Przejdź do zawartości

Royal Medal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Król Jerzy IV Hanowerski (1821)

Medal Królewski (ang. Royal Medal, The Queen’s Medal) – jedna z nagród naukowych przyznawanych dorocznie przez Towarzystwo Królewskie w Londynie (ang. Royal Society of London). W latach 60. XX w. zaczęto w każdej edycji przyznawać trzy medale: dwa za „najważniejszy wkład w rozwój nauk przyrodniczych” oraz jeden za „wybitny wkład w naukach stosowanych”.

Reguły i zwyczaje przyznawania

[edytuj | edytuj kod]

Medal wraz z nagrodą 5 000 funtów może być przyznana obywatelom Wspólnoty Narodów, Republiki Irlandii, a także dla wszystkich, którzy od co najmniej trzech lat poprzedzających bezpośrednio nominację do nagrody, mieszkali na stałe i prowadzili swą prace na terenie Wspólnoty lub Irlandii[1].

Nagroda została ustanowiona przez Jerzego IV w 1825 i po raz pierwszy przyznana w 1826 roku. Początkowo były przyznawane dwa medale za odkrycia w ciągu ostatniego roku, okres ten został wydłużony do okresu pięciu lat, a następnie skrócony do trzech. W 1837 roku wprowadzona zmianę, pozwalającą przyznać nagrodę z matematyki, choć nie częściej niż co trzy lata. Zmiany w 1850 roku wprowadzały okres nie dłuższy niż 10 lat, a nie krótszy niż rok. Od 1965 roku obowiązuje forma, w której corocznie przyznawane są trzy medale przez monarchę za rekomendacją rady Towarzystwa Królewskiego[1]. Niekiedy jeden medal otrzymywały dwie osoby (lata 1867, 2017 i 2018).

Zdarzało się wielokrotne przyznanie Medalu tej samej osobie. Dwukrotnie otrzymali go:

John Herschel otrzymał medal trzykrotnie (1833, 1836 i 1840).

Do 2021 roku nagrodzono setki osób, w tym kilka kobiet.

Royal Medal a inne nagrody

[edytuj | edytuj kod]

Nagroda Nobla

[edytuj | edytuj kod]

Wśród nagrodzonych zdarzały się dziesiątki noblistów; poniżej lista takich przypadków podzielona według dziedziny noblowskiej.

Fizyka
Chemia
Medycyna z fizjologią

Powyżsi uczeni otrzymywali Nagrodę Nobla zarówno przed, jak i po Medalu Królewskim. Frederick Sanger to unikalny przypadek przynależności do obu grup, jako podwójny noblista.

Nagrody matematyczne

[edytuj | edytuj kod]

Medal Królewski jest też przyznawany za badania w dziedzinach nieobjętych Nagrodą Nobla, np. w matematyce. Niektórzy medaliści królewscy otrzymywali też najwyższe odznaczenia matematyczne jak Nagroda Abela, starszy Medal Fieldsa czy jeszcze starszy Medal Sylvestera, np.:

Jak widać, do 2021 roku Medal Królewski był przyznawany wyłącznie przed Nagrodą Abela, po Medalu Fieldsa i przed Medalem Sylvestera.

Laureaci

[edytuj | edytuj kod]
 Z tym tematem związana jest kategoria: Laureaci Royal Medal.
Tabela laureatów Royal Medal
Rok Nazwisko Dziedzina liczba nagrodzonych
1826James Ivorymatematyka 2
John Daltonfizyka
1827Friedrich Georg Wilhelm Struveastronomia 2
Humphry Davyfizyka
1828Johann Franz Enckeastronomia 2
William Hyde Wollastonchemia
1829Charles Bellanatomia 2
Eilhard Mitscherlichchemia
1830Antoine Jérôme Balardchemia 2
David Brewsterfizyka
1831Nie przyznano 0
1832Nie przyznano 0
1833Augustin Pyramus de Candollebotanika 2
John Herschelastronomia
1834Charles Lyellgeologia 2
John William Lubbockfizyka
1835Michael Faradaychemia 2
William Rowan Hamiltonfizyka
1836George Newportanatomia 2
John Herschelastronomia
1837William Whewellfizyka 1
1838William Fox Talbotmatematyka 2
Thomas Grahamchemia
1839James Ivorymatematyka 2
Martin Barryembriologia
1840Charles Wheatstonefizjologia 2
John Herschelastronomia
1841Eaton Hodgkinsoninżynieria 2
Robert Kanechemia
1842John Frederic Daniellchemia 2
William Bowmananatomia
1843Charles Wheatstonefizyka 2
James David Forbesfizyka
1844George Boolematematyka 2
Thomas Andrewschemia
1845George Biddell Airyastronomia 2
Thomas Snow Beckmedycyna
1846Michael Faradayfizyka 2
Richard Owenbiologia
1847George Fowneschemia 2
William Robert Grovefizyka
1848Charles James Hargreavematematyka 2
Thomas Gallowaymatematyka
1849Edward Sabineastronomia 2
Gideon Mantellgeologia
1850Benjamin Brodiechemia 2
Thomas Grahamchemia
1851William Parsonsastronomia 2
George Newportentomologia
1852James Joulefizyka 2
Thomas Henry Huxleybiologia
1853Charles Darwinhistoria naturalna 2
John Tyndallfizyka
1854August Wilhelm von Hofmannchemia 2
Joseph Dalton Hookerbotanika
1855John Obadiah Westwoodentomologia 2
John Russell Hindastronomia
1856John Richardsonhistoria naturalna 2
William Thomson (Lord Kelvin)fizyka
1857Edward Franklandchemia 2
John Lindleybotanika
1858Albany Hancockbiologia 2
William Lassellastronomia
1859Arthur Cayleymatematyka 2
George Benthambotanika
1860Augustus Volney Wallerneurofizjologia 2
William Fairbairnmechanika konstrukcji
1861James Joseph Sylvestermatematyka 2
William Benjamin Carpenterfizjologia
1862Alexander William Williamsonchemia 2
John Thomas Romney Robinsonastronomia
1863John Peter Gassiotfizyka 2
Miles Berkeleybotanika
1864Jacob Lockhart Clarkeanatomia 2
Warren De La Rueastronomia
1865Archibald Smithmatematyka 2
Joseph Prestwichgeologia
1866William Hugginsastronomia 2
William Kitchen Parkeranatomia
1867John Bennet Lawes i Joseph Henry Gilbertchemia 3
William Edmond Logangeologia
1868Alfred Russel Wallacezoologia 2
George Salmonmatematyka
1869Augustus Matthiessenchemia 2
Thomas Maclearastronomia
1870Thomas Davidsonpaleontologia 2
William Hallowes Millermineralogia
1871George Buskzoologia 2
John Stenhousechemia
1872Henry John Carterzoologia 2
Thomas Andersonchemia
1873George James Allmanzoologia 2
Henry Enfield Roscoechemia
1874Henry Clifton Sorbygeologia 2
William Crawford Williamsonpaleontologia
1875Thomas Oldhamgeologia 2
William Crookeschemia
1876Charles Wyville Thomsonzoologia 2
William Froudedynamika płynów
1877Frederick Abelchemia 2
Oswald Heerhistoria naturalna
1878Albert Guntherzoologia 2
John Allan Brounmeteorologia
1879Andrew Crombie Ramsaygeologia 2
William Henry Perkinchemia
1880Andrew Noblefizyka 2
Joseph Listerchirurgia
1881John Hewitt Jellettmatematyka 2
Francis Maitland Balfourbiologia
1882John William Strutt (Lord Rayleigh)fizyka 2
William Henry Flowerbiologia
1883Thomas Archer Hirstmatematyka 2
John Scott Burdon-Sandersonfizjologia
1884George Darwinmatematyka 2
Daniel Oliverbotanika
1885David Edward Hugheselektrotechnika 2
Ray Lankesterzoologia
1886Peter Taitfizyka 2
Francis Galtonbiologia
1887Alexander Ross Clarkegeodezja 2
Henry Nottidge Moseleyhistoria naturalna
1888Osborne Reynoldsfizyka 2
Ferdinand von Muellergeografia
1889Thomas Edward Thorpechemia 2
Walter Holbrook Gaskellfizjologia
1890John Hopkinsonfizyka 2
David Ferrierneurologia
1891Arthur William Ruckerfizyka 2
Charles Lapworthgeologia
1892Charles Pritchardastronomia 2
John Newport Langleyfizjologia
1893Harry Marshall Wardbotanika 2
Arthur Schusterbotanika
1894Joseph John Thomsonfizyka 2
Victor Horsleyfizjologia
1895John Murrayoceanografia 2
James Alfred Ewingfizyka
1896Archibald Geikiegeologia 2
Charles Vernon Boysfizyka
1897Richard Stracheygeologia 2
Andrew Forsythmatematyka
1898John Kerrfizyka 2
Walter Gardinerbotanika
1899William Carmichael McIntoshbiologia morza 2
George Francis Fitzgeraldfizyka
1900Alfred Newtonornitologia 2
Percy Alexander MacMahonmatematyka
1901William Edward Ayrtonelektrotechnika 2
William Thomas Blanfordgeologia
1902Edward Albert Schaferneurologia 2
Horace Lambmatematyka stosowana
1903David Gillastronomia 2
Horace Tabberer Brownchemia
1904David Brucemikrobiologia 2
William Burnsidematematyka
1905Charles Sherringtonneurofizjologia 2
John Henry Poyntingfizyka
1906Alfred George Greenhillmatematyka 2
Dukinfield Henry Scottbotanika
1907Ernest William Hobsonmatematyka 2
Ramsay Heatley Traquairhistoria naturalna
1908Henry Headneurologia 2
John Milnegeologia
1909Augustus Lovematematyka 2
Ronald Rossmedycyna
1910Frederick Orpen Bowerbotanika 2
John Jolygeologia
1911George Chrystalmatematyka 2
William Maddock Baylissfizjologia
1912Grafton Elliot Smithanatomia 2
William Mitchinson Hicksfizyka
1913Ernest Henry Starlingfizjologia 2
Harold Baily Dixonchemia
1914Ernest William Brownastronomia 2
William Johnson Sollasgeologia
1915Joseph Larmormatematyka 2
William Halse Riversentomologia
1916Hector Munro Macdonaldmatematyka 2
John Scott Haldanefizjologia
1917Arthur Smith Woodwardpaleontologia 2
John Aitkenmeteorologia
1918Alfred Fowlerastronomia 2
Frederick Hopkinsbiochemia
1919James Hopwood Jeansmatematyka 2
John Bretland Farmerbotanika
1920Godfrey Harold Hardymatematyka 2
William Batesongenetyka
1921Frank Watson Dysonastronomia 2
Frederick Blackmanbotanika
1922Charles Thomson Rees Wilsonmeteorologia 2
Joseph Barcroftfizjologia
1923Charles James Martinfizjologia 2
William Napier Shawmeteorologia
1924Dugald Clerkinżynieria 2
Henry Hallett Dalefarmakologia
1925Albert Charles Sewardbotanika 2
William Henry Perkin Jr.chemia organiczna
1926Archibald Vivian Hillfizjologia 2
William Bate Hardybiochemia
1927John Cunningham McLennanfizyka 2
Thomas Lewiskardiologia
1928Arthur Stanley Eddingtonastrofizyka 2
Robert Broompaleontologia
1929John Edensor Littlewoodmatematyka 2
Robert Muirpatologia
1930John Edward Marrgeologia 2
Owen Willans Richardsonfizyka
1931Richard Glazebrookfizyka 2
William Henry Langbotanika
1932Edward Mellanbyfarmakologia 2
Robert Robinsonchemia
1933Geoffrey Ingram Taylorfizyka 2
Patrick Playfair Laidlawwirusologia
1934Edgar Douglas Adrianelektrofizjologia 2
Sydney Chapmangeofizyka
1935Alfred Harkerpetrologia 2
Charles Galton Darwinfizyka
1936Edwin Stephen Goodrichzoologia 2
Ralph Howard Fowlerfizyka
1937Arthur Henry Reginald Bullerbiologia 2
Nevil Vincent Sidgwickchemia
1938Francis William Astonfizyka 2
Ronald Aylmer Fisherstatystyka
1939David Keilinentomologia 2
Paul Diracfizyka
1940Francis Hugh Adam Marshallfizjologia 2
Patrick Maynard Stuart Blackettfizyka
1941Ernest Kennawaypatologia 2
Edward Arthur Milneastrofizyka
1942William Whiteman Carlton Topleybakteriologia 2
Walter Norman Haworthchemia
1943Edward Battersby Baileygeologia 2
Harold Spencer Jonesastronomia
1944Charles Robert Haringtonchemia 2
David Bruntmeteorologia
1945Edward James Salisburybotanika 2
John Desmond Bernalkrystalografia
1946Cyril Dean Darlingtonbiologia 2
Lawrence Braggfizyka
1947Frank Macfarlane Burnetwirusologia 2
Cyril Norman Hinshelwoodchemia
1948James Grayzoologia 2
Harold Jeffreysgeofizyka
1949Rudolph Albert Petersbiochemia 2
George Paget Thomsonfizyka
1950Carl Frederick Abel Pantinzoologia 2
Edward Appletonfizyka
1951Howard Floreyfarmakologia 2
Ian Heilbronchemia
1952Frederic Bartlettpsychologia eksperymentalna 2
Christopher Kelk Ingoldchemia
1953Paul Fildesmikrobiologia 2
Nevill Francis Mottfizyka
1954Hans Adolf Krebsbiochemia 2
John Cockcroftfizyka
1955Vincent Wigglesworthentomologia 2
Alexander Toddbiochemia
1956Owen Thomas Jonesgeologia 2
Dorothy Mary Crowfoot Hodgkinchemia
1957Frederick Gugenheim Gregorybotanika 2
William Vallance Douglas Hodgematematyka
1958Alan Lloyd Hodgkinfizjologia 2
Harrie Masseyfizyka
1959Peter Brian Medawarfizjologia 2
Rudolf Peierlsfizyka
1960Roy Cameronpatologia 2
Bernard Lovellfizyka
1961Wilfrid Le Gros Clarkfizjologia 2
Cecil Frank Powellfizyka
1962John Carew Ecclesneurofizjologia 2
Subrahmanyan Chandrasekharastrofizyka
1963Herbert Harold Readgeologia 2
Robert Hillbiochemia
1964Francis Brambellmedycyna 2
Michael James Lighthillaeroakustyka
1965Henry Charles Husbandinżynieria 3
John Cowdery Kendrewkrystalografia
Raymond Arthur Lyttletonastronomia
1966Christopher Cockerellinżynieria 3
Frank Yatesbiologia statystyczna
John Ashworth Ratcliffefizyka
1967Joseph Hutchinsonbiologia 3
John Zachary Youngneurofizjologia
Cecil Edgar Tilleypetrologia
1968Gilbert Robertsinżynieria 3
Walter Thomas James Morganbiochemia
Michael Francis Atiyahmatematyka
1969Charles William Oatleyelektrotechnika 3
Frederick Sangerbiochemia
George Edward Raven Deaconoceanografia
1970John Fleetwood Bakerinżynieria 3
William Albert Hugh Rushtonfizjologia
Kingsley Charles Dunhamgeologia
1971Percy Edward Kentgeologia 3
Max Perutzbiologia
Gerhard Herzbergfizyka
1972Wilfrid Bennett Lewisfizyka nuklearna 3
Francis Crickbiologia
Derek Bartonchemia
1973Edward Penley Abrahambiologia 3
Rodney Robert Porterbiologia
Martin Ryleastronomia
1974Sydney Brennerbiologia 3
George Edwardsinżynieria
Fred Hoylefizyka
1975Barnes Wallisinżynieria 3
David Chilton Phillipsbiologia
Edward Bullardgeofizyka
1976Alan Walshfizyka 3
James Learmonth Gowansmedycyna
John Warcup Cornforthchemia
1977John Bertram Adamsfizyka 3
Hugh Esmor Huxleybiologia
Peter Hirschbadania materiałowe
1978Tom Kilburninżynieria 3
Roderic Alfred Gregorybiologia
Abdus Salamfizyka
1979Vernon Ellis Cosslettfizyka 3
Hans Walter Kosterlitzbiologia
Charles Frankfizyka
1980John Paul Wildastronomia 3
Henry Harrismedycyna
Denys Wilkinsonfizyka
1981Ralph Rileygenetyka 3
Marthe Louise Vogtneurobiologia
Geoffrey Wilkinsonchemia
1982Cesar Milsteinbiochemia 3
William Hawthorneinżynieria
Richard Henry Dalitzfizyka
1983Daniel Joseph Bradleyfizyka 3
Wilhelm Siegmund Feldbergbiologia
John Kingmanmatematyka
1984Alexander Lamb Cullenelektrotechnika 3
Mary Lyongenetyka
Alan Battersbychemia
1985John Argyrisinżynieria 3
John Bertrand Gurdonbiologia
Roger Penrosefizyka
1986Eric Ashelektrotechnika 3
Richard Dollfizjologia
Rex Richardschemia
1987Gustav Victor Rudolf Bornfarmakologia 3
Eric James Dentonbiologia morza
Francis Graham-Smithastronomia
1988Harold Barlowinżynieria 3
Winifred Watkinsbiochemia
George Batchelormatematyka
1989John Vanefarmakologia 3
David Weatherallmedycyna
John Charles Polanyichemia
1990Olgierd Cecil Zienkiewiczinżynieria 3
Anne McLarenbiologia rozwoju
Michael Berryfizyka
1991John Masonfizyka 3
Michael Berridgebiologia
Dan McKenziegeofizyka
1992David Taborfizyka 3
Anthony Epsteinmedycyna
Simon Donaldsonmatematyka
1993Rodney Hillmatematyka stosowana 3
Horace Barlowneurobiologia
Volker Heinefizyka
1994Salvador Moncadafarmakologia 3
Eric Mansfieldaeronautyka
Sivaramakrishna Chandrasekharfizyka
1995Donald Metcalfmedycyna 3
Paul Nursebiochemia
Robert J Williamschemia
1996Robert Hindezoologia 3
Jack Heslop-Harrisonbotanika
Andrew Wilesmatematyka
1997Geoffrey Eglintonchemia 3
John Maynard Smithbiologia
Donald Hill Perkinsfizyka
1998Edwin Southernbiochemia 3
Ricardo Miledineurobiologia
Donald Charlton Bradleychemia
1999John Frank Davidsonchemia 3
Patrick David Wallneurobiologia
Archibald Howiefizyka
2000Timothy Berners-Leeinformatyka 3
Geoffrey Burnstockneurobiologia
Keith Usherwood Ingoldchemia
2001Richard Gardnerbiologia 3
Gabriel Hornbiologia
Sam Edwardsfizyka
2002Richard Petomatematyka 3
Suzanne Corygenetyka
Ray Freemanchemia
2003John Skehelwirusologia 3
Kenneth Johnsoninżynieria
Nicholas Shackletongeologia
2004James Blackchemia 3
Alec Jeffreysgenetyka
Jack Lewischemia
2005Michael Pepperfizyka 3
Anthony Pawsonbiologia
Michael E. Fisherfizyka
2006David Baulcombebotanika 3
Tim Huntbiochemia
John Pendryfizyka
2007Tomas Lindahlmedycyna 3
Cyril Hilsumfizyka
James Feastchemia
2008Robert Hedgesarcheologia 3
Philip Cohenbiochemia
Alan Fershtchemia
2009Chintamani Raochemia 3
Ronald Laskeybiologia molekularna
Chris Dobsonbiofizyka
2010Peter Knightoptyka kwantowa 3
Azim Suranibiologia
Allen Hillchemia
2011Steven Leychemia 3
Robin Hollidaybiologia molekularna
Gregory Winterbiofizyka
2012Tom Walter Bannerman Kibblefizyka 3
Kenneth Murraybiologia
Andrew Bruce Holmeschemia
2013 Rodney Baxter 3
Walter Bodmer
Peter Wells
2014 Terence Tao 3
Tony Hunter
Howard Morris
2015 Jocelyn Bell Burnell 3
Elizabeth Blackburn
Christopher Llewellyn Smith
2016 John Meurig Thomas 3
Elizabeth Robertson
John Goodby
2017 Paul Corkum 4
Peter Raymond Grant

Rosemary Grant

Melvyn Greaves
2018 Stephen Sparks 4
Lewis Wolpert
Shankar Balasubramanian

David Klenerman

2019 Carol Robinson 3
Michel Goedert
Ann Dowling
2020 Herbert Huppert 3
Caroline Dean
Ian Shanks
2021 Colin Humphreys 3
Dennis Lo
Michael Green

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 Royal Medal. Royal Society. [dostęp 2011-11-12]. (ang.).