Przejdź do zawartości

Miasta w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Budynki Warsaw Spire – Warszawa
Wawel – Kraków
Stary Ratusz – Wrocław
Księży Młyn – Łódź
Archikatedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła – Poznań
Kościół św. Katarzyny – Gdańsk
Rynek Sienny – Szczecin
Panorama Starego Miasta – Lublin
Opera Nova – Bydgoszcz
Pałac Branickich – Białystok
Spodek – Katowice
Kościół garnizonowy – Olsztyn
Kościół św. Jakuba – Opatowiec

Lista miast w Polsce – lista miejscowości podstawowych w Polsce o charakterze miejskim, posiadające prawa miejskie.

Według stanu na 1 stycznia 2026 na terytorium Polski jest:

W polskich miastach organem wykonawczym, będącym jednocześnie organem administracji publicznej jest prezydent miasta lub burmistrz, zaś organem stanowiącym i kontrolnym jest rada miasta lub rada miejska.

Miasta „prezydenckie”, w tym miasta na prawach powiatu, wojewódzkie i będące siedzibami sądu apelacyjnego

[edytuj | edytuj kod]

107 miast w Polsce jest zarządzanych przez prezydenta miasta. Z mocy prawa przywilej ten posiada każda gmina miejska powyżej 100 000 mieszkańców lub stanowiąca miasto na prawach powiatu, przy czym według stanu na 2024 rok wszystkie miasta spełniające pierwsze kryterium (34 miasta[1]) spełniały również drugie (66 miast); w przeszłości wyjątkami były Warszawa i Wałbrzych. Istnieje jednak szereg gmin miejskich, które zachowały status miasta „prezydenckiego” ze względu na uwarunkowane politycznie lub historycznie, mimo niespełniania żadnego z obydwu kryteriów. Niemal wszystkie z nich są siedzibą powiatu; jedynym wyjątkiem jest Knurów, należący do powiatu gliwickiego, którego nie jest siedzibą. Spośród 34 miast powyżej 100 000 mieszkańców, 18 jest siedzibą wojewody lub sejmiku wojewódzkiego i nosi nieformalne określenie miasta wojewódzkiego. 11 spośród nich jest siedzibą sądu apelacyjnego i innych ponadregionalnych instytucji, stanowiąc główne ośrodki administracyjno-gospodarcze kraju, wśród nich jego stolicę jako jedyne miasto o ponadmilionowej populacji i jedyne, odnośnie do którego obowiązuje tzw. ustawa warszawska, regulująca niektóre szczegółowe zagadnienia nieujęte w ustawach o samorządzie gminnym i samorządzie powiatowym.

Lista miast „prezydenckich”

[edytuj | edytuj kod]

Następujące gminy miejskie zarządzane są przez prezydenta miasta (kursywą oznaczono miasta na prawach powiatu, pogrubioną czcionką miasta wojewódzkie, a gwiazdką (*) miasta będące siedzibami sądu apelacyjnego; ludność według stanu z 2024 roku.[1]):

Statystyki miast w Polsce

[edytuj | edytuj kod]

W 1997 r. w miastach mieszkało 61,89% ludności Polski i był to najwyższy wynik w historii[2], a 31 grudnia 2024 r. – 59,4%[1].

Polskie miasta należą do następujących przedziałów wielkości pod względem liczby mieszkańców (według danych Głównego Urzędu Statystycznego na dzień 31 grudnia 2024)[1]:

  • 1 miasto powyżej 1 000 000,
  • 4 miasta od 500 000 do 999 999,
  • 6 miast od 250 000 do 499 999,
  • 23 miasta od 100 000 do 249 999,
  • 49 miast od 50 000 do 99 999,
  • 125 miast od 20 000 do 49 999,
  • 177 miast od 10 000 do 19 999,
  • 182 miasta od 5000 do 9999,
  • 292 miasta od 2000 do 4999,
  • 154 miasta poniżej 2 000.

Najludniejsze miasta w Polsce

[edytuj | edytuj kod]

Największe miasta w Polsce według liczby mieszkańców (stan na 31 grudnia 2025)[1]:

Lp. Miasto Województwo Liczba
mieszkańców
Gęstość zaludnienia

[osoby/km²]

1. Warszawamazowieckie1 866 7293609
2. Krakówmałopolskie816 6142480
3. Wrocławdolnośląskie672 6012297
4. Łódźłódzkie639 8902182
5. Poznańwielkopolskie534 2392040
6. Gdańskpomorskie489 328716
7. Szczecinzachodniopomorskie383 7861277
8. Lublinlubelskie326 7002216
9. Bydgoszczkujawsko-pomorskie324 9841847
10. Białystokpodlaskie289 2172832

Największe miasta w Polsce pod względem powierzchni

[edytuj | edytuj kod]

Największe miasta w Polsce według powierzchni (stan na 1 stycznia 2024, zawiera tereny morskie)[1]:

Lp. Miasto Województwo Powierzchnia [ha]
1. Gdańskpomorskie68 300
2. Warszawamazowieckie51 720
3. Gdyniapomorskie39 151
4. Krakówmałopolskie32 685
5. Szczecinzachodniopomorskie30 062
6. Łódźłódzkie29 325
7. Wrocławdolnośląskie29 280
8. Zielona Góralubuskie27 536
9. Poznańwielkopolskie26 191
10. Świnoujściezachodniopomorskie20 207

Najstarsze miasta w Polsce na prawie niemieckim

[edytuj | edytuj kod]

W XIII wieku lokowano 230 miast. Na Śląsku 128, w Wielkopolsce 38, w Małopolsce 29, w ziemiach łęczyckiej i sieradzkiej 17, na Kujawach i w ziemi dobrzyńskiej 9, na Pomorzu Gdańskim 5 i na Mazowszu 4[3].

Najnowsze miasta w Polsce

[edytuj | edytuj kod]

Prawa miejskie regularnie nadawane są kolejnym miejscowościom. Po 1990 roku nowe miasta nie zostały utworzone jedynie w latach 1995, 1999, 2002, 2012 i 2013[4]. Najnowszymi miastami w kraju są:

Liczba miast według województw i lat[18]

[edytuj | edytuj kod]
Województwo 2000 2005 2010 2015 2020 2025 Zmiana 2000–2025
dolnośląskie 90 91 91 91 91 93 +3,23%
kujawsko-pomorskie 52 52 52 52 52 56 +7,14%
lubelskie 41 41 42 43 48 57 +24,56%
lubuskie 42 42 42 42 43 44 +4,55%
łódzkie 42 42 43 44 46 60 +30,00%
małopolskie 53 54 60 61 62 64 +17,19%
mazowieckie 84 85 85 86 89 111 +24,32%
opolskie 34 35 35 35 36 37 +8,11%
podkarpackie 46 46 49 51 51 54 +14,81%
podlaskie 36 36 39 40 40 40 +10,00%
pomorskie 42 42 42 42 42 43 +2,33%
śląskie 70 71 71 71 71 74 +5,41%
świętokrzyskie 29 30 31 32 44 51 +43,14%
warmińsko-mazurskie 49 49 49 49 50 50 +2,00%
wielkopolskie 109 109 109 111 113 120 +9,17%
zachodniopomorskie 61 62 63 65 66 66 +7,58%
RAZEM 880 887 903 915 944 1020 +13,73%

Lista miast w Polsce w porządku alfabetycznym

[edytuj | edytuj kod]

Poniższa lista zawiera miasta w Polsce w porządku alfabetycznym. W nawiasach kod województwa według ISO 3166-2:PL (z użyciem polskich znaków).

Skróty nazw województw:

Indeks

[edytuj | edytuj kod]

A – B – C – Ć – D – E – F – G – H – I – J – K – L – Ł – M – N – O – P – R – S – Ś – T – U – W – Z – Ż

Plac Tadeusza Kościuszki – Aleksandrów Łódzki

   (wróć do indeksu)

Bardo
Jezioro – Barlinek
Rynek – Bielsko-Biała
Bircza

   (wróć do indeksu)

Rynek – Cieszyn
Jasna Góra – Częstochowa

   (wróć do indeksu)

Ruiny zamku – Ćmielów

   (wróć do indeksu)

Dobczyce
Dubiecko

   (wróć do indeksu)

Stare Miasto – Elbląg

   (wróć do indeksu)

   (wróć do indeksu)

Główny dworzec kolejowy – Gdynia
Pomnik ku czci Jana III Sobieskiego – Głogów Małopolski
Estakada kolejowa – Gorzów Wielkopolski

   (wróć do indeksu)

Mierzeja Helska – Hel

   (wróć do indeksu)

Iwonicz-Zdrój

   (wróć do indeksu)

Ratusz – Jarocin
Kamienica Orsettich – Jarosław

   (wróć do indeksu)

Rynek – Kańczuga
Kazimierz Dolny
Pałac Biskupów Krakowskich – Kielce
Rynek – Korfantów
Rynek – Krasnystaw
Rynek – Krosno

   (wróć do indeksu)

Rynek – Lubaczów
Rynek – Lubawa

   (wróć do indeksu)

Zamek – Łańcut
Plac Wolności – Łódź

   (wróć do indeksu)

Rynek – Miasteczko Śląskie
Mikołajki
Rynek – Mrocza

   (wróć do indeksu)

Pałac – Narol
Bazylika – Nysa

   (wróć do indeksu)

Ratusz – Oleszyce
Ratusz – Opole

   (wróć do indeksu)

Stary Rynek – Poznań
Rynek – Pruchnik
Rynek – Prudnik
Schron sowiecki – Przemyśl
Rynek – Pułtusk

   (wróć do indeksu)

Pałac Sandomierski – Radom
Dworzec Kolejowy – Radymno
Ratusz – Rzeszów

   (wróć do indeksu)

Pałac – Sieniawa
Ratusz – Słupsk
Zamek Sielecki – Sosnowiec
Zamek – Sucha Beskidzka
Park – Syców
Ratusz – Szczebrzeszyn

   (wróć do indeksu)

Rynek – Świecie

   (wróć do indeksu)

Tarnogród
Archikatedra śś. Janów – Toruń

   (wróć do indeksu)

Sanktuarium – Ustrzyki Dolne

   (wróć do indeksu)

Pałac – Wleń
Rynek – Włodawa

   (wróć do indeksu)

Plac Dworcowy – Zabrze
Ratusz – Zielona Góra

   (wróć do indeksu)

   (wróć do indeksu)

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 4 5 6 Ludność. Stan i struktura oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2025 r. Stan w dniu 31 grudnia [online], Główny Urząd Statystyczny, 29 kwietnia 2026 [dostęp 2026-12-31].
  2. ↑ Nowe miasta Polski w XXI w.
  3. ↑ Maria Bogucka, Henryk Samsonowicz, Dzieje miast i mieszczaństwa w Polsce przedrozbiorowej, Wrocław [etc.]: Ossolineum, 1986, s. 84–88, ISBN 83-04-01701-6, OCLC 835853938.
  4. ↑ Nadania praw miejskich w Polsce po 1900.
  5. ↑ Dz. U. z 2025 r. poz. 1046 (ISAP).
  6. ↑ Dz. U. z 2024 r. poz. 1152 (ISAP).
  7. ↑ Dz. U. z 2023 r. poz. 1472 (ISAP).
  8. ↑ Dz. U. z 2022 r. poz. 1597 (ISAP).
  9. ↑ Dz. U. z 2021 r. poz. 1395 (ISAP).
  10. ↑ Dz. U. z 2020 r. poz. 1332 (ISAP).
  11. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta (Dz. U. z 2019 r. poz. 1416 (ISAP)).
  12. ↑ Nowe miasta w Polsce. [dostęp 2019-01-01].
  13. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2017 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedzib władz niektórych gmin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1427 (ISAP)).
  14. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 lipca 2016 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany nazwy gminy Dz. U. z 2016 r. poz. 1134 (ISAP).
  15. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2015 r. w sprawie ustalenia granic niektórych miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, ustalenia granic oraz zmiany nazw i siedzib władz niektórych gmin Dz. U. z 2015 r. poz. 1083 (ISAP).
  16. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2014 r. w sprawie połączenia gmin, ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany siedziby władz gminy Dz. U. z 2014 r. poz. 1023 (ISAP).
  17. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2013 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany siedziby władz gminy Dz. U. z 2013 r. poz. 869 (ISAP).
  18. ↑ GUS (2020-2024) Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]