Republikańska Partia Ludowa (Turcja)
.svg){kind=logo} | |
| Państwo | |
|---|---|
| Skrót |
CHP |
| Lider |
Kemal Kılıçdaroğlu (w sporze z Özgür Özel) |
| Data założenia | |
| Adres siedziby | |
| Ideologia polityczna |
kemalizm |
| Liczba członków |
1 206 018 (2015)[5] |
| Członkostwo międzynarodowe |
Międzynarodówka Socjalistyczna |
| Młodzieżówka |
CHP Gençlik Kolları |
| Barwy | |
| Obecni posłowie |
142/600 |
| Strona internetowa | |
Republikańska Partia Ludowa (tur. Cumhuriyet Halk Partisi, CHP) – turecka kemalistowska partia polityczna powstała w 1919 roku.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Partia powstała w czasie rozpadu Imperium Osmańskiego jako reprezentacja polityczna narodu tureckiego. Początkowo partia rządziła autorytarnie w ramach systemu jednopartyjnego. Po zakończeniu II wojny światowej doszło do procesu demokratyzacji kraju, przeprowadzono wielopartyjne wybory parlamentarne. Partia rządziła w okresie między wojskowymi zamachami stanu w latach 1960, 1971 i 1980. Partia została rozwiązana po zamachu stanu w 1980, ponowna legalizacja i rejestracja partii pod starą nazwą nastąpiła w 1992 roku. W 1984 roku powstała Demokratyczna Partia Lewicy, składająca się w dużej mierze z byłych członków zlikwidowanej przez juntę CHP. Partia jest członkiem Międzynarodówki Socjalistycznej[6].
W 2017 partia zażądała od Najwyższej Komisji Wyborczej Turcji unieważnienia referendum konstytucyjnego w sprawie zastąpienia parlamentarnego systemu rządów systemem prezydenckim[7].
21 maja 2026 sąd w Ankarze unieważnił wyniki kongresu partii z 2023, gdy Kemal Kılıçdaroğlu przegrał wybory na przewodniczącego z Özgürem Özelem. Rezultatem wyroku było przywrócenie Kılıçdaroğlu na funkcję przewodniczącego. Wyroku nie uznał Özel oraz jego stronnicy[8].
Poparcie
[edytuj | edytuj kod]| Wybory | Poparcie | Zmiana punktów procentowych | Mandaty (Wielkie Zgromadzenie Narodowe Turcji) | Zmiana |
|---|---|---|---|---|
| 1977 | 41,38% | +8,09% | 213 | +28 |
| 1995 | 10,71% | −30,67% | 49 | −164 |
| 1999 | 9,91% | −0,81% | 0 | −49 |
| 2002 | 19,39% | +9,48% | 177 | +177 |
| 2007 | 20,88% | +1,49% | 112 | −65 |
| 2011 | 25,98% | +5,10% | 135 | +23 |
| 2015 | 24,95% | −1,03% | 132 | −3 |
| 2015 | 25,32% | +0,37% | 134 | +2 |
| 2018 | 22,64% | −2,68% | 144 | +12 |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ (en) Democracy, Islam, and Secularism in Turkey, Columbia University Press, 2012 (ISBN 978-0-231-15933-3, lire en ligne), « The European Union and the Justice and Development Party », p. 184, paragraph 2
- ↑ Demirci, Fatih Kadro Hareketi ve Kadrocular, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2006, sayı 15.
- ↑ Ergüder, J. 1927 Komünist Tevkifatı, "İstanbul Ağır Ceza Mahkemesindeki Duruşma", Birikim Yayınları, İstanbul, 1978
- ↑ Başvekalet Kararlar Dairesi Müdürlüğü 15 Aralık 1937 tarih, 7829 nolu kararname, odzyskane 15 lutego 2019 r.
- ↑ Türkiye Cumhuriyet Yargıtay Başkanlığı: Cumhuriyet Halk Partisi Yargıtay Başkanlığı. 28 maja 2016. [dostęp 2016-07-18].
- ↑ Party History. [dostęp 2012-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-05)].
- ↑ Erdogan: wynik referendum jest jasny. Politycy UE: czekamy na ocenę OBWE ws. nieprawidłowości. onet.pl. [dostęp 2017-04-17].
- ↑ Zuzanna Krzyżanowska, Wrogie przejęcie – sąd zmienia przewodniczącego tureckiej opozycji [online], OSW Ośrodek Studiów Wschodnich, 25 maja 2026 [dostęp 2026-06-07].
- ↑ IPU PARLINE database: TURKEY, election archives [online], www.ipu.org [dostęp 2017-11-26].
