński
Scenariusz	Bogusław Wołoszański
Muzyka	Stanisław Syrewicz
Zdjęcia	Waldemar Szmidt
Scenografia	Wojciech Saloni-Marczewski
Czas trwania odcinka	45 minut
	Pierwsza emisja
Stacja telewizyjna	TVP1
Status	zakończony
Format obrazu	16:9
Format dźwięku	Dolby Digital 5.1
	Chronologia
Powiązane	powieść Twierdza szyfrów
	Multimedia w Wikimedia Commons

Tajemnica twierdzy szyfrów – polski, trzynastoodcinkowy serial telewizyjny osadzony w realiach końca II wojny światowej, emitowany od 7 września 2007 do 30 listopada 2007 w TVP1^[1].

W 2015 roku serial był emitowany przez History^[2].

O serialu

Jest ekranizacją bestsellerowej powieści Bogusława Wołoszańskiego pt. Twierdza szyfrów^[3]. Zdjęcia do serialu realizowano od marca do grudnia 2006 na Dolnym Śląsku w zamku Czocha, tytułowej „Twierdzy”, oraz w zamkach: Książ, Bolków i Pszczyna^[4].

W 2007 serial znalazł się w ofercie Telewizji Polskiej podczas Marché International des Programmes de Communication (MIPCOM) w Cannes^[5], a w następnych latach był emitowany na Słowacji, Węgrzech, w Czechach (cz. Tajemství šifrovací věže), Japonii, Portugalii. Hiszpanii (hiszp. El secreto Nazi de la fortaleza) i Rosji (ros. Тайна секретного шифра)^[6]^[7]^[8]^[9]^[10]^[11].

Produkcja była nominowana do Telekamery 2008 w kategorii „serial kryminalny i sensacyjny”^[12]^[13].

Fabuła

Serial opowiada o działaniach wywiadów wojskowych USA i ZSRR poszukujących w ostatnich miesiącach II wojny światowej tajnej niemieckiej maszyny określanej jako „ryba-miecz”. Według zdobytych informacji jest ona zdolna odczytywać radzieckie szyfry jednorazowe, uważane do tej pory za niemożliwe do złamania. Maszyna prawdopodobnie działała w tajnym ośrodku Pers Z w Jeleniej Górze, który został stamtąd ewakuowany w lutym 1945 roku. 12 kwietnia 1945 amerykańska grupa TICOM, kierowana przez komandora Howarda Compaigne’a, odnajduje „rybę-miecz” w niemieckim mieście Rosenheim. Urządzenie zostaje przewiezione do Stanów Zjednoczonych, gdzie w czasie rozpoczynającej się zimnej wojny zostaje użyte do odczytywania radzieckich depesz dyplomatycznych^[4].

Twórcy serialu

Reżyseria: Adek Drabiński
Scenariusz: Bogusław Wołoszański
Scenografia: Wojciech Saloni-Marczewski
Zdjęcia: Waldemar Szmidt
Muzyka: Stanisław Syrewicz
Dźwięk: Monika Krzanowska, Marcin Ejsmund
Kostiumy: Jolanta Dłuska, Marek Dzienio
Kierownik produkcji: Andrzej Stempowski
Producent wykonawczy: Bogusław Wołoszański
Montaż: Łukasz Szwarc-Bronikowski
Charakteryzacja: Monika Kaleta, Anita Kruszewska-Staniak
Dekoracja wnętrz: Jolanta Dłuska
Kierownictwo produkcji: Andrzej Stempowski
Operatorzy kamer: Łukasz Łasica, Jarosław Wnuk, Piotr Łukaszewicz
Światło: Paweł Cichocki
II reżyserzy: Ewa Dejmek, Sławomir Małyszko, Jan Macierewicz, Julia Popkiewicz
II Kierownicy Produkcji: Dariusz Kłodowski, Wojciech Jakus
II Scenografowie: Marian Zawaliński, Robert Czesak
Redaktor serialu: Wojciech Jędrkiewicz

Postacie

Polacy

Michał vel Hauptmann Johann Jörg (Paweł Małaszyński) – polski oficer wywiadu, udaje kapitana Abwehry, kryptologa. Zakochany w Annie Marii^[4].
Andrzej Czerny (Piotr Grabowski) – polski oficer. W 1939 uwolniony przez Jörga. Później mianowany dowódcą Cichociemnych.
Afgan (Marcin Dorociński) – polski komandos.
Piotr (Piotr Zelt)
Ewelina Robak (Violetta Arlak) – Volksdeutsch.

Niemcy

SS-Obersturmbannführer Hans Jacob Globcke (Jan Frycz) – podpułkownik SS, szef służby bezpieczeństwa zamku Czocha, postać niejednoznaczna. Ma 51 lat, były policjant. Maszyna deszyfrująca jest dla niego jedynie zabezpieczeniem emerytalnym.
Matheas Beer (Borys Szyc) – współpracownik Hansa Globcke.
SS-Obersturmbannführer Harry Sauer (Cezary Żak) – podpułkownik SS, szef ochrony zamku Książ. Kat, znęca się nad więźniami. Jest uzależniony od narkotyków.
Joanna Russt (Danuta Stenka) – żona niemieckiego szpiega, kierująca komórką wywiadowczą działającą na Śląsku.
Natalia Russt (Karolina Gruszka) – córka Joanny Russt, radiotelegrafistka. Zakochana w Jörgu.
Anna Maria Solof (Anna Dereszowska) – przed wojną mieszkała w zamku Czocha. Jej matka została aresztowana za udział w spisku prowadzącym do zamachu na Adolfa Hitlera 20 lipca 1944. Jest zakochana z wzajemnością w Johannie Jörgu.
Hans Kunze (Jan Peszek) – niemiecki kryptolog zabity przez Wolfa w 13. odcinku.
Kerstin Nowolk (Agata Buzek) – kryptolog niemiecki. Związana z Johannem romantycznym uczuciem, którego jednak nie można nazwać miłością.
admirał Wilhelm Canaris (Jerzy Schejbal) – szef Abwehry.
Sebastian Wolf (Ziemowit Pędziwiatr) – współpracownik Harry’ego Sauera
Christian Mayer (Sławomir Orzechowski) – współpracownik Harry’ego Sauera
Reinhard Heydrich (Zbigniew Paterak)
Otto Skorzeny (Piotr Warszawski)
generał Joseph Kroll (Jerzy Bończak)
Gütschow (Wojciech Duryasz)

Amerykanie

komandor porucznik Howard Compaigne (Paweł Deląg) – dowódca misji TICOM.
Hamlet (Jan Wieczorkowski) – amerykański komandos.
Raider (Marcin Bosak) – amerykański komandos.
Wood (Robert Wrzosek) – amerykański komandos.
kapitan Thomas Gregg (Andrzej Szczytko) – dowódca plutonu pancernego ochraniającego misję TICOM.
Sierżant (Arkadiusz Janiczek)
pułkownik Lincoln Hayes (Marek Barbasiewicz)
Oliver Grosley (Piotr Garlicki)
pułkownik William Hollan (Dariusz Jakubowski)
Robert Oppenheimer (Adam Woronowicz) – amerykański fizyk.

Rosjanie

Feliks Stepanicz Grau vel SS-Untersturmführer Matheas Beer (Borys Szyc) – podporucznik SS, w rzeczywistości radziecki agent wywiadu o pseudonimie Kruk. Bezlitosny, był zmuszony do zabicia swojego rodaka.
generał porucznik Awrami Pawłowicz Zawieniagin (Авраамий Павлович Завенягин) (Tomasz Dedek) – generał radziecki, który za wszelką cenę chce zniszczyć aparat rozszyfrowujący rosyjskie depesze. Gotowy do wysłania swoich ludzi na pewną śmierć.
marszałek Iwan Stiepanowicz Koniew (Alosza Awdiejew)
major Czyżykow (Juliusz Krzysztof Warunek) – adiutant gen. Zawieniagina.
Bałabankow (Kazimierz Krzaczkowski)
Pribokow (Zbigniew Ruciński)

Pozostałe role

Adam Baumann − komendant policji
Andrzej Chichłowski
Wojciech Droszczyński
Grzegorz Emanuel
Andrzej Grąziewicz − profesor Schaufler
Jarosław Gruda − sierżant spadochroniarz
Jacek Grondowy
Andrzej Glazer(inne języki) − Otto Karp
Paweł Iwanicki − niemiecki szofer
Piotr Kondrat
Grzegorz Kowalczyk
Anna Kozak
Zbigniew Kosowski – Luge
Przemysław Kozłowski
Magda Kuźniewska
Joachim Lamża
Radosław Laddy
Marek Lewandowski
Lidia Michałuszek
Jan Monczka − Herbert Russt
Andrzej Mrożewski
Andrzej Musiał
Łukasz Nowicki
Mirosław Neinert − archiwista
Andrzej Olejnik − oficer dyżurny
Tomasz Olejarczyk
Grzegorz Przybył − kierowca z blizną
Jacek Romanowski
Szymon Sędrowski
Bogusław Siwko
Marcin Stec
Marcin Sztabiński
Ryszard Węgrzyn
Tadeusz Wnuk
Adam Wolańczyk
Paweł Zdun
Ilia Zmiejew
Joanna Zielińska-Laddy

Głosu użyczyli

Oglądalność

Serial oglądało średnio 2 970 721 widzów^[14].

Przypisy

↑ Tajemnica twierdzy szyfrów [online], History TV Polski, 17 sierpnia 2017 [dostęp 2020-05-02] .
↑ Serial „Tajemnica twierdzy szyfrów” w History [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-12-23] .
↑ Tajemnica twierdzy szyfrów [online], VOD Tvp.pl [dostęp 2020-05-02] (pol.).
1 2 3 Tajemnica twierdzy szyfrów [online], FilmPolski [dostęp 2020-05-02] (pol.).
↑ Polski kontent na targach w Cannes [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-05-02] (pol.).
↑ Serial TVP rusza na podbój Japonii [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-05-02] (pol.).
↑ Historyczny serial TVP sprzedany do Hiszpanii i Portugalii [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-05-02] (pol.).
↑ Tajemnica twierdzy szyfrów (TV Series 2007– ) – IMDb. [dostęp 2020-05-02].
↑ l, Twierdza Szyfrów na zagranicznych rynkach [online], fdb.pl [dostęp 2020-05-02] (pol.).
↑ Тайна секретного шифра (сериал 2007) [online], www.kinopoisk.ru [dostęp 2020-05-10] .
↑ Tajemství šifrovací věže / Tajemnica twierdzy szyfrów (TV seriál) (2007). [dostęp 2020-05-10].
↑ Telekamery 2008: triumf TVN, Polsat bez nagrody [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-05-02] (pol.).
↑ Telekamery 2008: Złoto dla Kamila Durczoka [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-05-02] (pol.).
↑ 'Tajemnica twierdzy szyfrów' przegrała z TVP 2 i TVN [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-12-23] (pol.).

Linki zewnętrzne

Tajemnica twierdzy szyfrów – serial dostępny w TVP VOD
Tajemnica twierdzy szyfrów w bazie IMDb (ang.)
Tajemnica twierdzy szyfrów w bazie Filmweb
Tajemnica twierdzy szyfrów w bazie filmpolski.pl
Oficjalna strona serialu wraz z odcinkami w portalu TVP.PL. tvp.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-12-20)].
Strona i odcinki serialu w Ipla. ipla.tv. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-02)].

[1] Tajemnica twierdzy szyfrów [online], History TV Polski, 17 sierpnia 2017 [dostęp 2020-05-02] .

[2] Serial „Tajemnica twierdzy szyfrów” w History [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-12-23] .

[3] Tajemnica twierdzy szyfrów [online], VOD Tvp.pl [dostęp 2020-05-02] (pol.).

[:0-4] 1 2 3 Tajemnica twierdzy szyfrów [online], FilmPolski [dostęp 2020-05-02] (pol.).

[5] Polski kontent na targach w Cannes [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-05-02] (pol.).

[6] Serial TVP rusza na podbój Japonii [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-05-02] (pol.).

[7] Historyczny serial TVP sprzedany do Hiszpanii i Portugalii [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-05-02] (pol.).

[8] Tajemnica twierdzy szyfrów (TV Series 2007– ) – IMDb. [dostęp 2020-05-02].

[9] , Twierdza Szyfrów na zagranicznych rynkach [online], fdb.pl [dostęp 2020-05-02] (pol.).

[10] Тайна секретного шифра (сериал 2007) [online], www.kinopoisk.ru [dostęp 2020-05-10] .

[11] Tajemství šifrovací věže / Tajemnica twierdzy szyfrów (TV seriál) (2007). [dostęp 2020-05-10].

[12] Telekamery 2008: triumf TVN, Polsat bez nagrody [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-05-02] (pol.).

[13] Telekamery 2008: Złoto dla Kamila Durczoka [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-05-02] (pol.).

[14] 'Tajemnica twierdzy szyfrów' przegrała z TVP 2 i TVN [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-12-23] (pol.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

1970–1979	Odejścia, powroty (1972) Wielka miłość Balzaka (1973)
1980–1989	Lis Leon (1981–1984, 1992) Klementynka i Klemens – gęsi z Doliny Młynów (1986) Alchemik Sendivius (1988) Dekalog (1988) Pogranicze w ogniu (1988–1991) Janka (1989)
1990–1999	Kamienna tajemnica (1990) Maria Curie (1990) Świnka (1990) Szkoła mędrców (1991) Kowalikowie (1992) Mama – Nic (1992) Tajna misja (1992) Żegnaj, Rockefeller (1992) 2 koty + 1 pies (1992–1993) Czterdziestolatek. 20 lat później (1993) Jacek (1993) Nerwowe życie (1993) Plecak pełen przygód (1993) Powrót Arsène’a Lupin (1993) Trzy dni aby wygrać (1993) Wow (1993) Bajki pana Bałagana (1993–1994) Bank nie z tej ziemi (1993–1994) Zespół adwokacki (1993–1994) Jest jak jest (1994) Molly (1994) Panna z mokrą głową (1994) Fitness Club (1994–1995) Radio Romans (1994–1995) Spółka rodzinna (1994–1995) Akwarium, czyli samotność szpiega (1995) Archiwista (1995) Dwa światy (1995) Maszyna zmian (1995) Odjazd (1995) Opowieść o Józefie Szwejku i jego najjaśniejszej epoce (1995) Powrót do Wiklinowej Zatoki (1995) Sukces… (1995) Honor dla niezaawansowanych (1995–1996) Ekstradycja (1995–1998) Matki, żony i kochanki (1995–1998) Awantura o Basię (1996) Bar Atlantic (1996) Maszyna zmian. Nowe przygody (1996) Opowieść o Józefie Szwejku i jego drodze na front (1996) Tajemnica Sagali (1996) Dom (1996–2000) Boża podszewka (1997) Królowa złodziei (1997) Pokój 107 (1997) Sceny z życia smoków (1997) Sława i chwała (1997) Sposób na Alcybiadesa (1997) W krainie Władcy Smoków (1997) Wojenna narzeczona (1997) Zaklęta (1997) Bukolandia (1997, 2005–2006) Złotopolscy (1997–2010) Klan (od 1997) Gwiezdny pirat (1998) Siedlisko (1998) Syzyfowe prace (1998) Zima w Wiklinowej Zatoce (1998) Co cię znów ugryzło? (1998–1999) Klasa na obcasach (1998–2000) Mordziaki (1998–2000) Badziewiakowie (1999) Palce lizać (1999) Saga rodu Ganzegal (1999) Sto minut wakacji (1999) Trzy szalone zera (1999) Tygrysy Europy (1999) Wszystkie pieniądze świata (1999) Lokatorzy (1999–2005) Święta wojna (1999–2008) Na dobre i na złe (od 1999)
2000–2009	Julek i zwierzęta (2000) O czym szumią kierpce (2000) Ogniem i mieczem (2000) Piotrek zgubił dziadka oko, a Jasiek chce dożyć spokojnej starości (2000) Skarb sekretarza (2000) Słoneczna włócznia (2000) Sukces (2000) Twarze i maski (2000) Chłop i baba (2000–2001) Klinika pod Wyrwigroszem (2000–2001) Przeprowadzki (2000–2001) Między nami bocianami (2000–2003) Plebania (2000–2011) M jak miłość (od 2000) Garderoba damska (2001) Kameleon (2001) Małopole czyli świat (2001) Marszałek Piłsudski (2001) Samo niebo (2001) Więzy krwi (2001) Marzenia do spełnienia (2001–2002) Zrozumieć świat (2001–2003) Pani Basia, pani Róża (2002) Przedwiośnie (2002) Quo vadis (2002) Sfora (2002) Wiedźmin (2002) Gorący temat (2002–2003) Bao-Bab, czyli zielono mi (2003) Szycie na gorąco (2003) Tak czy nie? (2003) Tygrysy Europy 2 (2003) Zaginiona (2003) Męskie-żeńskie (2003–2004) Rodzinka (2003–2004) Defekt (2003–2005) Sprawa na dziś (2003–2005) Glina (2003–2008) Magiczne drzewo (2003–2008) Sąsiedzi (2003–2008) Czwarta władza (2004) Stacyjka (2004) Stara baśń (2004) Talki z resztą (2004) Oficer (2004–2005) Bulionerzy (2004–2006) Boża podszewka II (2005) Dom niespokojnej starości (2005) Pełną parą (2005) Tak miało być (2005) Wiedźmy (2005) Okazja (2005–2006) Warto kochać (2005–2006) Biuro kryminalne (2005–2007) Codzienna 2 m. 3 (2005–2007) Egzamin z życia (2005–2008) Pitbull (2005–2008) Apetyt na miłość (2006) Bezmiar sprawiedliwości (2006) Co słonko widziało (2006) Dylematu 5 (2006) Fałszerze – powrót Sfory (2006) Mrok (2006) Oficerowie (2006) S@motność w sieci (2006) Statyści (2006) Szatan z siódmej klasy (2006) U fryzjera (2006) Dwie strony medalu (2006–2007) Kopciuszek (2006–2007) Królowie śródmieścia (2006–2007) Miś Fantazy (2006–2007) Pogoda na piątek (2006–2007) Faceci do wzięcia (2006–2008) Ranczo (2006–2016, 2026) Determinator (2007) Ja wam pokażę! (2007) Tajemnica twierdzy szyfrów (2007) U Pana Boga w ogródku (2007–2009) Barwy szczęścia (od 2007) Doręczyciel (2008) Hotel pod żyrafą i nosorożcem (2008) Mała Moskwa (2008) Mała wielka miłość (2008) Trzeci oficer (2008) Wydział zabójstw (2008) Londyńczycy (2008–2009) Pocuł i Grzechu (2008–2009) Podróże na burzowej chmurze (2008–2009) Czas honoru (2008–2013) Ojciec Mateusz (od 2008) Dom nad rozlewiskiem (2009) Janosik. Prawdziwa historia (2009) Miasto z morza (2009) Przystań (2009) Rajskie klimaty (2009) Siostry (2009) Sprawiedliwi (2009) Święty Augustyn (2009) Tancerze (2009–2010) Blondynka (2009–2020)
2010–2019	1920. Wojna i miłość (2010) Apetyt na życie (2010) Chichot losu (2010) Duch w dom (2010) Miłość nad rozlewiskiem (2010) Nowa (2010) Ratownicy (2010) Wenecja (2010) Licencja na wychowanie (2010–2011) Aida (2011) Instynkt (2011) Rezydencja (2011) Siła wyższa (2011) Wiadomości z drugiej ręki (2011) Życie nad rozlewiskiem (2011) Galeria (2011–2013) Głęboka woda (2011–2013) Rodzinka.pl (2011–2020, od 2025) Komisarz Alex (od 2011) Ja to mam szczęście! (2012) Nad rozlewiskiem (2012) Paradoks (2012) Szpiedzy w Warszawie (2012) Wszystko przed nami (2012–2013) Piąty Stadion (2012–2014) Boscy w sieci (2013) Komornicy (2013) Cisza nad rozlewiskiem (2013–2014) Słodkie życie (2013–2014) Wrzuć na luuuz (2013–2014) Spokojnie, to tylko ekonomia! (2013–2015) Baron24 (2014) Czas honoru. Powstanie (2014) Dzwony wojny (2014) Służby specjalne (2014) Kuba i Śruba (2014–2016) Pamiętnik Florki (2014–2016) Agi Bagi (2014–2018) O mnie się nie martw (2014–2020) Krew z krwi (2014–2015, 2025) Na sygnale (od 2014) Historia Roja (2015) Uwikłani (2015) Zziajani (2015) Strażacy (2015–2016) Agatka (2015–2019) Dziewczyny ze Lwowa (2015–2019) Artyści (2016) Komisja morderstw (2016) Sługi boże (2016) Żubr Pompik (2016–2017) Miasto skarbów (2017) Pod wspólnym niebem (2017) Pensjonat nad rozlewiskiem (2017–2018) Za marzenia (2017–2019) Wojenne dziewczyny (2017–2022) Basia (2017–2024) Leśniczówka (2017–2024) Drogi wolności (2018) Mami Fatale (2018) Trzecia połowa (2018) Młody Piłsudski (2018–2019) Wiking Tappi (2018–2019) Korona królów (2018–2020) Sługi wojny (2019) Echo serca (2019–2020) Lepsza połowa (2019–2021) Zainwestuj w marzenia (2019–2021) Stulecie Winnych (2019–2022)
2020–2029	Będzie dobrze, kochanie (2020) Karbala (2020) Ludzie i bogowie (2020) Osiecka (2020) Radio kamera akcja! (2020) Archiwista (2020–2023) Dom pod Dwoma Orłami (2021) Kamerdyner (2021) Erynie (2021–2022) Lokatorka (2021–2023) Gra na Maksa (2021–2024) Krucjata (2021–2024) Kres niewinności (2022) Republika dzieci (2022) Zieja (2022) Korona królów. Jagiellonowie (2022–2024) Dewajtis (2023) Polowanie na ćmy (2023) Tylko nie piątek! (2023) Matylda (2023–2024) Zatoka szpiegów (od 2023) Będziemy mieszkać razem (2024) Czas niedokonany (2024) Niepewność (2024) Królowie (2024–2025) Gra z Cieniem (od 2024) Profilerka (od 2024) Czarna śmierć (2025) Drelich (2025) U Pana Boga w Królowym Moście (2025) Pan mama (2025–2026) Zaraz wracam (od 2025) Słoneczna. Poza ciszą (2026) Wojna zastępcza (2026) Felicità (od 2026) SOR (od 2026) Zegar czasu (od 2026) Domofon (2027) Gon (2027)