Przejdź do zawartości

Katedra Matki Bożej z Candelarii w Bissau

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Katedra Matki Bożej z Candelarii w Bissau
Sé Catedral de Nossa Senhora da Candelária
Zabytek: nr rej. 30430 (SIPA(inne języki))[1]
katedra
Ilustracja
Katedra w Bissau w 2017 roku
Państwo

 Gwinea Bissau

Miejscowość

Bissau

Adres

Avenida Amílcar Cabral

Wyznanie

katolickie

Kościół

rzymskokatolicki

Diecezja

Bissau

katedra

od 21 marca 1977

Wezwanie

Matka Boża z Candelarii

Położenie na mapie Gwinei Bissau
Mapa konturowa Gwinei Bissau, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Katedra w Bissau”
Położenie na mapie Afryki
Mapa konturowa Afryki, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Katedra w Bissau”
Ziemia11°51′36,1″N 15°34′52,1″W/11,860028 -15,581139
Multimedia w Wikimedia Commons

Katedra Matki Bożej z Candelarii (port. Sé Catedral de Nossa Senhora da Candelária[2]), Katedra w Bissau (port. Catedral de Bissau, Sé de Bissau, Sé Catedral de Bissau[1][3]) – rzymskokatolicka katedra wzniesiona w latach 40. XX wieku, znajdująca się w stolicy Gwinei Bissau, mieście Bissau. Od 1977 roku siedziba diecezji Bissau podlegającej bezpośrednio Stolicy Apostolskiej[4][2].

Katedra w Bissau znajduje się przy Avenida Amílcar Cabral, ok. 250 m na północny zachód od nabrzeża bissauskiego portu[5]. Budynek wpisany jest do rejestru zabytków SIPA(inne języki) (port. Sistema de Informação para o Património Arquitectónico) obejmującego dziedzictwo architektoniczne znajdujące się zarówno w Portugalii, jak i w byłych koloniach portugalskich (nr rej. 30430)[1].

Historia

[edytuj | edytuj kod]
Katedra w Bissau w latach 60. XX wieku

Budowla powstała w miejscu istniejącej wcześniej świątyni, wybudowanej w 1935 roku w stylu nawiązującym do architektury średniowiecza[3]. Pierwszy projekt nowego kościoła opracował w 1942 roku architekt Vasco Regaleira(inne języki)[1]. Został on jednak uznany za zbyt skomplikowany do realizacji[6], dlatego też w 1945 roku zmodyfikowany projekt przedstawili Paulo Cunha(inne języki) i João Simões(inne języki); 28 listopada tego samego roku projekt zaakceptował Marcelo Caetano, ówczesny minister ds. kolonii[3].

Budowa kościoła trwała w latach 1946–1947[7]. Pracami kierował João Simões we współpracy z Galhardo Zilhão[7][3][1]. Konsekracji świątyni w grudniu 1950 roku towarzyszyły liczne uroczystości, które rozpoczęły się 7 grudnia o godzinie 16:00[3]. Brał w nich udział m.in. biskup diecezji Santiago de Cabo Verde, Faustino Moreira dos Santos(inne języki) oraz gubernator Gwinei Portugalskiej, Raimundo Serrão(inne języki). Następnego dnia o godzinie 11:00 odbyła się msza pontyfikalna, zaś 9 grudnia ulicami miasta przeszła procesja do nowej świątyni[3].

W 1953 roku w okna wstawiono zachowane do dziś witraże, a w 1954 roku w kościele zamontowano organy i piorunochron[3].

21 marca 1977 roku świątynia została podniesiona do godności katedry i stała się siedzibą diecezji Bissau podlegającej bezpośrednio Stolicy Apostolskiej[2]. Pierwszym biskupem Bissau został pochodzący z Włoch franciszkanin, o. Settimio Ferrazzetta(inne języki)[2]. W czasie trwającej w Gwinei Bissau w latach 1998–1999 wojny domowej(inne języki), 9 sierpnia 1998 roku biskup Ferrazzetta wygłosił emocjonalne kazanie, w którym skrytykował przemoc panującą w kraju[2]. Ferrazzetta zmarł na zawał 27 stycznia roku następnego i został w pochowany w bissauskiej katedrze[2].

27 stycznia 1990 roku podczas swojej pielgrzymki do Afryki Środkowej i Zachodniej katedrę odwiedził papież Jan Paweł II[8].

Architektura

[edytuj | edytuj kod]
Absyda z ołtarzem głównym i konfesjonałem (2017)

Świątynia znajduje się w centrum Bissau, przy Avenida Amílcar Cabral, jednej z głównych ulic miasta[7]. Jest podwyższona i nieco cofnięta od ulicy, tworząc przed budynkiem niewielki plac[6].

Katedra ma dwie dzwonnice flankujące z obu stron fasadę[7]. Północna dzwonnica pełni również funkcję latarni morskiej, która wraz z drugą, oddaloną o 320 m na południowy wschód latarnią morską wyznacza tor wodny dla statków wpływających do portu w Bissau przez estuarium rzeki Gêby[9].

Wnętrze świątyni podzielone jest na trzy pięcioprzęsłowe nawy – nawę główną oraz dwie węższe od niej o połowę nawy boczne z przedsionkami umożliwiającymi dostęp do dzwonnic, krypty i baptysterium. Transept jest słabo zaakcentowany w bryle kościoła. Ołtarz główny mieści się w absydzie połączonej z zakrystią; mieści się w niej również konfesjonał. Oświetlenie zapewniają wąskie otwory okienne z kolorowymi witrażami oraz rozeta umieszczona w centralnej części elewacji frontowej. Wnętrze katedry zdobią różnorodne rzeźby. Dach kościoła jest drewniany[7].

Projekt budynku poprzez połączenie elementów architektury tropikalnej z ekspresywnymi motywami charakterystycznymi dla tradycyjnej architektury portugalskiej(inne języki) ma w zamyśle twórców wyrażać „tropikalną tożsamość Portugalii” (port. portugalidade tropical)[7]. Katedra w Bissau łączy elementy reprezentacyjnej architektury rozpowszechnianej w okresie Estado Novo jako symbol władzy kolonialnej w głównych ośrodkach miejskich na obszarze portugalskich kolonii, w tym również w Gwinei, z prostotą wynikającą ze znacznych niedoborów materiałów budowlanych w tej afrykańskiej posiadłości[7].

Galeria

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 4 5 Sistema de Informação para o Património Arquitectónico, Catedral de Bissau / Sé de Bissau [online], www.monumentos.gov.pt [dostęp 2025-08-10] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-23] (port.).
  2. 1 2 3 4 5 6 Peter Michael Karibe Mendy, Richard A. Lobban Jr.: Historical dictionary of the Republic of Guinea-Bissau. Wyd. IV. Lanham: Scarecrow Press, Inc., 2013, s. 166. ISBN 978-0-8108-5310-2. [dostęp 2025-08-10].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Sé Catedral de Bissau, Nossa Senhora da Candelária [online], www.catedralbissau.com [dostęp 2025-08-10] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-13] (port.).
  4. ↑ Diocese of Bissau [online], www.catholic-hierarchy.org [dostęp 2025-08-10] (ang.).
  5. ↑ Lighthouses of Guinea-Bissau [online], www.ibiblio.org [dostęp 2025-08-11].
  6. 1 2 José Manuel Fernandes, Manuel Teixeira: Sé Catedral. [w:] Patimónio de Influência Portuguesa (HPIP) [on-line]. Fundação Calouste Gulbenkian, 2008. [dostęp 2025-08-11]. (port.).
  7. 1 2 3 4 5 6 7 Ana Vaz Milheiro: Sé Catedral. [w:] Patimónio de Influência Portuguesa (HPIP) [on-line]. Fundação Calouste Gulbenkian, 2008. [dostęp 2025-08-11]. (port.).
  8. ↑ Sé Catedral de Nossa Senhora da Candelária 🇬🇼 [online], GCatholic [dostęp 2025-08-11].
  9. ↑ Lighthouses of Guinea-Bissau [online], www.unc.edu [dostęp 2025-08-11] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-23].
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Katedra_Matki_Bożej_z_Candelarii_w_Bissau&oldid=80279796”